#standaarden — Public Fediverse posts

Meer inzicht in standaarden voor datadelen

Op NORA Online zijn nieuwe handreikingen gepubliceerd over standaarden voor federatief datadelen. De handreikingen geven organisaties meer inzicht in deze standaarden. Ze laten zien welke rol de standaarden spelen binnen het Federatief Datastelsel (FDS) en hoe ze samenhangen.

De nieuwe handreikingen geven extra duiding bij standaarden die al binnen het FDS worden toegepast of daarvoor in beeld zijn. Daarnaast geven ze inzicht in de samenhang met de domeinarchitectuur gegevensuitwisseling binnen de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI). Een overzicht van alle handreikingen staat op NORA Online. De handreikingen ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van nieuwe systemen en het aanpassen van bestaande systemen. Op die manier kan gegevensuitwisseling op een eenvoudige, veilige en verantwoorde wijze plaatsvinden.

Voor federatief datadelen zijn gemeenschappelijke standaarden belangrijk. Ze zorgen ervoor dat data uit verschillende bronnen eenduidig beschreven, gevonden en uitgewisseld kan worden. Daarbij blijven gegevens bij de bron.

Webinar ‘Standaarden in het FDS’

Op 4 juni organiseert Realisatie IBDS een webinar over de standaarden van het FDS. Deelnemers leren dan ook welke standaarden kansrijk zijn om opgenomen te worden in het FDS Afsprakenstelsel.

Aanmelden kan via dit agenda-item op de website van IBDS. Daar vind je ook meer informatie over de inhoud van het webinar.

Meer inzicht in standaarden voor datadelen

Op NORA Online zijn nieuwe handreikingen gepubliceerd over standaarden voor federatief datadelen. De handreikingen geven organisaties meer inzicht in deze standaarden. Ze laten zien welke rol de standaarden spelen binnen het Federatief Datastelsel (FDS) en hoe ze samenhangen.

De nieuwe handreikingen geven extra duiding bij standaarden die al binnen het FDS worden toegepast of daarvoor in beeld zijn. Daarnaast geven ze inzicht in de samenhang met de domeinarchitectuur gegevensuitwisseling binnen de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI). Een overzicht van alle handreikingen staat op NORA Online. De handreikingen ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van nieuwe systemen en het aanpassen van bestaande systemen. Op die manier kan gegevensuitwisseling op een eenvoudige, veilige en verantwoorde wijze plaatsvinden.

Voor federatief datadelen zijn gemeenschappelijke standaarden belangrijk. Ze zorgen ervoor dat data uit verschillende bronnen eenduidig beschreven, gevonden en uitgewisseld kan worden. Daarbij blijven gegevens bij de bron.

Webinar ‘Standaarden in het FDS’

Op 4 juni organiseert Realisatie IBDS een webinar over de standaarden van het FDS. Deelnemers leren dan ook welke standaarden kansrijk zijn om opgenomen te worden in het FDS Afsprakenstelsel.

Aanmelden kan via dit agenda-item op de website van IBDS. Daar vind je ook meer informatie over de inhoud van het webinar.

Meer inzicht in standaarden voor datadelen

Op NORA Online zijn nieuwe handreikingen gepubliceerd over standaarden voor federatief datadelen. De handreikingen geven organisaties meer inzicht in deze standaarden. Ze laten zien welke rol de standaarden spelen binnen het Federatief Datastelsel (FDS) en hoe ze samenhangen.

De nieuwe handreikingen geven extra duiding bij standaarden die al binnen het FDS worden toegepast of daarvoor in beeld zijn. Daarnaast geven ze inzicht in de samenhang met de domeinarchitectuur gegevensuitwisseling binnen de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI). Een overzicht van alle handreikingen staat op NORA Online. De handreikingen ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van nieuwe systemen en het aanpassen van bestaande systemen. Op die manier kan gegevensuitwisseling op een eenvoudige, veilige en verantwoorde wijze plaatsvinden.

Voor federatief datadelen zijn gemeenschappelijke standaarden belangrijk. Ze zorgen ervoor dat data uit verschillende bronnen eenduidig beschreven, gevonden en uitgewisseld kan worden. Daarbij blijven gegevens bij de bron.

Webinar ‘Standaarden in het FDS’

Op 4 juni organiseert Realisatie IBDS een webinar over de standaarden van het FDS. Deelnemers leren dan ook welke standaarden kansrijk zijn om opgenomen te worden in het FDS Afsprakenstelsel.

Aanmelden kan via dit agenda-item op de website van IBDS. Daar vind je ook meer informatie over de inhoud van het webinar.

Meer inzicht in standaarden voor datadelen

Op NORA Online zijn nieuwe handreikingen gepubliceerd over standaarden voor federatief datadelen. De handreikingen geven organisaties meer inzicht in deze standaarden. Ze laten zien welke rol de standaarden spelen binnen het Federatief Datastelsel (FDS) en hoe ze samenhangen.

De nieuwe handreikingen geven extra duiding bij standaarden die al binnen het FDS worden toegepast of daarvoor in beeld zijn. Daarnaast geven ze inzicht in de samenhang met de domeinarchitectuur gegevensuitwisseling binnen de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI). Een overzicht van alle handreikingen staat op NORA Online. De handreikingen ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van nieuwe systemen en het aanpassen van bestaande systemen. Op die manier kan gegevensuitwisseling op een eenvoudige, veilige en verantwoorde wijze plaatsvinden.

Voor federatief datadelen zijn gemeenschappelijke standaarden belangrijk. Ze zorgen ervoor dat data uit verschillende bronnen eenduidig beschreven, gevonden en uitgewisseld kan worden. Daarbij blijven gegevens bij de bron.

Webinar ‘Standaarden in het FDS’

Op 4 juni organiseert Realisatie IBDS een webinar over de standaarden van het FDS. Deelnemers leren dan ook welke standaarden kansrijk zijn om opgenomen te worden in het FDS Afsprakenstelsel.

Aanmelden kan via dit agenda-item op de website van IBDS. Daar vind je ook meer informatie over de inhoud van het webinar.

Meer inzicht in standaarden voor datadelen

Op NORA Online zijn nieuwe handreikingen gepubliceerd over standaarden voor federatief datadelen. De handreikingen geven organisaties meer inzicht in deze standaarden. Ze laten zien welke rol de standaarden spelen binnen het Federatief Datastelsel (FDS) en hoe ze samenhangen.

De nieuwe handreikingen geven extra duiding bij standaarden die al binnen het FDS worden toegepast of daarvoor in beeld zijn. Daarnaast geven ze inzicht in de samenhang met de domeinarchitectuur gegevensuitwisseling binnen de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI). Een overzicht van alle handreikingen staat op NORA Online. De handreikingen ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van nieuwe systemen en het aanpassen van bestaande systemen. Op die manier kan gegevensuitwisseling op een eenvoudige, veilige en verantwoorde wijze plaatsvinden.

Voor federatief datadelen zijn gemeenschappelijke standaarden belangrijk. Ze zorgen ervoor dat data uit verschillende bronnen eenduidig beschreven, gevonden en uitgewisseld kan worden. Daarbij blijven gegevens bij de bron.

Webinar ‘Standaarden in het FDS’

Op 4 juni organiseert Realisatie IBDS een webinar over de standaarden van het FDS. Deelnemers leren dan ook welke standaarden kansrijk zijn om opgenomen te worden in het FDS Afsprakenstelsel.

Aanmelden kan via dit agenda-item op de website van IBDS. Daar vind je ook meer informatie over de inhoud van het webinar.

“Het gaat niet meer om waarom, maar om hoe”

Digitale weerbaarheid en autonomie zijn concrete voorwaarden voor een goed functionerende overheid. Volgens Maarten Jonker, voorzitter van het aanjaagteam voor de NDS-prioriteit Versterken digitale weerbaarheid en autonomie van de overheid, raken deze onderwerpen inmiddels vrijwel alle onderdelen van het overheidswerk. 

“Digitale systemen zijn onmisbaar voor veel overheidsprocessen. Juist daarom is extra aandacht noodzakelijk voor continuïteit, betrouwbaarheid en het vermogen om verstoringen op te vangen.”

Structurele aandacht en gezamenlijke keuzes

Jonker – CIO van de Dienst Toeslagen bij het ministerie van Financiën – houdt zich al langere tijd met dit onderwerp bezig. In verschillende rollen binnen de overheid werkte hij aan vraagstukken over afhankelijkheden en digitale samenwerking. Daardoor heeft hij van dichtbij gezien hoe het thema zich ontwikkelde van een technisch aandachtspunt tot een brede bestuurlijke opgave.

Digitale weerbaarheid is volgens Jonker dan ook niet langer een onderwerp dat alleen bij de IT-afdeling thuishoort. “Het raakt aan de vraag of de overheid als geheel betrouwbaar kan blijven functioneren. En wat dat betekent voor de continuïteit van dienstverlening en voor mensen die daarvan afhankelijk zijn.”

“Iedereen voelt de druk, maar de middelen zijn niet onbeperkt. Juist daarom moeten we keuzes maken”Maarten Jonker

Weerbaarheid als randvoorwaarde voor dienstverlening

Digitale weerbaarheid wordt vaak geassocieerd met beveiliging, maar Jonker benadrukt dat het begrip breder is. Het gaat niet alleen om het voorkomen dat systemen worden aangevallen, maar ook om het vermogen verstoringen op te vangen en snel te herstellen. “Weerbaarheid betekent voorbereid zijn op het moment dat het misgaat. Dat vraagt om voorbereiding en duidelijke afspraken over wie wat doet als systemen uitvallen.”

Hij vergelijkt het met een verzekering. “Je hoopt die nooit nodig te hebben, maar je moet het wel geregeld hebben. Dat betekent ook dat je bereid bent daar structureel in te investeren, ook als het effect niet direct zichtbaar is.”

Die investering is ‘niet vrijblijvend, maar noodzakelijk’, ook omdat digitale processen steeds meer met elkaar verweven zijn. Overheidsorganisaties werken in ketens en gebruiken gezamenlijke voorzieningen. “Als 1 onderdeel kwetsbaar is, kan dat gevolgen hebben voor andere organisaties. Daarom kun je weerbaarheid niet meer alleen per organisatie bekijken.”

Autonomie betekent keuzes kunnen maken

Naast weerbaarheid maakt digitale autonomie deel uit van deze NDS-prioriteit. Jonker benadrukt dat autonomie niet betekent dat de overheid alles zelf moet ontwikkelen of beheren. “Volledige onafhankelijkheid is niet realistisch en ook niet wenselijk. Het gaat om de voorwaarden waarop we producten afnemen. De markt ontwikkelt zich op veel terreinen sneller, is meer innovatief gericht en kan dit veelal ook tegen lagere kosten dan als we dit als overheid zouden willen doen.”

De kern van autonomie betekent volgens hem iets anders. “Het gaat erom dat je keuzes kunt maken en niet vastzit in afhankelijkheden waar je niet meer uit kunt. Je moet weten waar je afhankelijk van bent, wat dat betekent en welke alternatieven je hebt. Autonomie heeft dan ook een belangrijke relatie met de andere NDS-prioriteiten en interventies, omdat afwegingen over autonomie ook relevant zijn voor bijvoorbeeld AI, Cloud, Data en IT-sourcing.”

Dat vraagt om beter inzicht, meer kennisdeling en om strategische keuzes. “We moeten beter begrijpen welke technologieën cruciaal zijn voor het functioneren van de overheid en hoe we daar grip op houden. Dit betekent dat we samen moeten investeren in kennis of voorzieningen. En dat we afspraken moeten maken over standaarden of contracten.”

Kwetsbaarheden zitten vaak in de keten

Volgens Jonker schuilt een belangrijk deel van de kwetsbaarheid van de overheid niet in individuele organisaties, maar juist in de verbindingen ertussen: de keten is zo sterk als de zwakste schakel. Overheidsorganisaties werken samen in complexe digitale ketens, met veel uitwisseling van gegevens en systemen die op elkaar aansluiten. “Daar ontstaan vaak de risico’s.”

Daarmee vormen digitale weerbaarheid en autonomie per definitie een gezamenlijke opgave. “Je kunt als organisatie je eigen beveiliging op orde hebben, maar als de keten als geheel kwetsbaar blijft, heb je nog steeds een probleem. Daarom moeten we dit overheidsbreed en interbestuurlijk aanpakken.”

Samenwerking onmisbaar, maar niet vanzelfsprekend

Het versterken van weerbaarheid en autonomie vraagt volgens Jonker om intensieve samenwerking tussen overheidsorganisaties. Denk aan gezamenlijke voorzieningen, gedeelde standaarden en het bundelen van expertise. “We hoeven niet allemaal het wiel uit te vinden. Door samen op te trekken, kunnen we sneller en effectiever stappen zetten.”

Tegelijkertijd erkent hij dat samenwerking niet vanzelf gaat. Organisaties hebben verschillende prioriteiten, tempo’s en verantwoordelijkheden. Bovendien is er schaarste aan mensen met de juiste expertise. “Iedereen voelt de druk, maar de middelen zijn niet onbeperkt. Juist daarom moeten we keuzes maken over wat we samen doen en waar we collectief in investeren.”

Jonker stelt dat het helpt om weerbaarheid niet te zien als kostenpost, maar als randvoorwaarde voor continuïteit. “Als systemen uitvallen of kwetsbaar zijn, kost dat uiteindelijk veel meer. Het is dus geen luxe, maar een noodzakelijke investering.”

Impact op dienstverlening en burgers

In zijn dagelijkse werk ziet Jonker al jarenlang hoe belangrijk digitale weerbaarheid in de praktijk is. Verstoringen of kwetsbaarheden in systemen hebben direct impact op dienstverlening en op burgers die afhankelijk zijn van de overheid. “Dat maakt het onderwerp heel tastbaar. Het gaat niet om theoretische risico’s, maar om situaties die echt (kunnen) optreden.”

De praktijk helpt volgens hem om het gesprek over weerbaarheid concreter te maken. “Het helpt als we voorbeelden delen en zichtbaar maken wat er gebeurt als dingen niet goed geregeld zijn. Dan wordt duidelijk waarom dit onderwerp zo belangrijk is.”

Van bewustzijn naar uitvoering

Volgens Jonker is het gesprek over digitale weerbaarheid en autonomie de afgelopen jaren veranderd. De discussie gaat minder over de vraag of het belangrijk is, en meer over wat concreet moet gebeuren. “Het gaat niet meer om waarom, maar om hoe.”

De komende periode, tot aan de zomer, ligt de nadruk daarom op het vertalen van de NDS-prioriteit naar concrete stappen. Dat kan gaan om gezamenlijke initiatieven, het versterken van kennis en capaciteit, of het maken van duidelijke afspraken over standaarden en voorzieningen. “We moeten het tastbaar maken. Niet alleen strategie, maar ook uitvoering.”

Een weerbare overheid als gezamenlijke verantwoordelijkheid

Uiteindelijk draait deze NDS-prioriteit volgens Jonker om het functioneren van de overheid als geheel. “Digitale weerbaarheid en autonomie zijn voorwaarden om de overheid ook in een steeds digitalere samenleving goed te laten functioneren.”

Dat vraagt volgens hem om gezamenlijke verantwoordelijkheid. “Geen enkele organisatie kan dit alleen. Alleen door samen te werken, kennis te delen en keuzes te maken, kunnen we de overheid digitaal weerbaarder en autonomer maken en houden.”

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#autonomie #digitaleAutonomie #digitaleWeerbaarheid #NDS #ndsnieuwsbrief22026 #overheidsdienstverlening #Standaarden

“Het gaat niet meer om waarom, maar om hoe”

Digitale weerbaarheid en autonomie zijn concrete voorwaarden voor een goed functionerende overheid. Volgens Maarten Jonker, voorzitter van het aanjaagteam voor de NDS-prioriteit Versterken digitale weerbaarheid en autonomie van de overheid, raken deze onderwerpen inmiddels vrijwel alle onderdelen van het overheidswerk. 

“Digitale systemen zijn onmisbaar voor veel overheidsprocessen. Juist daarom is extra aandacht noodzakelijk voor continuïteit, betrouwbaarheid en het vermogen om verstoringen op te vangen.”

Structurele aandacht en gezamenlijke keuzes

Jonker – CIO van de Dienst Toeslagen bij het ministerie van Financiën – houdt zich al langere tijd met dit onderwerp bezig. In verschillende rollen binnen de overheid werkte hij aan vraagstukken over afhankelijkheden en digitale samenwerking. Daardoor heeft hij van dichtbij gezien hoe het thema zich ontwikkelde van een technisch aandachtspunt tot een brede bestuurlijke opgave.

Digitale weerbaarheid is volgens Jonker dan ook niet langer een onderwerp dat alleen bij de IT-afdeling thuishoort. “Het raakt aan de vraag of de overheid als geheel betrouwbaar kan blijven functioneren. En wat dat betekent voor de continuïteit van dienstverlening en voor mensen die daarvan afhankelijk zijn.”

“Iedereen voelt de druk, maar de middelen zijn niet onbeperkt. Juist daarom moeten we keuzes maken”Maarten Jonker

Weerbaarheid als randvoorwaarde voor dienstverlening

Digitale weerbaarheid wordt vaak geassocieerd met beveiliging, maar Jonker benadrukt dat het begrip breder is. Het gaat niet alleen om het voorkomen dat systemen worden aangevallen, maar ook om het vermogen verstoringen op te vangen en snel te herstellen. “Weerbaarheid betekent voorbereid zijn op het moment dat het misgaat. Dat vraagt om voorbereiding en duidelijke afspraken over wie wat doet als systemen uitvallen.”

Hij vergelijkt het met een verzekering. “Je hoopt die nooit nodig te hebben, maar je moet het wel geregeld hebben. Dat betekent ook dat je bereid bent daar structureel in te investeren, ook als het effect niet direct zichtbaar is.”

Die investering is ‘niet vrijblijvend, maar noodzakelijk’, ook omdat digitale processen steeds meer met elkaar verweven zijn. Overheidsorganisaties werken in ketens en gebruiken gezamenlijke voorzieningen. “Als 1 onderdeel kwetsbaar is, kan dat gevolgen hebben voor andere organisaties. Daarom kun je weerbaarheid niet meer alleen per organisatie bekijken.”

Autonomie betekent keuzes kunnen maken

Naast weerbaarheid maakt digitale autonomie deel uit van deze NDS-prioriteit. Jonker benadrukt dat autonomie niet betekent dat de overheid alles zelf moet ontwikkelen of beheren. “Volledige onafhankelijkheid is niet realistisch en ook niet wenselijk. Het gaat om de voorwaarden waarop we producten afnemen. De markt ontwikkelt zich op veel terreinen sneller, is meer innovatief gericht en kan dit veelal ook tegen lagere kosten dan als we dit als overheid zouden willen doen.”

De kern van autonomie betekent volgens hem iets anders. “Het gaat erom dat je keuzes kunt maken en niet vastzit in afhankelijkheden waar je niet meer uit kunt. Je moet weten waar je afhankelijk van bent, wat dat betekent en welke alternatieven je hebt. Autonomie heeft dan ook een belangrijke relatie met de andere NDS-prioriteiten en interventies, omdat afwegingen over autonomie ook relevant zijn voor bijvoorbeeld AI, Cloud, Data en IT-sourcing.”

Dat vraagt om beter inzicht, meer kennisdeling en om strategische keuzes. “We moeten beter begrijpen welke technologieën cruciaal zijn voor het functioneren van de overheid en hoe we daar grip op houden. Dit betekent dat we samen moeten investeren in kennis of voorzieningen. En dat we afspraken moeten maken over standaarden of contracten.”

Kwetsbaarheden zitten vaak in de keten

Volgens Jonker schuilt een belangrijk deel van de kwetsbaarheid van de overheid niet in individuele organisaties, maar juist in de verbindingen ertussen: de keten is zo sterk als de zwakste schakel. Overheidsorganisaties werken samen in complexe digitale ketens, met veel uitwisseling van gegevens en systemen die op elkaar aansluiten. “Daar ontstaan vaak de risico’s.”

Daarmee vormen digitale weerbaarheid en autonomie per definitie een gezamenlijke opgave. “Je kunt als organisatie je eigen beveiliging op orde hebben, maar als de keten als geheel kwetsbaar blijft, heb je nog steeds een probleem. Daarom moeten we dit overheidsbreed en interbestuurlijk aanpakken.”

Samenwerking onmisbaar, maar niet vanzelfsprekend

Het versterken van weerbaarheid en autonomie vraagt volgens Jonker om intensieve samenwerking tussen overheidsorganisaties. Denk aan gezamenlijke voorzieningen, gedeelde standaarden en het bundelen van expertise. “We hoeven niet allemaal het wiel uit te vinden. Door samen op te trekken, kunnen we sneller en effectiever stappen zetten.”

Tegelijkertijd erkent hij dat samenwerking niet vanzelf gaat. Organisaties hebben verschillende prioriteiten, tempo’s en verantwoordelijkheden. Bovendien is er schaarste aan mensen met de juiste expertise. “Iedereen voelt de druk, maar de middelen zijn niet onbeperkt. Juist daarom moeten we keuzes maken over wat we samen doen en waar we collectief in investeren.”

Jonker stelt dat het helpt om weerbaarheid niet te zien als kostenpost, maar als randvoorwaarde voor continuïteit. “Als systemen uitvallen of kwetsbaar zijn, kost dat uiteindelijk veel meer. Het is dus geen luxe, maar een noodzakelijke investering.”

Impact op dienstverlening en burgers

In zijn dagelijkse werk ziet Jonker al jarenlang hoe belangrijk digitale weerbaarheid in de praktijk is. Verstoringen of kwetsbaarheden in systemen hebben direct impact op dienstverlening en op burgers die afhankelijk zijn van de overheid. “Dat maakt het onderwerp heel tastbaar. Het gaat niet om theoretische risico’s, maar om situaties die echt (kunnen) optreden.”

De praktijk helpt volgens hem om het gesprek over weerbaarheid concreter te maken. “Het helpt als we voorbeelden delen en zichtbaar maken wat er gebeurt als dingen niet goed geregeld zijn. Dan wordt duidelijk waarom dit onderwerp zo belangrijk is.”

Van bewustzijn naar uitvoering

Volgens Jonker is het gesprek over digitale weerbaarheid en autonomie de afgelopen jaren veranderd. De discussie gaat minder over de vraag of het belangrijk is, en meer over wat concreet moet gebeuren. “Het gaat niet meer om waarom, maar om hoe.”

De komende periode, tot aan de zomer, ligt de nadruk daarom op het vertalen van de NDS-prioriteit naar concrete stappen. Dat kan gaan om gezamenlijke initiatieven, het versterken van kennis en capaciteit, of het maken van duidelijke afspraken over standaarden en voorzieningen. “We moeten het tastbaar maken. Niet alleen strategie, maar ook uitvoering.”

Een weerbare overheid als gezamenlijke verantwoordelijkheid

Uiteindelijk draait deze NDS-prioriteit volgens Jonker om het functioneren van de overheid als geheel. “Digitale weerbaarheid en autonomie zijn voorwaarden om de overheid ook in een steeds digitalere samenleving goed te laten functioneren.”

Dat vraagt volgens hem om gezamenlijke verantwoordelijkheid. “Geen enkele organisatie kan dit alleen. Alleen door samen te werken, kennis te delen en keuzes te maken, kunnen we de overheid digitaal weerbaarder en autonomer maken en houden.”

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#autonomie #digitaleAutonomie #digitaleWeerbaarheid #NDS #ndsnieuwsbrief22026 #overheidsdienstverlening #Standaarden

De maarteditie van het NORA Familienieuws is uit!

Met o.a.:
– updates uit de NORA-familie
– handreikingen standaarden FDS
– verbeteringen op noraonline
– agenda t/m juni

Voor architecten en informatieprofessionals in de overheid.

Lees meer: https://www.noraonline.nl/images/noraonline/f/f8/NORA_Familienieuws_maart_2026.pdf

#NORA #digitalisering #standaarden

Lees op onze website de nieuwe blog over de Dag van de Interoperabiliteit op 14 oktober in Driebergen, waar Forum Standaardisatie liet zien dat interoperabiliteit veel meer is dan techniek.

https://procolix.eu/blogs/dag-van-de-interoperabiliteit

#ProcoliX #interoperabiliteit #standaarden

Kom je ook naar de #NLUUG #conferentie? NLUUG is een vereniging voor (professionele) gebruikers van UNIX/Linux, #OpenSource, Open Systemen en Open #Standaarden. Dit voorjaar vindt de conferentie plaats op donderdag 22 mei. Meer informatie via: https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025
https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025

Kom je ook naar de #NLUUG #conferentie? NLUUG is een vereniging voor (professionele) gebruikers van UNIX/Linux, #OpenSource, Open Systemen en Open #Standaarden. Dit voorjaar vindt de conferentie plaats op donderdag 22 mei. Meer informatie via: https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025
https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025

Kom je ook naar de #NLUUG #conferentie? NLUUG is een vereniging voor (professionele) gebruikers van UNIX/Linux, #OpenSource, Open Systemen en Open #Standaarden. Dit voorjaar vindt de conferentie plaats op donderdag 22 mei. Meer informatie via: https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025
https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025

Kom je ook naar de #NLUUG #conferentie? NLUUG is een vereniging voor (professionele) gebruikers van UNIX/Linux, #OpenSource, Open Systemen en Open #Standaarden. Dit voorjaar vindt de conferentie plaats op donderdag 22 mei. Meer informatie via: https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025
https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025

Kom je ook naar de #NLUUG #conferentie? NLUUG is een vereniging voor (professionele) gebruikers van UNIX/Linux, #OpenSource, Open Systemen en Open #Standaarden. Dit voorjaar vindt de conferentie plaats op donderdag 22 mei. Meer informatie via: https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025
https://opensourcewerken.nl/events/view/e1cde7c3-d739-40c4-ba47-92b212af5733/nluug-voorjaarsconferentie-2025

Vernieuwde handreiking betrouwbaarheidsniveaus online

Forum Standaardisatie heeft een vernieuwde versie van de Handreiking Betrouwbaarheidsniveaus gepubliceerd. Deze handreiking helpt overheden en organisaties bij het kiezen van het juiste betrouwbaarheidsniveau voor digitale diensten.

Wat is er nieuw?

De nieuwe handreiking houdt rekening met belangrijke veranderingen in wet- en regelgeving. Denk aan de Wet digitale overheid (Wdo) en de Regeling betrouwbaarheidsniveaus authenticatie elektronische dienstverlening. Deze wetten en regels bepalen welk betrouwbaarheidsniveau nodig is voor overheidsdiensten. De handreiking vult deze wetgeving aan. Het document beschrijft onderwerpen die van belang zijn bij het bepalen van betrouwbaarheidsniveaus, maar buiten de wetgeving vallen.

In de nieuwe versie komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:

• Machtigingen;
• Applicatie-applicatieverkeer;
• Retourstromen;
• Gebruikservaring en eenmalig inloggen;
• Ondertekenen.

Waarom was de actualisatie nodig?

De veranderingen in wet- en regelgeving vereisten een update van de handreiking. Deze nieuwe regels stellen duidelijke eisen voor de beveiliging en authenticatie van digitale overheidsdiensten. De handreiking biedt nu aanvullende informatie en praktische handvatten voor organisaties die de betrouwbaarheid van hun digitale diensten willen waarborgen. Vooral bij complexe zaken zoals machtigingen en digitale ondertekeningen.

Meer informatie

Verschillende experts hielpen bij het opstellen van de nieuwe handreiking. De klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken, ministerie van Volksgezond Welzijn en Sport, RVO, VNG, RDI, KVK en Logius. De nieuwe handreiking is nu beschikbaar en kan je downloaden via de website van Forum Standaardisatie. Kijk voor meer informatie  op de themapagina van betrouwbaarheidsniveaus.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#forumStandaardisatie #nieuwsbrief202024 #openStandaarden #Standaarden #veiligheidsstandaarden

Vernieuwde handreiking betrouwbaarheidsniveaus online

Forum Standaardisatie heeft een vernieuwde versie van de Handreiking Betrouwbaarheidsniveaus gepubliceerd. Deze handreiking helpt overheden en organisaties bij het kiezen van het juiste betrouwbaarheidsniveau voor digitale diensten.

Wat is er nieuw?

De nieuwe handreiking houdt rekening met belangrijke veranderingen in wet- en regelgeving. Denk aan de Wet digitale overheid (Wdo) en de Regeling betrouwbaarheidsniveaus authenticatie elektronische dienstverlening. Deze wetten en regels bepalen welk betrouwbaarheidsniveau nodig is voor overheidsdiensten. De handreiking vult deze wetgeving aan. Het document beschrijft onderwerpen die van belang zijn bij het bepalen van betrouwbaarheidsniveaus, maar buiten de wetgeving vallen.

In de nieuwe versie komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:

• Machtigingen;
• Applicatie-applicatieverkeer;
• Retourstromen;
• Gebruikservaring en eenmalig inloggen;
• Ondertekenen.

Waarom was de actualisatie nodig?

De veranderingen in wet- en regelgeving vereisten een update van de handreiking. Deze nieuwe regels stellen duidelijke eisen voor de beveiliging en authenticatie van digitale overheidsdiensten. De handreiking biedt nu aanvullende informatie en praktische handvatten voor organisaties die de betrouwbaarheid van hun digitale diensten willen waarborgen. Vooral bij complexe zaken zoals machtigingen en digitale ondertekeningen.

Meer informatie

Verschillende experts hielpen bij het opstellen van de nieuwe handreiking. De klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken, ministerie van Volksgezond Welzijn en Sport, RVO, VNG, RDI, KVK en Logius. De nieuwe handreiking is nu beschikbaar en kan je downloaden via de website van Forum Standaardisatie. Kijk voor meer informatie  op de themapagina van betrouwbaarheidsniveaus.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#forumStandaardisatie #nieuwsbrief202024 #openStandaarden #Standaarden #veiligheidsstandaarden

Vernieuwde handreiking betrouwbaarheidsniveaus online

Forum Standaardisatie heeft een vernieuwde versie van de Handreiking Betrouwbaarheidsniveaus gepubliceerd. Deze handreiking helpt overheden en organisaties bij het kiezen van het juiste betrouwbaarheidsniveau voor digitale diensten.

Wat is er nieuw?

De nieuwe handreiking houdt rekening met belangrijke veranderingen in wet- en regelgeving. Denk aan de Wet digitale overheid (Wdo) en de Regeling betrouwbaarheidsniveaus authenticatie elektronische dienstverlening. Deze wetten en regels bepalen welk betrouwbaarheidsniveau nodig is voor overheidsdiensten. De handreiking vult deze wetgeving aan. Het document beschrijft onderwerpen die van belang zijn bij het bepalen van betrouwbaarheidsniveaus, maar buiten de wetgeving vallen.

In de nieuwe versie komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:

• Machtigingen;
• Applicatie-applicatieverkeer;
• Retourstromen;
• Gebruikservaring en eenmalig inloggen;
• Ondertekenen.

Waarom was de actualisatie nodig?

De veranderingen in wet- en regelgeving vereisten een update van de handreiking. Deze nieuwe regels stellen duidelijke eisen voor de beveiliging en authenticatie van digitale overheidsdiensten. De handreiking biedt nu aanvullende informatie en praktische handvatten voor organisaties die de betrouwbaarheid van hun digitale diensten willen waarborgen. Vooral bij complexe zaken zoals machtigingen en digitale ondertekeningen.

Meer informatie

Verschillende experts hielpen bij het opstellen van de nieuwe handreiking. De klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken, ministerie van Volksgezond Welzijn en Sport, RVO, VNG, RDI, KVK en Logius. De nieuwe handreiking is nu beschikbaar en kan je downloaden via de website van Forum Standaardisatie. Kijk voor meer informatie  op de themapagina van betrouwbaarheidsniveaus.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#forumStandaardisatie #nieuwsbrief202024 #openStandaarden #Standaarden #veiligheidsstandaarden

Vernieuwde handreiking betrouwbaarheidsniveaus online

Forum Standaardisatie heeft een vernieuwde versie van de Handreiking Betrouwbaarheidsniveaus gepubliceerd. Deze handreiking helpt overheden en organisaties bij het kiezen van het juiste betrouwbaarheidsniveau voor digitale diensten.

Wat is er nieuw?

De nieuwe handreiking houdt rekening met belangrijke veranderingen in wet- en regelgeving. Denk aan de Wet digitale overheid (Wdo) en de Regeling betrouwbaarheidsniveaus authenticatie elektronische dienstverlening. Deze wetten en regels bepalen welk betrouwbaarheidsniveau nodig is voor overheidsdiensten. De handreiking vult deze wetgeving aan. Het document beschrijft onderwerpen die van belang zijn bij het bepalen van betrouwbaarheidsniveaus, maar buiten de wetgeving vallen.

In de nieuwe versie komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:

• Machtigingen;
• Applicatie-applicatieverkeer;
• Retourstromen;
• Gebruikservaring en eenmalig inloggen;
• Ondertekenen.

Waarom was de actualisatie nodig?

De veranderingen in wet- en regelgeving vereisten een update van de handreiking. Deze nieuwe regels stellen duidelijke eisen voor de beveiliging en authenticatie van digitale overheidsdiensten. De handreiking biedt nu aanvullende informatie en praktische handvatten voor organisaties die de betrouwbaarheid van hun digitale diensten willen waarborgen. Vooral bij complexe zaken zoals machtigingen en digitale ondertekeningen.

Meer informatie

Verschillende experts hielpen bij het opstellen van de nieuwe handreiking. De klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken, ministerie van Volksgezond Welzijn en Sport, RVO, VNG, RDI, KVK en Logius. De nieuwe handreiking is nu beschikbaar en kan je downloaden via de website van Forum Standaardisatie. Kijk voor meer informatie  op de themapagina van betrouwbaarheidsniveaus.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#forumStandaardisatie #nieuwsbrief202024 #openStandaarden #Standaarden #veiligheidsstandaarden

Vernieuwde handreiking betrouwbaarheidsniveaus online

Forum Standaardisatie heeft een vernieuwde versie van de Handreiking Betrouwbaarheidsniveaus gepubliceerd. Deze handreiking helpt overheden en organisaties bij het kiezen van het juiste betrouwbaarheidsniveau voor digitale diensten.

Wat is er nieuw?

De nieuwe handreiking houdt rekening met belangrijke veranderingen in wet- en regelgeving. Denk aan de Wet digitale overheid (Wdo) en de Regeling betrouwbaarheidsniveaus authenticatie elektronische dienstverlening. Deze wetten en regels bepalen welk betrouwbaarheidsniveau nodig is voor overheidsdiensten. De handreiking vult deze wetgeving aan. Het document beschrijft onderwerpen die van belang zijn bij het bepalen van betrouwbaarheidsniveaus, maar buiten de wetgeving vallen.

In de nieuwe versie komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:

• Machtigingen;
• Applicatie-applicatieverkeer;
• Retourstromen;
• Gebruikservaring en eenmalig inloggen;
• Ondertekenen.

Waarom was de actualisatie nodig?

De veranderingen in wet- en regelgeving vereisten een update van de handreiking. Deze nieuwe regels stellen duidelijke eisen voor de beveiliging en authenticatie van digitale overheidsdiensten. De handreiking biedt nu aanvullende informatie en praktische handvatten voor organisaties die de betrouwbaarheid van hun digitale diensten willen waarborgen. Vooral bij complexe zaken zoals machtigingen en digitale ondertekeningen.

Meer informatie

Verschillende experts hielpen bij het opstellen van de nieuwe handreiking. De klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken, ministerie van Volksgezond Welzijn en Sport, RVO, VNG, RDI, KVK en Logius. De nieuwe handreiking is nu beschikbaar en kan je downloaden via de website van Forum Standaardisatie. Kijk voor meer informatie  op de themapagina van betrouwbaarheidsniveaus.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#forumStandaardisatie #nieuwsbrief202024 #openStandaarden #Standaarden #veiligheidsstandaarden

Publicatie standaarden voor quantumveilige cryptografie

Het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) heeft 3 standaarden voor quantumveilige cryptografie gepubliceerd. Deze cryptografie is noodzakelijk om de risico’s van een toekomstige quantumcomputer te beheersen. De standaarden helpen je bij het opstellen van een migratieplan naar quantumveilige cryptografie voor jouw organisatie.

De nieuwe quantumveilige standaarden richten zich op 2 fundamentele functies van cryptografie: key encapsulation en het genereren van digitale handtekeningen. De officiële namen van de standaarden zijn: FIPS 203, FIPS 204 en FIPS 205.

Naar verwachting zal quantumveilige cryptografie – op basis van deze standaarden – stapsgewijs worden opgenomen in (communicatie-) standaarden, (software-) bibliotheken, implementaties, producten en diensten. NIST rondt naar verwachting nog een vierde standaard af. Ook de komende jaren zal er aan meer standaarden worden gewerkt.

Wat betekent deze ontwikkeling voor jouw organisatie?

Het zal organisaties veel tijd en middelen kosten om te migreren naar quantumveilige cryptografie. Daarom is het van belang dat organisaties nu al aan de slag gaan met het voorbereiden van de migratie naar quantumveilige cryptografie. Dat begint met het uitvoeren van een specifieke risicoanalyse voor de quantumdreiging. De volgende stap is het opstellen van een migratieplan. De 3 standaarden helpen je daarbij.

Punten van aandacht hierbij zijn:

• Ga in gesprek met je leveranciers, afnemers en overige stakeholders en maak afspraken. Jouw migratieplan is mede-afhankelijk van hun plannen.
• Blijf wendbaar. Zorg dat je cryptografie snel kunt vervangen als zich kwetsbaarheden voordoen in algoritmes of hun implementatie.
• Combineer nieuwe algoritmes met klassieke. De standaarden zijn relatief nieuw en er is nog weinig ervaring met de implementatie op grote schaal.

Concrete handvatten

Wil je meer weten over de dreiging van een krachtige quantumcomputer en ben je op zoek naar concrete handvatten voor het opstellen van een migratieplan? Lees de handreiking “Maak je organisatie quantumveilig” van het NCSC en de AIVD.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#Algoritme #algoritmen #algoritmes #cryptografie #nieuwsbrief152024 #quantumComputing #quantumcomputer #QuantumveiligeCryptografie #Standaarden

Publicatie standaarden voor quantumveilige cryptografie

Het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) heeft 3 standaarden voor quantumveilige cryptografie gepubliceerd. Deze cryptografie is noodzakelijk om de risico’s van een toekomstige quantumcomputer te beheersen. De standaarden helpen je bij het opstellen van een migratieplan naar quantumveilige cryptografie voor jouw organisatie.

De nieuwe quantumveilige standaarden richten zich op 2 fundamentele functies van cryptografie: key encapsulation en het genereren van digitale handtekeningen. De officiële namen van de standaarden zijn: FIPS 203, FIPS 204 en FIPS 205.

Naar verwachting zal quantumveilige cryptografie – op basis van deze standaarden – stapsgewijs worden opgenomen in (communicatie-) standaarden, (software-) bibliotheken, implementaties, producten en diensten. NIST rondt naar verwachting nog een vierde standaard af. Ook de komende jaren zal er aan meer standaarden worden gewerkt.

Wat betekent deze ontwikkeling voor jouw organisatie?

Het zal organisaties veel tijd en middelen kosten om te migreren naar quantumveilige cryptografie. Daarom is het van belang dat organisaties nu al aan de slag gaan met het voorbereiden van de migratie naar quantumveilige cryptografie. Dat begint met het uitvoeren van een specifieke risicoanalyse voor de quantumdreiging. De volgende stap is het opstellen van een migratieplan. De 3 standaarden helpen je daarbij.

Punten van aandacht hierbij zijn:

• Ga in gesprek met je leveranciers, afnemers en overige stakeholders en maak afspraken. Jouw migratieplan is mede-afhankelijk van hun plannen.
• Blijf wendbaar. Zorg dat je cryptografie snel kunt vervangen als zich kwetsbaarheden voordoen in algoritmes of hun implementatie.
• Combineer nieuwe algoritmes met klassieke. De standaarden zijn relatief nieuw en er is nog weinig ervaring met de implementatie op grote schaal.

Concrete handvatten

Wil je meer weten over de dreiging van een krachtige quantumcomputer en ben je op zoek naar concrete handvatten voor het opstellen van een migratieplan? Lees de handreiking “Maak je organisatie quantumveilig” van het NCSC en de AIVD.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#Algoritme #algoritmen #algoritmes #cryptografie #nieuwsbrief152024 #quantumComputing #quantumcomputer #QuantumveiligeCryptografie #Standaarden

Kennisnetwerk Data en Samenleving

Het Kennisnetwerk Data en Samenleving is een community voor datagedreven gemeenten. Binnen deze community met ruim 4500 leden worden gemeentelijke professionals zowel online als offline met elkaar verbonden. Door onderling kennis en goede voorbeelden met elkaar te delen worden gemeenten ook bewuster van innovatieve technologieën.

Het Kennisnetwerk organiseert maandelijkse (online) bijeenkomsten om kennis te delen. Deze bijeenkomsten bieden verdieping rond een specifiek onderwerp van datagedreven werken. Hierbij richten we ons op een vooraf vastgesteld vraagstuk en waar mogelijk leveren we een tastbaar product op. Zoals een informatiemodel, een standaard, een praktijkbeproeving of een advies.

Daarnaast wordt er kennis ontwikkeld en uitgewisseld in de verschillende themagroepen rond bijvoorbeeld AI en Algoritmen, Data en Energie, Digitale Grondrechten en Ethiek, digitale autonomie, etc.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AI #Algoritme #algoritmen #algoritmes #bewustwording #DataScience #DataArchitectuur #DatagedrevenGemeenten #datagedrevenWerken #Datastrategie #Datatechnologie #Datavaardigheden #DigitaleGrondrechten #ethiek #Gegevensfundament #Handelingsperspectieven #Innovatie #Instrumenten #Kennisnetwerk #netwerk #Standaarden