#aitoepassingen — Public Fediverse posts

Nu online: AI-opleiding Basismodule Digitaal Vakmanschap

De AI-opleiding als onderdeel van de Basismodule Digitaal Vakmanschap staat nu online. Deze e-learning volgt op het onderdeel Digitale Weerbaarheid en geeft inzicht in wat AI is en hoe je ermee om moet gaan. De opleiding is beschikbaar voor alle (interne en externe) overheidsmedewerkers. Dus niet alleen voor rijksmedewerkers.

De e-learning bestaat uit een leermodule en een toets. Het kost ongeveer 30 minuten om de opleiding te doen en je rondt die af met de toets. Tussentijds kun je stoppen en op een later tijdstip verdergaan.

Als je de e-learning hebt gevolgd, begrijp je wat AI is en dat er verschillende soorten zijn. Je weet dat je AI in je werk kan tegenkomen en dat het je mogelijk in jouw werk kan ondersteunen. Ook herken je een aantal risico’s en weet je dat er regels zijn voor verantwoord gebruik van AI bij de overheid.

Je kunt de e-learning volgen via het leerplatform van RADIO. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) biedt de e-learning al aan op het eigen LOC-leerplatform. Organisaties kunnen zelf de basismodule Digitaal Vakmanschap in hun eigen leeromgeving plaatsen. Mail daarvoor naar [email protected].

Ambtelijk vakmanschap

De e-learning is ontwikkeld in opdracht van de directie CIO Rijk en Digitaliseringsbeleid. Floor Kloosterman, afdelingshoofd I-Stelsel en I-Vakmanschap vertelt over de opleiding: “Digitalisering gaat snel. Het is belangrijk dat alle medewerkers bij blijven op gebied van cyber en AI. Ik ben er dan ook erg trots op dat we dit met elkaar hebben ontwikkeld. Met deze opleiding zorgen we dat elke medewerker is toegerust met de juiste middelen om diens werk effectief uit te voeren, binnen de digitale werkomgeving.”

De basismodule Digitaal Vakmanschap wordt onderdeel van de verplichte basisopleiding van het programma Ambtelijk Vakmanschap. Ellen Viergever, programmaleider Ambtelijk Vakmanschap, geeft aan: “Met het basisprogramma Ambtelijk Vakmanschap bieden we ambtenaren het fundament waarop ze kunnen staan bij het uitoefenen van hun vak. Deze module is daar één van de bouwstenen van.”

Waarom deze e-learning?

De rol van AI in de samenleving groeit de laatste jaren snel. Het is een krachtige technologie die veel mogelijkheden heeft en veel kansen biedt. Thuis, maar ook in de werkomgeving gebruiken we steeds meer AI. Als overheid willen we de kansen benutten, maar er ook zorgvuldig mee omgaan. Transparantie naar burgers en bedrijven over hoe we AI gebruiken is belangrijk. Mogelijke risico’s moeten we kennen en vermijden. Daarom zijn AI-vaardigheden een belangrijk onderdeel van het digitaal vakmanschap van ambtenaren.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AI #AIArtificialIntelligence_ #AIArtificiëleIntelligentie_ #AIToepassingen #cursus #digitaalVakmanschap #eLearning #leren #lerenEnOntwikkelen #nieuwsbrief22026

Impactanalyse AI voor provincies en waterschappen

De nieuwe Europese AI-verordening (Artificiële Intelligentie) heeft gevolgen voor alle overheden. Dat blijkt uit de Impactanalyse voor waterschappen en provincies. Het laat zien wat provincies en waterschappen moeten doen om AI verantwoord toe te passen. Ook schetst het een beeld waar ze rekening mee moet houden bij de implementatie van verantwoorde AI.

Deze analyse sluit aan bij een eerdere impactanalyse voor gemeenten door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Gebruiker of aanbieder: beide hebben taken

Provincies en waterschappen zijn meestal gebruiker van AI, niet aanbieder. Toch krijgen ook zij te maken met regelgeving. Ze moeten bijvoorbeeld medewerkers opleiden, toezicht houden, incidenten melden en grondrechten toetsen bij hoogrisico-AI. Aanbieders hebben de zwaarste verplichtingen, maar ook gebruikers kunnen niet ‘achteroverleunen’.

Organisatie moet mee veranderen

De AI-verordening vraagt om aanpassingen in de organisatie. Denk aan risicoanalyses, monitoring, logging en interne controle. Provincies en waterschappen moeten ook inkoopprocessen aanpassen. Dat klinkt als extra werk, maar biedt ook kansen. De verordening stimuleert verantwoord gebruik en innovatie. Samenwerking tussen overheden is daarbij essentieel. Door gezamenlijk op te trekken, versterken overheden elkaar in kennis en uitvoering.

Vervolgonderzoek in de maak

De impactanalyse maakt deel uit van de Uitvoerbaarheidstoets Decentrale Overheden (UDO). Hierin wordt samen met medeoverheden de uitvoerbaarheid van de implementatie van de AI-verordening getoetst. Het bredere traject brengt de gevolgen van die implementatie in kaart voor medeoverheden. Er loopt nog aanvullend onderzoek naar de organisatorische impact en kosten. In 2026 wordt het UDO-traject afgerond.

Lees de volledige analyse op Rijksoverheid.nl. En bekijk ook de uitvoeringsanalyse Digital Decade AI-verordening van de VNG.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AI #AIToepassingen #AIVerordening #nieuwsbrief182025

Welke AI-praktijken zijn volgend jaar verboden?

Binnenkort treedt de Europese AI-verordening in werking. In het eerdere artikel op DigitaleOverheid.nl kon je lezen wat de AI-verordening voor jouw organisatie gaat betekenen. In dit artikel lees je meer over de praktijken rond Artificiële Intelligentie (AI) die verboden zijn vanaf februari 2025. De verbodsbepalingen kunnen gevolgen hebben voor jouw overheidsorganisatie.

Waarom worden er AI-praktijken verboden?

Er zijn vele nuttige toepassingen van AI, maar deze technologie kan ook misbruikt worden voor manipulatie, uitbuiting en sociale controle. De Europese AI-verordening wil dit soort praktijken verbieden om burgers te beschermen.

Wat wordt er verboden?

Dit zijn in het kort de verboden AI-praktijken:

• Manipulatieve of misleidende AI-systemen. Hoewel AI-systemen kunnen helpen bij het nemen van gerichte en weloverwogen beslissingen, is er ook een risico. AI-technieken kunnen mensen beïnvloeden om keuzes te maken die ze normaal niet zouden maken. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van audio-, beeld- en videomateriaal dat zij niet bewust kunnen waarnemen. Daarom zijn AI-systemen die via onderbewuste technieken en AI-systemen die gericht manipuleren of misleiden, verboden. AI-systemen die kwetsbaarheden – zoals leeftijd, handicap of een sociaaleconomische situatie – misbruiken om mensen te beïnvloeden zijn ook verboden.
• AI-systemen voor ‘social scoring’. Dit houdt in dat AI-systemen mensen beoordelen op basis van hun sociale gedrag of persoonlijke kenmerken. Dit kan voor problemen zorgen, zoals discriminatie en uitsluiting van bepaalde groepen.
• AI-gebaseerde voorspelde risicobeoordelingen voor criminaliteit. AI kan worden gebruikt om te ondersteunen bij het voorspellen van mogelijke strafbare feiten. Hierbij is het wel van belang dat het gebaseerd is op feiten die daadwerkelijk verband houden met criminele activiteiten. AI-systemen die uitsluitend op basis van profilering of beoordeling van persoonlijkheidseigenschappen en -kenmerken strafbare feiten voorspellen, zijn verboden.
• Biometrische categorisering. Systemen die individuen categoriseren op basis van biometrische gegevens (zoals gezichtsafbeeldingen en vingerafdrukken) om ras, politieke opvattingen, lidmaatschap van een vakbond, religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen, seksleven of seksuele gerichtheid af te leiden zijn verboden. Dit verbod beschermt de privacy en grondrechten van personen. Uitzonderingen gelden alleen voor het rechtmatig labelen of filteren van rechtmatig verkregen biometrische datasets, op het gebied van rechtshandhaving.
• Het gebruik van AI-systemen voor biometrische identificatie op afstand in realtime in openbare ruimten. Dit wordt verboden, behalve als het strikt noodzakelijk is voor specifieke en afgebakende situaties. Voorbeelden hiervan zijn het zoeken naar slachtoffers van ontvoering of vermiste personen, het voorkomen van imminente dreigingen voor het leven van mensen en het opsporen van verdachten van bepaalde zeer ernstige misdrijven. De inzet hiervan dient bij nationale wetgeving voorzien te zijn van een wettelijke grondslag waarin de voorwaarden gedetailleerd zijn vastgelegd.
• Andere verboden praktijken. Andere AI-praktijken die verboden zijn vanaf februari 2025 zijn emotieherkenning op de werkplek en in het onderwijs. Ook het ongericht scrapen van gezichtsafbeeldingen van internet of camerabeelden (CCTV) om databanken voor gezichtsherkenning aan te leggen of aan te vullen zijn verboden.

Meer informatie vind je in artikel 5 van de AI-verordening op de website van EUR-Lex. De Europese Commissie komt nog met richtsnoeren voor de praktische implementatie van de verboden.

Wat betekent dit voor mijn organisatie?

Het is belangrijk dat organisaties de verboden AI-systemen die zij gebruiken identificeren, zodat zij hiermee geleidelijk kunnen stoppen. Dit moet vóór februari 2025 gebeuren. Wanneer dit niet op tijd gebeurt, kunnen toezichthouders forse boetes opleggen.

Op de Pleio-omgeving van het algoritmekader vind je een praktisch overzicht met de belangrijkste bestaande normen. Hier staan ook de maatregelen die kunnen helpen bij de inzet van algoritmes en AI. Later komen de eisen van de AI-verordening in het algoritmekader te staan.

Serie van artikelen

De AI-verordening is een uitgebreide wet met veel verschillende bepalingen en overwegingen. Hoe het zit met wél toegestane AI-systemen? De verplichtingen en nuances die hierbij komen kijken lees je binnenkort op DigitaleOverheid.nl. Dit is het tweede artikel in een serie die we de komende weken publiceren over de AI-verordening. Hierin gaan we onder andere dieper in op de hoog-risico AI-systemen en toezicht op de verordening.

Meer weten over de tijdlijn van de verordening? Ga dan naar het eerste artikel van deze serie.

Vragen

Heb je vragen over de implementatie van de verordening en wat het inhoudt voor jouw overheidsorganisatie? Stel ze aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) via: [email protected]. Ben je geen overheidsorganisatie, dan verwijzen we je graag door naar het Ondernemersplein.

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AI #AIArtificialIntelligence_ #AIToepassingen #AIVerordening #artificiëleIntelligentie #KunstmatigeIntelligentie

Overheid zet steeds meer kunstmatige intelligentie in

Het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) door overheidsinstanties neemt toe. Uit onderzoek van TNO blijkt dat de overheid ruim 1,5 keer meer AI-toepassingen gebruikt, vergeleken met 2021. Vooral gemeentes doen veel met de mogelijkheden die AI biedt. Van de in totaal 266 gevonden AI-toepassingen worden er 105 (39%) door gemeentes ingezet. Daarnaast neemt de transparantie over het gebruik van AI en algoritmes toe. 

Scope onderzoek

Voor de toepassing van AI in publieke dienstverlening zocht TNO antwoord op de volgende vragen:

• • Waar past de publieke sector AI toe?
  • Wat veranderde er sinds 2021?
  • Welke inzichten zijn de afgelopen jaren opgedaan over AI binnen de overheid?

Toepassing

De overheid gebruikt AI vooral voor kennisverwerking, archivering en anonimisering, gevolgd door inspectie en handhaving. De toename in anonimiseringssoftware is te verklaren door de invloed van de Wet open overheid (Woo). Er worden ook diverse innovatieve toepassingen in het publieke domein gebruikt. Denk aan een virtuele assistent voor het sneller en beter beantwoorden van Kamervragen.

Transparantie

In 2024 is de overheid transparanter over de toepassing van AI binnen de publieke dienstverlening. Deze openheid hangt samen met de komst van het Algoritmeregister in 2022. Daarin registreren overheidsorganisaties hun impactvolle algoritmes. Al vele organisaties maken gebruik van het landelijke register.

Derde AI quickscan

De cijfers over het aantal AI-toepassingen komen uit onderzoek dat TNO deed op verzoek van de werkgroep Publieke Diensten van de Nederlandse AI Coalitie. Dit onderzoek is een vervolg op de quickscan AI in de publieke dienstverlening uit 2019 en 2021, die TNO uitvoerde in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Voor meer informatie, bezoek de website van de Nederlandse AI Coalitie en het Algoritmeregister. Meepraten over de ontwikkeling van het Algoritmeregister en -kader? Check dan de Pleio omgeving en meld je aan voor 1 van de aankomende evenementen. 

Dit is een automatisch geplaatst bericht. Vragen of opmerkingen kun je richten aan @[email protected]

#AI #AIArtificialIntelligence_ #AIToepassingen #Algoritme #algoritmen #Algoritmeregister #algoritmes #anonimisering #archivering #handhaving #inspectie #kennisverwerking #KunstmatigeIntelligentie #nieuwsbrief122024 #onderzoek #publiekeSector #quickscan #TNO #virtueleAssistent