#saksen — Public Fediverse posts
Live and recent posts from across the Fediverse tagged #saksen, aggregated by home.social.
-
https://www.europesays.com/nl/303768/ ‘Duitse klimaatactivist wil ook in Nederland toeslaan op energienet’ #BreakingNews #BreakingNews #Duitsland #Dutch #FeaturedNews #FeaturedNews #Headlines #Hoofdpunten #LatestNews #LatestNews #Nederland #Nederlanden #Nederlands #Netherlands #News #Nieuws #NL #Saksen #TopStories #TopStories #Voorpaginanieuws
-
De Germanen (6) Religie
Metalen godsbeeldje edelsmeedwerk (Landesmuseum für Vorgeschichte, Halle)[Dit is het laatste van zes blogjes over de oude Germanen. Het eerste was hier.]
Er zijn nog twee met elkaar verwante onderwerpen die ik ter afronding van deze reeks blogjes wil bespreken: de Germaanse religie en de “archaic survivals”. Over het eerste weten we te weinig en dus roepen wetenschappers het tweede in, maar ook daarmee zijn problemen. En om het helemaal complex te maken zijn er allerlei versteende theorieën die inmiddels niet meer als hypothese worden herkend en gelden als feit. Zo werd ooit gedacht dat alle religie was ontstaan als de verering van natuurkrachten, hoewel dat ten dele christelijke polemiek is (“alleen het monotheïsme is een zuivere religie, de heidenen vereerden valse goden zoals natuurverschijnselen”). De notie blijft echter terugkomen, en niet alleen in de germanistiek.
Ter zake nu. Wat weten we wel? ik denk het volgende.
De Germaanse religie
We hebben wat geschreven bronnen en zoals altijd zijn dat Griekse en Romeinse teksten, die vreemde culten op hun eigen wijze interpreteren. Publius Cornelius Tacitus noemt de Germaanse goden dus Hercules, Mars, Mercurius en Isis, al kent hij ook wat Germaanse namen (bijv. Baduhenna). Auteurs als hij presenteerden bovendien een selectie die aansloot bij thema’s die zij belangrijk vonden. Het viel hen bijvoorbeeld op dat monumentale tempels, die rond de Middellandse Zee normaal waren, in Germanië ontbraken. Archeologen hebben dit in zoverre bevestigd dat ze alleen weinig opvallende heilige ruimtes hebben geïdentificeerd; een enkele keer is de herinnering aan een Germaanse cultusplek bewaard een plaatsnaam, zoals in het Gelderse Herwen, *Harh-wiha, “heilige ruimte”. Archeologen hebben die heilige ruimte een paar jaar geleden teruggevonden.
Nauwelijks herkenbaar: een godsbeeldje (Landesmuseum, Bonn)Een volk zonder tempels: dat was voor de Grieken en Romeinen het bewijs voor absolute barbarij. Dat precies dit gegeven is opgeschreven, dient dus de portrettering van de Germanen als anti-Romein. Om diezelfde reden is er veel aandacht voor mensenoffers: aan het begin van onze jaartelling citeert Strabon van Amaseia een oudere beschrijving (Poseidonios van Apameia?) en Tacitus doet het nog eens dunnetjes over. Tot de slachtoffers behoorden krijgsgevangenen. Veenlijken bevestigen de realiteit van zulke offers, maar wat onduidelijk blijft is hoe ze functioneerden, welke kosmische orde erdoor moest worden bewaard of hersteld.
We kennen de namen van enkele goden, maar weten weinig méér: het is als een christelijke heiligenkalender zonder legendes. De oppergod was in elk geval Wodan (Odin), die in de Romeinse bronnen werd gelijkgesteld aan Mercurius. We zouden Jupiter hebben verwacht, maar als dondergod was die gelijk aan Donar (Thor). Tîw was de Germaanse Mars, dus de god van vruchtbaarheid en oorlog. Nerthus was de naam van de aardgodin. Tacitus is er stellig over dat Isis werd vereerd en geleerden hebben haar gelijkgesteld aan de natuurgodin Freya, maar het is niet volledig uit te sluiten dat de Germanen via Griekse of Italische contacten de verering hebben overgenomen van deze van oorsprong Egyptische godin.
Wijding aan Hludana (Museum van Xanten)Uit het Romeinse Rijnland – dus uit de marge van de Germaanse wereld – kennen we ongeveer 3000 inscripties met namen van Germaanse goden en godinnen, soms dubbel, zoals Mars Thingsus. Ze dateren merendeels uit de tweede en derde eeuw, en de goden die ik zojuist noemde (Wodan, Freya, Donar…), staan in de inscripties nergens vermeld. Een van de interessantere wél vermelde godheden is Hludana, waarvan Jacob Grimm opperde dat het de antieke voorganger is van het personage van Vrouw Holle. Die theorie is uit de mode geraakt.
Archaic survivals
Daarmee zijn we echter aangekomen bij het recentere bewijs: namelijk dat van de middeleeuwse bronnen en de archaic survivals in de latere volkscultuur. Wat betreft het laatste: er zijn in de negentiende eeuw nogal fantastische theorieën opgesteld, zoals dat Sinterklaas die te paard over de besneeuwde daken rijdt, eigenlijk Wodan is die op de achtbenige Sleipnir rijdt over de wolken. Merendeels zijn die theorieën verwezen naar het rijk der fabelen, maar misschien is men daar iets te snel mee geweest.
De Germaanse oppergod Wodan/Odin op zijn paard Sleipnir, op een steen uit Ardre (Zweden)De middeleeuwse bronnen bieden ook solide informatie. Er zijn christelijke teksten, zoals de Utrechtse Doopbelofte, waarin de demonen staan opgesomd die dienen te worden afgezworen, en zo kennen we namen als Wodan en Donar. De belangrijkste verzameling teksten komt van IJsland: de Edda. Een voorname auteur is Snorri Sturluson, die rond 1200 allerlei oude verhalen heeft naverteld, waarbij hij de goden van weleer presenteerde alsof het mensen waren geweest. Daaraan (en aan allerlei Scandinavische sculptuur) danken we een groot deel van de Noordse mythologie.
Hoewel de Noordse goden niet corresponderen met die uit de inscripties, is de Edda-mythologie relevant. De Scandinavische talen zijn namelijk al heel vroeg los komen staan van de andere Germaanse talen, en enkele oeroude verhalen zijn in het hoge noorden bewaard gebleven. Weliswaar aangepast en bewerkt, maar het wereldbeeld dat we tegenkomen in de Scandinavische teksten, past bij wat we weten over de continentale Germaanse samenleving. Ik stel me voor dat als een Nebisgast, om eens een Germaanse leider uit Nederland te noemen, een verhaal over de IJslandse Odin zou hebben gehoord, hij het zou hebben herkend als onderdeel van zijn eigen cultuur. Uiteraard is dit speculatie mijnerzijds.
Ons verdwenen verleden
Sinds men rond 1500 in het hertogdom Gelre parallellen ging trekken tussen de Bataven en Gelre, en waarschijnlijk al eerder, zijn de Germanen “ons” verleden. Op Java verrees Batavia, we hebben een Bataafse Republiek gehad, Batavus Droogstoppel is ons nationale alter ego en ik rijd op een Batavusfiets. Er bestaat een krant die Tubantia heet en een noordelijke provincie associeert zich met de Friezen. Ik kom uit Apeldoorn, waar straten zijn vernoemd naar Germaanse volken. Onze overgrootouders hebben weliswaar nooit een Hermannsdenkmal opgericht, maar tot voor kort begon het geschiedenisonderwijs met de Bataven, Chamaven, Chauken, Eburonen, Franken, Friezen, Nerviërs en Saksen.
Ze zijn gereduceerd tot bijzaak in het canonvenster limes. En dat betreur ik. Weliswaar ligt mijn eigen belangstelling meer bij de culturen rond de Middellandse Zee, maar dat maakt me niet blind voor het onloochenbare feit dat voor Nederlanders en Vlamingen het allervoornaamste erfgoed Germaans is: onze taal. Dat kun je niet zomaar opgeven, want dan geef je een belangrijk stuk op van je eigen identiteit. Ik heb het idee dat we, door de eenzijdige nadruk die de laatste kwart eeuw is gelegd op het Romeinse verleden, iets te veel hebben prijsgegeven.
PS
Een schatkamer aan informatie over de Germaanse taal is Taaldacht. Samensteller Olivier van Renswoude plaatste daar ook een vertaling van de Beowulf. Wie meer wil weten over de Germaanse wereld, kan het beste met dat gedicht beginnen.
Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.
Zelfde tijdvak
De Zuil van Trajanus (en meer)
augustus 16, 2024
De Romeinse Isis
december 9, 2023
Domitianus (1): Corona civica
december 19, 2021 Deel dit: #archaicSurvival #Donar #Eburonen #Edda #Franken #Freya #Friezen #GermaanseTalen #Hermannsdenkmal #Herwen #Hludana #Isis #JacobGrimm #mensenoffer #Nebisgast #Nerthus #NoordseMythologie #Odin #OlivierVanRenswoude #PoseidoniosVanApameia #PubliusCorneliusTacitus #Saksen #Sleipnir #SnorriSturluson #StrabonVanAmaseia #Thor #UtrechtseDoopbelofte #VrouwHolle #Wodan -
[Artikel] 𝗧𝗿𝗲𝗶𝗻𝗿𝗲𝗶𝘀 𝘃.𝗱. 𝗺𝗮𝗮𝗻𝗱: 𝗣𝗲𝗿 𝗦-𝗕𝗮𝗵𝗻 𝘀𝗹𝗶𝗻𝗴𝗲𝗿𝗲𝗻𝗱 𝗹𝗮𝗻𝗴𝘀 𝗱𝗲 𝗘𝗹𝗯𝗲 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝗦𝗮𝗸𝘀𝗶𝘀𝗰𝗵 𝗭𝘄𝗶𝘁𝘀𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱
Een groene vallei vol poppendorpen en kuuroorden, heen en weer varende veerbootjes, monumentale burchten, torenhoge tafelbergen en bizarre rotspartijen: stap in #Dresden in de S-Bahn en spoor slingerend langs de #Elbe door #SaksischZwitserland
https://www.volkskrant.nl/volkskrant-magazine/treinreis-van-de-maand-per-s-bahn-slingerend-langs-de-elbe-door-saksisch-zwitserland~be08c551/ via @volkskrant
📷 CC0
#Treinen #Spoorwegen #Railway #Railways #Travel #Reizen #Treinreis #Saksen #Saxonia #Sachsen #SachsischeSchweiz
-
[Artikel] 𝗧𝗿𝗲𝗶𝗻𝗿𝗲𝗶𝘀 𝘃.𝗱. 𝗺𝗮𝗮𝗻𝗱: 𝗣𝗲𝗿 𝗦-𝗕𝗮𝗵𝗻 𝘀𝗹𝗶𝗻𝗴𝗲𝗿𝗲𝗻𝗱 𝗹𝗮𝗻𝗴𝘀 𝗱𝗲 𝗘𝗹𝗯𝗲 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝗦𝗮𝗸𝘀𝗶𝘀𝗰𝗵 𝗭𝘄𝗶𝘁𝘀𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱
Een groene vallei vol poppendorpen en kuuroorden, heen en weer varende veerbootjes, monumentale burchten, torenhoge tafelbergen en bizarre rotspartijen: stap in #Dresden in de S-Bahn en spoor slingerend langs de #Elbe door #SaksischZwitserland
https://www.volkskrant.nl/volkskrant-magazine/treinreis-van-de-maand-per-s-bahn-slingerend-langs-de-elbe-door-saksisch-zwitserland~be08c551/ via @volkskrant
📷 CC0
#Treinen #Spoorwegen #Railway #Railways #Travel #Reizen #Treinreis #Saksen #Saxonia #Sachsen #SachsischeSchweiz
-
[Artikel] 𝗧𝗿𝗲𝗶𝗻𝗿𝗲𝗶𝘀 𝘃.𝗱. 𝗺𝗮𝗮𝗻𝗱: 𝗣𝗲𝗿 𝗦-𝗕𝗮𝗵𝗻 𝘀𝗹𝗶𝗻𝗴𝗲𝗿𝗲𝗻𝗱 𝗹𝗮𝗻𝗴𝘀 𝗱𝗲 𝗘𝗹𝗯𝗲 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝗦𝗮𝗸𝘀𝗶𝘀𝗰𝗵 𝗭𝘄𝗶𝘁𝘀𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱
Een groene vallei vol poppendorpen en kuuroorden, heen en weer varende veerbootjes, monumentale burchten, torenhoge tafelbergen en bizarre rotspartijen: stap in #Dresden in de S-Bahn en spoor slingerend langs de #Elbe door #SaksischZwitserland
https://www.volkskrant.nl/volkskrant-magazine/treinreis-van-de-maand-per-s-bahn-slingerend-langs-de-elbe-door-saksisch-zwitserland~be08c551/ via @volkskrant
📷 CC0
#Treinen #Spoorwegen #Railway #Railways #Travel #Reizen #Treinreis #Saksen #Saxonia #Sachsen #SachsischeSchweiz
-
[Artikel] 𝗧𝗿𝗲𝗶𝗻𝗿𝗲𝗶𝘀 𝘃.𝗱. 𝗺𝗮𝗮𝗻𝗱: 𝗣𝗲𝗿 𝗦-𝗕𝗮𝗵𝗻 𝘀𝗹𝗶𝗻𝗴𝗲𝗿𝗲𝗻𝗱 𝗹𝗮𝗻𝗴𝘀 𝗱𝗲 𝗘𝗹𝗯𝗲 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝗦𝗮𝗸𝘀𝗶𝘀𝗰𝗵 𝗭𝘄𝗶𝘁𝘀𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱
Een groene vallei vol poppendorpen en kuuroorden, heen en weer varende veerbootjes, monumentale burchten, torenhoge tafelbergen en bizarre rotspartijen: stap in #Dresden in de S-Bahn en spoor slingerend langs de #Elbe door #SaksischZwitserland
https://www.volkskrant.nl/volkskrant-magazine/treinreis-van-de-maand-per-s-bahn-slingerend-langs-de-elbe-door-saksisch-zwitserland~be08c551/ via @volkskrant
📷 CC0
#Treinen #Spoorwegen #Railway #Railways #Travel #Reizen #Treinreis #Saksen #Saxonia #Sachsen #SachsischeSchweiz
-
https://www.europesays.com/be-nl/54169/ Kunstenaar Georg Baselitz (88) overleden, bekend van zijn werken ondersteboven #Amusement #Arts #ArtsAndDesign #ArtsDesign #BE #België #Belgium #Design #Entertainment #HansGeorg #Kern #Kunst #KunstEnDesign #KunstDesign #Saksen
-
https://www.europesays.com/nl/198197/ Kunstenaar Georg Baselitz (88) overleden, bekend van zijn werken ondersteboven #Amusement #Arts #ArtsAndDesign #ArtsDesign #Design #Dutch #Entertainment #HansGeorg #kern #Kunst #KunstEnDesign #KunstDesign #Nederland #Nederlanden #Nederlands #Netherlands #NL #Saksen
-
De Thuringers
Germaans graf uit Reuden (Landesmuseum für Vorgeschichte, Halle)Voor de oudheidkundige vormen de Germanen een probleem. Hij beschikt over de archeologische vondsten van onder meer de Jastorf-cultuur, die een IJzertijdcultuur documenteren die, in materieel opzicht, eenvoudiger was dan de aangrenzende La Tène-cultuur (“de Kelten”). Hij beschikt over Germaanse teksten, maar die zijn ontzettend laat. Ze documenteren vooral laatantieke visies op een verleden dat niet alleen legendarisch is maar ook destijds al gold als hypothetisch. En de oudheidkundige beschikt over Griekse en Romeinse bronnen, die altijd datgene weergeven wat de auteurs zelf wilden vertellen, en niet per se een compleet of zelfs maar representatief beeld bieden. Kortom, de Germanen zijn leuk.
Woonplaats
Eén van de problemen is de landkaart. Uit diverse auteurs kennen oudheidkundigen de namen van enkele stammen uit het land ten oosten van de Rijn en ten noorden van de Donau. De wereldkaart van de Grieks-Romeinse geograaf Ptolemaios van Alexandrië biedt de coördinaten van enkele plaatsen, en de geografische breedte is doorgaans redelijk accuraat, maar de lengte is dat niet. Belangrijker echter is dat de de verzameling namen verwijst naar diverse tijdstippen en bovendien vrijwel zeker incompleet is. Als een archeoloog dus beweert
deze vondsten zijn van de Thuringers,
bedoelt hij eigenlijk
deze vondsten zijn gedaan in een gebied waarvan we feitelijk niet weten wie er woonden maar waarop we vooralsnog het etiket “Thuringers” plakken omdat die naam nu eenmaal beschikbaar is en omdat in de buurt een Duitse regio ligt die sinds de Middeleeuwen “Thüringen” heet.
Het cruciale woord in de voorgaande volzin is “vooralsnog”: de uitspraak is ad hoc, zoals alle oudheidkundige kennis. Het is de beste hypothese om van de onvolledige en ambigue informatie chocola te maken. Aan vondsten die uit zichzelf niet zeggen aan wie ze toebehoorden, koppelen we een naam uit de verzameling waarover we beschikken. Het is weinig méér.
In elk geval hebben we het over een gebied in het zuiden van het huidige Sachsen-Anhalt; de huidige deelstaat Thüringen ligt meteen ten zuiden daarvan. Plaatsnamen verschoven wel vaker; de verplaatsing van de naam “Saksen” van de monding naar de bovenloop van de Elbe is een ander voorbeeld.
De eerste Thuringers
Maar als we dit alles in overweging nemen, wat weten we dan over de Thuringers? De naam is gedocumenteerd in de tweede eeuw na Chr., als de genoemde Ptolemaios melding maakt van Teuriochaima. Er was dus een heim, een thuisland, voor een groep die destijds Teuriërs heette. Er is wel geopperd dat die naam verwant is met het tweede element dat we kennen uit de veel oudere stamnaam Hermon-duri, maar hoewel deze Hermonduriërs en Thuringers allebei in de buurt van de Elbe leefden, is het verband klankwettig onmogelijk. Een verband met Terwingen is niet uitgesloten, maar die woonden honderden kilometers verderop.
Tweede-eeuwse torques uit het gebied van de Thuringers (Zeughaus, Berlijn)In de derde en vierde eeuw clusterden in het Overrijnse allerlei oudere groepen tot nieuwe, grotere stammen, zoals de Franken, de Saksen en de Alamannen, en wie weet zijn de Thuringers ook zo’n groep, wellicht met de Teuriërs als kern. Dit is echter speculatief, en het is helemáál speculatief als ik een verband leg met de Romeinse gouden munten uit het midden van de derde eeuw die alleen in het gebied van de Thuringers zijn gevonden. Het is denkbaar dat de Romeinse keizer Gallienus de nieuw gevormde federatie goud beloofde als zij de oorlog verklaarden aan deze of gene Romeinse vijand; ik blogde er al eens over en ik weet dat er kritiek op deze speculatie is. Aannemend dat het desondanks klopt, is eveneens denkbaar dat dit goud het middel was waarmee een charismatische Teuringse leider een federatie schiep. Maar nogmaals: dit is pure speculatie.
We weten wel iets anders. De archeologische vondsten documenteren dat er mensen vanuit het noorden en westen trokken naar het gebied dat later dat van het koninkrijk der Thuringers zou zijn. Dat koninkrijk zou rond het midden van de vijfde eeuw zijn ontstaan. We mogen speculeren dat diverse adellijke families verzwagerd waren geraakt en een Traditionskern hadden aanvaard: gedeelde verhalen over een legendarisch verleden, overeenkomstige normen en gebruiken, wederzijdse erkenning, en een gedeeld respect voor een (Teuringse?) dynastie.
Zo of anders ontstond een koninkrijk, dat we in de Late Oudheid gedurende een jaar of tachtig kunnen volgen.
Deze blog, die u ook via het Whatsapp-kanaal kunt volgen, is niet mijn enige activiteit. Ik bied ook cursussen aan.
Zelfde tijdvak
Ausonius aan de Moezel
september 22, 2021
De vijfde eeuw (2)
maart 2, 2017
Meroïtische lampen
januari 9, 2019 Deel dit:#alamannen #elbe #franken #gallienus #hermonduriers #jastorfCultuur #klankwet #ptolemaiosVanAlexandrie #saksen #thuringen #thuringers #traditionskern
-
4/4 "De nazi's kwamen in Thüringen in 1930 voor het eerst in een Duitse landsregering, op het moment dat ze op landelijk niveau nog een ondergeschikte rol speelden."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Th%C3%BCringen_(deelstaat)"Fritz Sauckel behoorde als nationaalsocialistisch politicus tot de eerste leden van de NSDAP. In 1927 werd Sauckel gouwleider van Thüringen. Van 1932 tot 1933 was hij minister-president van Thüringen."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Fritz_Sauckel -
4/4 "De nazi's kwamen in Thüringen in 1930 voor het eerst in een Duitse landsregering, op het moment dat ze op landelijk niveau nog een ondergeschikte rol speelden."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Th%C3%BCringen_(deelstaat)"Fritz Sauckel behoorde als nationaalsocialistisch politicus tot de eerste leden van de NSDAP. In 1927 werd Sauckel gouwleider van Thüringen. Van 1932 tot 1933 was hij minister-president van Thüringen."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Fritz_Sauckel -
4/4 "De nazi's kwamen in Thüringen in 1930 voor het eerst in een Duitse landsregering, op het moment dat ze op landelijk niveau nog een ondergeschikte rol speelden."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Th%C3%BCringen_(deelstaat)"Fritz Sauckel behoorde als nationaalsocialistisch politicus tot de eerste leden van de NSDAP. In 1927 werd Sauckel gouwleider van Thüringen. Van 1932 tot 1933 was hij minister-president van Thüringen."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Fritz_Sauckel -
4/4 "De nazi's kwamen in Thüringen in 1930 voor het eerst in een Duitse landsregering, op het moment dat ze op landelijk niveau nog een ondergeschikte rol speelden."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Th%C3%BCringen_(deelstaat)"Fritz Sauckel behoorde als nationaalsocialistisch politicus tot de eerste leden van de NSDAP. In 1927 werd Sauckel gouwleider van Thüringen. Van 1932 tot 1933 was hij minister-president van Thüringen."
https://nl.wikipedia.org/wiki/Fritz_Sauckel -
2/3
'Lijsttrekker Björn Höcke van de AfD in Thüringen zegt "enorm trots en gelukkig" te zijn met het resultaat.'
En voert ter illustratie daarvan maar even de dubbele Hitlergroet uit.
https://nos.nl/artikel/2535421-exitpoll-radicaal-rechtse-afd-grootste-in-thuringen-nek-aan-nek-met-cdu-in-saksen #bjornhocke #AfD #Thüringen #Saksen #nazis #nazisraus
-
2/3
'Lijsttrekker Björn Höcke van de AfD in Thüringen zegt "enorm trots en gelukkig" te zijn met het resultaat.'
En voert ter illustratie daarvan maar even de dubbele Hitlergroet uit.
https://nos.nl/artikel/2535421-exitpoll-radicaal-rechtse-afd-grootste-in-thuringen-nek-aan-nek-met-cdu-in-saksen #bjornhocke #AfD #Thüringen #Saksen #nazis #nazisraus
-
2/3
'Lijsttrekker Björn Höcke van de AfD in Thüringen zegt "enorm trots en gelukkig" te zijn met het resultaat.'
En voert ter illustratie daarvan maar even de dubbele Hitlergroet uit.
https://nos.nl/artikel/2535421-exitpoll-radicaal-rechtse-afd-grootste-in-thuringen-nek-aan-nek-met-cdu-in-saksen #bjornhocke #AfD #Thüringen #Saksen #nazis #nazisraus
-
2/3
'Lijsttrekker Björn Höcke van de AfD in Thüringen zegt "enorm trots en gelukkig" te zijn met het resultaat.'
En voert ter illustratie daarvan maar even de dubbele Hitlergroet uit.
https://nos.nl/artikel/2535421-exitpoll-radicaal-rechtse-afd-grootste-in-thuringen-nek-aan-nek-met-cdu-in-saksen #bjornhocke #AfD #Thüringen #Saksen #nazis #nazisraus
-
'Radicaal-rechtse AfD voor het eerst grootste in Duitse deelstaat: exitpoll toont winst in Thüringen'
https://nos.nl/artikel/2535421-radicaal-rechtse-afd-voor-het-eerst-grootste-in-duitse-deelstaat-exitpoll-toont-winst-in-thuringen #Thüringen #Saksen #AfD
-
'Radicaal-rechtse AfD voor het eerst grootste in Duitse deelstaat: exitpoll toont winst in Thüringen'
https://nos.nl/artikel/2535421-radicaal-rechtse-afd-voor-het-eerst-grootste-in-duitse-deelstaat-exitpoll-toont-winst-in-thuringen #Thüringen #Saksen #AfD
-
'Radicaal-rechtse AfD voor het eerst grootste in Duitse deelstaat: exitpoll toont winst in Thüringen'
https://nos.nl/artikel/2535421-radicaal-rechtse-afd-voor-het-eerst-grootste-in-duitse-deelstaat-exitpoll-toont-winst-in-thuringen #Thüringen #Saksen #AfD
-
'Radicaal-rechtse AfD voor het eerst grootste in Duitse deelstaat: exitpoll toont winst in Thüringen'
https://nos.nl/artikel/2535421-radicaal-rechtse-afd-voor-het-eerst-grootste-in-duitse-deelstaat-exitpoll-toont-winst-in-thuringen #Thüringen #Saksen #AfD