#algoritmen — Public Fediverse posts

Bestuurders en beleidsmakers moeten leren begrijpen wat fouten van de eerste soort en fouten van de tweede soort zijn #statistiek #verantwoordelijkheid #algoritmen

AI Governancekader voor gemeenten

Het AI Governancekader helpt gemeenten bij het veilig en verantwoord inkopen, ontwikkelen en gebruiken van AI en algoritmes. Zo worden risico’s als privacyschending en discriminatie beperkt en groeit het vertrouwen in deze technologie.

Het AI Governancekader is een aanvulling op bestaande IT- en Datagovernance. Het is opgezet als website met een kennisbank, hulpmiddelen en processtappen. Gemeenten zetten AI en algoritmes bijvoorbeeld in voor chatbots die inwoners helpen met vragen en voor slimme verkeerslichten die zich aanpassen aan de drukte. Ze kunnen het kader gebruiken als checklist bij nieuwe projecten, bestaande processen aanvullen en ervaringen delen.

Blijvend in ontwikkeling

Gemeenten als Utrecht, Veenendaal, Amersfoort, Arnhem en Holland Rijnland hielpen samen met de VNG mee bij het ontwikkelen van het AI Governancekader. Het hulpmiddel groeit mee met de actualiteit. Iedereen kan via [email protected] bijdragen aan verbetering en praktijktoetsing.

Bezoek de website van het AI Governancekader.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AIGovernancekader #algoritmen #algoritmes #nieuwsbrief162025 #VNG

Handige handvatten bij algoritmische besluitvorming

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft handvatten ontwikkeld voor betekenisvolle menselijke tussenkomst bij algoritmische besluitvorming. Die tussenkomst zorgt ervoor dat een besluit zorgvuldig wordt genomen en dat mensen niet (onbedoeld) uitgesloten of gediscrimineerd worden door de uitkomst van een algoritme. Het mag niet alleen een symbolische functie hebben, maar moet betekenisvol bijdragen aan de besluitvorming.

In het document vind je voorbeelden en vragen die organisaties kunnen helpen bij de inrichting van betekenisvolle menselijke tussenkomst. Deze voorbeelden en vragen gaan over de factoren mens, technologie en ontwerp, proces en governance.

AVG-regels

Algoritmische besluitvorming is bijvoorbeeld de beoordeling van een kredietaanvraag of van online sollicitaties. Maar, als organisaties deze werkwijze willen toepassen, moeten ze zich aan regels houden. Want mensen hebben het recht op menselijke tussenkomst bij algoritmische besluiten die over hen gaan en gevolgen voor hen hebben, beschrijft de AP. De AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) bevat daar regels over.

De handvatten komen voort uit een publieke consulatie, waarbij bedrijven, organisaties, experts en belanghebbenden hun reacties konden geven.

Ga naar de handvatten. Bekijk ook de samenvatting van reacties op de consultatie.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#algoritmen #algoritmes #impactvolleAlgoritmen #impactvolleAlgoritmes #nieuwsbrief142025

Dienstverlening vanuit wat Rotterdammers nodig hebben

Het initiatief Verbeteren vanuit klantsignalen won eind 2024 de landelijke competitie GemeenteDelers, categorie Uitvoeringskracht. Bij dit initiatief draait alles om het verbeteren van de dienstverlening door het verzamelen van signalen van inwoners. Winnaars Evelien Klomps (procesmanager) en Kevin Willemsen (data-analist) vertellen over dit dynamische model van de gemeente Rotterdam dat steeds verder wordt ontwikkeld. Zowel binnen als buiten de organisatie.

Want ben je een winnaar, dan heb je vrienden. Klomps: “Het winnen heeft voor meer zichtbaarheid gezorgd, vooral op LinkedIn. We zien ook verzoeken van andere gemeenten en overheidsorganisaties die ons vragen: ‘Joh, vertel eens hoe jullie het hebben gedaan.’ Dat is heel leuk.”

Het model en hoe het werkt

Wat houdt dit model om de Rotterdamse dienstverlening te verbeteren precies in? Willemsen: “We kijken naar bronnen binnen de gemeente waarin signalen van Rotterdammers naar voren komen. Klanttevredenheidsonderzoeken, klachten, de inhoud van terugbelnotities bijvoorbeeld. Daarin kan informatie staan over vragen of de beleving van mensen, dingen waar ze niet uitkomen. Bijvoorbeeld: ‘Mijn aanvraag duurt lang’ of ‘Ik weet niet wat de status van mijn aanvraag is’. Van al die bestaande bronnen verzamelen we de teksten. Die data uit verschillende systemen voegen we samen, waarbij een algoritme de categorieën herkent. Denk aan categorieën als parkeren, financiële regelingen of bijstandsuitkeringen. Uiteindelijk gaat het om een dataset van zo’n 250.000 teksten per jaar. Al die categorieën zetten we in een dashboard dat we breder in de organisatie beschikbaar stellen om analyses op te maken. Welke onderwerpen geven veel signalen?”

Een completer beeld

Klomps: “De signalen worden door medewerkers met verschillende functies gebruikt om vooral te luisteren naar wat Rotterdammers nodig hebben. Denk aan data-analisten, maar ook communicatieadviseurs, teamleiders en wijknetwerkers. Die kijken ernaar om een beeld te krijgen van wat er speelt onder inwoners van wijken.”

Ze vervolgt: “Medewerkers geven aan dat het vooral een aanvulling is op andere informatie die ze al hebben. Vaak heb je al wel harde cijfers over processen, bijvoorbeeld hoelang de behandeling van aanvragen duurt, maar hiermee krijg je een completer beeld. Namelijk hoe je proces ervaren wordt.”

Veiligheid borgen

Het werken met zo’n omvangrijke dataset vraagt om een zorgvuldige en veilige aanpak. Willemsen: “De gemeente is ingedeeld in 7 clusters, waaronder het cluster dienstverlening. Dit cluster heeft een eigen privacy officer en informatiebeveiligingsexpert, en nog een paar andere mensen die vanuit wetten en regels moeten meekijken bij zo’n proces. Zoals een recordmanager, die zich vooral bezighoudt met de archiefwet. Hoelang mogen gegevens bewaard worden? Maar er zijn ook experts op het gebied van algoritmes en ethiek bij betrokken. Elke keer als je een nieuwe databron wil ontsluiten of een nieuw systeem wil gebruiken, bespreek je dat met al die disciplines. En we hebben het model gepubliceerd in het Rotterdamse algoritmeregister en het landelijke algoritmeregister.” Lees meer over dit algoritmeregister.

Klomps: “Bij het delen van het dashboard binnen de organisatie loopt een zogenaamd maskeringsscript over de data. Dat haalt alle persoonsgegevens die in de teksten voorkomen er automatisch uit.”

“Hoe volwassen is je organisatie op het gebied van datamanagement? Dat is best wel een grote vraag en uitdaging.”

Aanleiding

Klomps vertelt over de aanleiding voor deze aanpak: “We begonnen met het idee: als het over brede dienstverlening gaat, is het van belang te weten hoe Rotterdammers die ervaren. We hadden destijds, tot 2017, nog geen klanttevredenheidsonderzoeken op de dienstverleningskanalen, ook niet op de processen. Die hebben we eerst opgezet. Daar komen natuurlijk motivaties, toelichtingen en emoties uit. Super interessant, maar ontzettend veel data. Te veel om alleen met mensenogen te kunnen analyseren. Daarom hebben we een klein testje gedaan aan de hand van ‘text mining’. Daarbij kijk je hoe je patronen uit teksten kan ontdekken, gewoon met eigen ogen. Vervolgens hebben we gekeken wat er gebeurt als je een algoritme over een dataset ‘runt’. En of die analyse logisch is met wat Rotterdammers zelf zeggen in dat onderzoek. Dus of de categorieën die het algoritme uit de teksten haalt overeenkomen met wat mensen daadwerkelijk hebben gezegd. Dat kwam overeen, en zo is het begonnen.”

En natuurlijk loop je tijdens zo’n omvangrijk project tegen van alles aan. Klomps: “Werken met algoritmes en data is boeiend, maar soms ook erg ingewikkeld. Hoe volwassen is je organisatie op het gebied van datamanagement? Dat is best wel een grote vraag en uitdaging. En soms heb je ook een beetje geduld nodig, dan wil je sneller dan je kan binnen je organisatie. Verder zijn er veel mensen bij betrokken, dat betekent veel afstemmen en uitleggen. Bijvoorbeeld over wat een algoritme doet en dat dat niet eng is, maar juist vóór je kan werken. Ik ben trots op waar we nu staan!”

Iets teruggeven aan inwoners

Wat is uiteindelijk de winst van dit model? Klomps legt uit: “Het werken aan herstel van vertrouwen in de overheid begint wat ons betreft bij luisteren. Het is juist mooi om verbetertrajecten of projecten te starten vanuit een behoefte van inwoners, wat zij nodig hebben. Op een datagedreven manier, structureel. Ik denk dat we met dit model een mooi startpunt hebben gecreëerd voor verbetertrajecten binnen onze organisatie. Dat we niet alleen maar vanachter onze bureaus notities schrijven vanuit onze eigen perspectieven, maar dat we daarbij ook iets meenemen vanuit de data die we al hebben. En als je dat kan teruggeven aan inwoners, leidt dat hopelijk tot meer tevreden Rotterdammers. Ik denk dat je dan uiteindelijk kan bijdragen aan het herstel van vertrouwen in de overheid.”

Samenwerken

Klomps en Willemsen zoeken graag de samenwerking op: “Het is goed om in gesprek te gaan; hoe kunnen we elkaar, andere gemeenten en organisaties, helpen om dit op veel meer plekken georganiseerd te krijgen?”

Is jouw gemeente of organisatie geïnteresseerd in de Rotterdamse aanpak rondom klantsignalen? Neem contact op via: [email protected].

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#Algoritme #algoritmen #Algoritmeregister #Dienstverlening #gemeentedelers #gemeenten #nieuwsbrief42025

Interprovinciale Gids Digitale Ethiek nu beschikbaar

De nieuwe Interprovinciale Gids Digitale Ethiek biedt praktische handvatten voor digitale vraagstukken. Deze gids helpt provincies bij het maken van verantwoorde keuzes in een digitale wereld. Hoe pas je ethiek toe in de praktijk?

De gids werd afgelopen maandag officieel overhandigd tijdens de Regiotour AI & Algoritmes in Zwolle. Aanwezig waren onder andere Marten Tilstra (Programmamanager Digitalisering bij het Interprovinciaal Overleg, verder IPO), Derk Jan Zweers (Beleidsontwikkelaar Provincie Overijssel) en Gert Harm ten Bolscher (Gedeputeerde Innovatie & Digitalisering Provincie Overijssel).

Praktische tools en voorbeelden

In deze vernieuwde Interprovinciale Gids Digitale Ethiek heeft de Werkgroep Ethiek en Digitale Transformatie praktische handvatten, toepasbare tips en concrete voorbeelden uit provincies gebundeld. Net als de eerdere versie is de gids een bron voor kennis en inspiratie. De focus ligt op praktische toepasbaarheid. De gids is bedoeld voor bestuurders en professionals die de kansen van digitale transformatie benutten én het belang van waardengedreven digitalisering inzien.

Waarom deze gids?

Bij innovaties staan technische en juridische zaken vaak centraal. Maar hoe zit het met de ethische kant? Is het gebruik van data of digitale technologie wel wenselijk en van toegevoegde waarde? En kun je die aanpak ook verantwoorden bij maatschappelijke vraagstukken? Het gaat niet alleen om wat mag en kan, maar ook om wat je wilt. Deze ethische vragen worden steeds belangrijker, zeker voor provincies die volop digitaliseren en innoveren.

Download de gids

Benieuwd naar de gids? Deze is gratis te downloaden via de website van het IPO.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AI #AIArtificialIntelligence_ #AIArtificiëleIntelligentie_ #Algoritme #algoritmen #algoritmes #digitaleTransformatie #digitalisering #ethiek #gids #handvatten #Innovatie #nieuwsbrief202024 #praktijk #provincie #tips

Publicatie standaarden voor quantumveilige cryptografie

Het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) heeft 3 standaarden voor quantumveilige cryptografie gepubliceerd. Deze cryptografie is noodzakelijk om de risico’s van een toekomstige quantumcomputer te beheersen. De standaarden helpen je bij het opstellen van een migratieplan naar quantumveilige cryptografie voor jouw organisatie.

De nieuwe quantumveilige standaarden richten zich op 2 fundamentele functies van cryptografie: key encapsulation en het genereren van digitale handtekeningen. De officiële namen van de standaarden zijn: FIPS 203, FIPS 204 en FIPS 205.

Naar verwachting zal quantumveilige cryptografie – op basis van deze standaarden – stapsgewijs worden opgenomen in (communicatie-) standaarden, (software-) bibliotheken, implementaties, producten en diensten. NIST rondt naar verwachting nog een vierde standaard af. Ook de komende jaren zal er aan meer standaarden worden gewerkt.

Wat betekent deze ontwikkeling voor jouw organisatie?

Het zal organisaties veel tijd en middelen kosten om te migreren naar quantumveilige cryptografie. Daarom is het van belang dat organisaties nu al aan de slag gaan met het voorbereiden van de migratie naar quantumveilige cryptografie. Dat begint met het uitvoeren van een specifieke risicoanalyse voor de quantumdreiging. De volgende stap is het opstellen van een migratieplan. De 3 standaarden helpen je daarbij.

Punten van aandacht hierbij zijn:

• Ga in gesprek met je leveranciers, afnemers en overige stakeholders en maak afspraken. Jouw migratieplan is mede-afhankelijk van hun plannen.
• Blijf wendbaar. Zorg dat je cryptografie snel kunt vervangen als zich kwetsbaarheden voordoen in algoritmes of hun implementatie.
• Combineer nieuwe algoritmes met klassieke. De standaarden zijn relatief nieuw en er is nog weinig ervaring met de implementatie op grote schaal.

Concrete handvatten

Wil je meer weten over de dreiging van een krachtige quantumcomputer en ben je op zoek naar concrete handvatten voor het opstellen van een migratieplan? Lees de handreiking “Maak je organisatie quantumveilig” van het NCSC en de AIVD.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#Algoritme #algoritmen #algoritmes #cryptografie #nieuwsbrief152024 #quantumComputing #quantumcomputer #QuantumveiligeCryptografie #Standaarden

Overheid zet steeds meer kunstmatige intelligentie in

Het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) door overheidsinstanties neemt toe. Uit onderzoek van TNO blijkt dat de overheid ruim 1,5 keer meer AI-toepassingen gebruikt, vergeleken met 2021. Vooral gemeentes doen veel met de mogelijkheden die AI biedt. Van de in totaal 266 gevonden AI-toepassingen worden er 105 (39%) door gemeentes ingezet. Daarnaast neemt de transparantie over het gebruik van AI en algoritmes toe. 

Scope onderzoek

Voor de toepassing van AI in publieke dienstverlening zocht TNO antwoord op de volgende vragen:

• • Waar past de publieke sector AI toe?
  • Wat veranderde er sinds 2021?
  • Welke inzichten zijn de afgelopen jaren opgedaan over AI binnen de overheid?

Toepassing

De overheid gebruikt AI vooral voor kennisverwerking, archivering en anonimisering, gevolgd door inspectie en handhaving. De toename in anonimiseringssoftware is te verklaren door de invloed van de Wet open overheid (Woo). Er worden ook diverse innovatieve toepassingen in het publieke domein gebruikt. Denk aan een virtuele assistent voor het sneller en beter beantwoorden van Kamervragen.

Transparantie

In 2024 is de overheid transparanter over de toepassing van AI binnen de publieke dienstverlening. Deze openheid hangt samen met de komst van het Algoritmeregister in 2022. Daarin registreren overheidsorganisaties hun impactvolle algoritmes. Al vele organisaties maken gebruik van het landelijke register.

Derde AI quickscan

De cijfers over het aantal AI-toepassingen komen uit onderzoek dat TNO deed op verzoek van de werkgroep Publieke Diensten van de Nederlandse AI Coalitie. Dit onderzoek is een vervolg op de quickscan AI in de publieke dienstverlening uit 2019 en 2021, die TNO uitvoerde in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Voor meer informatie, bezoek de website van de Nederlandse AI Coalitie en het Algoritmeregister. Meepraten over de ontwikkeling van het Algoritmeregister en -kader? Check dan de Pleio omgeving en meld je aan voor 1 van de aankomende evenementen. 

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AI #AIArtificialIntelligence_ #AIToepassingen #Algoritme #algoritmen #Algoritmeregister #algoritmes #anonimisering #archivering #handhaving #inspectie #kennisverwerking #KunstmatigeIntelligentie #nieuwsbrief122024 #onderzoek #publiekeSector #quickscan #TNO #virtueleAssistent

Nederlandse AI Coalitie, Werkgroep Publieke Diensten

De missie van de werkgroep publieke diensten is duidelijk: Het stimuleren en realiseren van mensgerichte AI in de publieke sector.

Artificial Intelligence (AI) biedt veel kansen voor het optimaliseren van publieke diensten. Doordat steeds meer kwalitatief goede data beschikbaar komt, nemen de mogelijkheden voor overheden om daarvan gebruik te maken in de komende tijd verder toe. Deze kansen moeten optimaal worden benut, met in achtneming van de risico’s en waarbij rekening wordt gehouden met publieke waarden en grondrechten. Onze werkgroep verbind en versnelt AI toepassingen binnen de overheid door kennis en ervaringen uit te wisselen tussen meer dan 200 deelnemers die allemaal werken aan AI bij de overheid. Vaak als ambtenaar, maar ook als onderzoeker of ondernemer.

#AI #AIArtificialIntelligence_ #Algoritme #algoritmen #Algoritmeregister #algoritmes #artificiëleIntelligentie #ChatGPT #data #DataScience #generatieveAI #KunstmatigeIntelligentie