#mainzerbeobachter — Public Fediverse posts

Vandaag schrijft gastblogger Bas Jongenelen op de #MainzerBeobachter over middeleeuwse weerwolven. Hier is het laatste deel.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/18/de-weerwolf-in-de-middeleeuwen/

Vandaag schrijft gastblogger Bas Jongenelen op de #MainzerBeobachter over antieke en middeleeuwse weerwolven. Hier is een tweede deel.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/18/de-weerwolf-in-de-oudheid-2/

andaag is het 15 jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 15: laatantieke munten uit Twente.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/overijssel-springendal/

Vandaag is het 15 jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 14: een schitterende drinkhoorn.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/vlaams-brabant-anderlecht/

Vandaag is het 15 jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 13: een schat - ja: een schat - uit Velp.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/gelderland-velp/

Vandaag is het 15 jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 13: een schat - ja: een schat - uit Velp.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/gelderland-velp/

Vandaag is het 15 jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 12: een christelijk ogende helm uit de Maas.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/limburg-kessel/

Vandaag is het 15 jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 11: een laat-Romeinse schaal uit Rijnsburg.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/holland-rijnsburg/

Vandaag is het 15 jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 11: een laat-Romeinse schaal uit Rijnsburg.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/holland-rijnsburg/

Vandaag is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 10: een godin uit Vlaanderen.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/vlaanderen-oudenburg/

Vandaag is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 10: een godin uit Vlaanderen.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/vlaanderen-oudenburg/

Vandaag is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 10: een godin uit Vlaanderen.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/vlaanderen-oudenburg/

Vandaag is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 9: een bootje uit de Zeeuwse wateren.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/zeeland-colijnsplaat/

Vandaag is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel 9: een bootje uit de Zeeuwse wateren.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/zeeland-colijnsplaat/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel acht: een oosterse god in Woerden.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/utrecht-woerden/

Utrecht: Woerden

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftiennoot Vandaag zijn Holland en Vlaanderen elk weer één gewest. Nederlandssprekende provincies.] 

Woerden

Ik blogde twee uur geleden over de oosterse religieuze invloed in Tongeren, ik ga er nog even mee door: oosterse invloed in Woerden. Daar is bovenstaande inscriptie gevonden, waarvan de eerste regels nogal vreemd zijn.

P S I C T A HA
A A P
SOLI HELAGA-
BALO ET MINER
L TERENTIVS
BASSVS S COHs III
BREVCOR

We mogen het volledig uitschrijven als

Pro Salute Imperatoris Caesaris Titi Aelii HAdriani Antonini Augusti Pii Soli Helegabalo et Minervae Lucius Terentius Bassus signifer cohortis III Breucorum

Voor het welzijn van imperator Caesar Titus Aelius Hadrianus Antoninus Augustus Pius, heeft Lucius Terentius Bassus, standaarddrager van het Derde Cohort der Breuci, dit gewijd aan de zon Elagabal en aan Minerva.

De Breuci waren een volk uit het oosten van het huidige Kroatië, waar het legeronderdeel ooit was gerekruteerd. Het valt niet uit te maken of ook Lucius Terentius Bassus uit het land van de Midden-Donau is gekomen naar dat van de Beneden-Rijn.

Het is, afgezien van de curieuze afkortingen in de eerste twee regels, geen ongebruikelijke tekst, en ook de wijding aan de oorlogsgodin Minerva is niet vreemd. De verering van de Syrische zonnegod Elagabal is, midden tweede eeuw na Chr. zo ver in het westen misschien wat aan de vroege kant. Maar het past natuurlijk wel in een wereldrijk zonder binnengrenzen.

[Dit was het 540e voorwerp in onze reeks museumstukken. Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel zeven: een inscriptie uit Empel.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/noord-brabant-empel/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel zeven: een inscriptie uit Empel.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/noord-brabant-empel/

Noord-Brabant: Empel

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftiennoot Vandaag zijn Holland en Vlaanderen elk weer één gewest. Nederlandssprekende provincies.] 

Empel

Een van de interessantste Nederlandse opgravingen van de afgelopen halve eeuw is de tempel van Empel, een dorp dat u even ten noorden van Den Bosch kunt vinden, vlakbij de rivier de Maas. Hier stond ooit een opvallend grote tempel, gewijd aan Hercules Magusanus.

Ik zal in het midden laten of dat de Hercules van Magusa is, zoals de naam suggereert en de oude interpretatie was, of dat het een gelijkstelling is van een lokale god Magusanus aan de Romeinse krachtpatser. Ik weet niet waarom welke argumenten ertoe hebben geleid dat de eerste interpretatie is ingeruild voor de tweede. Ik sluit niet uit dat er geen ander argument is dan dat Magusanus met wat goede wil is uit te leggen als “oude man met de kracht van een jonge man” of “jonge man met de wijsheid van een oude man”.

Die duiding van de naam is gebaseerd op een inscriptie waar Magusenus in plaats van Magusanus staat – zoals hierboven te zien. Er staat

HERCVLI
MAGUSEN(o)
IVLIVS GEN-
IALIS VETER(anus)
LEG(ionis) X G(eminae) P(iae) F(idelis)
V(otum) S(olvit) L(ibens) L(aetus) M(erito).

Aan Hercules Magusenus heeft Julius Genialis, veteraan van het Tiende Legioen Gemina Pia Fidelis, zijn gelofte ingelost, gaarne, voldaan en met reden.

Dat het een veteraan betreft, past bij wat verder bekend is over dit heiligdom, waar opvallend veel versleten militaria zijn gevonden. Dat leidde tot de hypothese dat gedemobiliseerde soldaten hier, toen ze terugkeerden naar het burgerleven, een deel van hun uitrusting achterlieten, als een dankoffer voor een behouden diensttijd. Ik zie geen reden om aan die interpretatie te twijfelen.

[Dit was het 539e voorwerp in onze reeks museumstukken. Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel zes: een vervloeking uit Tongeren.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/limburg-tongeren/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel zes: een vervloeking uit Tongeren.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/limburg-tongeren/

Limburg: Tongeren

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftiennoot Vandaag zijn Holland en Vlaanderen elk weer één gewest. Nederlandssprekende provincies.] 

Tongeren

Over het vervloekingstablet (defixio) uit Tongeren heb ik al eens eerder geblogd, maar het is te interessant om het niet nog eens te doen. Het is tenslotte een jubileumdag. Net zoals de assemblage uit Tudderen, waarover ik al eens schreef, documenteert het voorwerpje oosterse invloeden in de Lage Landen. Het is alleen twee eeuwen ouder dan het gouden tabletje uit Tudderen: het Tongerse voorwerp dateert uit het laatste derde van de eerste eeuw. Geschreven in zowel het Grieks als het Latijn verwijst het naar de joodse god Jahweh. Zesmaal zelfs.

Dat duidt op zich niet per se op joodse invloed, want de naam duikt in wel meer magische teksten op. De opsteller tracht dan met vreemde woorden, spreuken en rituelen een bovennatuurlijke kracht te dwingen iets te doen. De naam Jahweh – of Jao, zoals men de naam ook wel weergaf – deed het blijkbaar erg goed. Dat de auteur van het Tongerse vervloekingstablet toch wel iets wist uit de joodse wereld, blijkt dat hij ook driemaal de naam Baäl gebruikt, alsmede de naam Elohim en Sabaoth ofwel “heer der heerscharen”. De joodse invloed is meer dan oppervlakkig.

Het lood is lokaal geworven, in de Eiffel, wat suggereert dat het geen importstuk uit het Nabije Oosten is. De naam van de vervloekte, Gaius Julius Viator, is ook niet vreemd in het noordwesten van het Romeinse Rijk, waar nogal wat mensen het burgerrecht te danken hadden aan Julius Caesar of keizer Augustus, die allebei officieel “Gaius Julius” heetten en die naam overdroegen aan de tot burger gemaakten.

Maar juist als je wil besluiten dat een joodse bewoner van Tongeren een hekel had aan z’n buurman, kijk je naar de opmaak: de informatie is in een halve cirkel, rond een huisvormig centrum geschreven, en die vorm is alleen bekend uit Griekenland en Tunesië. Kortom: fascinerend. Vandaar dat ik er graag nog eens over blogde.

[Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel vijf: het meisje van Yde.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/drenthe-het-meisje-van-yde/

Drenthe: het Meisje van Yde

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftiennoot Vandaag zijn Holland en Vlaanderen elk weer één gewest. Nederlandssprekende provincies.] 

Meisje van Yde

Yde is een Drents dorpje halverwege Groningen en Assen. In 1897 is daar bij een vennetje het stoffelijk overschot gevonden van een jonge vrouw, die tijdens haar leven gebocheld was en mank liep. Ze was nog geen anderhalve meter lang en daarom heet ze het Meisje van Yde. Ze was blond maar deels kaal, ze was gewikkeld in een versleten mantel, ze had een steekwond bij het linker sleutelbeen en om haar nek was een koord dat driemaal rond was gebonden en aan de linkerzijde vastgeknoopt.

Het is natuurlijk denkbaar dat de jonge vrouw is gestruikeld, in het water is gevallen en verdronken, maar opzet ligt meer voor de hand. De Romeinse geschiedschrijver Publius Cornelius Tacitus vermeldt de Germaanse terechtstellingen:

Straffen verschillen al naar gelang het misdrijf: verraders en overlopers worden opgeknoopt aan een boom; lafaards en mannen die niet willen vechten of ontucht bedrijven laat men in zompige moerassen zakken onder een raster van vlechtwerk.noot Tacitus, Germania 12; vert. Vincent Hunink.

Maar ja: het gaat wel om een meisje van elf, hooguit twaalf jaar oud. Ik heb wat moeite met het idee dat ze ontucht heeft gepleegd, al is dat natuurlijk niet de vraag – het gaat erom wat haar beul van haar dacht. Desondanks vermoed ik dat het waarschijnlijker is dat het niet om bestraffing maar om een mensenoffer gaat. Misschien was er een ziekte of een misoogst. Je kunt hooguit hopen dat het meisje troost heeft gehaald uit het feit dat ze naar het Walhalla zou gaan, de hemel voor mensen die gewelddadig aan hun einde waren gekomen.

Ik lees overal dat er een koolstofdatering is waardoor haar dood tussen 54 v. Chr. en 128 na Chr. wordt geplaatst. Of dit met 65% of 95% zekerheid is, heb ik echter nergens kunnen vinden.

Tot slot: het tonen van menselijke resten in een museum is niet onomstreden. Het Drents Museum heeft het meisje onder haar mantel neergelegd, wat ik een mooie oplossing vond. Er was ook opvallend goede uitleg. Inmiddels is de opstelling veranderd, maar het zal vast even goed zijn.

[Dit was het 538e voorwerp in onze reeks museumstukken. Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel vier: het schrijfplankje uit Tolsum.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/fryslan-tolsum/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel vier: het schrijfplankje uit Tolsum.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/fryslan-tolsum/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel drie: de wierde van Ezinge.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/groningen-ezinge/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel drie: de wierde van Ezinge.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/groningen-ezinge/

Groningen: Ezinge

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftiennoot Vandaag zijn Holland en Vlaanderen elk weer één gewest. Nederlandssprekende provincies.] 

Ezinge

Laten we er geen doekjes om winden: bovenstaande voorwerpjes zijn visueel niet heel aantrekkelijk. Het zijn weefgewichtjes, die in een weefgetouw onderaan de scheringen hingen. Archeologen moeten er tienduizenden hebben opgegraven, want het maken van textiel is natuurlijk iets van alle oude beschavingen. Ik heb eens ergens gelezen dat mensen al in het Paleolithicum plantenstengels vlochten, dat men in het Neolithicum draden leerde spinnen en dat de eerste weefgetouwen zo rond 5000 v.Chr. zijn gebouwd. Of dat klopt, laat ik in het midden; waar het om gaat is dat de weefgewichtjes uit Ezinge volkomen normaal waren.

Je zou dat echter niet hebben verwacht als je de antieke bronnen leest. Ik heb wel vaker verwezen naar de beschrijving die de Romeinse encyclopedist Plinius de Oudere geeft van het leven op de terpen en wierden. De man had die woonheuvels gezien en wist waar hij het over had, maar hij meende dat de bewoners maar een primitief leven leidden: een “armzalig en meelijwekkend volk”, zoals hij ze typeerde. Ze leefden van visserij en zouden geen vee hebben gehouden. Van akkerbouw zou helemaal geen sprake zijn geweest.

Maar zo primitief, armzalig of meelijwekkend waren deze mensen niet. Dat bewijzen de weefgewichten: de bewoners van de terpen en wierden kenden vlas om linnen van te maken en hielden schapen voor de wol. Het waren echt geen in dierenhuiden gehulde, besnorde woestelingen die hun vrouwen verdobbelden.

En zo bezien zijn die onooglijke weefgewichtjes interessant. Archeologische vondsten als deze helpen ons de informatie uit onze bronnen corrigeren. Je kunt geschreven teksten uit de Oudheid nou eenmaal niet begrijpen als je niet iets weet van archeologie, zoals archeologische interpretatie gedoemd is te mislukken zolang je onvoldoende weet van tekstuitleg. Ik constateer wel vaker dat alleen allrounders zinvolle bijdragen kunnen leveren aan onze kennis van de oude wereld, en ik herhaal die constatering nog maar eens. Het is de jubileumdag van deze blog, dus u zult het me niet euvel duiden dat ik iets herhaal dat ik heel, heel erg belangrijk vind.

[Dit was het 536e voorwerp in onze reeks museumstukken. Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel twee: een depositie uit Hoogstraten.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/antwerpen-hoogstraten/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel twee: een depositie uit Hoogstraten.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/antwerpen-hoogstraten/

Antwerpen: Hoogstraten

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftiennoot Vandaag zijn Holland en Vlaanderen elk weer één gewest. Nederlandssprekende provincies.] 

Hoogstraten

Een van de (althans voor mij) wonderlijke aspecten van de Bronstijd is wat archeologen een depositie noemen. Simpel gezegd: mensen laten ergens met opzet kostbaarheden achter. Waarom? We kunnen het ze niet langer vragen, en het antwoord “het zal wel religieus zijn” is vanzelfsprekend een voorbeeld van de Eerste Hoofdwet van de Archeologie. Al heb ik geen idee wat het anders kan zijn geweest.

Maar goed: hierboven ziet u acht zogeheten kokerbijlen die uitmaakten van een twintigtal dat is gevonden bij Hoogstraten, ten noordoosten van Antwerpen, vlakbij de grens met Nederland, recht onder Breda. Kokerbijlen waren populair in de Late Bronstijd en vermoedelijk dateert deze depositie uit het Laat Brons of het begin van de IJzertijd. Het is beslist niet het enige voorbeeld van een opzettelijk achtergelaten verzameling kostbare bronzen voorwerpen.

Ik gaf zojuist aam dat “het zal wel religieus zijn” een wat te makkelijke interpretatie  lijkt. Het kan heel goed zijn dat iemand ze heeft begraven omdat er een vijand in de buurt was. Van de andere kant: in de Lage Landen zijn nogal wat depositievondsten gedaan op wat een “thin place” kan zijn geweest, d.w.z. plekken waar mensen mogelijkerwijs het gevoel gehad kunnen hebben contact te maken met een andere wereld. Je zou je kunnen voorstellen dat vroege boeren een zekere religieuze betekenis toekenden aan de rand van het ontgonnen land, waar de woeste gronden begonnen. Om kwade geesten op afstand te houden, offerde je dan wat zeldzame voorwerpen.

Maar er zijn natuurlijk meer mogelijkheden. Antropologen zijn vanouds gefascineerd door het verschijnsel potlatch. Het uitgangspunt is dat de gastheer van een groots feest alle aanwezigen een geschenk meegeeft – en wel zó dat de gasten niet alleen mee-eten maar ook moeten erkennen dat de gastheer een zekere rijkdom heeft. Dit is natuurlijk niet ongebruikelijk, maar het kan bij een potlatch zelfs zo zijn dat de gastheer zijn rijkdom etaleert door de geschenken te vernietigen. Het is allerminst uit te sluiten dat iemand in Hoogstraten feestelijk twintig bronzen bijlen heeft begraven om te demonstreren dat hij de rijkste en de beste was.

Nog een mogelijke functie: door metaal uit circulatie te nemen, houd je de waarde van het wel circulerende metaal hoog. Ik ervaar dit als contra-intuïtief, maar misschien is het niet heel anders dan de goudvoorraden die onze nationale banken aanhouden. Ik rond af met de constatering dat deze laatste functie en de potlatchfunctie een religieuze betekenis niet uitsluiten, en ga snel verder naar het volgende blogje in deze reeks, hop.

[Dit was het 535e voorwerp in onze reeks museumstukken. Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel één: de Swifterbantcultuur.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/flevoland-swifterbantcultuur/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel één: de Swifterbantcultuur.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/14/flevoland-swifterbantcultuur/

Vandaag, 14 juli, is het vijftien jaar geleden dat ik begon aan de #MainzerBeobachter. Dat vier ik met vijftien blogjes over vijftien museumvoorwerpen uit de vijftien Nederlandstalige provincies in Nederland en België. Deel één: de Swifterbantcultuur.

mainzerbeobachter.com/2026/07/14/f...

Flevoland: Swifterbantcultuur ...

Vandaag op de #MainzerBeobachter een gastblog van @fonolog over de Romeinse geleerde Macrobius.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/03/schoolmeesters-en-taalwetenschappers-in-rome/

Vandaag op de #MainzerBeobachter een gastblog van @fonolog over de Romeinse geleerde Macrobius.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/03/schoolmeesters-en-taalwetenschappers-in-rome/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een wanhopig ooggetuigenverslag van de Pest die in 1347/1348 honderdduizenden mensen doodde, ook in het Midden-Oosten.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/02/ibn-al-wardi-over-de-pest/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een wanhopig ooggetuigenverslag van de Pest die in 1347/1348 honderdduizenden mensen doodde, ook in het Midden-Oosten.

https://mainzerbeobachter.com/2026/07/02/ibn-al-wardi-over-de-pest/

Gastblogger @klokwerk neemt de lezers van de #MainzerBeobachter mee door de Chinese wijsbegeerte. Confucius heeft hij al behandeld, en vandaag begint hij aan een tiendelige reeks over het #mohisme.

Vandaag op de #MainzerBeobachter: de stichtingssage van #Marseille.

https://mainzerbeobachter.com/2026/06/03/het-ontstaan-van-marseille-1/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: de stichtingssage van #Marseille.

https://mainzerbeobachter.com/2026/06/03/het-ontstaan-van-marseille-1/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een mooi gedicht van Masja Vrijland. Dank je wel Masja!

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/26/poezie-vergissing/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een mooi gedicht van Masja Vrijland. Dank je wel Masja!

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/26/poezie-vergissing/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een postuum gastblogje van Hans Overduin, gewijd aan de Neurenbergse Wereldkroniek.

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/26/de-neurenbergse-wereldkroniek/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een postuum gastblogje van Hans Overduin, gewijd aan de Neurenbergse Wereldkroniek.

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/26/de-neurenbergse-wereldkroniek/

Vandaag op de #MainzerBeobachter een blogje over een oud, niet helemaal probleemloos maar toch wel verhelderend concept uit de #archeologie: de "ladder van Hawkes".

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/25/de-ladder-van-hawkes/

Vandaag op de #MainzerBeobachter een blogje over een oud, niet helemaal probleemloos maar toch wel verhelderend concept uit de #archeologie: de "ladder van Hawkes".

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/25/de-ladder-van-hawkes/

Vandaag op de #MainzerBeobachter een melancholiek blogje over de #Staatsliedenbuurt in #Amsterdam, waar ik veertig jaar geleden woonde. Met een charmante bedrieger, leuke cafés, ophaalbruggen, prins Claus, soep en een Mariaverschijning.

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/08/de-staatsliedenbuurt/

Vandaag op de #MainzerBeobachter een melancholiek blogje over de #Staatsliedenbuurt in #Amsterdam, waar ik veertig jaar geleden woonde. Met een charmante bedrieger, leuke cafés, ophaalbruggen, prins Claus, soep en een Mariaverschijning.

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/08/de-staatsliedenbuurt/