#nomadisme — Public Fediverse posts

Sédentarité → Domination : la matrice historique commune

Sédentarité = naissance hiérarchies : stocks/propriété → principes supérieurs (Scott, Serres). Violence Scandinavie vs égalité Çatalhöyük. Récursivité systémique (Luhmann) enferme cités. Sortie : nomadisme moderne (Deleuze, Whitehead). #Sédentarité #Domination #Néolithique #Nomadisme Synthèse : Sédentarité comme origine structurelle de la domination Nous convergeons vers un diagnostic clair : sédentarité >…

https://homohortus31.wordpress.com/2026/03/02/sedentarite-%e2%86%92-domination-la-matrice-historique-commune/

Sédentarité → Domination : la matrice historique commune

Sédentarité = naissance hiérarchies : stocks/propriété → principes supérieurs (Scott, Serres). Violence Scandinavie vs égalité Çatalhöyük. Récursivité systémique (Luhmann) enferme cités. Sortie : nomadisme moderne (Deleuze, Whitehead). #Sédentarité #Domination #Néolithique #Nomadisme Synthèse : Sédentarité comme origine structurelle de la domination Nous convergeons vers un diagnostic clair : sédentarité >…

https://homohortus31.wordpress.com/2026/03/02/sedentarite-%e2%86%92-domination-la-matrice-historique-commune/

https://www.youtube.com/watch?v=AJSXVUd8190

#optimisme #climateChange #climateCrisis #climate #biodiversity #ecosystems #adaptation #changementClimatique #montéeDesEaux #nomadisme #nomadism #resilience #bambou #bois #bamboo #wood #construction #DIY #jardinFlottant #archesDeZoe #floatingGarden #vieNueDAgamben

https://www.youtube.com/watch?v=AJSXVUd8190

#optimisme #climateChange #climateCrisis #climate #biodiversity #ecosystems #adaptation #changementClimatique #montéeDesEaux #nomadisme #nomadism #resilience #bambou #bois #bamboo #wood #construction #DIY #jardinFlottant #archesDeZoe #floatingGarden #vieNueDAgamben

#introduction
Je prépare doucement une année nomade, quelque part entre 2026 et 2027. Un long périple à pied avec l'idée de conter le soir là où je trouverai refuge...
… si je pars. Parce qu’ici, il y a Pompon, mon chat de 24 ans, qui me retient avec amour et sagesse dans la vie sédentaire.

En attendant, je marche, je me prépare, je trie, j’apprends.
Je travaille mais je prépare aussi tout ce qui accompagnera la marche.

Et je fais mes premiers pas ici, dans le Fediverse, pour ouvrir le chemin avant le chemin.

#Marche #MarcheAPied #Nomadisme #AnneeNomade #Periple #Randonnée
#Voyage #LongueMarche #VieNomade #Chemin #CarnetDeVoyage
#Contes #Ecriture #dessin

#introduction
Je prépare doucement une année nomade, quelque part entre 2026 et 2027. Un long périple à pied avec l'idée de conter le soir là où je trouverai refuge...
… si je pars. Parce qu’ici, il y a Pompon, mon chat de 24 ans, qui me retient avec amour et sagesse dans la vie sédentaire.

En attendant, je marche, je me prépare, je trie, j’apprends.
Je travaille mais je prépare aussi tout ce qui accompagnera la marche.

Et je fais mes premiers pas ici, dans le Fediverse, pour ouvrir le chemin avant le chemin.

#Marche #MarcheAPied #Nomadisme #AnneeNomade #Periple #Randonnée
#Voyage #LongueMarche #VieNomade #Chemin #CarnetDeVoyage
#Contes #Ecriture #dessin

De Kimmeriërs

De Kimmeriërs, die zijn interessant! En dat is natuurlijk omdat het bewijsmateriaal enerzijds gevarieerd is, zodat allerlei specialisten erbij komen kijken, maar anderzijds tekortschiet, zodat er geen consensus kan ontstaan. Kortom: een fijne puzzel.

Dode Kimmeriërs

Eerste bewijsmateriaal: Griekse poëzie. In de Odyssee vertelt Homeros dat Odysseus, ergens in het verre verre westen, de rand bereikt van de Okeanos, waar de stad en het land van de Kimmeriërs zich bevinden. De zon schijnt er niet, de gebieden zijn eeuwig gehuld in mist en nevel, en “steeds hangt de heilloze nacht om de diep ongelukkige mensen”.noot Homeros, Odyssee 11.14ff. Als dit u doet denken aan het dodenrijk, dan zit u goed, want niet veel later brengt Odysseus inderdaad een bezoek aan die naargeestige plek.

De Kimmeriërs zijn dus westelijke stedelingen en nogal dood, of iets dat erop lijkt. Dat is voor ons ietwat lastig, aangezien alle andere bewijs suggereert dat het gaat om noordelijke nomaden die nogal in leven zijn.

Nomaden in Anatolië

Het tweede bewijsmateriaal bestaat uit de teksten uit Mesopotamië. Diverse teksten uit Assyrië vermelden mobiele groepen die onrust veroorzaken in de noordelijke grensgebieden. Deze Kimmeriërs lijken in de achtste eeuw over de Kaukasus zuidwaarts te zijn getrokken, en bedreigden daar het koninkrijk Urartu (een oude naam voor Armenië). Koning Rusa I rukte tegen hen op, maar werd verslagen. Daarna trokken de Kimmeriërs Urartu binnen, dat ze plunderden tot aan het Urmia-meer.

Later trokken de Kimmeriërs – of een groep Kimmeriërs – westwaarts, waar ze in 710/709 Frygië bedreigden. Koning Mit-ta-a, die u vermoedelijk kent onder de naam Midas,noot Mogelijk is Midas een vorstelijke titel geweest. zag zich genoodzaakt bij de Assyrische koning Sargon II hulp te vragen, maar dat belette de Kimmerische inval niet. Mit-ta-a pleegde in 696 of 695 zelfmoord na een verloren veldslag. Over Frygië horen we daarna weinig meer; de nieuwe macht in Anatolië zou het meer westelijk gelegen Lydië zijn. Wellicht vestigden groepen Kimmeriërs zich op de Frygische hoogvlakte, waar nog altijd nomaden heen en weer trekken.

Kimmeriërs in Mesopotamië

De Assyrische kronieken vermelden de Kimmeriërs nog vaker. In 679 werd een leider genaamd Teušpa samen met zijn mannen belegerd in een stad genaamd Hubušnu. Later lezen we over Kimmeriërs in de buurt van Ellipi, in Medië en in Elam, vér in het zuiden. De Assyriërs hadden blijkbaar veel tijd nodig om orde op zaken te stellen.

Er zijn speculaties, en ze zijn niet zonder aanwijzingen in de bronnen, dat ontevreden groepen in het Assyrische Rijk samenwerkten met de Kimmeriërs, of in hun aanwezigheid kansen zagen voor het bevorderen van hun eigen agenda. Omdat de Assyrische bronnen na het midden van de zevende eeuw schaarser worden, is op dit punt meer onduidelijkheid dan we zouden willen.

Het westen

Terug naar de groep of groepen in Anatolië. Frygië was ten einde gekomen, Lydië was ontstaan en kreeg te maken met Kimmerische strooptochten. De Lydische koning Gyges wist de eerste aanval af te slaan, maar sneuvelde in 644. Later plunderden de Kimmeriërs ook enkele Griekse steden in Klein-Azië. Uiteindelijk wist koning Alyattes, die u moet plaatsen tussen pakweg 600 en 560 v.Chr., een einde te maken aan deze dreiging.

Archeologie

Archeologen hebben weer ander bewijs. Zij associëren de Kimmeriërs met de zogeheten Chernogorovka-Novocherkassk-cultuur,noot Wie verzint toch zulke namen? die tussen 900 en 650 heeft bestaan op de vlakten tussen de rivieren Prut en Don. Dus zeg maar in Oekraïne, met uitlopers naar Bulgarije. Deze mensen werden vaak begraven met bogen, zwaard en speer, wat suggereert dat ze vochten als bereden boogschutters. Hun kostbaarste bezit bestond uit runderen, waarmee ze als nomaden zwierven over de vlakten.

En nu is het interessant dat Aristeas van Prokonessos – ik noemde hem al eens omdat hij voldoet aan het profiel van een sjamaan – vertelt dat de Skythen de Kimmeriërs hebben verdreven uit Oekraïne. Als dit waar is, zouden we kunnen vermoeden dat de Kimmeriërs op drift zijn geraakt, zuidwaarts over de Kaukasus zijn gegaan en daarvandaan naar Anatolië en Mesopotamië. Het probleem met deze theorie is dat er weinig voorwerpen van de Chernogorovka-Novocherkassk-cultuur zijn gevonden bezuiden de Kaukasus.

Maar ook dat is weer problematisch, want eigenlijk lijken al die steppenomaden nogal op elkaar. Ik zou althans niet goed weten wat het verschil is tussen een Kimmerische en een Skythische pijlpunt. Kortom, het tekstuele en archeologische bewijs is asymmetrisch. Zelf zou ik overigens sowieso liever denken aan “de steppenomaden”, zonder al te specifieke etnische etiketten te willen plakken.

En tot slot: er zijn theorieën dat de auteur van de Odyssee kennis had genomen van een vroeg verhaal over de Argonauten, dat dit verhaal al was gelokaliseerd in Kolchis (het huidige Georgië), en dat de beschrijving van het dodenrijk is geïnspireerd door een groep Kimmeriërs in die regio. Het onvermogen te accepteren dat we inconsistente en dus onvoldoende informatie hebben, lijkt de vader van deze vader van deze gedachte. On n’a pas besoin de cette hypothèse-là.

Deze blog, die u ook via het Whatsapp-kanaal kunt volgen, is niet mijn enige activiteit. Ik bied ook cursussen aan.

Zelfde tijdvak

#Alyattes #AristeasVanProkonessos #ChernogorovkaNovocherkasskCultuur #dodenrijk #Frygië #Gyges #Homeros #Kaukasus #Kimmeriërs #Kolchis #Lydië #Medië #nomadisme #Oekraïne #RusaI #SargonII #Skythen #Turkije #Urartu

👍 « Pawatik »: traverser les rapides de l’histoire anicinabe
https://nouvelles.umontreal.ca/article/2025/09/18/pawatik-traverser-les-rapides-de-l-histoire-anicinabe
#Pawatik #Anicinabek #histoire #Autoctones #LacSimon #UdeM #anthropologie #Abitibi #Québec #Canada #recherche #documentation #nomadisme #nomades #terre #animaux #chasse #pêche #alimentation #habitation #transport #société #culture #saisons #trappe #toponymie #colonisation #langue #rituels #chaman #tente #cérémonies #livre #jeunes #enfants #éducation #patrimoine #ancêtres

👍 « Pawatik »: traverser les rapides de l’histoire anicinabe
https://nouvelles.umontreal.ca/article/2025/09/18/pawatik-traverser-les-rapides-de-l-histoire-anicinabe
#Pawatik #Anicinabek #histoire #Autoctones #LacSimon #UdeM #anthropologie #Abitibi #Québec #Canada #recherche #documentation #nomadisme #nomades #terre #animaux #chasse #pêche #alimentation #habitation #transport #société #culture #saisons #trappe #toponymie #colonisation #langue #rituels #chaman #tente #cérémonies #livre #jeunes #enfants #éducation #patrimoine #ancêtres

👍 « Pawatik »: traverser les rapides de l’histoire anicinabe
https://nouvelles.umontreal.ca/article/2025/09/18/pawatik-traverser-les-rapides-de-l-histoire-anicinabe
#Pawatik #Anicinabek #histoire #Autoctones #LacSimon #UdeM #anthropologie #Abitibi #Québec #Canada #recherche #documentation #nomadisme #nomades #terre #animaux #chasse #pêche #alimentation #habitation #transport #société #culture #saisons #trappe #toponymie #colonisation #langue #rituels #chaman #tente #cérémonies #livre #jeunes #enfants #éducation #patrimoine #ancêtres

De Maghreb in de Middeleeuwen

Ik heb weleens de indruk dat oudheidkundigen die zich bezighouden met de Lage Landen in de Romeinse tijd, de seizoensmigratie onderschatten. Voor de Maghreb geldt het omgekeerde: er bestaat een neiging om de mobiliteit van de bevolking te overschatten. Heel veel Berbers waren sedentair – en dat al eeuwenlang. De Griekse onderzoeker Herodotos vermeldt het in de vijfde eeuw v.Chr.noot Herodotos, Historiën 4.187.

Het beeld van een grotendeels nomadische bevolking zal in de hand zijn gewerkt doordat een andere Griekse geschiedschrijver, Polybios, de Numidische koning Massinissa presenteert als De Grote Civilisator. Dat “Numidiërs” bedrieglijk veel lijkt op νομάδες zal ook een rol hebben gespeeld. En tot slot: toen de Fransen zich eenmaal van Algerije meester hadden gemaakt, kan het hun wel goed zijn uitgekomen de nadruk te leggen op nomadisme. Dat gold in Europa als minder beschaafd en dus konden de Fransen denken dat ze de bewoners van de Maghreb voor hun eigen bestwil hadden onderworpen. Ik heb eerlijk gezegd geen idee of het echt zo is gegaan, maar zou het me kunnen voorstellen.

Wat ik wel en niet snap

Wat ik wel weet: de regio die de Arabieren rond 710 in hun macht hadden, kende nomaden, dorpsbewoners en stedelingen, was meertalig en was bewoond door minimaal twee soorten christenen, door joden en door de eerste moslims. De regio zou, zoals ik in een eerder blogje al schreef, vrij snel verder islamiseren. Verder waren de Berbers verdeeld in twee hoofdgroepen, de Baranis en de Butr, waarvan ik nooit heb kunnen achterhalen wat daar nou precies achter schuil gaat. Er waren Arabieren, afkomstig uit diverse gebieden. Rond het midden van de achtste eeuw speelden deze tegenstellingen een rol bij de burgeroorlog op het Iberische Schiereiland waarover ik al eerder blogde. De definitie van Arabier en Berber sla ik gemakshalve over.

Het stoort me een beetje dat ik de complexiteit niet goed doorgrond, want voor mij is de geschiedenis van de middeleeuws Maghreb nu iets dat ik beschrijf vanuit het perspectief van de heersende dynastieën. Daarbij vormen “de” Berbers dan een ongedefinieerd substraat van mensen die nog niet gearabiseerd en geïslamiseerd waren, maar verder geen eigen rol van betekenis speelden. Zo was het natuurlijk niet.

Eenheid en versplintering, deel één

Zoals ik het dynastieke deel begrijp, behoorde de Maghreb eerst tot het Umayyadische kalifaat van Damascus en ging het na het jaar 750 over in handen van de Abbasiden, die de residentie verplaatsten naar Bagdad. De situatie in de Maghreb schijnt gedurende een halve eeuw instabiel te zijn geweest, met allerlei lokale machthebbers die redelijk zelfstandig konden zijn zolang het kalifaat zwak stond, maar ook weer in het gareel konden worden gedwongen.

Ifriqiya, zoals Tunesië destijds heette, is rond 800 gepacificeerd door Ibrahim ibn al-Aghlab, die als emir werd erkend door kalief Harun ar-Rashid, wat betekende dat Ibrahim zich kon laten opvolgen door zijn afstammelingen, de Aghlabiden waarover ik al eerder blogde. Anders gezegd: een lokale dynastie verving het roulerend gouverneurschap. In het noordwesten van het huidige Algerije was verder een Emiraat van Tlemcen, dat me doet denken aan een voortzetting van het Berber-rijk Altava, maar rond 800 waren die emirs alweer vervangen door de dynastie van de Rostamiden, die ergens nog wat Perzisch bloed hadden. En helemaal in het westen, in het huidige Marokko, heersten de Idrisiden, een sji’itische dynastie met banden met het Emiraat van Córdoba. Deze groepen – en andere – hadden er weinig moeite mee de kalief in Bagdad te erkennen als de heerser der gelovigen, maar gingen in de loop van de negende eeuw steeds meer hun eigen weg.

Eenheid en versplintering, deel twee

Dat veranderde in de jaren na 900, toen een nieuwe, sji’itische dynastie de macht in Ifriqiya overnam: de Fatimiden. De heersers claimden het kalifaat en onderwierpen heel noordelijk Afrika. Hun hoofdstad was eerst Raqqada (naast Kairouan) en later het door hen gestichte Caïro. Van de Aghlabiden en de Rostamiden werd niets meer vernomen, de Idrisiden betaalden schatting.

En vervolgens gebeurde hetzelfde als in de negende eeuw: omdat de kalief ver weg was, konden de lokale heersers zich steeds zelfstandiger gaan gedragen. In Ifriqiya namen de Ziriden de macht over en in het huidige Algerije werden de Hammadiden steeds onafhankelijker. Hun hoofdstad was Qal’at Bani Hammad, momenteel werelderfgoed. In Marokko heersten eerst de Maghrawaden en daarna de Almoraviden. Over die laatste dynastie blogde ik al eens, omdat ze El-Andalus onderwierpen: op het Iberische Schiereiland, buiten de wereld van de islam, kon een dynastie laten zien dat ze streed voor de goede zaak.

Eenheid en versplintering, deel drie

De Almoraviden werden rond 1147 in Marokko en Andalusië weer afgelost door de Almohaden, die de gehele Maghreb in handen kregen. En zoals het al eerder was gegaan, ging het opnieuw: het centrale gezag verloor de controle en lokale dynastieën namen de macht over. Meer specifiek: de Hafsiden in Ifriqiya en de Ziyaniden in Algerije, tot de verzwakte Almohaden in Marokko werden afgelost door de Meriniden.

Ibn Khaldun

Uiteindelijk vielen al deze gebieden in handen van weer een nieuwe groep heersers: de Ottomanen. Maar tot die tijd valt een patroon te ontwaren: er is een machtige dynastie die de regio beheerst, die delegeert de macht aan lokale heersers en vervolgens worden die zelfstandig, tot een nieuwe machtige dynastie opstaat. Er zit iets cyclisch in.

Pas toen ik dit blogje schreef, realiseerde ik me: dit is de wereld waarover de geleerde Ibn Khaldun (1332-1406) schrijft dat geen dynastie het langer uithoudt dan een paar generaties, omdat de groepssolidariteit (ʿasabiyyah) die hielp om het gezag te vestigen, al snel zou afnemen. Fascinerend.

Deze blog, die u ook via het Whatsapp-kanaal kunt volgen, is niet mijn enige activiteit. Ik bied ook cursussen aan.

Zelfde tijdvak

#Abbasiden #Aghlabiden #Algerije #Almohaden #Almoraviden #Altava #Baranis #Butr #Cairo #ElAndalus #emiraatVanCórdoba #Fatimiden #Hafsiden #Hammadiden #HarunArRashid #HerodotosVanHalikarnassos #IbnKhaldun #IbrahimIbnAlAghlab #Idrisiden #Ifriqiya #Kairouan #KalifaatVanBagdad #KalifaatVanDamascus #Marokko #Massinissa #Meriniden #nomadisme #Numidië #OttomaanseRijk #Polybios #QalAtBaniHammad #Raqqada #Rostamiden #seizoensmigratie #Tlemcen #Tunesië #Umayyaden #Ziriden #Ziyaniden

Nous nous dirigeons vers une vie nomade !

Après un test concluant en van, nous avons décidé de sauter le pas, mais avec un peu plus d'espace. Le van est trop petit pour quatre, surtout avec deux enfants en bas âge et leur siège auto. Nous allons donc acheter un camping-car et revendons notre van qui nous a permis une super transition.

A venir chercher en Bretagne si vous êtes tenté-e-s : https://www.leboncoin.fr/ad/caravaning/2975323863

#vanlife #nomadisme #caravaning #wolkswagen #multivan #nostrfr

Nous nous dirigeons vers une vie nomade !

Après un test concluant en van, nous avons décidé de sauter le pas, mais avec un peu plus d'espace. Le van est trop petit pour quatre, surtout avec deux enfants en bas âge et leur siège auto. Nous allons donc acheter un camping-car et revendons notre van qui nous a permis une super transition.

A venir chercher en Bretagne si vous êtes tenté-e-s : https://www.leboncoin.fr/ad/caravaning/2975323863

#vanlife #nomadisme #caravaning #wolkswagen #multivan #nostrfr

Nous nous dirigeons vers une vie nomade !

Après un test concluant en van, nous avons décidé de sauter le pas, mais avec un peu plus d'espace. Le van est trop petit pour quatre, surtout avec deux enfants en bas âge et leur siège auto. Nous allons donc acheter un camping-car et revendons notre van qui nous a permis une super transition.

A venir chercher en Bretagne si vous êtes tenté-e-s : https://www.leboncoin.fr/ad/caravaning/2975323863

#vanlife #nomadisme #caravaning #wolkswagen #multivan #nostrfr

Nous nous dirigeons vers une vie nomade !

Après un test concluant en van, nous avons décidé de sauter le pas, mais avec un peu plus d'espace. Le van est trop petit pour quatre, surtout avec deux enfants en bas âge et leur siège auto. Nous allons donc acheter un camping-car et revendons notre van qui nous a permis une super transition.

A venir chercher en Bretagne si vous êtes tenté-e-s : https://www.leboncoin.fr/ad/caravaning/2975323863

#vanlife #nomadisme #caravaning #wolkswagen #multivan #nostrfr

Exposition au Musée de l'Homme depuis le 25 novembre : « Migrations, une odyssée humaine ».
"Une exposition sur les migrations humaines s’ouvre au musée de l’Homme, à Paris, au moment où tant de drames humains se déroulent, de Lampedusa jusqu’à la frontière mexicaine, et où les poncifs haineux se multiplient. Contre l’ignorance et les idéologies, l’exposition apporte le regard des scientifiques, donnant ainsi à réfléchir et à comprendre."
https://www.humanite.fr/sciences/immigration/migrations-une-odyssee-humaine-au-musee-de-lhomme-comment-les-metissages-ont-forme-lhumanite
#musée #MuséeDeLHomme #exposition #migrations #migrants #immigration #émigration #nomadisme #sédentarité #histoire #géographie #frontieres #LHumanité