#voorpagina — Public Fediverse posts

𝗝𝗲𝗿𝗻𝗲𝘆 𝗞𝗮𝗮𝗴𝗺𝗮𝗻 𝗴𝗲ë𝗲𝗿𝗱 𝗼𝗽 𝘃𝗼𝗼𝗿𝗽𝗮𝗴𝗶𝗻𝗮'𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗼𝗰𝗵𝘁𝗲𝗻𝗱𝗸𝗿𝗮𝗻𝘁𝗲𝗻

Jerney Kaagman staat in haar iconische blauwe pak op de voorpagina's van de ochtendkranten. De Telegraaf noemt de zangeres een "icoon in catsuit" op de voorpagina van de krant van vrijdagochtend. De Volkskrant heeft het over een 'popicoon' en het AD schrijft over een "legendarische zangeres in glimmend...

https://www.rtl.nl/boulevard/artikel/5636284/jerney-kaagman-geeerd-op-voorpaginas-van-ochtendkranten

#JerneyKaagman #geëerd #voorpagina's

United Kingdom asks Urenco to support its military enrichment program

On 29 June 2026, the Urenco Group issued a statement announcing that the UK Government formally requested the company to support its effort "to re-establish a nuclear fuel cycle for reactor fuel for defence purposes." The UK Government announced its intent to re-establish this program in November 2024.
This announcement is part of a broader development that could significantly change how the United Kingdom as well as other states handle the issue of the production of fissile materials for defense purposes.

Read more at IPFM

𝗭𝗶𝗲𝗸𝘁𝗲 𝘃𝗮𝗻 𝗙𝗿𝗲𝗲𝗸 𝗼𝗽 𝘃𝗼𝗼𝗿𝗽𝗮𝗴𝗶𝗻𝗮'𝘀 𝗼𝗰𝗵𝘁𝗲𝗻𝗱𝗸𝗿𝗮𝗻𝘁𝗲𝗻

Het nieuws dat zanger Freek Rikkerink ongeneeslijk ziek is, staat prominent op de voorpagina's van een aantal grote landelijke ochtendkranten. De zanger en zijn vrouw Suzan maakten dinsdag bekend dat Freek uitgezaaide longkanker heeft. Zij stoppen per direct met optreden.

https://www.rtl.nl/boulevard/artikel/5511192/ziekte-van-freek-op-voorpaginas-ochtendkranten

#ZiekteVanFreek #Voorpagina's #Ochtendkranten

“Frankrijk nog lang niet klaar voor nieuwe kerncentrales”

Frankrijk is “nog lang niet klaar” voor de bouw van zes kerncentrales, aldus de Franse Rekenkamer in een deze week gepubliceerd rapport: La filiere EPR: une dynamique nouvelle, des risques persistant ("De EPR: een nieuwe dynamiek, dezelfde risico's"). De Franse president Macron kondigde in 2022 een plan aan om zes nieuwe EPR kerncentrales te bouwen. De kosten werden toen al geschat op 52 miljard euro, en werden in 2023 verhoogd tot 67 miljard. Kernenergiestaatsbedrijf EDF had toegezegd eind '24 met een nieuwe kostenschatting te komen, quod non. De bouw zou in 2027 van start moeten gaan. De Rekenkamer constateert dat nu de financiering onzeker is, de sector zich niet goed kan voorbereiden op het enorme project, zodat de kans op mislukking groeit.

#EdF #EPR #VertragingKerncentrales #Voorpagina

Transit van Russisch uranium door Nederland met 70% gestegen

Duitsland importeerde via Nederland in 2024 70% meer uranium uit Rusland dan in 2023, dat meldt der Spiegel. ANF, de Franse-Dutse fabriek in het Duitse Lingen verwerkt dit Russische uranium tot splijtstof. Ongeveer een kwart van de het uranium verwerkt door ANF kwam via Nederland uit Rusland: 68,6 van 284 ton. Fabriekseigenaar Framatome wil met het Russische Rosatom een joint venture opzetten., waardoor de uraniumimport uit Rusland mogelijk nog verder zal toenemen.

Het voor Lingen bestemde Russische uranium wordt aangevoerd via de haven van Rotterdam. Van daar wordt het over de weg vervoerd. Voor die transporten geeft de Nederlandse overheid, via de nucleaire toezichthouder ANVS, toestemming.

Lingen fabriceert ook een deel van de splijtstof van kerncentrale Borssele met uranium uit Rusland. Exploitant EPZ spekt daarmee de Russische oorlogskas. Kernenergie valt niet onder de EU-sancties met Rusland; de afhankelijkheid is volgens de IAEA té groot - alhoewel Nederland wel onderzoekt hoe hier van af te kunnen.

Er arriveert ook Russisch uranium in Nederland dat niet naar Duitsland gaat. Dit wordt verrijkt door Urenco in Almelo. Daarmee subsidieert ook de Nederlandse Staat, voor een derde deel eigenaar van Urenco, Poetins oorlogskas.

#ANFLingen #Rosatom #Voorpagina

Directeur kerncentrale Borssele hardleers over “recyclen” kernafval

Het jaar begint meteen goed. Carlo Wolters, directeur van kerncentrale Borssele, werd vrijdag geïnterviewd bij BNR. Vast interessant wat de bedrijver van 's lands enige kerncentrale te vertellen heeft, maar wel fijn als hij daarbij eerlijk blijft. Alleen lukte dat niet.
Ruim een jaar geleden had de Reclame Code Commissie namelijk geoordeeld dat Kerncentrale Borssele misleidt over ‘hergebruik’ kernafval, en aangeraden de claim “95 procent van de splijtstof wordt opnieuw gebruikt” niet meer te gebruiken. Exploitant EPZ verwijderde de claim daags daarop dan ook van haar website.
Maar waarmee besluit Wolters dan nu het interview met Thomas van Zijl?

https://www.laka.org/bijlagen/2025/01/carlo_wolters.mp3

#EPZ #Reclame #Voorpagina

Dodewaard moet alsnog verplicht veiligheidsonderzoek uitvoeren

Na een verzoek van Laka gaat de ANVS, de toezichthouder op de nucleaire veiligheid, kerncentrale Dodewaard alsnog opdragen om een verplichte periodieke nucleaire veiligheidsevaluatie uit te voeren. Dit berichtte de ANVS gisteren in een beslissing die ze naar Laka stuurde. Dit timing is opmerkelijk omdat juist vorige week de Staat de in 1997 gesloten kerncentrale voor 1 euro overnam van de elektriciteitsbedrijven EPZ (eigenaar kerncentrale Borssele), Uniper, Engie en Vattenfall. De voormalige eigenaars ontliepen hiermee al de rekening van €185 miljoen voor de sloop van de Dodewaard. Hier komen nu dus ook de kosten voor de ontbrekende veiligheidsevaluatie bij.

Als u het werk van Laka ook belangrijk vind, kunt u donateur worden.
Met uw steun blijven wij bestaan!

Laka's tweede mijlpaal in 'dossier Dodewaard'Laka had in 2020 bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) verzocht om te handhaven op het ontbrekende sloopfonds van kerncentrale Dodewaard. De ILT weigerde dit, waarop de Raad van State de toezichthouder uiteindelijk terugfloot.

Nu de Staat kerncentrale Dodewaard heeft overgenomen en voor de missende €185 miljoen belastinggeld heeft gereserveerd is dit euvel 'verholpen'.

Op grond van internationale afspraken en de Kernenergiewet zijn nucleaire installaties verplicht om de veiligheid te blijven verbeteren. Daarom zijn ze verplicht om iedere tien jaar een veiligheidsevaluatie (10EVA, Periodic Safety Review) uit te voeren. In 2005 is kerncentrale Dodewaard voor veertig jaar in de wachtstand gezet. Maar vorig jaar november merkte een IAEA-expert groep op dat kerncentrale Dodewaard vervolgens nooit meer die wettelijk verplichte PSR had uitgevoerd. Omdat er toen al werd gesproken over het overnemen van Dodewaard door de Staat had de Tweede Kamer daarop gevraagd of deze ontbrekende veiligheidsevaluatie aan de orde was gekomen in het due diligence onderzoek. De vorige CDA-staatssecretaris IenW, Vivianne Heijnen, antwoordde toen dat dat niet nodig was: 'De toezichthouder ANVS had geen aanleiding gezien tot handhaving op dit punt'.

Na het handhavingsverzoek van Laka gaat de ANVS nu alsnog met GKN het proces voor het uitvoeren van deze veiligheidsevaluatie opstarten.

Laka stelt zich hierbij op het standpunt dat in die veiligheidsevaluatie (ook) moet worden gekeken naar de eerdere veilige ontmanteling van Dodewaard. Deze is nu nog gepland om pas in 2045 te starten.

Vorige week heeft de Staat Kerncentrale Dodewaard overgedragen aan COVRA, 's lands kernafvalverwerker. De directeur van de COVRA somde in een reactie aan de NOS al eens de voordelen van eerdere sloop op. Ook Henri Bontenbal, uitgesproken kernenergie-fan en huidig CDA-fractievoorzitter pleitte vorig jaar voor het naar voren halen van de ontmanteling wanneer dat veilig kan. Dat zal dan nu in op te starten de veiligheidsevaluatie aan het licht moeten komen.

Om een beeld te krijgen van het 10EVA-proces en van de uitgangspunten van de ANVS handreiking 10EVA  heeft Dodewaard om een vooroverleg met de ANVS gevraagd, komend voorjaar.

#10EVA #Laka #PeriodiekeVeiligheidsevaluatieDodewaard #Voorpagina

Ook Laka stopt met Twitter; nu ook op bluesky

Zoals zovelen is Laka nu ook gestopt met het delen van haar berichten op het voormalige Twitter. Naast dat Laka's kernenerigenieuws al te volgen was op het decentrale netwerk Mastodon (@lakanieuws),  plaatsen we onze berichten sinds deze week ook op onze account op bluesky.

#BigTech #Laka #Voorpagina

IEA vertienvoudigt potentie geothermie

"Terwijl X in de ban was van de Dunkelflaute heeft het Internationaal Energie Agentschap een rapport gepubliceerd over toekomst van geothermie: The future of geothermal energy. Gedreven door kennisoverdracht vanuit de fossiele industrie heeft men de projecties voor wereldwijd geothermisch elektrisch vermogen aangepast van 60 naar 800 GW."
Interessant draadje op twitter van Lucas Hanssens, KU Leuven, onderzoeker energie-opslag en -transport.

#Geothermie #IEA #Voorpagina

NRG op rand van faillissement door storing kernreactor

Een korte paragraaf in een brief, vandaag, van de twee ministers van Economische Zaken: "KGG stelt als gevolg van een gemiste productiecyclus dit najaar een liquiditeitsfaciliteit op voor NRG om de nu voorziene periode tot de fusie met de Pallas-organisatie te overbruggen."
De HFR-kernreactor in Petten kampte vorige maand met een onverwachte storing, waardoor er wereldwijd een tekort aan medische isotopen optrad. Nu blijkt dat NRG inmiddels zo weinig vet op de botten heeft dat na het missen van één productiecyclus, de Staat al met 25 miljoen de Noord Hollandse kernreactorexploitant moet redden.
Het plan is dat NRG en Pallas, dat een nieuwe kernreactor in Petten wil bouwen, op korte termijn fuseren. Dit najaar verricht het ministerie van VWS een laatste review van alle aspecten van het nieuwbouwplan voordat er een definitief go-ahead voor de fusie en de bouw komt. Het duurt dan alleen misschien nog wel tot medio volgend decennium voordat de nieuwe kernreactor ook werkelijk gereed is om het stokje van de haperende HFR over te nemen.

Alleen: het Pallas-project is al kostbaar genoeg van zichzelf. Maar uit de nu gestuurde  begrotingswijziging blijkt ook nog dat, na de fusie, de staats-miljoenen voor Pallas ook als kurk wordt gezien waarop de oude HFR nog tien jaar moet blijven drijven. Dan is het wel weer interessant dat juist de Kamer nu aan het besluiten is zorgvuldiger naar Pallas te gaan kijken.

Overigens is de storing aan de HFR provisorisch opgelost. Reparatie is nu gepland voor later deze maand. Uit Wired:

“There is no issue with the system,” stresses [NRG]. “Nuclear safety is such [that] if you see some deviation, that means you stop.” When asked whether the concern is that the affected pipe could, in the worst-case scenario, interfere in some way with the proper functioning of the reactor’s cooling system, he confirms, though adds: “You are very far away from any issue with cooling.” The plant’s engineers have scheduled a pipe repair for December.

#Subsidie #Voorpagina

Kalkar81: Familiedrama te midden van antikernenergieprotesten

Afgelopen herfst zond de Westdeutsche Rundfunk een hoorspel uit over Kalkar, een klein Duits stadje, dat in de jaren '80 het centrum van de antikernenergiebeweging werd. De bouw van de “snelle kweekreactor” zaait verdeeldheid. Activiste Eva keert terug naar huis en krijgt te maken met verzet van haar eigen familie.
Voor als je Duits behoorlijk is en hoorspelen leuk vindt. Of als je zelf nog in Kalkar hebt gedemonstreerd en jouw familie het daar ook niet mee  eens was. Of juist wel. Of als je te jong bent, maar er wel wat meer over wilt weten.
(Als je Duits niet goed is, maar je wel meer over Kalkar wil weten kan je ook Kalkar – De Angst reactor lezen)

#hoorspel #Voorpagina

ESB: “Kernenergie wordt in Nederland te duur voor staalproductie”

Uit het ESB:
• Groen staal produceren kost in Nederland jaarlijks bijna 800 miljoen euro meer aan elektriciteit dan in Spanje.
• De hoge kosten van duurzame energie maken staalproductie in Nederland richting 2050 niet zinnig.
• Nederland moet via de Europese interne markt de import van groen staal verzekeren.

"Een alternatief is om op kernenergie in te zetten. Los van de benodigde investeringen wordt kernenergie ingeschat op ruim drie keer duurder dan zon en wind en is het de enige energiebron die de afgelopen twintig jaar structureel duurder is geworden. Omdat duurzame energie juist goedkoper zal worden, neemt het kostennadeel van productie op basis van kernenergie dus nog verder toe waardoor de bedrijfsvoering meer en meer onrendabel zal worden."

Lees het volledige artikel op ESB van 3 december.

#TataSteel #Voorpagina

Mosterd na de maaltijd? Tweede Kamer gaat naar Pallas kijken

De VWS-commissie van de Tweede Kamer heeft voorgesteld om de bouw van de Pallas-kernreactor in Petten te gaan behandelen als een "groot project". Wanneer de Kamer daarmee akkoord gaat, dan worden drie Kamerleden benoemd als rapporteur op de voortgang van Pallas. Het voorstel van de Kamer volgt op de stap van de regering om de bouw van Pallas ook als 'groot project' te classificeren. Alleen is de Kamer wel rijkelijk laat, omdat ze vorig jaar in principe al haar fiat heeft gegeven aan het miljardenproject. Nu de financiering rond is, rijst de vraag waar de drie rapporteurs de regering nog op willen controleren. Wellicht op precieze kleur van het behang in de kernreactor?

De drie voorgestelde rapporteurs, Thiadens (PVV), Van den Hil (VVD) en Krul (CDA), zouden als taak krijgen als taak om de VWS-commissie erop te attenderen wanneer bijvoorbeeld tegenvallers in scope, kosten of planning dreigen. In principe hebben ze niets meer te rapporteren over het definitief afhaken van private financiers, over de Russische lock-in door Pallas, over het financieren van de kernreactor uit de bezuiniging op Vitamine D, over onrechtmatige staatssteun, over de omgang met historisch radioactief afval in Petten, of over milieuvriendelijkere en goedkopere manieren van de productie van medische isotopen.

Vorige maand verscheen de eerste voortgangsrapportage van de geplande bouw van de kernreactor. Daaruit bleek meteen dat die bouw al vertraagd was voordat hij goed en wel was begonnen. Deze maand is sowieso cruciaal voor Pallas omdat, na de staatssteunbeslissing van de Europese Commissie, in juli, de regering dit kwartaal een laatste 'gate review' zou doen voordat de bouw echt mag beginnen.

Ondertussen is de Europese staatssteunbeslissing zelf nog niet openbaar, is er nog geen datum bekend voor wanneer de rechtszaak van een aantal milieuorganisaties tegen de kernenergiewetvergunning van de geplande kernreactor dient, en of SHINE in Veendam haar Europese procedure tegen de miljardensubsidie voor Pallas doorzet.

Al met al rijkelijk laat om het bouwproject van 2 miljard nu pas aan te merken als 'groot project'. Tegelijkertijd, beter laat dan nooit? Want tot nu heeft de Kamer het complexe risicovolle project  behandeld als hamerstuk. Benieuwd of de recente antwoorden van de minister van KGG over de sunk cost fallacy bij kerncentrales ook voor Pallas gelden...

#Staatssteun #VitamineD #Voorpagina

VVD: Groningen toch weer in beeld voor kerncentrales die niemand wil betalen

Op vrijdagmiddag vijf uur stuurde VVD minister van Klimaat en Groene Groei Sophie de ‘Stand van zaken van de nieuw te bouwen kerncentrales’. Deze brief gaat voor een klein deel over de derde en vierde kerncentrales, maar voor het overgrote deel over de eerste twee gedroomde kerncentrales. In de opsomming geeft het het kabinet, tussen de regels door, dat het allemaal niet zo soepel loopt: private financiering is onwaarschijnlijk en er moet, ondanks eerder toezegging dat er geen zou komen, toch weer opnieuw gekeken worden naar de Eemshaven als locatie omdat er bij de locatie Borssele “ruimtelijke uitdagingen” zijn.

Afgelopen vrijdag, 22 november, publiceerde minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans de ‘Stand van zaken van de nieuw te bouwen kerncentrales’. Soms lijkt de brief een beetje peptalk voor het Kabinet zelf: er staat maar liefst acht maal dat “kernenergie een stabiele, continue energievoorziening kan verzorgen”. Geloven ze er zelf wel in?
Het Kabinet houdt de Kamer regelmatig – “drie keer per jaar” – op de hoogte van de ontwikkelingen. In de vorige editie gaf toenmailf minister Jetten toe dat de (toen nog) twee kerncentrales al vertraagd waren. De volgende 'stand van zaken' komt richting het tweede kwartaal 2025.
In deze editie veel aandacht voor financieringsmodellen voor de mogelijke bouw, maar het is niet meer dan een inventarisatie: “Besluitvorming over de wijze van deelname, zowel in de financierings- als eigendomsstructuur, vindt in 2025 plaats.” En “de daadwerkelijke begrotingsbesluitvorming zal op een later moment plaatsvinden.” Het duurt allemaal wat langer.

Ook gedeeltelijke private financiering onwaarschijnlijk
In opdracht van de staat heeft BNP Paribas een studie uitgevoerd “van de mogelijkheden en bijbehorende randvoorwaarden van private financiering, (…) om bij te dragen in de totale kosten. Voor deze studie zijn verschillende gesprekken met financiële instellingen gevoerd, zoals pensioenfondsen, verzekeraars en banken.” Dan schrijft de minister dat de resultaten “laten zien dat private financiers financiering van de bouw van de kerncentrales overwegen, maar ook dat private financiering zowel voordelen als nadelen met zich mee brengt.” Een vage tekst, waarmee je alle kanten op kunt. Maar een alinea verder is de minister duidelijker: “Uit het rapport van BNP Paribas blijkt dat het onwaarschijnlijk is dat een substantieel deel van de investering voor de bouw van vier centrales gedekt kan worden door financiering van marktpartijen gedurende de bouwfase.” Dat vermoedden we natuurlijk al, maar betekent dat het bedrag dat voor de bouw van de kerncentrales is uitgetrokken, € 14,5 miljard, misschien net voldoende is voor eentje, maar zeker niet voor vier. Dat gaat echt niet lukken. De minister geeft dat later in de brief ook toe: “de huidige inschatting [is] dat voor de realisatie van vier kerncentrales een grotere financiële rol van de overheid nodig zal zijn, dan de beschikbare gereserveerde middelen in het Klimaatfonds hiervoor.” Dikke kans dat het toch al onder druk staande budget voor echt klimaatbeleid verder wordt leeggegeten door kerncentrales.

Te weinig ruimte in Borssele
Ander probleem is ruimte. Sinds een paar maanden staat ook Terneuzen opeens hoog op de lijst voor mogelijke kandidaten. Sinds 1985 zijn er nog drie zogeheten waarborglocaties voor nieuwe kerncentrales, hetgeen wil zeggen dat daar geen activiteiten plaats mogen vinden die de mogelijke komst van een kerncentrale in de toekomst onmogelijk maakt. Die drie zijn Borssele, Maasvlakte en Eemshaven. Eemshaven leek afgevallen te zijn door een breed gesteunde motie, maar is officieel nooit als waarborglocatie geschrapt, en wordt nu weer opgevoerd als te onderzoeken locatie. De gemeente Het Hogeland en de Provincie Groningen reageren furieus. De reden om terug te grijpen op Eemshaven (en Terneuzen) is natuurlijk dat er Borssele te weinig ruimte is: “ruimtelijke uitdagingen” noemt de minister dat. Ook dat wisten we natuurlijk al.

Voldongen feiten-politiek
Er staat ook nog een zin later in de 13-kantjes lange brief die alarmbellen zou moeten laten afgaan; doel lijkt om de bouw van kerncentrale 3 en 4 contractueel dicht te timmeren, zodat het veel geld gaat kosten bij een andere afweging over nut en noodzaak. Zo schrijft de minister: “Voor centrale 1 en 2 kunnen bijvoorbeeld bindende voorstellen worden gevraagd, met deels-bindende opties voor de bouw van meer reactoren.” Voldongen feiten politiek: we zijn gewaarschuwd!

#Voorpagina #Waarborgingsbeleid

Rathenau: “Pas op met de inzet van Big Tech op kernenergie, dat is kritieke infrastructuur met strategische betekenis”

Grote techbedrijven vestigen sinds kort hun hoop op kernenergie. Onderzoekers van het Rathenau-instituut vinden dat er kritischer gekeken moet worden naar de onderliggende energiehonger en de groeiende afhankelijkheid van Big Tech. Uit hun bijdrage in het NRC:

Energie vormt [..,.] de ruggengraat van de digitale wereld. En grote techbedrijven nemen vaak essentiële onderdelen van hun waardeketen in eigen beheer. Hierdoor neemt hun mondiale machtspositie [...] verder toe.
Met betrekking tot kerncentrales is die machtspositie zorgelijk omdat het gaat om een kritieke infrastructuur met strategische belangen. Bovendien kan de kennis en technologie die nodig zijn voor kernenergie als onderhandelingsmiddel worden ingezet op het geopolitieke toneel. Het beslag op energie en ruimte is daarnaast een publieke zaak. Bij schaarste ontstaat een verdelingsvraagstuk: energie die door datacenters wordt verbruikt, kan niet elders worden ingezet. De afhankelijkheid van de samenleving van Big Tech neemt hierdoor dus toe, waardoor ook de sturingskracht van de maatschappij om te beslissen over gebruik en inzet van schaarse middelen afneemt.

Lees verder in het NRC van 18 november

#AI #BigTech #Rathenau #Voorpagina

FD: “Kernenergie, de toekomst van gisteren die de energietransitie van vandaag hindert “

Dit weekend in het FD: Experts concludeerden al dat nieuwe kerncentrales in Nederland de economische logica overstijgen. Toch ligt kernenergie met het aantreden van het nieuwe kabinet opnieuw op tafel. Gelukkig winnen harde knaken het van ideologische blindheid. [...]
De expertadviezen interesseren onze regering niet, evenmin als de belabberde businesscase of de rampzalige overschrijdingen van budget en planning. Daarmee lijken de plannen voor vier kerncentrales vooral ideologisch gemotiveerd. Mogelijk speelt er enige identitaire wrok. ‘Links was altijd tegen, rechts was altijd voor, dus nu we eindelijk een knetterrechts kabinet hebben, gaan we ook eindelijk die fucking kerncentrales bouwen.’ Zoiets.
Is er ergens nog rationaliteit? Zeker, in de financiële wereld.

Lees het hele artikel van Daan Remarque in het FD van 15 november.

#Voorpagina

k denk dat r morgenochtend opnieuw #nieuws op de #voorpagina vd #zaterdagkrant staat

Rapport TNO/NRG: kernenergie niet nodig voor CO2-neutraal energiesysteem in 2050

Grote koppen in de Telegraaf en op de socials: “Kleine kernreactoren (SMR’s) kunnen belangrijke rol spelen in toekomstig energiesysteem.”  Het is letterlijk de kop van het persbericht van TNO en NRG/Pallas over hun vandaag gepubliceerde rapport: Small modular reactors in the Dutch energy system. Tot wel 13 SMRs (in het rapport staat zelfs 27) zullen er moeten komen tot 2050. De usual suspects twitteren er enthousiast over: zie je wel? Maar niemand leest blijkbaar het hele rapport. Daarin concludeert TNO/NRGPallas namelijk: “On the other hand, with delayed introduction of SMRs or no nuclear at all, a carbon neutral energy system in 2050 is possible aswell.”

Het Engelstalige rapport 'Small modular reactors in the Dutch energy system' is al uit oktober, maar vandaag gelanceerd. Het doet nogal wat aannames, bv dat het energiesysteem zonder kerncentrales volgens de berekeningen 1% tot 2,5% hoger wordt als afgezien wordt van kernenergie. Maar onder het tussenkopje ‘Study Limitations’ wordt toegegeven dat er nog weinig te zeggen valt over bijvoorbeeld de kosten maar ook (samenhangend daarmee) bijvoorbeeld over het type; omdat er meerdere types ontwikkeld worden en nog onduidelijk is welke ontwerpen het gaat redden en dan voor de Nederlandse situatie geselecteerd worden, is er gekozen voor een ‘standard generic SMR’. Dat maakt alle uitkomsten, onder andere over die kosten nogal onzeker. Onzeker omdat, maakt ook dit rapport - nog een beetje omfloerst - weer duidelijk, ze nog niet bestaan:
“Also, the capital cost per unit af power of the Standard SMRs are based on the modelled costs of the large scale generation III+ reactors due to pragmatic reasons. Due to the lack of economic track record caused SMRs having not yet reached the market, there is no empirical data to base our modelling on.”

Kortom, framing van de uitkomst van een rapport die niet geheel (of geheel niet) de lading dekt.
Met geen woord rept het rapport overigens over de opslag van kernafval in bijvoorbeeld de zoutkoepels in Noord-Nederland, of andere inherente problemen met kernenergie: veiligheid, milieu- uraniummijnbouw, opwerking, proliferatie, etc.
Hier nogmaals de link naar het overzichtsartikel van Herman Damveld over SMR’s.

#SMRs #Voorpagina

Nucleaire luchtfietserij van GS Overijssel

Na de sprookjes van het CDA en de VVD wil de provincie Overijssel volgend jaar onderzoeken of er locaties zijn voor micro-reactoren, kernreactoren tot 20MW. Vooruitlopend op dat onderzoek stelt de provincie dat er vier mogelijke locaties zijn waar de ‘nabijheid van een constante en substantiële elektriciteitsvraag erg van belang’ is. Regionale dagbladen meldden dit gisteren naar aanleiding van een concept-versie van de Energievisie. Kleine reactoren zijn "met name geschikt voor de levering aan grootschalige industrie”, aldus de energievisie. Op een kaartje dat Gedeputeerde Staten aan de Provinciale Staten voorlegt staan vijf clusters met een intensieve energievraag. Maar volgens een woordvoerder van GS heeft het kaartje "geen enkele status".
Uit een onderzoek van die zelfde provincie, afgelopen mei, bleek dat de inwoners van Overijssel een voorkeur hebben voor zonnevelden, windturbines, en biomassa (in die volgorde) en dan ongeveer op de laatste plaats SMR’s.

Micro-reactoren vallen weliswaar onder de term SMR (kleine modulaire reactoren), maar zijn (veel) kleiner dan de gemiddelde SMR, of eigenlijk, dan het gemiddelde SMR-ontwerp, want SMRs bestaan ook nog niet. En SMRs worden, realistisch gezien, ook niet verwacht vóór 2040. En dan produceren ze nog heel dure elektriciteit ook, zoals dat gaat met nieuwe ontwerpen. In tegenstelling tot grotere SMRs, dat vaak kleinere versies van min of meer bestaande kernreactortypes zijn, zijn micro-reactoren vaak exotische ontwerpen, en is de realiseerbaarheid daarvan nog onduidelijker. Maar ach, wat het uit, lekker duurzame energie bashen denken ze in Overijssel.

Herman Damveld zet het hier alles over SMRs nog eens op een rij.

#SMRs #Voorpagina

Precies 50 jaar geleden: de dood van Karen Silkwood

Op de avond van 13 november 1974, vandaag precies 50 jaar geleden, was Karen Silkwood op weg naar een overleg met een verslaggever van de New York Times en een functionaris van de vakbond Oil, Chemical and Atomic Workers (OCAW). Op een verlaten snelweg in Oklahoma raakte haar auto van de weg botste tegen een duiker. Silkwood was op slag dood. Ze was vakbondsactivist en werkte als technicus bij een fabriek van de Kerr-McGee Corp. in Cimarron, Oklahoma voor de productie van plutoniumbrandstof. Enkele dagen voor haar dood werd Silkwoods' appartement verontreinigd met zeer giftig plutonium, afkomstig uit de kerncentrale waar ze werkte. Silkwood zelf werkte echter niet met plutonium.
Vanwege haar vakbondsactivisme hield de firma Kerr-McGee haar en haar huisgenoten in de gaten. Documenten over problemen bij de fabriek die getuigen hadden gezien vóór Silkwoods dood, ontbraken. Een onafhankelijk onderzoek vond bewijs dat haar auto van de weg was gereden, wat in tegenspraak was met het officiële onderzoek.

Lees meer over Karen Silkwood in het artikel in de Bulletin of the Atomic Scientists, in Laka's bieb en in de postercollectie.

#Repressie #Voorpagina

CDA & CU’ers: “Kernenergie is economisch niet rendabel”

De discussie over nieuwe kerncentrales woedt weer. Ook deze week is er in de Tweede Kamer weer over gesproken. Twee CDA'ers en twee CU'ers betogen dat kernenergie in Nederland niet zal renderen en dus geld kóst.
Zon en wind zullen in Nederland meer dan violoende energie leveren, alleen niet op elk moment. Voor de andere momenten hebben we aanvulling nodig. Het is daarom belangrijk dat we naar het totale systeem kijken. Helaas gebruiken de rapporten die economische systeemberekeningen doen, onrealistisch lage schattingen voor de prijs van nieuwe kerncentrales. Feitelijke gegevens wijzen erop, dat nieuwe kerenenergie in Nederland niet economisch zal renderen.

Lees verder in het Nederlands Dagblad van deze vrijdag.

https://www.laka.org/button/565715

#Voorpagina #CDA #ChristenUnie #KostenBudget #NieuweKerncentrales

CDA en VVD geloven in sprookjes over kleine kerncentrales

Gisteren publiceerde het CDA en de VVD weer een actieagenda voor kleine kerncentrales. Kamerleden Silvio Erkens en Henri Bontenbal vinden dat er te weinig haast gemaakt wordt en willen, tegen beter weten in, dat er vóór 2035 SMR’s in Nederland in bedrijf zijn. Hun ‘versnellingsplan’ is gister aan VVD-minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei) aangeboden. Zij had vorige week op Kamervragen geantwoord dat ze er van uit gaat dat SMR’s niet vóór 2040 in Nederland inzetbaar zijn.

Chemiereus Dow met fabrieken in Terneuzen, Dordrecht en Delfzijl liet meteen in de Telegraaf weten “interesse te hebben in minicentrales”. Dat liet Chemelot in Limburg eerder ook al weten. Tót ze er echt over na gingen denken. Toen bleek het toch geen goed idee: “Chemelot constateert dat vanwege de onderlinge risico’s van chemische installaties, gecombineerd met de veiligheidseisen rondom een SMR de locatie Chemelot ongewenst is.” Met hun onrealistische ‘versnellingsagenda’, gaan Bontebal en Erkens volledig mee in het frame van BBB dat kernenergie op korte termijn inzetbaar zou zijn. Een frame dat maar om één reden wordt gebruikt: een einde maken aan duurzame en hernieuwbare energie.

Wat zijn die kleine modulaire kerncentrales eigenlijk? En hoe ver is de ontwikkeling? Herman Damveld zet het op een rij.

https://www.laka.org/nieuws/2024/cda-en-vvd-geloven-in-sprookjes-over-kleine-kerncentrales-559079

#SMRs #Voorpagina #BBB #CDA #NieuweKerncentrales #Parlement #VVD

Russisch schip bracht begin oktober Uraniumpellets naar Rotterdam

Inmiddels is duidelijk wat de Baltiyksiy-202, een Russische nucleair transportschip, 6 oktober naar Rotterdam bracht: Uraniumpellets voor de ANF kernbrandstoffabriek in het Duitse Lingen. Dit blijkt uit een geüpdate transportoverzicht op de site van de Duitse toezichthouder BASE. ANF fabriceert onder andere ook splijtstof voor kerncentrale Borssele. Hiervoor ontvangt de Duits/Franse firma opgewerkt uranium uit Rusland. Niet duidelijk is of kerncentrale Borssele ook de finale eindbestemming van het transport van begin is.
In het vragenuurtje van afgelopen dinsdag gaat NSC-minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken in op het spekken va de Russische oorlogskas door zaken te blijven doen met Rosatom:

Een aantal EU-lidstaten heeft vanuit het verleden bijvoorbeeld nog steeds Russisch gebouwde kerncentrales. Daardoor zijn ze afhankelijk van bepaalde Russische reserveonderdelen en materialen. Die zou men liever niet onder sancties laten vallen. Ik wil dat wel. Ik wil wat dat betreft stappen maken. Ik heb in de Europese ministerraad gezegd dat ik wil dat zo'n Russisch atoomenergiebedrijf als ROSATOM ook onder nadere sancties kan vallen. Ik zie daar nog niet meteen kansen voor, maar ik zie wel dat Nederland samen met de Baltische staten, Polen en Roemenië tot de meest actieve lidstaten in de EU behoort.

Veldkamp gaat niet in op het Zeeuwse spekken van de Russische oorlogskas,

https://www.laka.org/button/541391

#ANFLingen #Rosatom #Voorpagina #Borssele #BuitenlandsBeleid #Duitsland #EU #NSC #Rusland #Transporten #Uranium

PVV-staatsecretaris in Kamer over nieuw kernafval-plan

Vorige maand ging er kleine schokgolf door kernenergieminnend Nederland. Chris Jansen, de racistische PVV-staatssecretaris voor openbaar vervoer en milieu had namelijk besloten om te stoppen met het een eeuw vooruitschuiven van de eindberging van kernafval en in plaats daarvan een sneller en participatief besluitvormingsproces in te richten. Dat op basis van een advies van het Rathenau instituut, wat hij als trotse PVV’er omarmde.
In een toelichting in de Kamer gaf hij vorige week woensdag aan dat het ministerie in januari volgend jaar een eerste routekaart naar eindberging publiceert. En eind 2027 komt er dan een eerste plan van aanpak voor een participatieve stapsgewijze aanpak naar de Kamer.

De nieuwe Kamercommissie Externe Veiligheid behandelde afgelopen woensdag het Rathenau-advies over een participatief besluitvormingstraject voor de eindberging van kernafval. Het was al snel duidelijk dat het onderwerp van de eindberging van kernafval niet erg leeft bij de Kamer. Zo had niemand Kamerlid Bamenga van D66 verteld dat het kabinet het jaar 2100 juist had verlaten. En PVV'er Boutkan had zelfs niet eens door dat het deze keer niet over kerncentrales ging. Hij bleef maar roepen dat het sneller moest.

Met het omarmen van het Rathenau-advies om de planning voor de aanleg van de eindberging om te draaien is in september eigenlijk het volledige kernafval-eindbergingsbeleid overhoop gehaald. Dat beleid was namelijk gericht op een eeuw zo min mogelijk doen en daarna dan verder te zien. Omdat dat plan nu door de shredder is, zijn ambtenaren van het Ministerie van IenW dus druk bezig het Nationaal programma radioactief afval (NPRA) te updaten. Het NPRA is het programma waarin Nederland het kernafvalbeleid uiteenzet en wat iedere tien jaar moet worden herzien. Nu de regering vorige maand de eindbergingsplanning heeft omgedraaid moet dat nu worden meegenomen in de nieuwe routekaart naar eindberging die in het NPRA komt. In dat nieuwe NPRA zal dan ook komen te staan hoe de regering eind 2027 tot een plan van aanpak voor de nieuwe participatieve stapsgewijze aanpak komt, aldus Jansen in de Kamer. Maar voor het nieuwe NPRA is dat niet heel veel werk, Rathenau had dat namelijk al uitgewerkt.

Het nieuwe ontwerp-NPRA, samen met de mer, wordt 13 januari 2025 gepubliceerd. Iedereen kan dan een zienswijze indienen. In augustus '25 wordt het programma dan door de Kamer vastgesteld (alhoewel dat tien jaar geleden een jaar vertraging opliep)

https://www.laka.org/nieuws/2024/pvv-staatsecretaris-in-kamer-over-nieuwe-planning-kernafval-530845

#Euratom201170 #Rathenau #Voorpagina #Eindberging #RegeringEnParlement

Kernenergie voor AI? Dach ’t nie!

Veel krantenkoppen en gejuich van pro-nukies: de grote techbedrijven gaan he-le-maal voor kernenergie voor de energieslurpende AI-datacenters. Uit het nieuwe World Energy Outlook (p.186) van het IEA blijkt dat er de afgelopen vijf jaar 1,5 keer zo veel geld uitgegeven is aan start-ups voor de ontwikkeling van AI dan aan start-ups voor schone energie. Prioriteiten. Afgezien van het feit dat de grote techbedrijven, althans mensen zoals Bill Gates en Peter Thiel, áltijd al voor kernenergie waren (dus niets nieuws onder de zon), is de hype rond de afgesloten contracten voor atoomstroom ook nogal overblown.
Kernenergie gaat op z’n hoogst (optimistische planning voor kleine kerncentrales en -types die nog niet eens bestaan) een kleine bijdrage leveren. Het overgrote deel wordt geleverd door hernieuwbaar. Een groot verschil tussen de werkelijk en de hype:
Overigens: wind en zon zijn al vele jaren veel betrouwbaarder dan atoomstroom. Je weet namelijk behoorlijk lang van te voren wanneer de zon opkomt en ondergaat en ook, hoewel iets minder lang van te voren, wanneer het waait. Kerncentrales vallen, behalve die ene keer per jaar dat het gepland is voor onderhoud, altijd onverwachts en plotseling uit: onvoorspelbaar en onbetrouwbaar dus.

https://www.laka.org/button/528241

#SMRs #Voorpagina #Internationaal

FTM: Kerncentrales zijn veel duurder dan kabinet beweert – en de burger betaalt

Vandaag in FTM: "Kerncentrales zijn betaalbaar en het kapitaal komt grotendeels van investeerders, is ons voorgehouden. Maar de verwachte kosten zijn veel hoger dan wat het kabinet beweert, blijkt uit de aanbesteding van de bouw van kerncentrales in Oost-Europa. Dat zijn overheidsprojecten zonder privaat geld, waarvan bijna alle risico’s bij de belastingbetaler liggen. Ook in Nederland dreigt dit scenario."

• In Nederland hebben drie bedrijven belangstelling om kerncentrales te bouwen: het Koreaanse KHNP, het Franse EDF en het Amerikaanse Westinghouse.
• In Tsjechië won KHNP deze zomer de aanbesteding van de bouw van reactoren op prijs van EDF. Deze prijs laat zien dat het kabinet de geraamde kosten en de bouwtijd van twee nieuwe centrales zwaar onderschat. De voorgestelde centrale van Westinghouse in Polen is nog veel duurder dan die van KHNP.
• De Oost-Europese projecten zijn volledig gefinancierd door de staat. In Tsjechië neemt de staat ook het exploitatierisico op zich door alle stroom van de nieuwe centrales op te kopen.

• Het kabinet, met de VVD voorop, stelt op basis van eerdere studies dat kernenergie betaalbaar is en dat er private investeerders aan boord komen. Daar lijkt weinig van terecht te komen. Dit betekent dat alle risico’s bij de belastingbetaler liggen en dat die risico’s veel groter zijn dan eerder gedacht.
• Alleen op basis van realistische inschatting van de kosten is het mogelijk om de miljardeninvestering zorgvuldig af te wegen.

• FTM bestudeerde berichtgeving uit Tsjechië, sprak met deskundigen en bestudeerde de goedkeuring van de Europese Commissie van de staatssteun die de Tsjechische regering verleent.

Zijn we blij mee!

Balen!

Vertel ons wat beter kan:

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en krijg een maand gratis Follow the Money.

Lees verder op FTM.

https://www.laka.org/button/486589

#39b2b1 #d1e8ea #ffffff #Staatssteun #Voorpagina #KostenBudget #NieuweKerncentrales #Tsjechië #VVD

NRC: Coalitie vreest dat de staat zelf moet opdraaien voor bouw nieuwe kerncentrales

Private investeerders deinzen terug voor deelname aan de bouw van kerncentrales, omdat ze dat financieel te riskant vinden. De coalitie ziet de bui al hangen, zeggen ingewijden.
De coalitie houdt er sterk rekening mee dat de staat de bouw van twee nieuwe kerncentrales grotendeels zelf moet bekostigen. Dat is nodig omdat private partijen, zoals energiemaatschappijen en pensioenfondsen, de miljardeninvestering financieel te riskant vinden. Dit bevestigen ingewijden aan NRC.
Het vorige kabinet verwachtte al dat de staat zou opdraaien voor een deel van de kosten van de twee nieuw te bouwen kerncentrales. Maar het hoopte tegelijkertijd op een grote rol voor private investeerders. Dat was de afgelopen decennia, waarin de energiemarkt werd geliberaliseerd, immers gebruikelijk, bijvoorbeeld bij de bouw van elektriciteitscentrales en windparken op zee.
In Den Haag is het denken inmiddels zo opgeschoven dat de coalitie nu overweegt het merendeel te betalen. „Dit is de lijn der verwachtingen nu”, zegt een Haagse ingewijde. „Met kerncentrales in andere Europese landen gaat het op dit moment ook vaak zo. Nederland ontkomt daar niet aan.” Het is nog onbekend wat de centrales gaan kosten. Schattingen lopen uiteen van 8 tot meer dan 20 miljard euro per stuk.

Lees verder bij het NRC

https://www.laka.org/button/452906

#Staatssteun #Voorpagina #KostenBudget #NieuweKerncentrales #Regering

Russisch staatsbedrijf sluist honderden miljoenen aan uraniumwinst door Nederland

Het Russische nucleaire staatsbedrijf Rosatom gebruikt een Nederlands dochterbedrijf om honderden miljoen aan winsten te verplaatsen, ook tijdens de oorlog met Oekraïne. Dat blijkt uit het onlangs gepubliceerde jaarverslag van het dochterbedrijf uit Amsterdam.

Lees verder bij de NOS

https://www.laka.org/button/407576

#Rosatom #Voorpagina #EU #Rusland #Urenco

WISE en Greenpeace: leg Borssele stil totdat veiligheidsevaluatie is afgerond

Op 22 juli hebben de milieuorganisaties WISE en Greenpeace Nederland de nucleaire opzichter ANVS gevraagd kerncentrale Borssele stil te leggen totdat de 10-jaarlijkse veiligheidsanalyse is afgerond, inclusief een publieksconsultatie. Iedere 10 jaar moeten kerninstallaties een uitgebreide periodieke veiligheidsanalyse ondergaan – een 10EVA – waarin de toestand van de installatie wordt geïnspecteerd, en nieuwe inzichten in veiligheid moeten worden meegenomen. Dit moet resulteren in maatregelen om de veiligheid van de installatie te waarborgen voor de komende 10 jaar. De laatste 10EVA dateert van 2013, toen de kerncentrale het groene licht kreeg in bedrijf te blijven na zijn oorspronkelijke technische levensduur van 40 jaar. In het handhavingsverzoek vragen de organisaties alsnog een publieksconsultatie te organiseren Borssele stil te leggen totdat verbetemaatregelen zijn uitgevoerd.
Lees verder op de website van WISE

#10EVA #AarhusVerdrag #Greenpeace #Voorpagina #WISE

Staat onderzoekt overname kerncentrale Borssele

Het kabinet wil kerncentrale in Borssele langer openhouden. Het kabinet onderzoekt daarom met de uitbater EPZ en Zeeuwse aandeelhouders van de kerncentrale wat er nodig is om dat mogelijk te maken. Het kabinet had al een subsidie gegeven voor een haalbaarheidsstudie. Daarnaast wordt vandaag bekend dat het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) bereid om onder voorwaarden verkennende gesprekken te starten over een mogelijke verkoop van de aandelen aan de Staat.

Nu is dus duidelijk wat de tweede kernenergie formatie-tegenvaller van >€500 miljoen behelst.

Lees verder in de Kamerbrief.

https://www.laka.org/button/241550

#PLEX #Voorpagina #ZEH #Borssele #Regering #Zeeland

Laka vraagt om handhaving ontbrekend veiligheidsonderzoek Dodewaard

Stichting Laka heeft maandag de ANVS verzocht om handhavend op te treden en de eigenaar van de voormalig kerncentrale Dodewaard op te dragen een verplicht periodiek veiligheidsonderzoek alsnog uit te voeren. Twee maanden gelden kwam aan het licht dat Dodewaard, sinds de sluiting in 1997, geen periodieke veiligheidsevaluatie meer had verricht. Zo'n onderzoek is bij kernreactoren iedere tien jaar wettelijk verplicht.
Laka verwacht in de nu uit te voeren veiligheidsevaluatie ook zal worden herzien of het uitstellen van de sloop van de kerncentrale tot 2045, anno 2024 nog wel stand kan houden.

In reactie op Kamervragen van GroenLinks/PvdA over het ontbrekende veiligheidsonderzoek "10EVA" antwoordde demissionair staatssecretaris van IenW Heijnen twee weken geleden dat "vanwege de specifieke situatie van de kerncentrale Dodewaard, zonder aanwezigheid van splijtstof of van nucleaire bedrijfsvoering, een dergelijke evaluatie niet [heeft] plaatsgevonden". Volgens de staatssecretaris had toezichthouder ANVS ook geen aanleiding gezien tot handhaving op dit punt.

Er is al sinds 2007 onduidelijkheid over wie die sloop van Dodewaard moet gaan betalen. En volgens IAEA-richtlijnen is de toereikendheid van financiering juist één van de factoren waarop een mogelijke uitgestelde sloop van kerncentrales moet worden beoordeeld. Daarmee is het best bijzonder dat de ANVS Dodewaards' gebrekkige financiering nooit veiligheidsrelevant vond. Ok, Nederland is een verzorgingsstaat, en als Dodewaard gaat, zal de Staat niet de half afgebroken kerncentrale zo maar aan de Waal laten wegroesten, maar je zou toch verwachten dat nucleaire toezichthouder de lat de afgelopen 17 jaar hoger zou leggen.

De Tweede Kamer had de staatsovername van de kerncentrale van GKN on hold gezet in afwachting van antwoorden op haar vragen. Het is niet bekend of de Kamer nu de uitkomsten van het verplichte veiligheidsonderzoek wil afwachten. Maar hoe het ook zij, als er uit dat onderzoek hoge kostenposten naar voren komen, heeft de huidige eigenaar GKN toch niet de middelen die te voldoen.

De energiebedrijven Engie, EPZ, Uniper en Vattenfall, de feitelijke eigenaren van Dodewaard, hebben met een door hen opgetuigd juridisch spiegelpaleis het zo geregeld dat de rekening van Dodewaard niet bij hen op de mat kan vallen. Voor het financieren van nieuwe kerncentrales wordt gekeken naar de Regulated Asset Base (RAB), een directe heffing opgelegd aan stroomgebruikers, waarmee de rentekosten voor nieuwbouw kunnen worden gedrukt. Nu er ook 185 miljoen schort voor de sloop is het misschien aardige een RAB-pilot om heffing voor de ontmanteling van Dodewaard op de stroomtarieven van Engie, EPZ, Uniper en Vattenfall in te stellen.

https://www.laka.org/nieuws/2024/laka-vraagt-om-handhaving-ontbrekend-veiligheidsonderzoek-dodewaard-225451

#Laka #Voorpagina #ANVS #KerncentraleDodewaard

Europese Investeringsbank: Risico kernenergie te groot

De financiering van kerncentrales is actueel in Brussel. De afgelopen maanden hebben de industrie en verschillende regeringen aangedrongen dat de Europese Investeringsbank (EIB) kernenergie steunt. In een uitgelekte routekaart van de EIB, voor de periode 2023-2027, staat opnieuw dat de bank ‘technologieneutraal’ is en daarom het financieren van kernenergie niet per se uitsluit. "Lekker voor kernenergie" zou je kunnen denken, want daarvoor is financiering juist een heikel punt. Maar nieuwe kerncentrales hebben, wat de EIB betreft, hier wel een groot probleem: winstgevendheid. Want hoewel de EIB overheidsgeld lijkt, moeten leningen van de EIB wel voldoende rendement opleveren. Dankzij haar prestigieuze ‘AAA’-rating kan de EIB zelf tegen lage rentes geld ophalen, maar om die rating te behouden, verstrekt de bank geen leningen als er een aanzienlijk kans bestaat op geen of onvoldoende rendement. Exit kernenergie dus.

Lees meer bij Euractiv.

https://www.laka.org/button/218531

#EuropeseInvesteringsbank #Voorpagina #EU #KostenBudget #NieuweKerncentrales

Kernenergie als schaamlap voor ontbrekend klimaatbeleid

Het midden in de nacht gepresenteerde hoofdlijnenakkoord is desastreus voor vrijwel iedereen, behalve het (groot-)kapitaal en vervuilende bedrijven. Zo gaat het plan om grote vervuilende bedrijven vanaf 2028 meer voor CO₂ uitstootte laten betalen van tafel; mogen we weer 130km op de snelweg, wordt de veestapel niet verminderd, de spreidingswet weer ingetrokken, btw op boeken, kranten en tijdschriften naar 21%, korter WW en geen verhoging mimimumloon, en zo voort en zo verder. En dan weet je dat het volgende niet kan uitblijven: geen twee, maar vier kerncentrale in 2035 en geen 5 maar 14 miljard naar kernenergie. Extreem- (rancuneus)rechts houdt nu eenmaal van kernenergie. Alleen mag je dat van de extreem-rechtse Kamervoorzitter niet meer extreem-rechts noemen.

We gaan nog even door met het opnoemen van het hoofdlijnenakkoord dat vandaag aangekondigd werd door PVV’er Sebastian Kruis, jeweetwel, die Mussolini "het grootste staatshoofd dat de wereld ooit gekend heeft" noemt en die "Den Haag wil de-islamiseren, huis voor huis, straat voor straat". Kansarme asielzoekers achter slot en grendel, hoger beroep onmogelijk maken, gezinshereniging traineren. Anderhalf miljard euro structureel per jaar bezuinigen op onderwijs, wetenschap, kansen voor kinderen en studenten. Enorme bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking terwijl de net ingevoerde belasting op inkoop van eigen aandelen wordt teruggedraaid en er een verlaging van het belastingtarief voor directeuren en groot-aandeelhouders komt.

Tegelijkertijd met het bouwen van vier kerncentrales (en 14 miljard, dus 9,5 miljard meer) natuurlijk ook bezuinigingen op batterijen en waterstof; het terugdraaien van de verplichting vanaf 2026 om bij vervanging van de verwarmingsketel (hybride) warmtepomp te installeren. Meer gas uit de Noordzee, eerst visserijbelangen daarna kijken naar wind op zee en bestuderen hoe zero-emissie zones in steden uitgesteld kunnen worden.
‘Uitstelgedrag, wegkijken en schijnoplossingen’ zou volgens Lisanne Boersma, directeur van WISE, een goeie titel voor het akkoord kunnen zijn.

Treffender dan dit affiche kunnen we het niet zeggen: Kernenergie is geen klimaatbeleid; het is een alibi om door te gaan met bussiness as usual. Dit akkoord gaat de energietransitie alleen maar vertragen. En dat was waarschijnlijk ook precies de bedoeling.

Daarom: steun, organiseer en demonstreer! Bijvoorbeeld de Zeeuwse Natuur- en Klimaatmars in Middelburg (25 mei, 14:00 uur, Abdijplein) en op vrijdag 31 mei de klimaatmars op de Zuidas: Mensen boven winst! En hou vast zaterdag 15 juni vrij voor protest bij het Sloegebied in Borssele. Kijk verder in de Aktieagenda voor een protest bij jou in de buurt!

https://www.laka.org/nieuws/2024/kernenergie-als-schaamlap-voor-ontbrekend-klimaatbeleid-203616

#Voorpagina #BBB #KostenBudget #NieuweKerncentrales #NSC #PVV #RegeringEnParlement #VVD

China: Groei kernenergie stokt; marktaandeel krimpt

China is het beloofde land voor de kernenergie-sector: het land met de meeste groei en verreweg de meeste kerncentrales in aanbouw. Maar feitelijk blijkt China juist het perfecte voorbeeld van kernenergie dat de verwachtingen niet waarmaakt, zelfs in een centralistisch bestuurd land – eufemisme voor dictatuur. Dat zeggen we overigens al 10 jaar.

Hoewel het IEA, nog steeds onderdeel van de olie en kernlobby, zo blijkt maar weer eens, anders wil doen voorkomen (‘China continues rapid growth of nuclear power capacity’), vlakt de groei van kernenergie in China flink af. De laatste jaren is de groei verwaarloosbaar en neemt het marktaandeel zienderogen af. Vorig jaar kwam er 1,1GW bij, minder dan 2% van de groei van de elektriciteitsvraag. Auke Hoekstra, verbonden aan de TU Eindhoven met focus op energietransitie, verbeterde de misleidende IEA grafiek.

In 2010 was de nucleaire capaciteit voor het jaar 2020 gepland op 90GW; na Fukushima werd dat direct bijgesteld tot 80GW. Ondanks alle mooie praatjes, haalt ook China, de hoop van de nucleaire industrie en verantwoordelijk voor bijna de helft van alle kernreactoren wereldwijd in aanbouw, bij lange na niet de geplande nucleaire capaciteit - en dit in een geleide economie!. Alle targets voor zon en wind werden wel ruimschoots gehaald en vaak tussentijds nog naar boven bijgesteld.

Zoveel is weer eens duidelijk: kernenergie doet niet wat het beloofd. Gokken op kernenergie is slecht voor het klimaat: het verlengt het gebruik van fossiel!

https://www.laka.org/nieuws/2024/china-groei-kernenergie-stokt-marktaandeel-krimpt-194038

#Voorpagina #China

Wat bracht de Baltiyskiy-202 deze keer naar Nederland?

Afgelopen nacht meerde de B-202 aan in de haven van Rotterdam. Vanmorgen vertrok het Russische schip, afkomstig uit Sint Petersburg, een stuk lichter, richting Duinkerken, Frankrijk. Wat er van boord ging is onduidelijk: was het, zoals vaker, uranium voor splijtstofstavenfabricage in het Duitse Lingen, of voor de eerste keer sinds de Russische invasie van Oekraïne, uranium uit Rusland om in Almelo verder te verrijken. Daar heeft de ANVS kort geleden een vergunning voor afgegeven, en dit kan het eerste van zes vergunde transporten zijn geweest.

https://www.laka.org/button/176959

#Voorpagina #Rusland #Transporten #Urenco

“COVRA op de Betuwe”: Sloop Dodewaard kost Staat €180 miljoen

Vorig jaar mei liet het kabinet weten dat het van zins was de GKN, de eigenaar van kerncentrale Dodewaard, aan de COVRA te geven en de ontmanteling van de in 1997 stilgelegde kerncentrale te betalen. Eigenaar GKN heeft namelijk te weinig geld voor die ontmanteling en zal tijdens de ontmanteling failliet gaan. Hoeveel dat het Rijk zou gaan kosten was onduidelijk, maar vrijdag schatte de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat de rijksbijdrage op €180 miljoen, van de totale kosten van 347 miljoen euro. De bouw van de in 1969 in bedrijf genomen kerncentrale kostte indertijd rond de 145 miljoen gulden.

Toen in 1997 kerncentrale Dodewaard gesloten werd, pleitte vrijwel iedereen voor een directe ontmanteling, ook Laka, dat uitrekende dat eigenaar GKN te weinig had gespaard. GKN vond het alleen goedkoper om 45 jaar te wachten, en werd daarbij geen strobreed in de weg gelegd. Inmiddels is in de Kernenergiewet opgenomen dat ontmanteling van kerncentrales wel meteen na buitenbedrijfstelling moet beginnen.

Ondertussen is meerdere keren door de Raad van State bevestigd dat GKN inderdaad te weinig in kas heeft om de sloop te betalen. De staatssecretaris schrijft nu: “Zoals in de brief van 16 mei 2023 reeds is aangegeven, zal GKN in de huidige situatie blijvend niet in staat zijn te voldoen aan de wettelijke verplichting voor de goedkeuring van de financiële zekerheidstelling voor de kosten van ontmanteling van de [Dodewaard]. Met deze transactie beogen wij de volledige ontmanteling van de Kerncentrale Dodewaard zeker te stellen tegen naar verwachting zo laag mogelijke maatschappelijke kosten.”

In de nieuwe brief staat verder niet heel veel meer dan in die aankondiging van de “minnelijke regeling” door het Rijk van alle aandelen van de GKN en eigenaar NEA, behalve dat er nu een voorlopig prijskaartje op is geplakt:

Als het gaat om overname en het zeker stellen van de ontmanteling voor “zo laag mogelijke maatschappelijke kosten”, zoals in de brief van Heijnen staat, waar wordt er dan nog 22 jaar lang 2 miljoen per jaar betaald terwijl snellere ontmanteling ook een optie is?

Pijler van Nederlandse kernafvalbeleid onderuit
Verder: “Na de overname van de aandelen GKN door de Staat wordt GKN direct overgedragen aan COVRA (...). In haar hoedanigheid als enige verwerker van radioactief afval is COVRA bij uitstek geschikt om het langjarig beheer van de locatie en zorg voor de ontmanteling van de KCD en de opslag en berging van het daarbij ontstane afval op zich te nemen.” Hiermee wordt wel één van de pijlers onder het Nederlandse kernafvalbeleid – centrale opslag, op één locatie van al het radioactieve afval – onderuitgehaald.

De vraag is nu ook welk tarief COVRA de overheid zal rekenen voor het afval van GKN, als GKN eigendom van COVRA is geworden. "Geen staatssteun", denkt de Stas zelf...

Heijnen schrijft verder: “Het is onzeker of via juridische weg de huidige en achterliggende aandeelhouder(s) van GKN met succes kunnen worden aangesproken ter voldoening van de resterende kosten van de ontmanteling.” Die ‘achterliggende aandeelhouders’, waaronder EPZ, de exploitant van kerncentrale Borssele, hebben namelijk 1,5 miljard euro uit de NEA getrokken.
Hiermee wordt een andere pijler onder het Nederlandse kernafval beleid – de vervuiler betaalt – weggeslagen.

Een zeer frustrerend resultaat.

Laka heeft een handhavingstraject lopen bij IL&T vanwege de onbrekende goedkeuring van het ontmantelingsfonds.
De brief van de staatssecretaris geeft geen aanleiding dit traject nu te stoppen.

https://www.laka.org/nieuws/2024/covra-op-de-betuwe-sloop-dodewaard-kost-staat-e180-miljoen-142739

#Staatssteun #Voorpagina #COVRA #KerncentraleDodewaard #Kernenergiewet #KostenBudget

Hell No! We won’t glow! Muziek uit de antikernenergie-beweging

Laka bezit een grote collectie muziek uit de anti-kernenergie beweging en werkt ook graag mee aan onderzoek daarnaar. Aan de hand hiervan verscheen vorige week Hell No, we won’t glow!, een uitgebreid artikel over muziek uit de "AKB" in het nieuwste nummer van Signal - A Journal of International Political Graphics and Culture. Sean P. Kilcoyne en Laka's Dirk Bannink bespreken daarin meer dan vijftig voor de gelegenheid afgestofte releases uit de antikernenergie-beweging van de VS, Europa, Azië en Australië.

Hell No We Won’t Glow! is het eerste overzicht van wereldwijde muziek uit de antikernenergie-beweging. Er is veel geschreven over muziek uit de sociale bewegingen in het algemeen en ook over anti nuclear music, maar dat is eigenlijk altijd muziek uit de beweging tegen kernwapens - bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk. In sommige landen is ook wel onderzoek gedaan naar muziek tegen kernenergie, bijvoorbeeld in Japan, de rol van muziek tijdens antikernenergie-demonstraties na Fukushima, maar een (beslist niet volledig!) internationaal overzicht van releases uit de strijd tegen kernenergie is nog niet eerder uitgebracht.

Ben je ook geïnteresseerd in muziek uit de anti-kernenergie beweging of in muziek uit sociale bewegingen? Neem dan eens contact op!

https://www.laka.org/nieuws/2024/hell-no-we-wont-glow-muziek-uit-de-antikernenergie-beweging-136100

#Cultuur #Laka #Voorpagina #AntikernenergieBeweging #Publicatie

‘Projectprocedure’ voor nieuwe kerncentrales start

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat laat weten dat morgen, vrijdag 23 februari, het “voornemen start voor de nieuwbouw van twee kerncentrales en het voorstel voor participatie”. Dit is de eerste stap van de projectprocedure om tot een definitieve locatiekeuze te komen. “Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat nodigt geïnteresseerden tussen 23 februari en 4 april uit om mee te denken over het onderzoek voor de bouw van de twee nieuwe kerncentrales.” Onderzoek dus naar mogelijke locaties voor twee nieuwe kerncentrales – in ieder geval de twee waarborglocaties, Borssele en Maasvlakte 1, maar ook andere locaties die ‘potentieel geschikt zijn’. Naar verwachting wordt er in dan 2025 een besluit over de locatie genomen.

Vrijdag 23 februari wordt er ook een “voorstel voor participatie” gepubliceerd. Hierin beschrijft het ministerie “hoe zij geïnteresseerden en omwonenden in de toekomst zal betrekken bij de projectprocedure.” Er komen in ieder geval vier informatiebijeenkomsten: 5 & 6 maart in omgeving Borssele en 18 & 20 maart omgeving Maasvlakte.

De Maasvlakte wordt er nu wel een beetje met de haren bij gesleept, de ‘voorkeurslocatie’ is Borssele, zegt ook het ministerie zelf, maar feitelijk is dat de enige locatie waar van uit gegaan werd. Nu blijkt dat er (veel) meer oppositie is tegen de locatie dan eerder verwacht, ook vorm gegeven in de Voorwaarden van de gemeente en provincie, wordt de Maasvlakte weer genoemd. Volgens Telegraaf journalist Van Harskamp laat Havenbedrijf Rotterdam CEO Siemons weten daar niets in te zien: de ruimte op de Maasvlakte kan volgens Siemons efficiënter gebruikt worden dan voor een kerncentrale. Feit is dat het Rijk drie buitenlandse bedrijven (EDF, Westinghouse en KHNP) betaald om te onderzoeken of de locatie Borssele geschikt is voor hun kerncentrale ontwerp. Just another brick in the wall.
En de 'beste' locatie komt uit de milieueffectrapportage toch en niet uit een ‘participatieproject’?

Het ‘voornemen en voorstel voor participatie’ is een formeel onderdeel van de projectprocedure voor projecten van nationaal belang. Op basis van een zorgvuldige procedure zal het kabinet in 2025 een definitief besluit over een locatie nemen. De projectprocedure is een van de vier werksporen die nodig zijn om een definitief besluit te nemen en de aanbesteding te starten. Naast de projectprocedure zijn eerder ook de technische haalbaarheidsstudies, marktconsultatie en eerste stappen voor het Rijk-Regiopakket gestart.

Reageren kan vanaf morgen tot en met 4 april 2024, onder meer via www.rvo.nl/nieuwbouw-kerncentrales.

https://www.laka.org/nieuws/2024/projectprocedure-voor-nieuwe-kerncentrales-start-108006

#Voorpagina #BorsseleII #Locatiekeuze #Maasvlakte #NieuweKerncentrales

Ondanks toezeggingen blijft Urenco Almelo Russisch uranium verrijken

English versionGisteren heeft de ANVS vergunning verleend voor de transport van maximaal zes zendingen verrijkt uranium vanuit Rusland naar Urenco in Almelo. Dat is zeer opmerkelijk omdat het uraniumverrijkende staatsbedrijf in Almelo na de Russische inval, haast twee jaar geleden, nog aangaf zich ‘grote zorgen’ te maken over de ontwikkelingen in Oekraïne en daarom "alle contracten" met Rusland te hebben stopgezet.
Tubantia bericht nu dat Urenco het uranium uit Rusland verrijkt voor een "een Franse exploitant van kerncentrales". Het zou, volgens een woordvoerder van Urenco, contractbreuk zijn om dit niet te doen. De ANVS heeft gisteren drie vergunningen verleend voor het vervoer van uranium vanuit Rusland naar Almelo. Eén vergunning voor 120 kleine uraniummonsters, één voor 24 lege uraniumcontainers, en één voor 24 containers gevuld met verrijkt uranium.

Volgens de woordvoerder van Urenco, in Tubantia, loopt de route van het uranium vanuit Frankrijk via Rusland, omdat het in Rusland omgezet moet worden in uraniumhexafluoride (UF6), voordat het door Urenco verrijkt kan worden. De vergunning heeft het over "onbestraald" uranium, maar aangezien het EDF, de Franse exploitant van kerncentrales, over veel opgewerkt uranium beschikt, en Rosatom, het Russische staatskernenergiebedrijf, de enige partij is die dit opgewerkt uranium converteert naar UF6, gaat Laka er van uit dat dit transport opgewerkt (bestraald en verwerkt) verrijkt uranium betreft. Het is opmerkelijk dat EDF er dan kennelijk voor kiest Urenco dit opgewerkte uranium te laten herverrijken. Want waarom laten ze dat Rosatom niet in één moeite door doen?

Maar voordat we ons in dat soort technische bespiegelingen verliezen, is het toch wel echt en vooral een groot affront dat Ad Louter, de directeur van Urenco Almelo, en voorzitter van Nucleair Nederland, eerst met veel aplomb beweert ‘alle contracten met de Russen te hebben stopgezet' en dat dan na twee jaar blijkt toch in Rusland verwerkt uranium te verrijken.

Doet u dat aan iets denken? Inderdaad, aan EPZ, de exploitant van kerncentrale Borssele: Die beweerde ook "geen directe zaken met Rusland" meer te doen. Waarnaar vervolgens bleek dat kerncentrale Borssele afhankelijk is van de zelfde Russische leverancier als waar Urenco nu zaken mee doet.

En de regering wist hier ook gewoon van. Want bij herlezing van de antwoorden op de Kamervragen van GroenLinks hierover:

6. De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen verder dat Urenco na de Russische inval in Oekraïne al zijn contracten met dienstverleners in de Russische Federatie heeft opgezegd. [...]

Antwoord Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
Direct na de inval van Rusland in de Oekraïne heeft Urenco haar contracten met Russische partijen beëindigd. Er zijn sindsdien geen directe banden meer tussen Urenco en Russische partijen, noch zijn er openstaande transacties of verzendingen.

Urenco werd nu betrapt omdat de ANVS rechtstreeks transport vanuit Rusland vergunde. "Maar gezien de vele transporten en vergunningen, is het best mogelijk dat Urenco gewoon nooit gestopt is uranium uit Rusland te verrijken," aldus Dirk Bannink, medewerker van Laka. "Want die 24 lege uraniumcontainers uit afkomstig van JSC Siberian Chemical Plant te Seversk, dat zal ook wel geen liefdadigheid zijn".

Het is een gotspe.

https://www.laka.org/nieuws/2024/ondanks-toezeggingen-blijft-urenco-almelo-russisch-uranium-verrijken-96774

#EdF #Rosatom #Voorpagina #ANVS #Rusland #Transporten #Urenco

EZK: Twee nieuwe kerncentrales kosten overheid mogelijk tot €14,5 miljard

Uit de zojuist vrijgegeven stukken (p. 30) van EZK aan Plasterk, de informateur:  Om de benodigde stappen te zetten in voorbereiding Keuzewijzer Klimaat en Energie op de bouw van twee kerncentrales is € 5 miljard gereserveerd. In het formatierapport is in beeld gebracht dat er potentieel een additionele € 3,5 tot € 9,5 miljard benodigd is om de bouw van deze reeds voorgenomen kerncentrales te realiseren. Dit bedrag is sterk afhankelijk van de uiteindelijke financieringsstructuur, waarbij een technologieleverancier (bouwer) mogelijk bijdraagt In het financieren van het project en het dragen van bepaalde ontwikkel- en bouwrisico's.
Een tweede tegenvaller, van mogelijk ook meer dan 500 miljoen, is weggelakt.

https://www.laka.org/button/92900

#Formatie #Voorpagina #KostenBudget #NieuweKerncentrales #Regering

Opnieuw Russisch uranium via Rotterdam naar Duitsland

Enkele dagen geleden vroegen we ons af wat het Russische Schip Baltiyskiy-202, op weg naar Rotterdam, deze keer zou brengen (of halen?). Gistermiddag arriveerde het schip en de vrachtwagens stonden al klaar in de Rotterdamse haven om in Rusland verrijkt uranium naar de splijtstofstavenfabriek ANF in het Duitse Lingen te vervoeren. Gisteravond, 8 februari, kwamen de drie vrachtwagens, met twaalf uraniumcilinders, daar aan. ANF is van het Franse Framatome maar op dit moment lopt er een inspraakprocedure voor een Joint Venture met Rosatom. "Eerst komen de Russische technici naar Lingen, maar in hun kielzog komen de spionnen", aldus de Russische activist Vladimir Slivyak, "Zo gaat het altijd. En de oorlogskas wordt verder gespekt". ANF fabriceert ook de brandstof van kerncentrale Borssele. De internationale milieuorganisatie Bellona bracht in december daarover een rapport uit: 'Rosatom during the war: how militarization of the Russian nuclear giant took place'.

https://www.laka.org/button/87326

#Framatome #Voorpagina #Borssele #Duitsland #Rusland #Splijtstof

Nieuwe kerncentrales vertraagt – Dutch edition

Minister Klimaat & Energie, 9 december 2022: "Aan de hand van al deze onderzoeken kan vervolgens begin 2024 het uiteindelijke tenderproces starten om tot een partij te komen die uiteindelijk het project gaat uitvoeren."
Dezelfde minister, 1 februari 2024: "Ik heb ervoor gekozen om meer tijd te nemen voor de marktconsultatie en technische haalbaarheidsstudies (fase 1) omdat ik ervan overtuigd ben dat dit het verdere nieuwbouwproces ten goede komt. Zie voor een toelichting bij deze keuze onderdeel 2.3 van deze brief. Dit leidt ertoe dat de start van de aanbesteding medio 2025 zal plaatsvinden. Dat is later dan de planning op hoofdlijnen zoals gecommuniceerd in mijn brief van december 2022.”
Kortom: 18 maanden vertraging binnen de eerste 14 maanden van het project.

Voor de volledigheid, Jetten vermeldt ook: "Omdat de keuze om meer tijd te nemen in de voorbereiding van de besluitvorming (fase 1) mogelijk leidt tot het beperken van risico’s en een versnelling van de latere fases, met name in het aanbestedingstraject (fase 2), betekent dit niet dat er automatisch een evenredige vertraging in de oplevering van de kerncentrales optreedt.

Let op het voorzichtige optimisme in niet automatisch. Streefdatum voor de voltooiing van de eerste centrale was 2035. Er wordt nu geen nieuwe datum genoemd.

In zijn brief kondigt de minister een marktconsultatie aan om uit te zoeken hoe de kerncentrales gefinancierd kunnen worden. De regering heeft 5 miljard euro gereserveerd voor de financiering van 3,2 GW. Volgens de huidige ramingen voor Hinkley Point C zou de totale investering ongeveer €50 miljard bedragen.

(Bron: Kees van der Leun)

https://www.laka.org/button/82166

#VertragingKerncentrales #Voorpagina #Borssele #NieuweKerncentrales #Regering

Europese Commissie akkoord met €11 miljoen subsidie voor levensduurverlenging kerncentrale Borssele

De Europese Commissie heeft half oktober ingestemd met €11,3 miljoen Nederlandse subsidie voor haalbaarheidsonderzoeken voor de levensduurverlenging van kerncentrale Borssele. Twee maanden later heeft Jetten, de minister van EZK de daadwerkelijke subsidie verleend aan EPZ, de uitbater van de kerncentrale. Dat blijkt uit stukken die half januari zijn gepubliceerd. De Europese Commissie stemde in met de steunmaatregel omdat niemand anders, ook de aandeelhouders van EPZ niet, wil investeren in de levensduurverlenging. Als de kerncentrale daadwerkelijk na 2033 openblijft, moet EPZ 40% van de ontvangen subsidie terugbetalen.
De strategie van ZEH (voorheen PZEM) en ERH (RWE) , de aandeelhouders van kerncentrale Borssele, is er nu op gericht om de kerncentrale in 2033 definitief te sluiten. Ze weigeren dan ook te investeren in opnieuw een levensduurverlenging - ten minste, dat is de officiële lijn. Maar met in januari 2024 al vaak meer dan 50% hernieuwbaar in de mix is het ook maar de vraag hoe levensvatbaar een levensduurverlenging van de kerncentrale na 2033 gaat zijn, dus in die zin is het bedrijfsstrategisch wel verstandig er niet in geloven. Maar binnenskamers vinden ze het vast prima, zeker nu de belastingbetaler er voor opdraait.

In het coalitieakkoord van Rutte-IV is namelijk afgesproken dat VVD, CU en D66 het definitieve einde an kernenergie in Nederland willen uitstellen. Omdat er niemand opstaat om de onderzoeken naar de haalbaarheid van de tweede levensduurverlenging te betalen, trekt het demissionair kabinet hiervoor de portemonnee. Het kabinet erkent ronduit dat dit staatssteun is, en heeft daarom, voor ze EPZ subsidie verlenen, toestemming gevraagd bij de Europese Commissie. Onder voorwaarden ziet de Commissie geen bezwaar. De subsidie is vervolgens in december toegekend en heeft een geplande looptijd tot 2031.

De volgende vijf onderzoeken worden nu door EPZ opgestart:

• (a) haalbaarheidsstudie: in deze studie wordt nagegaan welke onderdelen van de kerncentrale moeten worden vervangen voor de levensduurverlenging;
• (b) evaluatie van het verouderingsbeheer: in deze evaluatie wordt aangegeven hoe  veroudering wordt beheerst na levensduurverlenging;
• (c) onderzoek naar vermoeiing en verbrossing: in dit onderzoek wordt beoordeeld of het reactorvat nog 10 of 20 jaar veilig kan werken;
• (d) veiligheidsanalyse en veiligheidsrapport, voor het voor de levensduurverlenging verplichte milieueffectrapport;
• (e) brandstofscenario, inclusief uitwerking, opwerking, tussentijdse opslag en berging van kernafval.

De Commissie Mer wees er eerder op dat voor de milieueffectrapportage voor de vereiste wijziging van Kernenergiewet voor de levensduurverlenging er nog erg veel onduidelijk was, onder andere hoe lang de regering de kerncentrale nu langer open wilde houden. Naar de Europese Commissie schept minister Jetten een beetje meer duidelijkheid: 10 of 20 jaar.

Verder is het interessant te zien welk kader de Europese Commissie voor deze goedkeuring hanteert. Zeker gezien het feit dat het gevallen kabinet vele honderden miljoenen wil spenderen aan nieuwe kerncentrales. Laka's analyse daarover staat nog steeds als een huis.

https://www.laka.org/nieuws/2024/europese-commissie-akkoord-met-e11-miljoen-subsidie-voor-levensduurverlenging-kerncentrale-borssele-80720

#EPZ #PLEX #Staatssteun #Voorpagina #Borssele #EuropeseCommissie #Regering

COVRA sorteert voor op ondergrondse opslag kernafval in Friesland, Flevoland, Gelderland of Noord-Brabant

Met de kostenraming van €2,05 miljard sorteert COVRA voor op ondergrondse eindberging van kernafval in klei, dus mogelijk in een strook grofweg van Friesland, Flevoland, Gelderland tot Noord Brabant. Dit blijkt uit informatie die COVRA onder de Woo vrij moest geven na een verzoek van Laka hiertoe.
Het plan van de overheid is om kernafval over een eeuw ondergronds op te slaan in een klei- óf in een zoutlaag. COVRA is verplicht om de kosten voor die eindberging nu al in rekening te brengen bij de producenten van radioactief afval. Uit de door Laka opgevraagde stukken blijkt dat COVRA voor die rekening sinds 2018 de kostenraming voor eindberging in klei gebruikt. Daarmee sorteert de kernafvalverwerker, zonder enig overleg, voor op een besluit hierover van de overheid.

Na een uitspraak van de Raad van State, valt de COVRA onder de Wet open overheid. Op grond van dit nieuw verworven recht heeft Laka begin juli (via het ministerie) de COVRA verzocht om informatie over de kostenraming van de geologische eindberging vrij te geven. Eind vorig jaar heeft het ministerie van IenW summiere informatie (2 excel-sheets en 1 rapport) vrijgegeven. Laka wacht nog op vrijgave van documenten door het ministerie van Financiën.

Uit de vrijgegeven spreadsheets blijkt dat COVRA voor haar kostenraming uit is gegaan van de OPERA 'Safety case' voor een eindberging in klei. Zo'n eindberging, kost, volgens de schatting uit 2017, € 2,6 miljard. Omdat COVRA volgens de raming, vanaf het jaar 2110, 69 jaar nodig zou hebben om de die eindberging helemala te vullen en in het jaar 2180 af te kunnen sluiten, kon COVRA dat bedrag disconteren tot 2,1 miljard.

Artikel gaat verder onder vrijgegeveven tabblad 'Kostenschatting for safety case tabblad cost and margings in time'

Op dit moment legt de toezichthouder ANVS juist de laatste hand aan een kader voor toezicht op COVRA's tarieven voor eindberging. In het concept-kader had de ANVS nog opgenomen de berekening van de kosten voor eindberging als 'vaststaand' te beschouwen. Als nu te zijner tijd het kernafval van Borssele toch niet in een kleilaag wordt geborgen, en het kostenplaatje navenant anders is, dan draait de belastingbetaler op voor het verschil. En dat het niet denkbeeldig is dat het dan duurder wordt blijkt uit het feit dat de geraamde 2,05 miljard in Europa helemaal onderaan in de bandbreedte voor kostenramingen voor een eindbergingen staat. Alleen landen zónder kerncentrales denken goedkoper uit te zijn.

https://www.laka.org/nieuws/2024/covra-sorteert-voor-op-ondergrondse-opslag-kernafval-in-friesland-flevoland-gelderland-of-noord-brabant-36373

#Laka #OPERA #Voorpagina #Woo #ANVS #COVRA #Klei

Den Helder flirt met een BWRX-kernreactor aan de Waddenzee

In Den Helder is men enthousiast. Nouja, dat moeten we nog wel zien, maar in elk geval D66-wethouder Van Diepen: een kleine kernreactor: een veel gehypte SMR. "Er zijn onderhandelingen" maar van Diepen wil niet zeggen met welk bedrijf of om welk type SMR - er zijn immers wel zestig. Maar wij willen wel raden dat het gaat om een BWRX-300. Een "kleine kernreactor": Bijna zes keer zo groot als het in 1997 gesloten Dodewaard - en waarvoor de belastingbetaler nu opdraait voor de sloop. De directeur van het bedrijf die zoiets voor Den Helder wil regelen is niet gespeend van grootspraak (het lijkt wel een functievereiste als je iets wilt in de nucleaire sector): de 'pre-licencing'-gesprekken met de Nederlandse nucleaire autoriteit, die hij claimt te houden, heeft verzonnen.

Tijdens een VVD-verkiezingsbijeenkomst begin november in de stad Groningen beweerde Aaldrik Haijer, directeur van Water Energy Solutions, dat hij heel ver is met de voorbereiding van de bouw van kleine kernreactoren in Nederland. Hij komt daar mee naar buiten, zei hij bij de VVD, “op het moment dat wij een definitieve eerste locatiekeuze hebben gemaakt. We hebben nu twintig locaties in Nederland die interessant zijn om een kerncentrale – en meerdere – te bouwen. Eind van het jaar kiezen we daar drie van en begin volgend jaar maken we bekend wat de eerste locatie is waar we gaan bouwen.” Alles gaat achter de schermen, want “vijf jaar geleden werden we door een VVD-minister geadviseerd ‘ja, ga er nou niet mee te koop lopen want je organiseert alleen je eigen tegenwind’”. Wel wil hij zeggen dat het bij provincies die in aanmerking komen, het niet gaat over Groningen, daar is teveel tegenstand.

Haijer vertelde in een presentatie dat hij kijkt naar BWRX-300 van General Electric. Dit type kernreactor is gebaseerd de kerncentrale in Dodewaard, ook een BWR (Boiling water reactor). Dodewaard, gesloten in 1997, had een vermogen van 55 MW. Een BWRX-300 zou een vermogen van 300 MW moeten krijgen - vandaar de "300", bijna zes keer zo groot. Haijer hield het gewillige VVD-publiek ook voor dat hij al pre-licensing gesprekken met de ANVS zou voeren. Navraag bij de ANVS leert echter dat dat in ieder geval niet zo is: "De ANVS voert op dit moment geen daadwerkelijk vooroverleg voor de bouw van een SMR. Voordat dit kan is er in een traject meer duidelijkheid nodig over bijvoorbeeld een locatiekeuze, technologiekeuze en moet er ook een initiatiefnemer zijn die in technisch en juridisch detail dit vooroverleg met de ANVS aan kan gaan." aldus een woordvoerder.

Dus als de wethouder van Den Helder zegt gesprekken te voeren over de bouw van een kleine kernreactor pal naast het werelderfgoed de Waddenzee, dan heeft hij het waarschijnlijk over een BWRX-300 van Aaldrik Haijer.

Sinds het instellen van een subsidie van € 65 miljoen voor onderzoek naar mogelijkheden van vestiging van kleine kernreactoren regent het letterlijk initiatieven die daar naar hengelen. De nucleaire industrie blijft afhankelijk van het subsidie-infuus en van een trouwe aanhang die maar blijft geloven in de de beloftes van 'veel belovende nieuwe reactorontwerpen die veiliger en goedkoper worden dan de bestaande'. Al decennia lang.

Lees hier een uitgebreid artikel van Herman Damveld over kleine kernreactoren en de BWRX.

https://www.laka.org/nieuws/2023/den-helder-flirt-met-een-bwrx-kernreactor-aan-de-waddenzee-21520

#BWRX300 #PINC #SMRs #Voorpagina #WaterEnergySolutions #ANVS #D66 #Locatiekeuze #NieuweKerncentrales #NoordHolland #VVD

Laka vraagt verbod op opslag Urenco-uranium bij COVRA

Stichting Laka heeft vandaag de kernenergietoezichthouder ANVS verzocht te verbieden dat COVRA nog langer radioactief uranium van Urenco Almelo opslaat. Het is Europees bepaald dat radioactief afval moet worden opgeslagen in het land waar het is geproduceerd. Maar met een vorige week definitief geworden nieuwe vergunning van Urenco wordt duidelijk dat het verarmd uranium van Urenco naar Frankrijk wordt vervoerd, waar er 'een waardevol product' van wordt geproduceerd. In het Veiligheidsrapport, de mer, noch in de vergunningsaanvraag kwalificeert Urenco het verarmd uranium dat naar Frankrijk wordt vervoerd als ‘radioactief afval’. Dan moet Frankrijk dus het land zijn waar het radioactieve verarmd uranium afval wordt geproduceerd. En dat mag dan niet bij de COVRA in Nederland worden opgeslagen. De ANVS heeft acht weken om op het verzoek van Laka te beslissen.

Het was een opmerkelijke passage in de nieuwe vergunning van Urenco waarmee Urenco een nieuwe hal wil bouwen om opgewerkt uranium te verrijken. Urenco gebruikt namelijk zelf een beetje verarmd uranium voor 'kriticiteitsbeheersing'. En omdat ze zelf dat kleine beetje gebruiken, verzwijgen ze de vele tonnen verarmd uranium die uiteindelijk bij de COVRA belanden: "Op het moment dat het verarmd uranium naar de conversiefabriek [in Frankrijk] wordt gestuurd, [is] het nog geen radioactief afval is. Op dat moment is er namelijk nog een mogelijkheid dat dit verarmd uranium, na de behandeling in de conversiefabriek, gebruikt wordt voor kriticiteitsbeheersing. Maar daarmee valt dit verarmd uranium niet onder de afvalstromen die Urenco beschrijft in het hoofdstuk van het veiligheidsrapport over het vast radioactief afval." - aldus de ANVS in reactie op de zienswijze van Laka in de vergunning.

Laka struikelde hier over toen we op zoek waren naar de milieu-effecten van verarmd uranium, een restproduct van uraniumverrijking.  Voorafgaand verrijking bij Urenco wordt "yellow cake" omgezet in uraniumhexafluoride (UF6). Uit het Mer van 2010:

Omzetting in U3O8 ten behoeve van lange-termijnopslag
Naast opslag als UF6 op het URENCO-terrein voor eigen toekomstige herverrijking en herverrijking door derden, kan verarmd uranium ook worden omgezet in U3O8 ten behoeve van lange-termijnopslag. Dat is aan de orde als verwacht mag worden dat het op middellange termijn niet loont het nog resterende U235 in verarmd uranium te herverrijken.
URENCO Nederland B.V. laat een deel van het in Almelo gegenereerde verarmde UF6 omzetten naar U3O8 in Frankrijk onder een langjarig contract met AREVA, dat vervolgens wordt overgedragen aan en opgeslagen bij de COVRA. URENCO Nederland B.V. heeft een langjarig contract met de COVRA voor het opslaan van U3O8. Bij de omzetting van U3O8 ontstaat waterstoffluoride (HF). Dit is een waardevol product voor hergebruik in de chemische industrie. Bij de verrijkingsfabriek van URENCO in Capenhurst (Groot-Brittannië) wordt eveneens een dergelijke omzettingsfabriek voor de gehele URENCO Groep gebouwd. Ook in Rusland worden twee fabrieken gebouwd voor de omzetting van UF6 naar U3O8.
Voor U3O8 is momenteel nog geen afzetmarkt. U3O8 bevat voornamelijk U238, een isotoop die geschikt is als brandstof voor nucleaire kweekreactoren, gebaseerd op een technologie die een grote rol kan spelen in de toekomstige energievoorziening. U3O8 is chemisch stabiel en kan eenvoudig langdurig bovengronds worden opgeslagen, zoals bij de COVRA gebeurt. Indien gewenst is het terugbrengen van dit materiaal in de aardkorst, alwaar het oorspronkelijk vandaan kwam, ook een optie.

Heel mooi allemaal, maar één term ontbreekt dus: "radioactief afval". Want COVRA is niet zomaar een bedrijf waarmee je een contract voor opslag afsluit, COVRA is de nationale ophaaldienst voor radioactief afval. Eénmaal bij de COVRA gaat het verarmd uranium nooit meer ergens anders heen. Zeker verarmd uranium, met een halfwaardetijd van 4,5 miljard jaar.

Tekst gaat door onder de video

Maar als Urenco wegmoffelt dat verarmd uranium uiteindelijk gewoon radioactief afval is, prima, two can play that game. Dan gaat het verarmd uranium dus als grondstof UF6 naar Frankrijk, wordt daar in een Franse fabriek Waterstoffluoride (HF, "een waardevol product") en Triuranium Octoxide (U3O8) van gemaakt, waardevol voor kriticiteitsbeheersing, contragewichten in vliegtuigen  en pantserdoorborende munitie, en komt resterend U3O8 als radioactief afval terug naar de COVRA. En dan is dus duidelijk dat Frankrijk de staat is waar dit radioactief afval is geproduceerd. En op grond van richtlijn EURATOM 2011/70, artikel 4 lid 4, wordt radioactief afval geborgen in de lidstaat waar het is geproduceerd. En mag COVRA het dus niet aannemen, want het is niet in Nederland geproduceerd.

Sowieso was het altijd al vreemd dat het verarmd uranium wat in Almelo overblijft uiteindelijk naar de Covra gaat, terwijl het te verrijken uranium van de elektriciteitsbedrijven is die kerncentrales uitbaten. Waarom nemen zij hun verarmd uranium niet ook terug? Maar Urenco neemt na het verrijken het resterende verarmd uranium over. Goed als daar nu dan ook een einde aan komt.

COVRA krijgt vergunning voor Zeeuwse bunker voor kernafval uit Petten

COVRA heeft vorige week een Kernenergiewetvergunning gekregen om een nieuwe bunker, het 'MOG', te bouwen voor het historisch radioactief afval uit Petten. De te bouwen bunker is het resultaat van een brainstormsessie onder leiding van een aanjager die door het kabinet in 2018 werd aangesteld om de stagnerende afvoer van het radioactief afval uit Petten vlot te trekken. Een nieuwe bunker voor onverwerkt afval in Nieuwdorp bleek goedkoper dan alles in Petten te verwerken en dan naar COVRA af te voeren.
Interessant in de nieuwe vergunning is dat de ANVS COVRA opdraagt om bij de acceptatiecriteria voor radioactief afval rekening te houden met de eindberging van het kernafval. Je zou zeggen dat dat voor zich sprak, maar COVRA vroeg in haar zienswijze deze voorwaarde te laten vervallen. De ANVS gaf daarop aan te overwegen om deze voorwaarde ook 'ambtshalve' te verbinden aan de reeds bestaande opslaggebouwen van COVRA.

Verder blijft het toch wel een beetje opmerkelijk dat nadat de termijn voor zienswijzes was gesloten, er na het advies van de Commissie MER, net als bij PALLAS, alsnog 60 pagina's aan de milieu-effectrapportage zijn toegevoegd, over aardbevingen, overstromingen en stikstof. ANVS achtte inspraak over de uitbreiding van de Mer wederom niet nodig.

COVRA geeft aan nu bij de gemeente een bouwvergunning aan te gaan vragen. De te bouwen bunker is overigens al betaald door NRG in Petten.

𝗢𝗺𝘁𝘇𝗶𝗴𝘁-𝘀𝘆𝗺𝗽𝗮𝘁𝗵𝗶𝘀𝗮𝗻𝘁𝗲𝗻 𝗿𝗶𝗰𝗵𝘁𝗲𝗻 𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗲𝗸𝗲 𝗽𝗮𝗿𝘁𝗶𝗷 𝗼𝗽, 𝗺𝗮𝗮𝗿 𝗣𝗶𝗲𝘁𝗲𝗿 𝗢𝗺𝘁𝘇𝗶𝗴𝘁 𝗯𝗲𝗺𝗼𝗲𝗶𝘁 𝘇𝗶𝗰𝗵 𝗲𝗿 𝗻𝗶𝗲𝘁 𝗺𝗲𝗲

Een groep aanhangers van Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt heeft een politieke partij opgericht die meedoet aan de Provincialestatenverkiezingen. Hoewel het partijprogramma van Alliantie een blauwdruk is van Omtzigts politieke agenda, ontkent de oud-CDA’er elke betrokkenheid.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/omtzigt-sympathisanten-richten-politieke-partij-op-maar-pieter-omtzigt-bemoeit-zich-er-niet-mee~b3dc362c/ #nieuws #volkskrant #voorpagina

·𝗣𝗼𝗲𝘁𝗶𝗻𝗳𝗹𝗮𝘁𝗶𝗲· 𝗼𝗳 𝗻𝗶𝗲𝘁: 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗴𝗲𝗹𝗶𝗲𝗳𝗱𝗲 𝗺𝗲𝗹𝗸𝗯𝗮𝗿𝘀 𝗸𝗿𝗶𝗷𝗴𝘁 𝗱𝗲 𝗣𝗼𝗼𝗹 𝗻𝗼𝗴 𝗲𝗲𝗻 𝗯𝗲𝘁𝗮𝗮𝗹𝗯𝗮𝗿𝗲 𝗺𝗮𝗮𝗹𝘁𝗶𝗷𝗱

Melkbars zijn de overlevingskunstenaars van de Poolse horeca. De economische malaise in het Centraal-Europese land lijkt de ouderwetse gaarkeukens niet te deren, ze bieden nog altijd een betaalbare hap voor de gewone Pool. Maar uitbaters houden hun hart vast.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/poetinflatie-of-niet-in-de-geliefde-melkbars-krijgt-de-pool-nog-een-betaalbare-maaltijd~b7bc013d/ #nieuws #volkskrant #voorpagina

𝗢𝗽 𝗺𝗶𝗷𝗻 𝗸𝗮𝗹𝗲𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗯𝗲𝗴𝗶𝗻𝘁 𝗱𝗲 𝗲𝗹𝗹𝗲𝗻𝗱𝗲 𝗽𝗮𝘀 𝗼𝗽 𝟮𝟭 𝗱𝗲𝗰𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿

Ik zat aan de eettafel naar buiten te staren. Van naar buiten was alleen niet echt sprake, het raam was één groot zwart vlak en weerspiegelde mijn ...

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/op-mijn-kalender-begint-de-ellende-pas-op-21-december~b862219d/ #nieuws #volkskrant #voorpagina

𝗡𝗶𝗲𝘁 𝗲𝗲𝗿𝗱𝗲𝗿 𝘄𝗮𝗿𝗲𝗻 𝗲𝘅𝗰𝘂𝘀𝗲𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗡𝗲𝗱𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱𝘀𝗲 𝘀𝘁𝗮𝗮𝘁 𝘇𝗼 𝘂𝗶𝘁𝗱𝗿𝘂𝗸𝗸𝗲𝗹𝗶𝗷𝗸 𝗲𝗲𝗻 𝗯𝗲𝗴𝗶𝗻 𝗲𝗻 𝗴𝗲𝗲𝗻 𝗮𝗳𝘀𝗹𝘂𝗶𝘁𝗶𝗻𝗴

De excuses voor het Nederlands slavernijverleden zijn aangeboden. ‘Een komma, geen punt’, aldus premier Mark Rutte. Dat is een breuk met eerdere excuses van de staat, die vaak het einde van een traject betekenden.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/niet-eerder-waren-excuses-van-de-nederlandse-staat-zo-uitdrukkelijk-een-begin-en-geen-afsluiting~b7fdae51/ #nieuws #volkskrant #voorpagina

Amsterdam komt er goed van af in ‘Modern Love’, dat de veelkleurigheid van de stad en de liefde omhelst

De zes verhalen die in Modern Love Amsterdam, hadden zich ook in het bonte universum van A’dam-E.V.A. kunnen afspelen.

https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/amsterdam-komt-er-goed-van-af-in-modern-love-dat-de-veelkleurigheid-van-de-stad-en-de-liefde-omhelst~ba237676/ #nieuws #volkskrant #voorpagina

De Nederlander Hans Leijtens moet de problemen van grensbewakingsdienst Frontex gaan oplossen

De afgelopen jaren stapelden de problemen zich op bij het Europese grensbewakingsagentschap Frontex: van beschuldigingen van pushbacks tot meldingen van seksueel overschrijdend gedrag. Kan de nieuwe directeur Hans Leijtens het tij keren?

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/de-nederlander-hans-leijtens-moet-de-problemen-van-grensbewakingsdienst-frontex-gaan-oplossen~b62f61cc/ #nieuws #volkskrant #voorpagina

𝗖𝗼𝗺𝗺𝗶𝘀𝘀𝗶𝗲-𝗛𝗲𝗻𝗱𝗿𝗶𝗸𝘀: .𝗚𝗲𝗼𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘀𝗲𝗲𝗿𝗱 𝗺𝗶𝘀𝗯𝗿𝘂𝗶𝗸 𝗯𝗲𝘀𝘁𝗮𝗮𝘁, 𝗺𝗮𝗮𝗿 𝗴𝗲𝗲𝗻 𝗯𝗲𝘄𝗶𝗷𝘀 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝘀𝗮𝘁𝗮𝗻𝗶𝘀𝗰𝗵𝗲 𝗿𝗶𝘁𝘂𝗲𝗹𝗲𝗻.

Er zijn geen bewijzen dat georganiseerd ritueel kindermisbruik in Nederland voorkomt. Dit concludeert een commissie onder leiding van hoogleraar Jan Hendriks. ‘Mensen lezen zulke verhalen op internet en verweven die met hun eigen ervaringen.’

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/commissie-hendriks-georganiseerd-misbruik-bestaat-maar-geen-bewijs-voor-satanische-rituelen~b2b39345/ #nieuws #volkskrant #voorpagina

HFR: koelwater lekt door reactorbodem weg

Het reactorbassin van de HFR in Petten is lek. Dat schrijft het Internationale Atoom Energie Agentschap (IAEA) in een rapportage over hun missie. Het weglekkende water wordt weliswaar opgevangen in een draineersysteem, maar IAEA is bang dat het lekwater het beton aantast. Verder vraagt IAEA aandacht voor een aantal maatregelen die na hun vorige missie in 2011 nog steeds niet (volledig) geïmplementeerd zijn. Van dat getreuzel heeft de Nederlandse toezichthouder nu genoeg en eist een plan van aanpak.

Bij de ‘Integrated Safety Assessment for Research Reactors’ of INSARR-missie die plaatsvond van 4-11 oktober, zijn, naast de technische situatie van de HFR, “de organisatorische aspecten en de veiligheidscultuur bij NRG beschouwd.” Gisteren, 31 januari, is het volledige IAEA missie-rapport aangeboden aan de Kamer. In november was er al een voorlopig verslag geweest van de missie bij de hoge flux reactor.

Over de lekkage van water uit het reactorbassin schrijft de minister van IenM in de brief aan de Kamer het volgende: “In het bijzonder acht het IAEA van belang dat onderzoek naar waterverlies in het reactorbassin wordt uitgevoerd omdat lekwater het beton zou kunnen aantasten. Dit waterverlies was, na de missie in 2011 en de daarop genomen maatregelen, teruggebracht tot nihil maar is in 2016 weer toegenomen. Omdat het waterverlies niet kan worden verklaard, zal NRG in het eerste en tweede kwartaal van 2017 nieuwe onderzoeken, inspecties en berekeningen uitvoeren. Daarbij wordt onder meer de mogelijkheid onderzocht om met een fluorescerend middel te werken, waardoor eventuele lekpaden makkelijker zichtbaar worden gemaakt. In het eerste kwartaal van 2017 zal NRG ook nader onderzoek doen om vast te stellen hoe robuust de betonconstructie van de reactor is.” De minister voegt er aan toe dat bij de bouw van de reactor “in de betonconstructie drainage is aangebracht om lekpadwater af te voeren en te registreren en dat het lekwater niet in het milieu terecht komt.”

In die aanbiedingsbrief staat ook de reactie van de toezichthouder (Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming) op het IAEA-rapport. Je moet een beetje tussen de regels doorlezen, maar dan blijkt dat de ANVS niet echt tevreden is. Een aantal conclusies:

* De ANVS heeft “het beeld opgebouwd dat er IAEA eisen zijn op het gebied van veiligheidsgedrag die NRG beter kan en dient na te leven”
* NRG heeft “moeite met het realiseren van de termijn waar binnen storingen moeten worden gemeld”
* Daarnaast komt het te vaak voor dat “de uiteindelijke afhandeling van storingen (…) een te lange doorlooptijd heeft waarbij afgesproken termijnen niet altijd gehaald worden”. Daar heeft de ANVS ook al meerdere keren op gewezen, maar met te weinig resultaat

De ANVS vindt het “noodzakelijk dat de aanbevelingen en suggesties uit de INSARR rapportage” toch echt wel worden opgevolgd. Daarvoor moet NRG een Plan van Aanpak opstellen. “In dit Plan van Aanpak zal NRG per aanbeveling en suggestie van de INSARR rapportage, ingaan op de wijze van en het tijdspad van implementatie.”

In dezelfde brief gaat het ook nog even over historisch afval, maar meer daarover in een separaat artikel.

ANVS: oorzaak problemen afvoer kernafval NRG organisatorisch onvermogen

De nucleaire toezichthouder ANVS vindt dat de oorzaak van de vertraging van de afvoer van het historisch radioactief afval van het NRG–terrein in Petten, liggen in organisatorische problemen en niet langer in “de technische complexiteit en het ontbreken van voldoende financiële middelen”. De ANVS betwijfeld of NRG en ECN wel voldoende prioriteit geven aan het realiseren van gemaakte afspraken. Volgens ANVS zijn de genoemde einddata niet meer realiseerbaar.

Het is maar een halve bladzijde in de brief van de minister die over de afvoer van het historisch afval gaat, maar het is redelijk vernietigend voor NRG en ECN. De minister meldt dat op 19 januari de ANVS een brief heeft gestuurd aan de directies van ECN en NRG over de voortgang van het project dat tot doel heeft het historisch afval af te voeren naar de Covra. Daarin staat dat “de technische complexiteit en het ontbreken van voldoende financiële middelen niet langer als belangrijkste oorzaken van de vertraging zijn aan te voeren, maar dat, volgens het oordeel van de ANVS, organisatorische problemen de voortgang belemmeren.”

Door getreuzel binnen NRG is er op dit moment geen actuele operationele planning voor het jaar 2017. NRG gaat er  op dit moment “nog steeds vanuit dat de vertraging geen invloed heeft op de haalbaarheid van de einddatum als vermeld in het door ANVS goedgekeurde Plan van Aanpak.” De ANVS vindt dat onzin en constateert dat op basis van de huidige voortgang en het tot nu toe behaalde tempo bij scheiden en sorteren van verschillende soorten radioactief afval “de voorziene einddata zoals die in het goedgekeurde Plan van Aanpak staan in de praktijk niet meer haalbaar zijn.”  Vreemd is dat die einddata vervolgens niet in de brief van de minister genoemd worden. Er zijn ook verschillende PvA’s (voor wel en niet alfa-houdend afval) maar de datum die bedoeld wordt zou eind 2022 moeten zijn.

In het voorjaar gaat minister Kamp beslissen of NRG wel de beste partij is om het probleem met van het afvoeren van het historisch afval weg op te lossen. NRG werkt er zo te zien hard aan om het hele hoofdpijn dossier kwijt te raken.