#ciekawostki — Public Fediverse posts

🧱 🇹🇷 Göbekli Tepe (Turcja) – Świątynia, która przeczy podręcznikom historii.

​Przez dekady podręczniki uczyły prostego schematu: ludzie wymyślili rolnictwo, zaczęli żyć w jednym miejscu, zbudowali wioski, a potem – mając nadmiar żywności i czasu – zaczęli budować świątynie i tworzyć złożoną strukturę społeczną. Göbekli Tepe wywróciło tę teorię do góry nogami.
​W czym tkwi zagadka? Kompleks potężnych, kamiennych filarów ważących do 50 ton i bogato zdobionych płaskorzeźbami zwierząt powstał około 12 000 lat temu. To czas, kiedy po Ziemi biegali wyłącznie koczowniczy łowcy-zbieracze. Nie znali koła, pisma, ani garncarstwa. Jak setki nomadów zorganizowały się, by wznieść tak gigantyczną budowlę, nie mając stałego źródła żywności? Wygląda na to, że to religia i chęć budowy świątyni zmusiła ludzi do osiedlenia się i wymyślenia rolnictwa, a nie odwrotnie.

#ciekawostki ​#archeologia #historia #zagadka #turcja

W stanie Utah, w okolicach rzeki Price i San Rafael Amerykanie najpierw wytłukli bobry w czasie "wojen bobrowych" i polowań na nie dla skór, a teraz zauważyli że ich reintrodukcja może pomóc przywrócić życie na zdegradowanych ekologicznie terenach.
Gospodarka człowieka spowodowała, że znaczne obszary stanu zamieniły się w pustynię.

W 2019 r. zespół badaczy z Utah State University rozpoczął projekt przeniesienia bobrów w okolice rzeki Price. Relokowano 47 zwierząt, które stwarzały problemy gdzie indziej.

Tylko jedna czwarta wypuszczonych gryzoni przeżyła, ale to wystarczyło.
Dzięki ich aktywności roślinne tereny nadrzeczne wzdłuż zamieszkałego przez bobry odcinka rzeki powiększyły się ponad dwukrotnie, a przepływ wody był tam najbardziej zróżnicowany na całej długości rzeki.

#ekologia #bóbr #rzeka #susza #ekosystem #przyroda #zwierzęta #ciekawostki

⛽ Nazwa „benzyna” nie pochodzi od Carla Benza, mimo że jego samochód pomógł jej zyskać sławę. Wywodzi się od „benzoiny” — żywicy drzew tropikalnych, a słowo trafiło do chemii jako określenie związków aromatycznych.

#ciekawostki #benzyna #etymologia