#mainzerbeobachter — Public Fediverse posts

Vandaag op de #MainzerBeobachter: de coda van mijn reeks #RealTimeCaesar. Wat was #JuliusCaesar 2069 jaar geleden, enkele weken na zijn dood, aan het doen?

https://mainzerbeobachter.com/2026/05/02/de-terugkeer-van-de-valse-marius/

Deze week zet gastblogger @klokwerk op de #MainzerBeobachter de leer van de Chinese wijsgeer #Confucius uiteen. In het zevende blogje behandelt hij rechtvaardigheid en wijsheid.

https://mainzerbeobachter.com/2026/03/27/confucius-7-de-vijf-kernwaarden-2/

Terwijl ik in Bulgarije ben, neemt gastblogger @klokwerk de #MainzerBeobachter over met een reeks over #Confucius. Hier is deel vier.

https://mainzerbeobachter.com/2026/03/25/confucius-4-confuciaanse-relaties-en-verhoudingen/

Even een huishoudelijke mededeling over de #MainzerBeobachter.

Eind 2020 begon ik mijn reeks #RealTimeCaesar, waarin ik de laatste jaren van #JuliusCaesar volgde. Die reeks nadert nu zijn climax: aanstaande zondag is het 2069 jaar geleden dat de dictator om het leven werd gebracht. Ga er maar klaar voor zitten: u krijgt een uur-voor-uur verslag.

Nog even inlezen?

https://mainzerbeobachter.com/realtimecaesar/

Voor-westerse geschiedenis (1): inleiding

Deze blog groeit vooral door vragen die mensen stellen (zoals) en door reeksen die ik zelf leuk vind (zoals). Niet zelden merk ik echter dat ik achtergrondinformatie nodig heb, en daarom zijn er ook de wat encyclopedieachtige stukjes over deze of gene vorst, landstreek of gebeurtenis. Als ik bijvoorbeeld al een stukje over de Nijl heb, kan ik een blogje over Aristoteles’ theorie over de overstroming daarin verankeren. Maar ook zulke stukjes zou ik willen verankeren, namelijk in algemene informatie over de toenmalige wereld.

Braudel

Al sinds ik mijn reeks over het handboek oude geschiedenis schreef, zoek ik een vorm om ook die achtergrondinformatie te geven. En onlangs – ik stond op het vliegveld van Parijs – wist ik ineens hoe ik het moest aanpakken: ik zou me laten inspireren door Fernand Braudel.

Fernand Braudel (1902-1985) is een welhaast legendarische Franse historicus, die wel voor eeuwig zal worden herinnerd omdat hij de historische processen verdeelde in gebeurtenissen (“evenementen”), processen van de middellange duur en de voor de betrokkenen nauwelijks herkenbare longue durée. Die drieslag is echter niet waaraan ik moest denken. Het gaat me om zijn boek La Méditerranée (1977).

Algemene geschiedenis

De Mediterrane wereld, met ruim een dozijn zeeën (meervoud), een slordige 6000 eilanden en tal van bergketens, was Braudels grote liefde en in La Méditerranée bood hij een algemene geschiedenis in twaalf hoofdstukken. De helft daarvan schreef hij zelf, terwijl de andere zes hoofdstukken werden geschreven door specialisten. Het is een prettig en toegankelijk boek, dat alle gebieden met evenveel aandacht en liefde beschrijft. Er is geen gebied dat extra nadruk krijgt.

Dit betekent ook dat bij Braudel de Grieken, op wie in de negentiende eeuw nogal wat innovaties zijn geprojecteerd, wat minder op de voorgrond staan. De ingrijpendste innovaties (zoals het ontstaan van de akkerbouw, interregionale handel en de stedelijke levenswijze) stammen immers uit Mesopotamië. Met deze keuze nam het team-Braudel geen uitzonderlijke positie in: wereldgeschiedenis brak als genre door in de jaren zeventig en auteurs als Martin West en Walter Burkert presenteerden archaïsch Griekenland als een appendix van de oud-Oosterse beschaving.

De decentralisatie van Griekenland in La Méditerranée neemt niet weg dat de Grieken ook wat nieuwe dingen wél hebben bedacht, zoals het gevoel voor het tragische, de hoplietenoorlog en de filosofie. Rome verspreidde de klassieke cultuur over een groot deel van de wereld en de Arabieren formuleerden daarvoor een alternatief; West-Europa is in de Volle Middeleeuwen geboren uit een fusie van eerdere culturen. We zouden de Oudheid en Vroege Middeleeuwen daarom eigenlijk “voor-westerse geschiedenis” moeten noemen.

Voor-westerse geschiedenis

Zo doop ik dan ook deze reeks, bedoeld om achtergrondinformatie te verstrekken bij andere achtergrondinformatie. Ik heb voor dat neologisme twee redenen. De eerste is dus dat ik wil aangeven dat het gaat over de tijd vóór er een West-Europees zelfbeeld was. De andere reden is dat het me gaat om de factoren die causaal voorafgaan aan de historische gebeurtenissen. Zeg maar wat de Duitse historicus Johann Gustav Droysen de Bedingungen noemde die noodzakelijk waren om de pragmata te begrijpen.

Wat lette me, bedacht ik daar op het vliegveld, om de bundel van Braudel als leidraad te nemen bij een reeks blogjes over algemene thema’s? Ik laat de passages over het wat recentere verleden achterwege maar ik neem het Nabije Oosten en de Lage Landen erbij, want de oude wereld was groter dan Braudels Méditerranée. Ik heb bovendien nog wat andere boeken erbij genomen en ik heb, als ik op reis was, ook zelf weleens iets gezien.

Voilà dus: een reeks over de voor-westerse geschiedenis. Zo meteen een blogje over het landschap. In januari blog ik dan nog over het klimaat en de vegetatie. Op nu nog onbekende momenten komen dan de ontginningen, de herders, de zeeën en andere zaken aan bod.

Zo meteen meer. En een overzicht van stukjes die ik in deze reeks nog zal publiceren, staat hier. Dat lijstje zal nog groeien.

Deze blog, die u ook via het Whatsapp-kanaal kunt volgen, is niet mijn enige activiteit. In het voorjaar organiseer ik een reis naar Bulgarije en een andere reis langs Keltische locaties.

Hoog bezoek in #Meppel - en er valt een dode. Vanmiddag op de #MainzerBeobachter een onverwacht blogje over de Patriottenbeweging in Drenthe.

https://mainzerbeobachter.com/2024/12/17/de-patriotten-in-drenthe/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een verdronken klooster, ergens in de Friese wateren, vlak voor #Stavoren.

https://mainzerbeobachter.com/2024/08/02/het-verdronken-klooster-van-stavoren/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: de geboorteverhalen over de profeet #Mohammed. Een gastbijdrage van @ghurab.

https://mainzerbeobachter.com/2024/07/23/de-aankondiging-van-de-geboorte-van-mohammed/

Op de #MainzerBeobachter zomaar wat faits divers over #Paestum, hunebedbouwers en Roemenië.

https://mainzerbeobachter.com/2024/06/24/faits-divers-20-2/

Op de expositie over #Paestum in het Rijksmuseum van Oudheden is een reliëf te zien van Herakles met de Kerkopen. Wie waren dat nou weer? Ik blog erover op de #MainzerBeobachter.

https://mainzerbeobachter.com/2024/05/29/de-kerkopen-van-paestum/