#booktoday — Public Fediverse posts

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. | Σάββας Σαβόπουλος

[Νυρεμβέργη 2026 | Γερμανικό Εθνικό Μουσείο | «Ένας κήπος με έναν καλλιτέχνη που σχεδιάζει αρχαιότητες» , Johannes Lingelbach, 1671]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του Σάββα Σαβόπουλου «Μηχανιστικός άνθρωπος» 

🪶Ένα παιδί που δεν επενδύεται με αγάπη κινδυνεύει ακόμα και να πεθάνει. 

🪶Προοδευτικά, ξεχνά τον εαυτό του΄ σημαντικά γίνονται όσα κάνει, όχι όσα είναι. 

🪶Το μήνυμα της πρέπει να φτάσει σε όλους: το άτομο δεν μπορεί να σωθεί μόνο του. Η αληθινή επιβίωση και η δυνατότητα χαράς στη ζωή βρίσκονται στην ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση στον εαυτό και στην επένδυση στον άλλο, στο μαζί. Στον ναρκισσιστικό πολιτισμό του σήμερα, αυτή η αλήθεια είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Πρέπει να ακουστεί παντού. 

🪶Το άτομο με νεύρωση χαρακτήρα έχει την τάση να προσβάλλεται από ασθένειες που εμφανίζονται περιοδικά ή από σοβαρές εξελικτικές νόσους συχνότερα απ’ ό,τι το άτομο με νεύρωση μεταβίβασης και ψύχωση. Αυτό συμβαίνει γιατί οι νευρώσεις ή οι ψυχώσεις λειτουργούν με τα συμπτώματά τους αμυντικά έναντι της ψυχικής αποδιοργάνωσης. 

🪶 Ουσιαστικά, το εξωτερικό αντικείμενο καλείται να γίνει υποκατάστατο της μητέρας, αφού αυτή δεν ήταν εφικτό να εσωτερικευθεί νωρίς στη ζωή του. Εφόσον δεν υπάρχει στήριξη από κάποιο αξιόπιστο εσωτερικό αντικείμενο, είναι αναγκαίο το Εγώ να στηριχτεί σε κάποιο εξωτερικό αντικείμενο. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, το αδύναμο Εγώ καταρρέει όπως ο κισσός χωρίς το δέντρο. 

🪶 Στο ενεργειακό ή οικονομικό επίπεδο της ψυχοσωματικής η Debray επισημαίνει ότι: (α) Επιδίωξη του ψυχισμού είναι η ποιοτική αναβάθμιση της ενόρμησης σε αναπαράσταση και συναίσθημα (δηλαδή η ψυχικοποίηση) και (β) Όταν η ψυχικοποίηση αποτυγχάνει, η ενόρμηση εκφορτίζεται στο σώμα (σωματοποίηση). 

🪶 Στον αντίποδα, ασθενείς με ψυχοσωματικά σύνδρομα εμφανίζουν φτωχό συμβολισμό, μηχανιστικό λόγο και έλλειψη συναισθηματικών χρωματισμών. 

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. 

🪶 Συχνά το βλέμμα των γονιών, ειδικότερα της μητέρας, μένει άγρυπνο και σκληρό, επειδή επαγρυπνά ώστε να μην επαναληφθεί κάποια καταστροφή που συνέβη στο παρελθόν στη δική τους ζωή ή της οικογένειάς τους και παραμόρφωσε τον ψυχισμό τους, επιβάλλοντας συνήθως εξωπραγματικά ιδεώδη. Ο γονιός-Κέρβερος μπορεί να υποστηρίζει ότι πρόθεσή του είναι να προστατεύσει το παιδί του, αλλά αυτό έχει την αίσθηση ότι καταδιώκεται. Το βλέμμα του Κέρβερου, το οποίο το παιδί ενσωματώνει, αντιστοιχεί στη συνεχή ψευδαισθησιακή επένδυση ενός τραύματος, το οποίο ο γονιός είχε βιώσει ως παιδί, όταν ο ψυχισμός του ήταν ανέτοιμος να το επεξεργαστεί και γι’ αυτό το αναπαράγει διαρκώς. Το παιδί δεν ονειρεύεται, αλλά έχει εφιάλτες μέρα-νύχτα. 

🪶 Το σώμα μοιάζει με ένα τυραννισμένο παιδικό κορμί που δεν μπορεί να πει τα βάσανά του. Αυτό το σώμα, για να μπορέσει κάποτε να βρει τις λέξεις να πει αυτά που έζησε ίσως πρέπει να αρρωστήσει. 

🪶 Το άτομο με μηχανιστική ζωή συμμορφώνεται με τους άλλους και χάνει την επαφή με τον εαυτό του. Όπως έγραφε ο Kierkegaard (1848/1999), ο άνθρωπος περιτριγυρισμένος «από ορδές ανθρώπων, απασχολημένος με κάθε είδους κοσμικά θέματα, όλο και πιο έξυπνος για τους τρόπους του κόσμου – ένα τέτοιο άτομο ξεχνά τον εαυτό του, ξεχνά το όνομά του, που είναι θεϊκά κατανοητό, δεν τολμά να πιστέψει στον εαυτό του, θεωρεί ότι είναι πολύ επικίνδυνο να είναι ο εαυτός του, πολύ πιο εύκολο και ασφαλές να είναι σαν τους άλλους, να γίνει ένα αντίγραφο, ένας αριθμός, μέρος του πλήθους». 

🪶 η Βίκυ κατέστελλε σωματικούς πόνους ή επώδυνα συναισθήματα που ένιωθε. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι από μικρή δεν ήθελε να επιβαρύνει τη μητέρα της, η οποία ήταν εύθραυστη ψυχικά και υπέφερε από έντονες ημικρανίες, που την καθήλωναν για μέρες σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. 

🪶 Ωστόσο, η φαντασίωση του Κέρβερου δεν είναι απλώς ένα φάντασμα, αλλά συμπυκνώνει πρώιμους τρόπους άμυνας απέναντι στο τραύμα, που τελικά όμως αλλοτριώνει το άτομο. Στο πλαίσιο της ανάλυσης, ο αναλυτής συχνά καλείται να αναλάβει τον ρόλο του Ορφέα ή του Ηρακλή: άλλοτε να κατευνάσει με την ερμηνεία, άλλοτε να παλέψει με το φάντασμα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για την ανάδυση της επιθυμίας. Θα πρέπει να είναι προσεκτικός σε αυτό το κέλευσμα και να θυμάται ότι δεν είναι παντοδύναμος. 

🪶 Στη μηχανιστική ζωή οι λέξεις εμφανίζονται μόνο με την κυριολεκτική τους σημασία και όχι με τη μεταφορική (Marty & de M’Uzan, 1962). Η McDougall (1984) υποστήριξε ότι ο λόγος του ασθενούς μπορεί να φαίνεται «φυσιολογικός», αλλά αποκαλύπτεται ότι χρησιμοποιεί λέξεις και ιδέες που είναι σε μεγάλο βαθμό ίσως και ολοκληρωτικά, στερημένες από συναισθηματικό περιεχόμενο.  

🪶 Η προσωπικότητα των μηχανιστικών ασθενών συνήθως περιγράφεται ως ναρκισσιστική, παθητικο-επιθετική, παθητικο-εξαρτητική, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις νεύρωσης της συμπεριφοράς, και ψυχοπαθητική. Οι διαπροσωπικές τους σχέσεις είναι φτωχές· ενίοτε έχουν χαρακτηριστικά λευκής σχέσης. 

🪶 Ωστόσο, αυτή η «ζάχαρη» θα είναι μια διαρκής υπενθύμιση/πρόσκληση να ανακαλύψει κάποια στιγμή τις εσωτερικές διαδικασίες που θα γλυκάνουν τον πόνο της με ψυχικά μέσα. 

🪶 Οι τρόποι επικοινωνίας έχουν αλλάξει. Συχνά βλέπουμε οικογένειες ή ζευγάρια σε κάποιο εστιατόριο ή καφέ, όπου ο καθένας είναι απορροφημένος στο tablet ή το smartphone του και δεν συζητούν. Ο καθένας είναι αλλού και σε άλλο χρόνο. Δεν ζουν δηλαδή όλοι μαζί στον ίδιο χρόνο, δεν βιώνουν κοινά πράγματα. Αυτή η κατάσταση, που απομονώνει το άτομο στο οικογενειακό, φιλικό ή εργασιακό του περιβάλλον, μεταβάλλει το βίωμα του χρόνου. 

🪶 Κατά τον Freud, το Ασυνείδητο είναι αχρονικό, δηλαδή αγνοεί τον χρόνο. Το Προσυνειδητό οργανώνει, κατατέμνει, μετράει τον χρόνο σύμφωνα με την αρχή της πραγματικότητας. Τέλος, στο Συνειδητό υπάρχει ο χρόνος της αμεσότητας. Εάν υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις πρωτογενείς/δευτερογενείς και τις τριτογενείς διαδικασίες, τότε διασφαλίζεται η αίσθηση της ροής του βιωμένου χρόνου. 

🪶 Όπως έγραφε ο Τ.S. Eliot: «Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος / είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο / και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο». 

🪶 Έτσι, η πρόκληση για τον σύγχρονο άνθρωπο δεν είναι μόνο να αποκτήσει πρόσβαση στη γνώση, αλλά να βρει τον χρόνο να την επεξεργαστεί ψυχικά. 

🪶 Ο Smadja (2001) μίλησε για: (α) τον πρώτο χρόνο της σωματοποίησης ως χρόνο της καταστροφικότητας και (β) τον δεύτερο χρόνο της σωματοποίησης ως ερωτικό χρόνο ή χρόνο ίασης. 

🪶 Η απώλεια του φίλου της την έφερε αντιμέτωπη με τα αναπαραστατικά ρήγματα που προϋπήρχαν στον ψυχισμό της. Προσκολλήθηκε στο αντιληπτικό και προχώρησε αρκετά στην εργαστηριακή της έρευνα, ολοκληρώνοντας πειράματα τα οποία ανέβαλλε για πολύ καιρό. Η προσκόλλησή της στο αντιληπτικό ήταν απαραίτητη, αφού το αναπαραστατικό πεδίο θα μπορούσε να καταρρεύσει. Όμως, η Εύα δεν εκδήλωσε υποτροπή σε οργανικό επίπεδο. Ψυχικά μπόρεσε να επεξεργαστεί όσα συνέβαιναν μέσα της και έξω της. Άρχισε να επενδύει ιδιαίτερα τη θεραπευτική σχέση και συνδέθηκε αρκετά μαζί μου εξιδανικεύοντάς με.  

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. | Σάββας Σαβόπουλος

[Νυρεμβέργη 2026 | Γερμανικό Εθνικό Μουσείο | «Ένας κήπος με έναν καλλιτέχνη που σχεδιάζει αρχαιότητες» , Johannes Lingelbach, 1671]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του Σάββα Σαβόπουλου «Μηχανιστικός άνθρωπος» 

🪶Ένα παιδί που δεν επενδύεται με αγάπη κινδυνεύει ακόμα και να πεθάνει. 

🪶Προοδευτικά, ξεχνά τον εαυτό του΄ σημαντικά γίνονται όσα κάνει, όχι όσα είναι. 

🪶Το μήνυμα της πρέπει να φτάσει σε όλους: το άτομο δεν μπορεί να σωθεί μόνο του. Η αληθινή επιβίωση και η δυνατότητα χαράς στη ζωή βρίσκονται στην ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση στον εαυτό και στην επένδυση στον άλλο, στο μαζί. Στον ναρκισσιστικό πολιτισμό του σήμερα, αυτή η αλήθεια είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Πρέπει να ακουστεί παντού. 

🪶Το άτομο με νεύρωση χαρακτήρα έχει την τάση να προσβάλλεται από ασθένειες που εμφανίζονται περιοδικά ή από σοβαρές εξελικτικές νόσους συχνότερα απ’ ό,τι το άτομο με νεύρωση μεταβίβασης και ψύχωση. Αυτό συμβαίνει γιατί οι νευρώσεις ή οι ψυχώσεις λειτουργούν με τα συμπτώματά τους αμυντικά έναντι της ψυχικής αποδιοργάνωσης. 

🪶 Ουσιαστικά, το εξωτερικό αντικείμενο καλείται να γίνει υποκατάστατο της μητέρας, αφού αυτή δεν ήταν εφικτό να εσωτερικευθεί νωρίς στη ζωή του. Εφόσον δεν υπάρχει στήριξη από κάποιο αξιόπιστο εσωτερικό αντικείμενο, είναι αναγκαίο το Εγώ να στηριχτεί σε κάποιο εξωτερικό αντικείμενο. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, το αδύναμο Εγώ καταρρέει όπως ο κισσός χωρίς το δέντρο. 

🪶 Στο ενεργειακό ή οικονομικό επίπεδο της ψυχοσωματικής η Debray επισημαίνει ότι: (α) Επιδίωξη του ψυχισμού είναι η ποιοτική αναβάθμιση της ενόρμησης σε αναπαράσταση και συναίσθημα (δηλαδή η ψυχικοποίηση) και (β) Όταν η ψυχικοποίηση αποτυγχάνει, η ενόρμηση εκφορτίζεται στο σώμα (σωματοποίηση). 

🪶 Στον αντίποδα, ασθενείς με ψυχοσωματικά σύνδρομα εμφανίζουν φτωχό συμβολισμό, μηχανιστικό λόγο και έλλειψη συναισθηματικών χρωματισμών. 

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. 

🪶 Συχνά το βλέμμα των γονιών, ειδικότερα της μητέρας, μένει άγρυπνο και σκληρό, επειδή επαγρυπνά ώστε να μην επαναληφθεί κάποια καταστροφή που συνέβη στο παρελθόν στη δική τους ζωή ή της οικογένειάς τους και παραμόρφωσε τον ψυχισμό τους, επιβάλλοντας συνήθως εξωπραγματικά ιδεώδη. Ο γονιός-Κέρβερος μπορεί να υποστηρίζει ότι πρόθεσή του είναι να προστατεύσει το παιδί του, αλλά αυτό έχει την αίσθηση ότι καταδιώκεται. Το βλέμμα του Κέρβερου, το οποίο το παιδί ενσωματώνει, αντιστοιχεί στη συνεχή ψευδαισθησιακή επένδυση ενός τραύματος, το οποίο ο γονιός είχε βιώσει ως παιδί, όταν ο ψυχισμός του ήταν ανέτοιμος να το επεξεργαστεί και γι’ αυτό το αναπαράγει διαρκώς. Το παιδί δεν ονειρεύεται, αλλά έχει εφιάλτες μέρα-νύχτα. 

🪶 Το σώμα μοιάζει με ένα τυραννισμένο παιδικό κορμί που δεν μπορεί να πει τα βάσανά του. Αυτό το σώμα, για να μπορέσει κάποτε να βρει τις λέξεις να πει αυτά που έζησε ίσως πρέπει να αρρωστήσει. 

🪶 Το άτομο με μηχανιστική ζωή συμμορφώνεται με τους άλλους και χάνει την επαφή με τον εαυτό του. Όπως έγραφε ο Kierkegaard (1848/1999), ο άνθρωπος περιτριγυρισμένος «από ορδές ανθρώπων, απασχολημένος με κάθε είδους κοσμικά θέματα, όλο και πιο έξυπνος για τους τρόπους του κόσμου – ένα τέτοιο άτομο ξεχνά τον εαυτό του, ξεχνά το όνομά του, που είναι θεϊκά κατανοητό, δεν τολμά να πιστέψει στον εαυτό του, θεωρεί ότι είναι πολύ επικίνδυνο να είναι ο εαυτός του, πολύ πιο εύκολο και ασφαλές να είναι σαν τους άλλους, να γίνει ένα αντίγραφο, ένας αριθμός, μέρος του πλήθους». 

🪶 η Βίκυ κατέστελλε σωματικούς πόνους ή επώδυνα συναισθήματα που ένιωθε. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι από μικρή δεν ήθελε να επιβαρύνει τη μητέρα της, η οποία ήταν εύθραυστη ψυχικά και υπέφερε από έντονες ημικρανίες, που την καθήλωναν για μέρες σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. 

🪶 Ωστόσο, η φαντασίωση του Κέρβερου δεν είναι απλώς ένα φάντασμα, αλλά συμπυκνώνει πρώιμους τρόπους άμυνας απέναντι στο τραύμα, που τελικά όμως αλλοτριώνει το άτομο. Στο πλαίσιο της ανάλυσης, ο αναλυτής συχνά καλείται να αναλάβει τον ρόλο του Ορφέα ή του Ηρακλή: άλλοτε να κατευνάσει με την ερμηνεία, άλλοτε να παλέψει με το φάντασμα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για την ανάδυση της επιθυμίας. Θα πρέπει να είναι προσεκτικός σε αυτό το κέλευσμα και να θυμάται ότι δεν είναι παντοδύναμος. 

🪶 Στη μηχανιστική ζωή οι λέξεις εμφανίζονται μόνο με την κυριολεκτική τους σημασία και όχι με τη μεταφορική (Marty & de M’Uzan, 1962). Η McDougall (1984) υποστήριξε ότι ο λόγος του ασθενούς μπορεί να φαίνεται «φυσιολογικός», αλλά αποκαλύπτεται ότι χρησιμοποιεί λέξεις και ιδέες που είναι σε μεγάλο βαθμό ίσως και ολοκληρωτικά, στερημένες από συναισθηματικό περιεχόμενο.  

🪶 Η προσωπικότητα των μηχανιστικών ασθενών συνήθως περιγράφεται ως ναρκισσιστική, παθητικο-επιθετική, παθητικο-εξαρτητική, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις νεύρωσης της συμπεριφοράς, και ψυχοπαθητική. Οι διαπροσωπικές τους σχέσεις είναι φτωχές· ενίοτε έχουν χαρακτηριστικά λευκής σχέσης. 

🪶 Ωστόσο, αυτή η «ζάχαρη» θα είναι μια διαρκής υπενθύμιση/πρόσκληση να ανακαλύψει κάποια στιγμή τις εσωτερικές διαδικασίες που θα γλυκάνουν τον πόνο της με ψυχικά μέσα. 

🪶 Οι τρόποι επικοινωνίας έχουν αλλάξει. Συχνά βλέπουμε οικογένειες ή ζευγάρια σε κάποιο εστιατόριο ή καφέ, όπου ο καθένας είναι απορροφημένος στο tablet ή το smartphone του και δεν συζητούν. Ο καθένας είναι αλλού και σε άλλο χρόνο. Δεν ζουν δηλαδή όλοι μαζί στον ίδιο χρόνο, δεν βιώνουν κοινά πράγματα. Αυτή η κατάσταση, που απομονώνει το άτομο στο οικογενειακό, φιλικό ή εργασιακό του περιβάλλον, μεταβάλλει το βίωμα του χρόνου. 

🪶 Κατά τον Freud, το Ασυνείδητο είναι αχρονικό, δηλαδή αγνοεί τον χρόνο. Το Προσυνειδητό οργανώνει, κατατέμνει, μετράει τον χρόνο σύμφωνα με την αρχή της πραγματικότητας. Τέλος, στο Συνειδητό υπάρχει ο χρόνος της αμεσότητας. Εάν υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις πρωτογενείς/δευτερογενείς και τις τριτογενείς διαδικασίες, τότε διασφαλίζεται η αίσθηση της ροής του βιωμένου χρόνου. 

🪶 Όπως έγραφε ο Τ.S. Eliot: «Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος / είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο / και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο». 

🪶 Έτσι, η πρόκληση για τον σύγχρονο άνθρωπο δεν είναι μόνο να αποκτήσει πρόσβαση στη γνώση, αλλά να βρει τον χρόνο να την επεξεργαστεί ψυχικά. 

🪶 Ο Smadja (2001) μίλησε για: (α) τον πρώτο χρόνο της σωματοποίησης ως χρόνο της καταστροφικότητας και (β) τον δεύτερο χρόνο της σωματοποίησης ως ερωτικό χρόνο ή χρόνο ίασης. 

🪶 Η απώλεια του φίλου της την έφερε αντιμέτωπη με τα αναπαραστατικά ρήγματα που προϋπήρχαν στον ψυχισμό της. Προσκολλήθηκε στο αντιληπτικό και προχώρησε αρκετά στην εργαστηριακή της έρευνα, ολοκληρώνοντας πειράματα τα οποία ανέβαλλε για πολύ καιρό. Η προσκόλλησή της στο αντιληπτικό ήταν απαραίτητη, αφού το αναπαραστατικό πεδίο θα μπορούσε να καταρρεύσει. Όμως, η Εύα δεν εκδήλωσε υποτροπή σε οργανικό επίπεδο. Ψυχικά μπόρεσε να επεξεργαστεί όσα συνέβαιναν μέσα της και έξω της. Άρχισε να επενδύει ιδιαίτερα τη θεραπευτική σχέση και συνδέθηκε αρκετά μαζί μου εξιδανικεύοντάς με.  

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. | Σάββας Σαβόπουλος

[Νυρεμβέργη 2026 | Γερμανικό Εθνικό Μουσείο | «Ένας κήπος με έναν καλλιτέχνη που σχεδιάζει αρχαιότητες» , Johannes Lingelbach, 1671]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του Σάββα Σαβόπουλου «Μηχανιστικός άνθρωπος» 

🪶Ένα παιδί που δεν επενδύεται με αγάπη κινδυνεύει ακόμα και να πεθάνει. 

🪶Προοδευτικά, ξεχνά τον εαυτό του΄ σημαντικά γίνονται όσα κάνει, όχι όσα είναι. 

🪶Το μήνυμα της πρέπει να φτάσει σε όλους: το άτομο δεν μπορεί να σωθεί μόνο του. Η αληθινή επιβίωση και η δυνατότητα χαράς στη ζωή βρίσκονται στην ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση στον εαυτό και στην επένδυση στον άλλο, στο μαζί. Στον ναρκισσιστικό πολιτισμό του σήμερα, αυτή η αλήθεια είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Πρέπει να ακουστεί παντού. 

🪶Το άτομο με νεύρωση χαρακτήρα έχει την τάση να προσβάλλεται από ασθένειες που εμφανίζονται περιοδικά ή από σοβαρές εξελικτικές νόσους συχνότερα απ’ ό,τι το άτομο με νεύρωση μεταβίβασης και ψύχωση. Αυτό συμβαίνει γιατί οι νευρώσεις ή οι ψυχώσεις λειτουργούν με τα συμπτώματά τους αμυντικά έναντι της ψυχικής αποδιοργάνωσης. 

🪶 Ουσιαστικά, το εξωτερικό αντικείμενο καλείται να γίνει υποκατάστατο της μητέρας, αφού αυτή δεν ήταν εφικτό να εσωτερικευθεί νωρίς στη ζωή του. Εφόσον δεν υπάρχει στήριξη από κάποιο αξιόπιστο εσωτερικό αντικείμενο, είναι αναγκαίο το Εγώ να στηριχτεί σε κάποιο εξωτερικό αντικείμενο. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, το αδύναμο Εγώ καταρρέει όπως ο κισσός χωρίς το δέντρο. 

🪶 Στο ενεργειακό ή οικονομικό επίπεδο της ψυχοσωματικής η Debray επισημαίνει ότι: (α) Επιδίωξη του ψυχισμού είναι η ποιοτική αναβάθμιση της ενόρμησης σε αναπαράσταση και συναίσθημα (δηλαδή η ψυχικοποίηση) και (β) Όταν η ψυχικοποίηση αποτυγχάνει, η ενόρμηση εκφορτίζεται στο σώμα (σωματοποίηση). 

🪶 Στον αντίποδα, ασθενείς με ψυχοσωματικά σύνδρομα εμφανίζουν φτωχό συμβολισμό, μηχανιστικό λόγο και έλλειψη συναισθηματικών χρωματισμών. 

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. 

🪶 Συχνά το βλέμμα των γονιών, ειδικότερα της μητέρας, μένει άγρυπνο και σκληρό, επειδή επαγρυπνά ώστε να μην επαναληφθεί κάποια καταστροφή που συνέβη στο παρελθόν στη δική τους ζωή ή της οικογένειάς τους και παραμόρφωσε τον ψυχισμό τους, επιβάλλοντας συνήθως εξωπραγματικά ιδεώδη. Ο γονιός-Κέρβερος μπορεί να υποστηρίζει ότι πρόθεσή του είναι να προστατεύσει το παιδί του, αλλά αυτό έχει την αίσθηση ότι καταδιώκεται. Το βλέμμα του Κέρβερου, το οποίο το παιδί ενσωματώνει, αντιστοιχεί στη συνεχή ψευδαισθησιακή επένδυση ενός τραύματος, το οποίο ο γονιός είχε βιώσει ως παιδί, όταν ο ψυχισμός του ήταν ανέτοιμος να το επεξεργαστεί και γι’ αυτό το αναπαράγει διαρκώς. Το παιδί δεν ονειρεύεται, αλλά έχει εφιάλτες μέρα-νύχτα. 

🪶 Το σώμα μοιάζει με ένα τυραννισμένο παιδικό κορμί που δεν μπορεί να πει τα βάσανά του. Αυτό το σώμα, για να μπορέσει κάποτε να βρει τις λέξεις να πει αυτά που έζησε ίσως πρέπει να αρρωστήσει. 

🪶 Το άτομο με μηχανιστική ζωή συμμορφώνεται με τους άλλους και χάνει την επαφή με τον εαυτό του. Όπως έγραφε ο Kierkegaard (1848/1999), ο άνθρωπος περιτριγυρισμένος «από ορδές ανθρώπων, απασχολημένος με κάθε είδους κοσμικά θέματα, όλο και πιο έξυπνος για τους τρόπους του κόσμου – ένα τέτοιο άτομο ξεχνά τον εαυτό του, ξεχνά το όνομά του, που είναι θεϊκά κατανοητό, δεν τολμά να πιστέψει στον εαυτό του, θεωρεί ότι είναι πολύ επικίνδυνο να είναι ο εαυτός του, πολύ πιο εύκολο και ασφαλές να είναι σαν τους άλλους, να γίνει ένα αντίγραφο, ένας αριθμός, μέρος του πλήθους». 

🪶 η Βίκυ κατέστελλε σωματικούς πόνους ή επώδυνα συναισθήματα που ένιωθε. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι από μικρή δεν ήθελε να επιβαρύνει τη μητέρα της, η οποία ήταν εύθραυστη ψυχικά και υπέφερε από έντονες ημικρανίες, που την καθήλωναν για μέρες σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. 

🪶 Ωστόσο, η φαντασίωση του Κέρβερου δεν είναι απλώς ένα φάντασμα, αλλά συμπυκνώνει πρώιμους τρόπους άμυνας απέναντι στο τραύμα, που τελικά όμως αλλοτριώνει το άτομο. Στο πλαίσιο της ανάλυσης, ο αναλυτής συχνά καλείται να αναλάβει τον ρόλο του Ορφέα ή του Ηρακλή: άλλοτε να κατευνάσει με την ερμηνεία, άλλοτε να παλέψει με το φάντασμα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για την ανάδυση της επιθυμίας. Θα πρέπει να είναι προσεκτικός σε αυτό το κέλευσμα και να θυμάται ότι δεν είναι παντοδύναμος. 

🪶 Στη μηχανιστική ζωή οι λέξεις εμφανίζονται μόνο με την κυριολεκτική τους σημασία και όχι με τη μεταφορική (Marty & de M’Uzan, 1962). Η McDougall (1984) υποστήριξε ότι ο λόγος του ασθενούς μπορεί να φαίνεται «φυσιολογικός», αλλά αποκαλύπτεται ότι χρησιμοποιεί λέξεις και ιδέες που είναι σε μεγάλο βαθμό ίσως και ολοκληρωτικά, στερημένες από συναισθηματικό περιεχόμενο.  

🪶 Η προσωπικότητα των μηχανιστικών ασθενών συνήθως περιγράφεται ως ναρκισσιστική, παθητικο-επιθετική, παθητικο-εξαρτητική, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις νεύρωσης της συμπεριφοράς, και ψυχοπαθητική. Οι διαπροσωπικές τους σχέσεις είναι φτωχές· ενίοτε έχουν χαρακτηριστικά λευκής σχέσης. 

🪶 Ωστόσο, αυτή η «ζάχαρη» θα είναι μια διαρκής υπενθύμιση/πρόσκληση να ανακαλύψει κάποια στιγμή τις εσωτερικές διαδικασίες που θα γλυκάνουν τον πόνο της με ψυχικά μέσα. 

🪶 Οι τρόποι επικοινωνίας έχουν αλλάξει. Συχνά βλέπουμε οικογένειες ή ζευγάρια σε κάποιο εστιατόριο ή καφέ, όπου ο καθένας είναι απορροφημένος στο tablet ή το smartphone του και δεν συζητούν. Ο καθένας είναι αλλού και σε άλλο χρόνο. Δεν ζουν δηλαδή όλοι μαζί στον ίδιο χρόνο, δεν βιώνουν κοινά πράγματα. Αυτή η κατάσταση, που απομονώνει το άτομο στο οικογενειακό, φιλικό ή εργασιακό του περιβάλλον, μεταβάλλει το βίωμα του χρόνου. 

🪶 Κατά τον Freud, το Ασυνείδητο είναι αχρονικό, δηλαδή αγνοεί τον χρόνο. Το Προσυνειδητό οργανώνει, κατατέμνει, μετράει τον χρόνο σύμφωνα με την αρχή της πραγματικότητας. Τέλος, στο Συνειδητό υπάρχει ο χρόνος της αμεσότητας. Εάν υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις πρωτογενείς/δευτερογενείς και τις τριτογενείς διαδικασίες, τότε διασφαλίζεται η αίσθηση της ροής του βιωμένου χρόνου. 

🪶 Όπως έγραφε ο Τ.S. Eliot: «Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος / είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο / και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο». 

🪶 Έτσι, η πρόκληση για τον σύγχρονο άνθρωπο δεν είναι μόνο να αποκτήσει πρόσβαση στη γνώση, αλλά να βρει τον χρόνο να την επεξεργαστεί ψυχικά. 

🪶 Ο Smadja (2001) μίλησε για: (α) τον πρώτο χρόνο της σωματοποίησης ως χρόνο της καταστροφικότητας και (β) τον δεύτερο χρόνο της σωματοποίησης ως ερωτικό χρόνο ή χρόνο ίασης. 

🪶 Η απώλεια του φίλου της την έφερε αντιμέτωπη με τα αναπαραστατικά ρήγματα που προϋπήρχαν στον ψυχισμό της. Προσκολλήθηκε στο αντιληπτικό και προχώρησε αρκετά στην εργαστηριακή της έρευνα, ολοκληρώνοντας πειράματα τα οποία ανέβαλλε για πολύ καιρό. Η προσκόλλησή της στο αντιληπτικό ήταν απαραίτητη, αφού το αναπαραστατικό πεδίο θα μπορούσε να καταρρεύσει. Όμως, η Εύα δεν εκδήλωσε υποτροπή σε οργανικό επίπεδο. Ψυχικά μπόρεσε να επεξεργαστεί όσα συνέβαιναν μέσα της και έξω της. Άρχισε να επενδύει ιδιαίτερα τη θεραπευτική σχέση και συνδέθηκε αρκετά μαζί μου εξιδανικεύοντάς με.  

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. | Σάββας Σαβόπουλος

[Νυρεμβέργη 2026 | Γερμανικό Εθνικό Μουσείο | «Ένας κήπος με έναν καλλιτέχνη που σχεδιάζει αρχαιότητες» , Johannes Lingelbach, 1671]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του Σάββα Σαβόπουλου «Μηχανιστικός άνθρωπος» 

🪶Ένα παιδί που δεν επενδύεται με αγάπη κινδυνεύει ακόμα και να πεθάνει. 

🪶Προοδευτικά, ξεχνά τον εαυτό του΄ σημαντικά γίνονται όσα κάνει, όχι όσα είναι. 

🪶Το μήνυμα της πρέπει να φτάσει σε όλους: το άτομο δεν μπορεί να σωθεί μόνο του. Η αληθινή επιβίωση και η δυνατότητα χαράς στη ζωή βρίσκονται στην ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση στον εαυτό και στην επένδυση στον άλλο, στο μαζί. Στον ναρκισσιστικό πολιτισμό του σήμερα, αυτή η αλήθεια είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Πρέπει να ακουστεί παντού. 

🪶Το άτομο με νεύρωση χαρακτήρα έχει την τάση να προσβάλλεται από ασθένειες που εμφανίζονται περιοδικά ή από σοβαρές εξελικτικές νόσους συχνότερα απ’ ό,τι το άτομο με νεύρωση μεταβίβασης και ψύχωση. Αυτό συμβαίνει γιατί οι νευρώσεις ή οι ψυχώσεις λειτουργούν με τα συμπτώματά τους αμυντικά έναντι της ψυχικής αποδιοργάνωσης. 

🪶 Ουσιαστικά, το εξωτερικό αντικείμενο καλείται να γίνει υποκατάστατο της μητέρας, αφού αυτή δεν ήταν εφικτό να εσωτερικευθεί νωρίς στη ζωή του. Εφόσον δεν υπάρχει στήριξη από κάποιο αξιόπιστο εσωτερικό αντικείμενο, είναι αναγκαίο το Εγώ να στηριχτεί σε κάποιο εξωτερικό αντικείμενο. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, το αδύναμο Εγώ καταρρέει όπως ο κισσός χωρίς το δέντρο. 

🪶 Στο ενεργειακό ή οικονομικό επίπεδο της ψυχοσωματικής η Debray επισημαίνει ότι: (α) Επιδίωξη του ψυχισμού είναι η ποιοτική αναβάθμιση της ενόρμησης σε αναπαράσταση και συναίσθημα (δηλαδή η ψυχικοποίηση) και (β) Όταν η ψυχικοποίηση αποτυγχάνει, η ενόρμηση εκφορτίζεται στο σώμα (σωματοποίηση). 

🪶 Στον αντίποδα, ασθενείς με ψυχοσωματικά σύνδρομα εμφανίζουν φτωχό συμβολισμό, μηχανιστικό λόγο και έλλειψη συναισθηματικών χρωματισμών. 

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. 

🪶 Συχνά το βλέμμα των γονιών, ειδικότερα της μητέρας, μένει άγρυπνο και σκληρό, επειδή επαγρυπνά ώστε να μην επαναληφθεί κάποια καταστροφή που συνέβη στο παρελθόν στη δική τους ζωή ή της οικογένειάς τους και παραμόρφωσε τον ψυχισμό τους, επιβάλλοντας συνήθως εξωπραγματικά ιδεώδη. Ο γονιός-Κέρβερος μπορεί να υποστηρίζει ότι πρόθεσή του είναι να προστατεύσει το παιδί του, αλλά αυτό έχει την αίσθηση ότι καταδιώκεται. Το βλέμμα του Κέρβερου, το οποίο το παιδί ενσωματώνει, αντιστοιχεί στη συνεχή ψευδαισθησιακή επένδυση ενός τραύματος, το οποίο ο γονιός είχε βιώσει ως παιδί, όταν ο ψυχισμός του ήταν ανέτοιμος να το επεξεργαστεί και γι’ αυτό το αναπαράγει διαρκώς. Το παιδί δεν ονειρεύεται, αλλά έχει εφιάλτες μέρα-νύχτα. 

🪶 Το σώμα μοιάζει με ένα τυραννισμένο παιδικό κορμί που δεν μπορεί να πει τα βάσανά του. Αυτό το σώμα, για να μπορέσει κάποτε να βρει τις λέξεις να πει αυτά που έζησε ίσως πρέπει να αρρωστήσει. 

🪶 Το άτομο με μηχανιστική ζωή συμμορφώνεται με τους άλλους και χάνει την επαφή με τον εαυτό του. Όπως έγραφε ο Kierkegaard (1848/1999), ο άνθρωπος περιτριγυρισμένος «από ορδές ανθρώπων, απασχολημένος με κάθε είδους κοσμικά θέματα, όλο και πιο έξυπνος για τους τρόπους του κόσμου – ένα τέτοιο άτομο ξεχνά τον εαυτό του, ξεχνά το όνομά του, που είναι θεϊκά κατανοητό, δεν τολμά να πιστέψει στον εαυτό του, θεωρεί ότι είναι πολύ επικίνδυνο να είναι ο εαυτός του, πολύ πιο εύκολο και ασφαλές να είναι σαν τους άλλους, να γίνει ένα αντίγραφο, ένας αριθμός, μέρος του πλήθους». 

🪶 η Βίκυ κατέστελλε σωματικούς πόνους ή επώδυνα συναισθήματα που ένιωθε. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι από μικρή δεν ήθελε να επιβαρύνει τη μητέρα της, η οποία ήταν εύθραυστη ψυχικά και υπέφερε από έντονες ημικρανίες, που την καθήλωναν για μέρες σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. 

🪶 Ωστόσο, η φαντασίωση του Κέρβερου δεν είναι απλώς ένα φάντασμα, αλλά συμπυκνώνει πρώιμους τρόπους άμυνας απέναντι στο τραύμα, που τελικά όμως αλλοτριώνει το άτομο. Στο πλαίσιο της ανάλυσης, ο αναλυτής συχνά καλείται να αναλάβει τον ρόλο του Ορφέα ή του Ηρακλή: άλλοτε να κατευνάσει με την ερμηνεία, άλλοτε να παλέψει με το φάντασμα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για την ανάδυση της επιθυμίας. Θα πρέπει να είναι προσεκτικός σε αυτό το κέλευσμα και να θυμάται ότι δεν είναι παντοδύναμος. 

🪶 Στη μηχανιστική ζωή οι λέξεις εμφανίζονται μόνο με την κυριολεκτική τους σημασία και όχι με τη μεταφορική (Marty & de M’Uzan, 1962). Η McDougall (1984) υποστήριξε ότι ο λόγος του ασθενούς μπορεί να φαίνεται «φυσιολογικός», αλλά αποκαλύπτεται ότι χρησιμοποιεί λέξεις και ιδέες που είναι σε μεγάλο βαθμό ίσως και ολοκληρωτικά, στερημένες από συναισθηματικό περιεχόμενο.  

🪶 Η προσωπικότητα των μηχανιστικών ασθενών συνήθως περιγράφεται ως ναρκισσιστική, παθητικο-επιθετική, παθητικο-εξαρτητική, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις νεύρωσης της συμπεριφοράς, και ψυχοπαθητική. Οι διαπροσωπικές τους σχέσεις είναι φτωχές· ενίοτε έχουν χαρακτηριστικά λευκής σχέσης. 

🪶 Ωστόσο, αυτή η «ζάχαρη» θα είναι μια διαρκής υπενθύμιση/πρόσκληση να ανακαλύψει κάποια στιγμή τις εσωτερικές διαδικασίες που θα γλυκάνουν τον πόνο της με ψυχικά μέσα. 

🪶 Οι τρόποι επικοινωνίας έχουν αλλάξει. Συχνά βλέπουμε οικογένειες ή ζευγάρια σε κάποιο εστιατόριο ή καφέ, όπου ο καθένας είναι απορροφημένος στο tablet ή το smartphone του και δεν συζητούν. Ο καθένας είναι αλλού και σε άλλο χρόνο. Δεν ζουν δηλαδή όλοι μαζί στον ίδιο χρόνο, δεν βιώνουν κοινά πράγματα. Αυτή η κατάσταση, που απομονώνει το άτομο στο οικογενειακό, φιλικό ή εργασιακό του περιβάλλον, μεταβάλλει το βίωμα του χρόνου. 

🪶 Κατά τον Freud, το Ασυνείδητο είναι αχρονικό, δηλαδή αγνοεί τον χρόνο. Το Προσυνειδητό οργανώνει, κατατέμνει, μετράει τον χρόνο σύμφωνα με την αρχή της πραγματικότητας. Τέλος, στο Συνειδητό υπάρχει ο χρόνος της αμεσότητας. Εάν υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις πρωτογενείς/δευτερογενείς και τις τριτογενείς διαδικασίες, τότε διασφαλίζεται η αίσθηση της ροής του βιωμένου χρόνου. 

🪶 Όπως έγραφε ο Τ.S. Eliot: «Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος / είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο / και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο». 

🪶 Έτσι, η πρόκληση για τον σύγχρονο άνθρωπο δεν είναι μόνο να αποκτήσει πρόσβαση στη γνώση, αλλά να βρει τον χρόνο να την επεξεργαστεί ψυχικά. 

🪶 Ο Smadja (2001) μίλησε για: (α) τον πρώτο χρόνο της σωματοποίησης ως χρόνο της καταστροφικότητας και (β) τον δεύτερο χρόνο της σωματοποίησης ως ερωτικό χρόνο ή χρόνο ίασης. 

🪶 Η απώλεια του φίλου της την έφερε αντιμέτωπη με τα αναπαραστατικά ρήγματα που προϋπήρχαν στον ψυχισμό της. Προσκολλήθηκε στο αντιληπτικό και προχώρησε αρκετά στην εργαστηριακή της έρευνα, ολοκληρώνοντας πειράματα τα οποία ανέβαλλε για πολύ καιρό. Η προσκόλλησή της στο αντιληπτικό ήταν απαραίτητη, αφού το αναπαραστατικό πεδίο θα μπορούσε να καταρρεύσει. Όμως, η Εύα δεν εκδήλωσε υποτροπή σε οργανικό επίπεδο. Ψυχικά μπόρεσε να επεξεργαστεί όσα συνέβαιναν μέσα της και έξω της. Άρχισε να επενδύει ιδιαίτερα τη θεραπευτική σχέση και συνδέθηκε αρκετά μαζί μου εξιδανικεύοντάς με.  

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. | Σάββας Σαβόπουλος

[Νυρεμβέργη 2026 | Γερμανικό Εθνικό Μουσείο | «Ένας κήπος με έναν καλλιτέχνη που σχεδιάζει αρχαιότητες» , Johannes Lingelbach, 1671]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του Σάββα Σαβόπουλου «Μηχανιστικός άνθρωπος» 

🪶Ένα παιδί που δεν επενδύεται με αγάπη κινδυνεύει ακόμα και να πεθάνει. 

🪶Προοδευτικά, ξεχνά τον εαυτό του΄ σημαντικά γίνονται όσα κάνει, όχι όσα είναι. 

🪶Το μήνυμα της πρέπει να φτάσει σε όλους: το άτομο δεν μπορεί να σωθεί μόνο του. Η αληθινή επιβίωση και η δυνατότητα χαράς στη ζωή βρίσκονται στην ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση στον εαυτό και στην επένδυση στον άλλο, στο μαζί. Στον ναρκισσιστικό πολιτισμό του σήμερα, αυτή η αλήθεια είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Πρέπει να ακουστεί παντού. 

🪶Το άτομο με νεύρωση χαρακτήρα έχει την τάση να προσβάλλεται από ασθένειες που εμφανίζονται περιοδικά ή από σοβαρές εξελικτικές νόσους συχνότερα απ’ ό,τι το άτομο με νεύρωση μεταβίβασης και ψύχωση. Αυτό συμβαίνει γιατί οι νευρώσεις ή οι ψυχώσεις λειτουργούν με τα συμπτώματά τους αμυντικά έναντι της ψυχικής αποδιοργάνωσης. 

🪶 Ουσιαστικά, το εξωτερικό αντικείμενο καλείται να γίνει υποκατάστατο της μητέρας, αφού αυτή δεν ήταν εφικτό να εσωτερικευθεί νωρίς στη ζωή του. Εφόσον δεν υπάρχει στήριξη από κάποιο αξιόπιστο εσωτερικό αντικείμενο, είναι αναγκαίο το Εγώ να στηριχτεί σε κάποιο εξωτερικό αντικείμενο. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, το αδύναμο Εγώ καταρρέει όπως ο κισσός χωρίς το δέντρο. 

🪶 Στο ενεργειακό ή οικονομικό επίπεδο της ψυχοσωματικής η Debray επισημαίνει ότι: (α) Επιδίωξη του ψυχισμού είναι η ποιοτική αναβάθμιση της ενόρμησης σε αναπαράσταση και συναίσθημα (δηλαδή η ψυχικοποίηση) και (β) Όταν η ψυχικοποίηση αποτυγχάνει, η ενόρμηση εκφορτίζεται στο σώμα (σωματοποίηση). 

🪶 Στον αντίποδα, ασθενείς με ψυχοσωματικά σύνδρομα εμφανίζουν φτωχό συμβολισμό, μηχανιστικό λόγο και έλλειψη συναισθηματικών χρωματισμών. 

🪶 Επειδή δεν διαθέτει ώριμο ψυχισμό, ιδιαίτερα Υπερεγώ, το άτομο με μηχανιστική σκέψη τείνει να συμμορφώνεται στις προσταγές της συλλογικότητας. 

🪶 Συχνά το βλέμμα των γονιών, ειδικότερα της μητέρας, μένει άγρυπνο και σκληρό, επειδή επαγρυπνά ώστε να μην επαναληφθεί κάποια καταστροφή που συνέβη στο παρελθόν στη δική τους ζωή ή της οικογένειάς τους και παραμόρφωσε τον ψυχισμό τους, επιβάλλοντας συνήθως εξωπραγματικά ιδεώδη. Ο γονιός-Κέρβερος μπορεί να υποστηρίζει ότι πρόθεσή του είναι να προστατεύσει το παιδί του, αλλά αυτό έχει την αίσθηση ότι καταδιώκεται. Το βλέμμα του Κέρβερου, το οποίο το παιδί ενσωματώνει, αντιστοιχεί στη συνεχή ψευδαισθησιακή επένδυση ενός τραύματος, το οποίο ο γονιός είχε βιώσει ως παιδί, όταν ο ψυχισμός του ήταν ανέτοιμος να το επεξεργαστεί και γι’ αυτό το αναπαράγει διαρκώς. Το παιδί δεν ονειρεύεται, αλλά έχει εφιάλτες μέρα-νύχτα. 

🪶 Το σώμα μοιάζει με ένα τυραννισμένο παιδικό κορμί που δεν μπορεί να πει τα βάσανά του. Αυτό το σώμα, για να μπορέσει κάποτε να βρει τις λέξεις να πει αυτά που έζησε ίσως πρέπει να αρρωστήσει. 

🪶 Το άτομο με μηχανιστική ζωή συμμορφώνεται με τους άλλους και χάνει την επαφή με τον εαυτό του. Όπως έγραφε ο Kierkegaard (1848/1999), ο άνθρωπος περιτριγυρισμένος «από ορδές ανθρώπων, απασχολημένος με κάθε είδους κοσμικά θέματα, όλο και πιο έξυπνος για τους τρόπους του κόσμου – ένα τέτοιο άτομο ξεχνά τον εαυτό του, ξεχνά το όνομά του, που είναι θεϊκά κατανοητό, δεν τολμά να πιστέψει στον εαυτό του, θεωρεί ότι είναι πολύ επικίνδυνο να είναι ο εαυτός του, πολύ πιο εύκολο και ασφαλές να είναι σαν τους άλλους, να γίνει ένα αντίγραφο, ένας αριθμός, μέρος του πλήθους». 

🪶 η Βίκυ κατέστελλε σωματικούς πόνους ή επώδυνα συναισθήματα που ένιωθε. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι από μικρή δεν ήθελε να επιβαρύνει τη μητέρα της, η οποία ήταν εύθραυστη ψυχικά και υπέφερε από έντονες ημικρανίες, που την καθήλωναν για μέρες σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. 

🪶 Ωστόσο, η φαντασίωση του Κέρβερου δεν είναι απλώς ένα φάντασμα, αλλά συμπυκνώνει πρώιμους τρόπους άμυνας απέναντι στο τραύμα, που τελικά όμως αλλοτριώνει το άτομο. Στο πλαίσιο της ανάλυσης, ο αναλυτής συχνά καλείται να αναλάβει τον ρόλο του Ορφέα ή του Ηρακλή: άλλοτε να κατευνάσει με την ερμηνεία, άλλοτε να παλέψει με το φάντασμα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για την ανάδυση της επιθυμίας. Θα πρέπει να είναι προσεκτικός σε αυτό το κέλευσμα και να θυμάται ότι δεν είναι παντοδύναμος. 

🪶 Στη μηχανιστική ζωή οι λέξεις εμφανίζονται μόνο με την κυριολεκτική τους σημασία και όχι με τη μεταφορική (Marty & de M’Uzan, 1962). Η McDougall (1984) υποστήριξε ότι ο λόγος του ασθενούς μπορεί να φαίνεται «φυσιολογικός», αλλά αποκαλύπτεται ότι χρησιμοποιεί λέξεις και ιδέες που είναι σε μεγάλο βαθμό ίσως και ολοκληρωτικά, στερημένες από συναισθηματικό περιεχόμενο.  

🪶 Η προσωπικότητα των μηχανιστικών ασθενών συνήθως περιγράφεται ως ναρκισσιστική, παθητικο-επιθετική, παθητικο-εξαρτητική, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις νεύρωσης της συμπεριφοράς, και ψυχοπαθητική. Οι διαπροσωπικές τους σχέσεις είναι φτωχές· ενίοτε έχουν χαρακτηριστικά λευκής σχέσης. 

🪶 Ωστόσο, αυτή η «ζάχαρη» θα είναι μια διαρκής υπενθύμιση/πρόσκληση να ανακαλύψει κάποια στιγμή τις εσωτερικές διαδικασίες που θα γλυκάνουν τον πόνο της με ψυχικά μέσα. 

🪶 Οι τρόποι επικοινωνίας έχουν αλλάξει. Συχνά βλέπουμε οικογένειες ή ζευγάρια σε κάποιο εστιατόριο ή καφέ, όπου ο καθένας είναι απορροφημένος στο tablet ή το smartphone του και δεν συζητούν. Ο καθένας είναι αλλού και σε άλλο χρόνο. Δεν ζουν δηλαδή όλοι μαζί στον ίδιο χρόνο, δεν βιώνουν κοινά πράγματα. Αυτή η κατάσταση, που απομονώνει το άτομο στο οικογενειακό, φιλικό ή εργασιακό του περιβάλλον, μεταβάλλει το βίωμα του χρόνου. 

🪶 Κατά τον Freud, το Ασυνείδητο είναι αχρονικό, δηλαδή αγνοεί τον χρόνο. Το Προσυνειδητό οργανώνει, κατατέμνει, μετράει τον χρόνο σύμφωνα με την αρχή της πραγματικότητας. Τέλος, στο Συνειδητό υπάρχει ο χρόνος της αμεσότητας. Εάν υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις πρωτογενείς/δευτερογενείς και τις τριτογενείς διαδικασίες, τότε διασφαλίζεται η αίσθηση της ροής του βιωμένου χρόνου. 

🪶 Όπως έγραφε ο Τ.S. Eliot: «Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος / είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο / και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο». 

🪶 Έτσι, η πρόκληση για τον σύγχρονο άνθρωπο δεν είναι μόνο να αποκτήσει πρόσβαση στη γνώση, αλλά να βρει τον χρόνο να την επεξεργαστεί ψυχικά. 

🪶 Ο Smadja (2001) μίλησε για: (α) τον πρώτο χρόνο της σωματοποίησης ως χρόνο της καταστροφικότητας και (β) τον δεύτερο χρόνο της σωματοποίησης ως ερωτικό χρόνο ή χρόνο ίασης. 

🪶 Η απώλεια του φίλου της την έφερε αντιμέτωπη με τα αναπαραστατικά ρήγματα που προϋπήρχαν στον ψυχισμό της. Προσκολλήθηκε στο αντιληπτικό και προχώρησε αρκετά στην εργαστηριακή της έρευνα, ολοκληρώνοντας πειράματα τα οποία ανέβαλλε για πολύ καιρό. Η προσκόλλησή της στο αντιληπτικό ήταν απαραίτητη, αφού το αναπαραστατικό πεδίο θα μπορούσε να καταρρεύσει. Όμως, η Εύα δεν εκδήλωσε υποτροπή σε οργανικό επίπεδο. Ψυχικά μπόρεσε να επεξεργαστεί όσα συνέβαιναν μέσα της και έξω της. Άρχισε να επενδύει ιδιαίτερα τη θεραπευτική σχέση και συνδέθηκε αρκετά μαζί μου εξιδανικεύοντάς με.  

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. | Nancy McWilliams 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο της Nancy McWilliams «ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ»

🪶Ο Freud παρατήρησε ότι τα υστερικά άτομα απέφευγαν μεν την αναβίωση οδυνηρών γεγονότων από το παρελθόν τους, αλλά αυτό απέβαινε σε βάρος της συνολικής τους λειτουργικότητας. Σύμφωνα με τη φροϊδική άποψη, θα ήταν προτιμότερο αυτοί οι ασθενείς να βιώσουν ολοκληρωτικά τα σαρωτικά συναισθήματα που τους προκαλούσαν φόβο, και έτσι να ελευθερώσουν την ενέργειά τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Γι’ αυτό το λόγο το αρχικό πλαίσιο προσέγγισης των αμυντικών διεργασιών όριζε ότι καθήκον του γιατρού ήταν να μειώσει την ισχύ τους.

🪶Συγκεκριμένα, αρκετοί ψυχαναλυτές έχουν αντιληφθεί ορισμένα προβλήματα, κυρίως τις «αποδιοργανώσεις» που έχουν ψυχωτική φύση ή που βρίσκονται κοντά στην ψύχωση, ως ένδειξη ανεπαρκών αμυνών. 

🪶Αυτό που χαρακτηρίζει τη μεταιχμιακή ή την ψυχωτική δομή της προσωπικότητας δεν είναι η παρουσία των πρωτόγονων αμυνών, αλλά η απουσία των ώριμων. 

🪶Όταν ένα βρέφος νιώθει υπερβολική διέγερση ή υπερβολικό στρες, συνήθως καταφεύγει στον ύπνο. Η ψυχολογική απόσυρση σε μια διαφορετική κατάσταση συνείδησης είναι μια αυτόματη αντίδραση αυτοπροστασίας η οποία παρατηρείται και στα βρέφη. Οι ενήλικες εκδοχές αυτής της διεργασίας παρατηρούνται σε άτομα που αποχωρούν από κοινωνικές ή διαπροσωπικές περιστάσεις και υποκαθιστούν τις στρεσογόνες γι’ αυτά διεγέρσεις της συναναστροφής τους με τους άλλους με τον εσωτερικό φαντασιωσικό τους κόσμο. Η τάση ορισμένων ατόμων να κάνουν χρήση χημικών ουσιών για την αλλαγή της συνειδησιακής τους κατάστασης μπορεί επίσης να εκληφθεί ως απόσυρση. Μερικοί συνάδελφοι, συμπεριλαμβανομένων κάποιων συνεργατών στις πρόσφατες εκδόσεις του DSM, προτιμούν τον όρο «αυτιστική φαντασίωση» για να αποδώσουν την απόσυρση. Ο όρος αναφέρεται σε μια ιδιαίτερη πτυχή της γενικής τάσης των ατόμων για αποφυγή της προσωπικής επαφής. 

🪶Ένας άλλος τρόπος τον οποίο χρησιμοποιεί το βρέφος για να χειρίζεται δυσάρεστες εμπειρίες είναι το να αρνείται ότι αυτές όντως συμβαίνουν. Η άρνηση έρχεται στην επιφάνεια αυτόματα σε όλους τους ανθρώπους. Αυτή είναι η αρχική αντίδραση σε κάθε είδους καταστροφή. Όλοι οι άνθρωποι που πληροφορούνται για το θάνατο κάποιου σημαντικού τους προσώπου αντιδρούν λέγοντας: «Ω, όχι!». Αυτή η αντίδραση είναι η σκιά μιας αρχαϊκής διεργασίας που έχει τις ρίζες της στον εγωκεντρισμό του παιδιού, όπου η εμπειρία κυριαρχείται από την προλογική πεποίθηση: «αν αυτό δεν το παραδεχτώ, τότε δεν συμβαίνει». 

🪶Σε καταστάσεις κρίσης ή άμεσης ανάγκης η ικανότητα του ατόμου να αρνείται συναισθηματικά ότι η επιβίωσή του κινδυνεύει μπορεί ακόμη και να του σώσει τη ζωή. Αυτό συμβαίνει διότι το άτομο, επιστρατεύοντας την άρνηση, μπορεί να ενεργήσει με έναν τρόπο που αντικειμενικά είναι ο πιο αποτελεσματικός και ηρωικός. Σε κάθε πόλεμο παρουσιάζονται ιστορίες ατόμων που διατήρησαν την ψυχραιμία τους σε απειλητικές και τρομακτικές καταστάσεις και κατάφεραν να σώσουν τον εαυτό τους και τους συντρόφους τους.

🪶Μερικά υγιή κατάλοιπα της βρεφικής αίσθησης παντοδυναμίας παραμένουν σε όλους μας και συνεισφέρουν στη βίωση συναισθημάτων επάρκειας και αποτελεσματικότητας στη ζωή μας. Είναι φυσικό να αισθανόμαστε «ψυχική ευεξία» όταν χρησιμοποιούμε αποτελεσματικά τη θέλησή μας. 

🪶Η πεποίθηση του πρώην αντιπροέδρου Quayle, την οποία είχε εμφυσήσει σε αυτόν η γιαγιά του, ότι ένας άνθρωπος έχει τη δύναμη να πραγματοποιεί οποιονδήποτε στόχο θέσει στη ζωή του, αποτελεί μέρος της αμερικανικής ιδεολογίας που είναι μεν αντίθετη με τον κοινό νου, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργήσει σαν ένας πολύ θετικός και αυτοεκπληρούμενος μύθος.

🪶Έχει εκφραστεί η άποψη ότι το νεογέννητο βιώνει ως ένα και το αυτό τον κόσμο και τον εαυτό. Ο Piaget αποδέχτηκε αυτή την άποψη (1937), όπως φαίνεται στον όρο «πρωτογενής εγωκεντρισμός». Ο όρος αυτός δηλώνει μια φάση της γνωστικής εξέλιξης που είναι σε μεγάλο βαθμό ισοδύναμη με την περίοδο του «πρωτογενούς ναρκισσισμού» σύμφωνα με τον Freud (1914b), στη διάρκεια της οποίας κυριαρχεί η πρωτογενής διεργασία της σκέψης. Από αυτά προκύπτει ότι το νεογέννητο αντιλαμβάνεται ως εσωτερική, τρόπον τινά, την πηγή όλων των γεγονότων που του συμβαίνουν. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αν ένα βρέφος κρυώνει και το άτομο που το φροντίζει το αντιληφθεί και του προσφέρει ζεστασιά, τότε το βρέφος θα βιώσει μια προγλωσσική εμπειρία, στην οποία δίνει την ερμηνεία ότι με κάποιο μαγικό τρόπο έχει εξασφαλίσει ζεστασιά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η επίγνωση του βρέφους ότι ο έλεγχος των δικών του αναγκών μπορεί να πηγάζει από άλλα άτομα, τα οποία είναι ξεχωριστά και βρίσκονται έξω από το ίδιο, δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί.

🪶Ωστόσο, σε μερικά άτομα η ανάγκη της εξιδανίκευσης φαίνεται ότι δεν διαφοροποιείται και πολύ από τη μορφή που είχε στη βρεφική τους ηλικία. Η συμπεριφορά τους φανερώνει ότι μέσα τους επιβιώνουν στοιχεία μιας αρχαϊκής και απελπισμένης προσπάθειας να αναχαιτίσουν τους εσωτερικούς τους φόβους, μέσω της πεποίθησης ότι κάποιος, στον οποίο μπορούν να προσκολληθούν, είναι παντοδύναμος, παντογνώστης και πανάγαθος και ότι μέσω της ψυχολογικής συγχώνευσης με αυτό τον υπέροχο Άλλο θα είναι ασφαλείς. Επιπλέον, ελπίζουν να απαλλαγούν από την ντροπή. Απόρροια της εξιδανίκευσης και της πεποίθησης για την τελειότητα του άλλου είναι ότι το άτομο δεν ανέχεται τις δικές του ατέλειες. Το αντίδοτο σε αυτή την κατάσταση είναι η συγχώνευση με ένα εξιδανικευμένο αντικείμενο. 

🪶…αφού οι προσπάθειές τους για απόκτηση αυτοεκτίμησης επηρεάζονται από την ιδέα ότι για να αγαπήσει κάποιος τον εαυτό του θα πρέπει να τον τελειοποιήσει και όχι να τον αποδεχτεί όπως είναι. Η πρωτόγονη υποτίμηση είναι απλώς η αναπόφευκτη αντίστροφη όψη της ανάγκης για εξιδανίκευση. Από τη στιγμή που τίποτα στην ανθρώπινη ζωή δεν είναι τέλειο, οι αρχαϊκοί τρόποι εξιδανίκευσης είναι καταδικασμένοι να προκαλούν απογοήτευση. Όσο περισσότερο εξιδανικεύεται ένα αντικείμενο, τόσο πιο ραγδαία θα είναι η υποτίμηση η οποία τελικά του συμβεί.

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. 

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την προβολή ως βασικό τρόπο κατανόησης του κόσμου και αντιμετώπισης της ζωής, τότε λέγεται ότι έχει παρανοϊκό χαρακτήρα. 

🪶Ένας διαφορετικός τρόπος με τον οποίο η ενδοβολή μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ψυχοπαθολογίας έχει σχέση με το πένθος και την κατάθλιψη που απορρέει από αυτό (Freud, 1917a). Όταν αγαπάμε κάποιους ανθρώπους ή είμαστε βαθιά συνδεδεμένοι μαζί τους, τότε τους ενδοβάλλουμε και οι αναπαραστάσεις τους μέσα μας γίνονται τμήμα της ταυτότητάς μας («Είμαι ο γιος του Α, ο σύζυγος της Β, ο πατέρας της Γ, ο φίλος της Δ» κ.λπ.). Εάν εξαιτίας ενός θανάτου, ενός αποχωρισμού ή μιας απόρριψης χάσουμε κάποιο από τα άτομα των οποίων την εικόνα είχαμε εσωτερικεύσει, δεν αισθανόμαστε μόνο ότι το περιβάλλον είναι φτωχότερο, λόγω της απουσίας τους από τη ζωή μας, αλλά και ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας έχει πεθάνει. 

🪶Εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί συνήθως την ενδοβολή για να μειώσει το άγχος του και να έχει την αίσθηση κάποιας συνέχειας στον εαυτό του, διατηρώντας ψυχολογικούς δεσμούς με αντικείμενα της πρώιμης ζωής του τα οποία τον απορρίπτουν, τότε σε χαρακτηρολογικό επίπεδο θεωρείται ότι είναι καταθλιπτικό. 

🪶Αυτή η διεργασία, την οποία ο Mower (1950) ονόμασε «νευρωτικό παράδοξο», σύμφωνα με το οποίο οι προσπάθειες κατάπνιξης κάποιου συγκεκριμένου άγχους ουσιαστικά οδηγούν στην πρόκληση επιπρόσθετου άγχους.

🪶Κάποιοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την άμυνα της παλινδρόμησης πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι άλλοι. Για παράδειγμα, μερικοί αντιδρούν στο στρες της ανάπτυξης και της αλλαγής εκδηλώνοντας κάποιες ασθένειες, Πολλοί άλλοι, αν και δεν εμφανίζουν μια συγκεκριμένη αρρώστια, μπορεί να αισθάνονται μεγάλη σωματική κατάπτωση και να παραμένουν κλινήρεις. Αυτή η διεργασία σε καμιά περίπτωση δεν είναι συνειδητή (εάν είναι, τότε ορθώς ονομάζεται «προσποιητή ασθένεια») και μπορεί να προκαλέσει ψυχική οδύνη τόσο στο άτομο που παλινδρομεί όσο και στους γύρω του. Αυτό το είδος παλινδρόμησης, που ονομάζεται σωματοποίησης, αντιστέκεται συνήθως στην αλλαγή και η θεραπευτική της αντιμετώπιση αποτελεί μεγάλη πρόκληση (βλ. McDougall, 1989).

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την παλινδρόμηση ως την κύρια στρατηγική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής του, τότε ο όρος με τον οποίο το χαρακτηρίζουμε είναι νηπιακή προσωπικότητας. 

🪶Αν και σε ακραίες καταστάσεις η μόνωση έχει μια πραγματικά προσαρμοστική αξία για το άτομο, η άμυνα αυτή βρίσκεται ένα βαθμό πιο πάνω από τη διάσχιση: η οδυνηρή εμπειρία δεν εξαλείφεται εξ ολοκλήρου από τη συνείδηση, αποκόπτεται όμως το συναισθηματικό της νόημα.

🪶Όταν η βασική άμυνα ενός ατόμου είναι η μόνωση και το πρότυπο ζωής του αντανακλά την υπερεκτίμηση της σκέψης και την υποτίμηση του συναισθήματος, τότε ο χαρακτήρας του αποκαλείται ψυχαναγκαστικός. 

🪶Η διανοητικοποίηση χειρίζεται τη συνηθισμένη συναισθηματική υπερφόρτωση με τον ίδιο τρόπο που η μόνωση χειρίζεται την τραυματική υπερδιέγερση. Η ικανότητα ενός ατόμου να μπορεί να σκέπτεται λογικά σε μια συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση είναι ενδεικτική της ύπαρξης ενός ισχυρού Εγώ, και στο βαθμό που οι συναισθηματικές πτυχές της κατάστασης υφίστανται τελικά επεξεργασία και καταλήγουν σε συναισθηματική αναγνώριση η εν λόγω άμυνα λειτουργεί εποικοδομητικά. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι έχουν κάνει ένα άλμα στην ωρίμανση της προσωπικότητάς τους όταν βλέπουν ότι κάτω από ψυχοπιεστικές συνθήκες είναι ικανοί να αντιδρούν με διανοητικοποίηση και όχι με μια παρορμητική, αντανακλαστική αντίδραση. Όταν όμως ένα άτομο φαίνεται ότι δεν έχει την ικανότητα να απομακρυνθεί από μια αμυντική, χωρίς συναίσθημα θέση, όπως συνέβη με τον κύριο Δουκάκη, τότε οι άλλοι διαισθάνονται ότι δεν είναι ειλικρινές. Το σεξ, ο αστεϊσμός, η καλλιτεχνική έκφραση και άλλες ευχάριστες μορφές παιχνιδιού των ενηλίκων μπορεί να απουσιάζουν χωρίς λόγο σε ένα άτομο που έχει μάθει να εξαρτάται από τη διανοητικοποίηση για να αντιμετωπίζει τη ζωή.

🪶Η ηθικοποίηση συνδέεται στενά με την εκλογίκευση. Στην εκλογίκευση το άτομο αναζητά σε ασυνείδητο επίπεδο λογικές αιτίες για τις πράξεις του. Στην ηθικοποίηση αναζητά τρόπους προκειμένου να αισθανθεί ότι έχει καθήκον να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη πορεία.

🪶Οι ηγέτες που εκμεταλλεύονται την επιθυμία των ψηφοφόρων τους να αισθάνονται ηθικά ανώτεροι μπορούν να επιφέρουν μαζική ηθικοποίηση, και μάλιστα τόσο εύκολα ώστε το κοινό τους ούτε καν να το αντιληφθεί. Η πεποίθηση των αποικιοκρατών ότι μετέδιδαν έναν ανώτερο πολιτισμό στους ανθρώπους που λεηλατούσαν αποτελεί ένα καλό παράδειγμα ηθικοποίησης. Ο Χίτλερ μπορούσε να ικανοποιεί τις δολοφονικές φαντασιώσεις του πείθοντας έναν εκπληκτικό αριθμό οπαδών του ότι η εξάλειψη των Εβραίων, των ομοφυλόφιλων και των Τσιγγάνων ήταν απαραίτητη για την ηθική και πνευματική βελτίωση της ανθρώπινης φυλής. Η ισπανική Ιερά Εξέταση ήταν άλλη μία κοινωνική οργάνωση που χρησιμοποίησε την ηθικοποίηση της επιθετικότητας, της απληστίας και της επιθυμίας για παντοδυναμία.

🪶Όταν η ακύρωση συνιστά μια κεντρική άμυνα στο ρεπερτόριο αμυνών του ατόμου, και στις περιπτώσεις που διάφορες ενέργειες οι οποίες έχουν την ασυνείδητη σημασία της εξιλέωσης για αρνητικές πράξεις του παρελθόντος αναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό να στηρίξουν την αυτοεκτίμηση του ατόμου, τότε θεωρούμε την προσωπικότητα αυτού που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη άμυνα ψυχαναγκαστική. Καθώς οι όροι «ψυχαναγκασμός» και «ψυχαναγκαστικός» συνδέονται τόσο συχνά με ανεπιθύμητες συμπεριφορές, θα ήθελα να τονίσω ότι η έννοια της ψυχαναγκαστικότητας είναι ουδέτερη ως προς το ηθικό της περιεχόμενο. Με άλλα λόγια, ένα άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός πότης, και ένα άλλο άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός ανθρωπιστής.

🪶Οι περισσότεροι από εμάς διατηρούμε κάποια ψήγματα της τάσης μας να στρέφουμε προς τον εαυτό μας αρνητικά συναισθήματα, στάσεις και αντιλήψεις, επειδή έχουμε την ψευδαίσθηση ότι με αυτό τον τρόπο ασκούμε περισσότερο έλεγχο σε καταστάσεις που μας προκαλούν αναστάτωση.

🪶Και ο σεξουαλικός πόθος μπορεί επίσης να μετατεθεί. Με αυτό τον τρόπο τα σεξουαλικά φετίχ μπορούν να γίνουν κατανοητά ως επαναπροσανατολισμός του ερωτικού ενδιαφέροντος από τα ανθρώπινα γεννητικά όργανα σε κάποια σχετική σε ασυνείδητο επίπεδο περιοχή, όπως είναι τα πόδια ή τα παπούτσια. Εάν οι περιστάσεις της ζωής ενός άνδρα τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο γυναικείος κόλπος είναι μια επικίνδυνη περιοχή, κάποιο άλλο αντικείμενο το οποίο σχετίζεται με τη γυναίκα μπορεί να υποκαταστήσει το πρώτο.

🪶Μια βασική ψυχαναλυτική υπόθεση είναι το ότι καμιά προδιάθεση δεν είναι αμιγής. Έτσι, είναι δυνατόν να μισούμε το πρόσωπο που αγαπάμε ή να νιώθουμε μνησικακία για το πρόσωπο για το οποίο αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη.

🪶Ο αντιδραστικός σχηματισμός είναι μια άμυνα που προτιμούν τα άτομα τα οποία χαρακτηρίζονται από ένα συγκεκριμένα είδος ψυχοπαθολογίας, σύμφωνα με την οποία τα εχθρικά συναισθήματα και οι επιθετικές επιθυμίες απασχολούν το άτομο σε μεγάλο βαθμό, ενώ παράλληλα νιώθει ότι κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχό τους. Για παράδειγμα, οι παρανοϊκοί συχνά αισθάνονται μόνο μίσος και καχυποψία, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής μπορεί να υποψιαστεί ότι πέρα από αυτά νιώθουν επίσης λαχτάρα για επαφή και εξάρτηση. Οι ιδεοψυχαναγκαστικοί συχνά πιστεύουν ότι απέναντι στα πρόσωπα εξουσίας τρέφουν μόνο σεβασμό και εκτίμηση, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής υποπτεύεται ότι στην πραγματικότητα νιώθουν και μνησικακία.

🪶Η λαχτάρα των εφήβων να βρουν ήρωες, τους οποίους θα έχουν πρότυπα στην προσπάθειά τους να επιλύσουν τις πολύπλοκες απαιτήσεις της ενήλικης ζωής, είναι γνωστή εδώ και αιώνες. Και μάλιστα το γεγονός ότι οι σύγχρονοι έφηβοι δεν είναι ικανοποιημένοι με τους ήρωες που διαμορφώνονται από το δυτικό πολιτισμό έχει συνδεθεί από κάποιους ψυχαναλυτικούς παρατηρητές με την ανησυχητική αύξηση των εφηβικών αυτοκτονιών τις πρόσφατες δεκαετίες (βλ. για παράδειγμα, Hendin, 1975).

🪶Τα άτομα που στηρίζονται στην εκδραμάτιση για να αντιμετωπίσουν τα ψυχολογικά τους διλήμματα εμπίπτουν στην κατηγορία της παρορμητικής προσωπικότητας. Ο όρος αυτός είναι παραπλανητικός, καθώς υπονοεί την ετοιμότητα του ατόμου να κάνει οτιδήποτε αισθάνεται κάθε στιγμή. Η ψυχοθεραπευτική εμπειρία έχει δείξει ότι αυτό που μπορεί να φαίνεται ως τυχαία, απλή παρορμητικότητα, είναι συχνά μια συμπεριφορά που κατευθύνεται από ασυνείδητα και πολύπλοκα κίνητρα, μια συμπεριφορά που κάθε άλλο παρά αθώα και τυχαία εκφράζεται.

🪶Οι άνθρωποι μπορεί να δίνουν σεξουαλική χροιά σε κάθε εμπειρία τους, με ασυνείδητο σκοπό τη μετατροπή του τρόμου ή του πόνου ή κάποιας άλλης κατακλυσμικής αίσθησης σε διέγερση. Αυτή η διεργασία αναφέρεται στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία και ως ενστικτοποίηση. Η σεξουαλική διέγερση είναι ένα αξιόπιστο μέσο για να αισθάνεται κάνεις ζωντανός, Ένα παιδί μπορεί να κυριαρχήσει στο φόβο του για το θάνατο – λόγω εγκατάλειψης, κακοποίησης ή κάποιας άλλης φοβερής καταστροφής – μετατρέποντας μια τραυματική κατάσταση σε μια άλλη που επιβεβαιώνει τη ζωή. Μελέτες σε άτομα με ασυνήθιστες σεξουαλικές τάσεις συχνά έχουν φέρει στο φως βρεφικά βιώματα που κατέκλυσαν και ανέστειλαν την ικανότητα του παιδιού να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα, τα οποία στη συνέχεια μετασχηματίστηκαν σε εκούσια σεξουαλική επένδυση του τραύματος. Για παράδειγμα, η εργασία του Stoller (1975) με μαζοχιστές (άτομα που αναφέρουν την ανάγκη να βιώνουν πόνο προκειμένου να ικανοποιηθούν ερωτικά) αποκάλυψε ότι ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς είχαν υποστεί επώδυνες ιατρικές επεμβάσεις στην παιδική τους ηλικία.

🪶σεξουαλικά την εμπειρία της μάθησης: η ερωτική παρουσία των ταλαντούχων διδασκάλων έχει επισημανθεί από την εποχή του Σωκράτη. Η τάση των ανθρώπων να ερωτικοποιούν την αντίδρασή τους σε οποιονδήποτε κατέχει ανώτερη δύναμη μπορεί να εξηγήσει γιατί οι πολιτικοί και άλλοι διάσημοι συνήθως κατακλύζονται με σεξουαλικά διαθέσιμους θαυμαστές. Μπορεί επίσης να εξηγήσει το λόγο που το ενδεχόμενο για σεξουαλική κατάχρηση και διαφθορά είναι τόσο μεγάλο στα άτομα που κατέχουν δύναμη, επιρροή και φήμη.

🪶Σήμερα, η μετουσίωση παραμένει μια έννοια την οποία συναντάμε στις περιπτώσεις όπου ένας συγγραφέας αναφέρεται στην ανακάλυψη ενός δημιουργικού τρόπου έκφρασης δυσάρεστων παρορμήσεων και συγκρούσεων.

🪶Θα πρέπει όμως να τονίσουμε ότι το πώς υποφέρει ένα άτομο αντικατοπτρίζει την οργάνωση της προσωπικότητάς του. Επίσης, το πώς ένας θεραπευτής θα μπορέσει να συμβάλει στην ανακούφιση από τον ψυχικό πόνο προϋποθέτει ευαισθησία για τις ατομικές διαφορές. Τόσο ο κάκτος όσο και ο κισσός θα μεγαλώσουν όταν τους παρέχουμε νερό και φως, αλλά ο κηπουρός που δεν εκτιμά τις διαφορές των δύο φυτών δεν θα τα βοηθήσει να φτάσουν σε πλήρη άνθηση. Η αναγνώριση της ποικιλομορφίας του βασικού χαρακτήρα των ανθρώπων είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο για τη διεξαγωγή αποτελεσματικής ψυχοθεραπείας, είτε το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στο χαρακτήρα είτε όχι. Η θεραπευτική στάση η οποία μπορεί να βοηθήσει ένα ψυχαναγκαστικό άτομο με προβλήματα κατάθλιψης είναι διαφορετική από τη θεραπευτική στάση που θα βοηθήσει έναν άλλο καταθλιπτικό ασθενή με υστερικά οργανωμένη προσωπικότητα.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. | Nancy McWilliams 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο της Nancy McWilliams «ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ»

🪶Ο Freud παρατήρησε ότι τα υστερικά άτομα απέφευγαν μεν την αναβίωση οδυνηρών γεγονότων από το παρελθόν τους, αλλά αυτό απέβαινε σε βάρος της συνολικής τους λειτουργικότητας. Σύμφωνα με τη φροϊδική άποψη, θα ήταν προτιμότερο αυτοί οι ασθενείς να βιώσουν ολοκληρωτικά τα σαρωτικά συναισθήματα που τους προκαλούσαν φόβο, και έτσι να ελευθερώσουν την ενέργειά τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Γι’ αυτό το λόγο το αρχικό πλαίσιο προσέγγισης των αμυντικών διεργασιών όριζε ότι καθήκον του γιατρού ήταν να μειώσει την ισχύ τους.

🪶Συγκεκριμένα, αρκετοί ψυχαναλυτές έχουν αντιληφθεί ορισμένα προβλήματα, κυρίως τις «αποδιοργανώσεις» που έχουν ψυχωτική φύση ή που βρίσκονται κοντά στην ψύχωση, ως ένδειξη ανεπαρκών αμυνών. 

🪶Αυτό που χαρακτηρίζει τη μεταιχμιακή ή την ψυχωτική δομή της προσωπικότητας δεν είναι η παρουσία των πρωτόγονων αμυνών, αλλά η απουσία των ώριμων. 

🪶Όταν ένα βρέφος νιώθει υπερβολική διέγερση ή υπερβολικό στρες, συνήθως καταφεύγει στον ύπνο. Η ψυχολογική απόσυρση σε μια διαφορετική κατάσταση συνείδησης είναι μια αυτόματη αντίδραση αυτοπροστασίας η οποία παρατηρείται και στα βρέφη. Οι ενήλικες εκδοχές αυτής της διεργασίας παρατηρούνται σε άτομα που αποχωρούν από κοινωνικές ή διαπροσωπικές περιστάσεις και υποκαθιστούν τις στρεσογόνες γι’ αυτά διεγέρσεις της συναναστροφής τους με τους άλλους με τον εσωτερικό φαντασιωσικό τους κόσμο. Η τάση ορισμένων ατόμων να κάνουν χρήση χημικών ουσιών για την αλλαγή της συνειδησιακής τους κατάστασης μπορεί επίσης να εκληφθεί ως απόσυρση. Μερικοί συνάδελφοι, συμπεριλαμβανομένων κάποιων συνεργατών στις πρόσφατες εκδόσεις του DSM, προτιμούν τον όρο «αυτιστική φαντασίωση» για να αποδώσουν την απόσυρση. Ο όρος αναφέρεται σε μια ιδιαίτερη πτυχή της γενικής τάσης των ατόμων για αποφυγή της προσωπικής επαφής. 

🪶Ένας άλλος τρόπος τον οποίο χρησιμοποιεί το βρέφος για να χειρίζεται δυσάρεστες εμπειρίες είναι το να αρνείται ότι αυτές όντως συμβαίνουν. Η άρνηση έρχεται στην επιφάνεια αυτόματα σε όλους τους ανθρώπους. Αυτή είναι η αρχική αντίδραση σε κάθε είδους καταστροφή. Όλοι οι άνθρωποι που πληροφορούνται για το θάνατο κάποιου σημαντικού τους προσώπου αντιδρούν λέγοντας: «Ω, όχι!». Αυτή η αντίδραση είναι η σκιά μιας αρχαϊκής διεργασίας που έχει τις ρίζες της στον εγωκεντρισμό του παιδιού, όπου η εμπειρία κυριαρχείται από την προλογική πεποίθηση: «αν αυτό δεν το παραδεχτώ, τότε δεν συμβαίνει». 

🪶Σε καταστάσεις κρίσης ή άμεσης ανάγκης η ικανότητα του ατόμου να αρνείται συναισθηματικά ότι η επιβίωσή του κινδυνεύει μπορεί ακόμη και να του σώσει τη ζωή. Αυτό συμβαίνει διότι το άτομο, επιστρατεύοντας την άρνηση, μπορεί να ενεργήσει με έναν τρόπο που αντικειμενικά είναι ο πιο αποτελεσματικός και ηρωικός. Σε κάθε πόλεμο παρουσιάζονται ιστορίες ατόμων που διατήρησαν την ψυχραιμία τους σε απειλητικές και τρομακτικές καταστάσεις και κατάφεραν να σώσουν τον εαυτό τους και τους συντρόφους τους.

🪶Μερικά υγιή κατάλοιπα της βρεφικής αίσθησης παντοδυναμίας παραμένουν σε όλους μας και συνεισφέρουν στη βίωση συναισθημάτων επάρκειας και αποτελεσματικότητας στη ζωή μας. Είναι φυσικό να αισθανόμαστε «ψυχική ευεξία» όταν χρησιμοποιούμε αποτελεσματικά τη θέλησή μας. 

🪶Η πεποίθηση του πρώην αντιπροέδρου Quayle, την οποία είχε εμφυσήσει σε αυτόν η γιαγιά του, ότι ένας άνθρωπος έχει τη δύναμη να πραγματοποιεί οποιονδήποτε στόχο θέσει στη ζωή του, αποτελεί μέρος της αμερικανικής ιδεολογίας που είναι μεν αντίθετη με τον κοινό νου, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργήσει σαν ένας πολύ θετικός και αυτοεκπληρούμενος μύθος.

🪶Έχει εκφραστεί η άποψη ότι το νεογέννητο βιώνει ως ένα και το αυτό τον κόσμο και τον εαυτό. Ο Piaget αποδέχτηκε αυτή την άποψη (1937), όπως φαίνεται στον όρο «πρωτογενής εγωκεντρισμός». Ο όρος αυτός δηλώνει μια φάση της γνωστικής εξέλιξης που είναι σε μεγάλο βαθμό ισοδύναμη με την περίοδο του «πρωτογενούς ναρκισσισμού» σύμφωνα με τον Freud (1914b), στη διάρκεια της οποίας κυριαρχεί η πρωτογενής διεργασία της σκέψης. Από αυτά προκύπτει ότι το νεογέννητο αντιλαμβάνεται ως εσωτερική, τρόπον τινά, την πηγή όλων των γεγονότων που του συμβαίνουν. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αν ένα βρέφος κρυώνει και το άτομο που το φροντίζει το αντιληφθεί και του προσφέρει ζεστασιά, τότε το βρέφος θα βιώσει μια προγλωσσική εμπειρία, στην οποία δίνει την ερμηνεία ότι με κάποιο μαγικό τρόπο έχει εξασφαλίσει ζεστασιά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η επίγνωση του βρέφους ότι ο έλεγχος των δικών του αναγκών μπορεί να πηγάζει από άλλα άτομα, τα οποία είναι ξεχωριστά και βρίσκονται έξω από το ίδιο, δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί.

🪶Ωστόσο, σε μερικά άτομα η ανάγκη της εξιδανίκευσης φαίνεται ότι δεν διαφοροποιείται και πολύ από τη μορφή που είχε στη βρεφική τους ηλικία. Η συμπεριφορά τους φανερώνει ότι μέσα τους επιβιώνουν στοιχεία μιας αρχαϊκής και απελπισμένης προσπάθειας να αναχαιτίσουν τους εσωτερικούς τους φόβους, μέσω της πεποίθησης ότι κάποιος, στον οποίο μπορούν να προσκολληθούν, είναι παντοδύναμος, παντογνώστης και πανάγαθος και ότι μέσω της ψυχολογικής συγχώνευσης με αυτό τον υπέροχο Άλλο θα είναι ασφαλείς. Επιπλέον, ελπίζουν να απαλλαγούν από την ντροπή. Απόρροια της εξιδανίκευσης και της πεποίθησης για την τελειότητα του άλλου είναι ότι το άτομο δεν ανέχεται τις δικές του ατέλειες. Το αντίδοτο σε αυτή την κατάσταση είναι η συγχώνευση με ένα εξιδανικευμένο αντικείμενο. 

🪶…αφού οι προσπάθειές τους για απόκτηση αυτοεκτίμησης επηρεάζονται από την ιδέα ότι για να αγαπήσει κάποιος τον εαυτό του θα πρέπει να τον τελειοποιήσει και όχι να τον αποδεχτεί όπως είναι. Η πρωτόγονη υποτίμηση είναι απλώς η αναπόφευκτη αντίστροφη όψη της ανάγκης για εξιδανίκευση. Από τη στιγμή που τίποτα στην ανθρώπινη ζωή δεν είναι τέλειο, οι αρχαϊκοί τρόποι εξιδανίκευσης είναι καταδικασμένοι να προκαλούν απογοήτευση. Όσο περισσότερο εξιδανικεύεται ένα αντικείμενο, τόσο πιο ραγδαία θα είναι η υποτίμηση η οποία τελικά του συμβεί.

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. 

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την προβολή ως βασικό τρόπο κατανόησης του κόσμου και αντιμετώπισης της ζωής, τότε λέγεται ότι έχει παρανοϊκό χαρακτήρα. 

🪶Ένας διαφορετικός τρόπος με τον οποίο η ενδοβολή μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ψυχοπαθολογίας έχει σχέση με το πένθος και την κατάθλιψη που απορρέει από αυτό (Freud, 1917a). Όταν αγαπάμε κάποιους ανθρώπους ή είμαστε βαθιά συνδεδεμένοι μαζί τους, τότε τους ενδοβάλλουμε και οι αναπαραστάσεις τους μέσα μας γίνονται τμήμα της ταυτότητάς μας («Είμαι ο γιος του Α, ο σύζυγος της Β, ο πατέρας της Γ, ο φίλος της Δ» κ.λπ.). Εάν εξαιτίας ενός θανάτου, ενός αποχωρισμού ή μιας απόρριψης χάσουμε κάποιο από τα άτομα των οποίων την εικόνα είχαμε εσωτερικεύσει, δεν αισθανόμαστε μόνο ότι το περιβάλλον είναι φτωχότερο, λόγω της απουσίας τους από τη ζωή μας, αλλά και ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας έχει πεθάνει. 

🪶Εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί συνήθως την ενδοβολή για να μειώσει το άγχος του και να έχει την αίσθηση κάποιας συνέχειας στον εαυτό του, διατηρώντας ψυχολογικούς δεσμούς με αντικείμενα της πρώιμης ζωής του τα οποία τον απορρίπτουν, τότε σε χαρακτηρολογικό επίπεδο θεωρείται ότι είναι καταθλιπτικό. 

🪶Αυτή η διεργασία, την οποία ο Mower (1950) ονόμασε «νευρωτικό παράδοξο», σύμφωνα με το οποίο οι προσπάθειες κατάπνιξης κάποιου συγκεκριμένου άγχους ουσιαστικά οδηγούν στην πρόκληση επιπρόσθετου άγχους.

🪶Κάποιοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την άμυνα της παλινδρόμησης πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι άλλοι. Για παράδειγμα, μερικοί αντιδρούν στο στρες της ανάπτυξης και της αλλαγής εκδηλώνοντας κάποιες ασθένειες, Πολλοί άλλοι, αν και δεν εμφανίζουν μια συγκεκριμένη αρρώστια, μπορεί να αισθάνονται μεγάλη σωματική κατάπτωση και να παραμένουν κλινήρεις. Αυτή η διεργασία σε καμιά περίπτωση δεν είναι συνειδητή (εάν είναι, τότε ορθώς ονομάζεται «προσποιητή ασθένεια») και μπορεί να προκαλέσει ψυχική οδύνη τόσο στο άτομο που παλινδρομεί όσο και στους γύρω του. Αυτό το είδος παλινδρόμησης, που ονομάζεται σωματοποίησης, αντιστέκεται συνήθως στην αλλαγή και η θεραπευτική της αντιμετώπιση αποτελεί μεγάλη πρόκληση (βλ. McDougall, 1989).

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την παλινδρόμηση ως την κύρια στρατηγική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής του, τότε ο όρος με τον οποίο το χαρακτηρίζουμε είναι νηπιακή προσωπικότητας. 

🪶Αν και σε ακραίες καταστάσεις η μόνωση έχει μια πραγματικά προσαρμοστική αξία για το άτομο, η άμυνα αυτή βρίσκεται ένα βαθμό πιο πάνω από τη διάσχιση: η οδυνηρή εμπειρία δεν εξαλείφεται εξ ολοκλήρου από τη συνείδηση, αποκόπτεται όμως το συναισθηματικό της νόημα.

🪶Όταν η βασική άμυνα ενός ατόμου είναι η μόνωση και το πρότυπο ζωής του αντανακλά την υπερεκτίμηση της σκέψης και την υποτίμηση του συναισθήματος, τότε ο χαρακτήρας του αποκαλείται ψυχαναγκαστικός. 

🪶Η διανοητικοποίηση χειρίζεται τη συνηθισμένη συναισθηματική υπερφόρτωση με τον ίδιο τρόπο που η μόνωση χειρίζεται την τραυματική υπερδιέγερση. Η ικανότητα ενός ατόμου να μπορεί να σκέπτεται λογικά σε μια συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση είναι ενδεικτική της ύπαρξης ενός ισχυρού Εγώ, και στο βαθμό που οι συναισθηματικές πτυχές της κατάστασης υφίστανται τελικά επεξεργασία και καταλήγουν σε συναισθηματική αναγνώριση η εν λόγω άμυνα λειτουργεί εποικοδομητικά. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι έχουν κάνει ένα άλμα στην ωρίμανση της προσωπικότητάς τους όταν βλέπουν ότι κάτω από ψυχοπιεστικές συνθήκες είναι ικανοί να αντιδρούν με διανοητικοποίηση και όχι με μια παρορμητική, αντανακλαστική αντίδραση. Όταν όμως ένα άτομο φαίνεται ότι δεν έχει την ικανότητα να απομακρυνθεί από μια αμυντική, χωρίς συναίσθημα θέση, όπως συνέβη με τον κύριο Δουκάκη, τότε οι άλλοι διαισθάνονται ότι δεν είναι ειλικρινές. Το σεξ, ο αστεϊσμός, η καλλιτεχνική έκφραση και άλλες ευχάριστες μορφές παιχνιδιού των ενηλίκων μπορεί να απουσιάζουν χωρίς λόγο σε ένα άτομο που έχει μάθει να εξαρτάται από τη διανοητικοποίηση για να αντιμετωπίζει τη ζωή.

🪶Η ηθικοποίηση συνδέεται στενά με την εκλογίκευση. Στην εκλογίκευση το άτομο αναζητά σε ασυνείδητο επίπεδο λογικές αιτίες για τις πράξεις του. Στην ηθικοποίηση αναζητά τρόπους προκειμένου να αισθανθεί ότι έχει καθήκον να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη πορεία.

🪶Οι ηγέτες που εκμεταλλεύονται την επιθυμία των ψηφοφόρων τους να αισθάνονται ηθικά ανώτεροι μπορούν να επιφέρουν μαζική ηθικοποίηση, και μάλιστα τόσο εύκολα ώστε το κοινό τους ούτε καν να το αντιληφθεί. Η πεποίθηση των αποικιοκρατών ότι μετέδιδαν έναν ανώτερο πολιτισμό στους ανθρώπους που λεηλατούσαν αποτελεί ένα καλό παράδειγμα ηθικοποίησης. Ο Χίτλερ μπορούσε να ικανοποιεί τις δολοφονικές φαντασιώσεις του πείθοντας έναν εκπληκτικό αριθμό οπαδών του ότι η εξάλειψη των Εβραίων, των ομοφυλόφιλων και των Τσιγγάνων ήταν απαραίτητη για την ηθική και πνευματική βελτίωση της ανθρώπινης φυλής. Η ισπανική Ιερά Εξέταση ήταν άλλη μία κοινωνική οργάνωση που χρησιμοποίησε την ηθικοποίηση της επιθετικότητας, της απληστίας και της επιθυμίας για παντοδυναμία.

🪶Όταν η ακύρωση συνιστά μια κεντρική άμυνα στο ρεπερτόριο αμυνών του ατόμου, και στις περιπτώσεις που διάφορες ενέργειες οι οποίες έχουν την ασυνείδητη σημασία της εξιλέωσης για αρνητικές πράξεις του παρελθόντος αναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό να στηρίξουν την αυτοεκτίμηση του ατόμου, τότε θεωρούμε την προσωπικότητα αυτού που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη άμυνα ψυχαναγκαστική. Καθώς οι όροι «ψυχαναγκασμός» και «ψυχαναγκαστικός» συνδέονται τόσο συχνά με ανεπιθύμητες συμπεριφορές, θα ήθελα να τονίσω ότι η έννοια της ψυχαναγκαστικότητας είναι ουδέτερη ως προς το ηθικό της περιεχόμενο. Με άλλα λόγια, ένα άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός πότης, και ένα άλλο άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός ανθρωπιστής.

🪶Οι περισσότεροι από εμάς διατηρούμε κάποια ψήγματα της τάσης μας να στρέφουμε προς τον εαυτό μας αρνητικά συναισθήματα, στάσεις και αντιλήψεις, επειδή έχουμε την ψευδαίσθηση ότι με αυτό τον τρόπο ασκούμε περισσότερο έλεγχο σε καταστάσεις που μας προκαλούν αναστάτωση.

🪶Και ο σεξουαλικός πόθος μπορεί επίσης να μετατεθεί. Με αυτό τον τρόπο τα σεξουαλικά φετίχ μπορούν να γίνουν κατανοητά ως επαναπροσανατολισμός του ερωτικού ενδιαφέροντος από τα ανθρώπινα γεννητικά όργανα σε κάποια σχετική σε ασυνείδητο επίπεδο περιοχή, όπως είναι τα πόδια ή τα παπούτσια. Εάν οι περιστάσεις της ζωής ενός άνδρα τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο γυναικείος κόλπος είναι μια επικίνδυνη περιοχή, κάποιο άλλο αντικείμενο το οποίο σχετίζεται με τη γυναίκα μπορεί να υποκαταστήσει το πρώτο.

🪶Μια βασική ψυχαναλυτική υπόθεση είναι το ότι καμιά προδιάθεση δεν είναι αμιγής. Έτσι, είναι δυνατόν να μισούμε το πρόσωπο που αγαπάμε ή να νιώθουμε μνησικακία για το πρόσωπο για το οποίο αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη.

🪶Ο αντιδραστικός σχηματισμός είναι μια άμυνα που προτιμούν τα άτομα τα οποία χαρακτηρίζονται από ένα συγκεκριμένα είδος ψυχοπαθολογίας, σύμφωνα με την οποία τα εχθρικά συναισθήματα και οι επιθετικές επιθυμίες απασχολούν το άτομο σε μεγάλο βαθμό, ενώ παράλληλα νιώθει ότι κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχό τους. Για παράδειγμα, οι παρανοϊκοί συχνά αισθάνονται μόνο μίσος και καχυποψία, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής μπορεί να υποψιαστεί ότι πέρα από αυτά νιώθουν επίσης λαχτάρα για επαφή και εξάρτηση. Οι ιδεοψυχαναγκαστικοί συχνά πιστεύουν ότι απέναντι στα πρόσωπα εξουσίας τρέφουν μόνο σεβασμό και εκτίμηση, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής υποπτεύεται ότι στην πραγματικότητα νιώθουν και μνησικακία.

🪶Η λαχτάρα των εφήβων να βρουν ήρωες, τους οποίους θα έχουν πρότυπα στην προσπάθειά τους να επιλύσουν τις πολύπλοκες απαιτήσεις της ενήλικης ζωής, είναι γνωστή εδώ και αιώνες. Και μάλιστα το γεγονός ότι οι σύγχρονοι έφηβοι δεν είναι ικανοποιημένοι με τους ήρωες που διαμορφώνονται από το δυτικό πολιτισμό έχει συνδεθεί από κάποιους ψυχαναλυτικούς παρατηρητές με την ανησυχητική αύξηση των εφηβικών αυτοκτονιών τις πρόσφατες δεκαετίες (βλ. για παράδειγμα, Hendin, 1975).

🪶Τα άτομα που στηρίζονται στην εκδραμάτιση για να αντιμετωπίσουν τα ψυχολογικά τους διλήμματα εμπίπτουν στην κατηγορία της παρορμητικής προσωπικότητας. Ο όρος αυτός είναι παραπλανητικός, καθώς υπονοεί την ετοιμότητα του ατόμου να κάνει οτιδήποτε αισθάνεται κάθε στιγμή. Η ψυχοθεραπευτική εμπειρία έχει δείξει ότι αυτό που μπορεί να φαίνεται ως τυχαία, απλή παρορμητικότητα, είναι συχνά μια συμπεριφορά που κατευθύνεται από ασυνείδητα και πολύπλοκα κίνητρα, μια συμπεριφορά που κάθε άλλο παρά αθώα και τυχαία εκφράζεται.

🪶Οι άνθρωποι μπορεί να δίνουν σεξουαλική χροιά σε κάθε εμπειρία τους, με ασυνείδητο σκοπό τη μετατροπή του τρόμου ή του πόνου ή κάποιας άλλης κατακλυσμικής αίσθησης σε διέγερση. Αυτή η διεργασία αναφέρεται στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία και ως ενστικτοποίηση. Η σεξουαλική διέγερση είναι ένα αξιόπιστο μέσο για να αισθάνεται κάνεις ζωντανός, Ένα παιδί μπορεί να κυριαρχήσει στο φόβο του για το θάνατο – λόγω εγκατάλειψης, κακοποίησης ή κάποιας άλλης φοβερής καταστροφής – μετατρέποντας μια τραυματική κατάσταση σε μια άλλη που επιβεβαιώνει τη ζωή. Μελέτες σε άτομα με ασυνήθιστες σεξουαλικές τάσεις συχνά έχουν φέρει στο φως βρεφικά βιώματα που κατέκλυσαν και ανέστειλαν την ικανότητα του παιδιού να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα, τα οποία στη συνέχεια μετασχηματίστηκαν σε εκούσια σεξουαλική επένδυση του τραύματος. Για παράδειγμα, η εργασία του Stoller (1975) με μαζοχιστές (άτομα που αναφέρουν την ανάγκη να βιώνουν πόνο προκειμένου να ικανοποιηθούν ερωτικά) αποκάλυψε ότι ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς είχαν υποστεί επώδυνες ιατρικές επεμβάσεις στην παιδική τους ηλικία.

🪶σεξουαλικά την εμπειρία της μάθησης: η ερωτική παρουσία των ταλαντούχων διδασκάλων έχει επισημανθεί από την εποχή του Σωκράτη. Η τάση των ανθρώπων να ερωτικοποιούν την αντίδρασή τους σε οποιονδήποτε κατέχει ανώτερη δύναμη μπορεί να εξηγήσει γιατί οι πολιτικοί και άλλοι διάσημοι συνήθως κατακλύζονται με σεξουαλικά διαθέσιμους θαυμαστές. Μπορεί επίσης να εξηγήσει το λόγο που το ενδεχόμενο για σεξουαλική κατάχρηση και διαφθορά είναι τόσο μεγάλο στα άτομα που κατέχουν δύναμη, επιρροή και φήμη.

🪶Σήμερα, η μετουσίωση παραμένει μια έννοια την οποία συναντάμε στις περιπτώσεις όπου ένας συγγραφέας αναφέρεται στην ανακάλυψη ενός δημιουργικού τρόπου έκφρασης δυσάρεστων παρορμήσεων και συγκρούσεων.

🪶Θα πρέπει όμως να τονίσουμε ότι το πώς υποφέρει ένα άτομο αντικατοπτρίζει την οργάνωση της προσωπικότητάς του. Επίσης, το πώς ένας θεραπευτής θα μπορέσει να συμβάλει στην ανακούφιση από τον ψυχικό πόνο προϋποθέτει ευαισθησία για τις ατομικές διαφορές. Τόσο ο κάκτος όσο και ο κισσός θα μεγαλώσουν όταν τους παρέχουμε νερό και φως, αλλά ο κηπουρός που δεν εκτιμά τις διαφορές των δύο φυτών δεν θα τα βοηθήσει να φτάσουν σε πλήρη άνθηση. Η αναγνώριση της ποικιλομορφίας του βασικού χαρακτήρα των ανθρώπων είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο για τη διεξαγωγή αποτελεσματικής ψυχοθεραπείας, είτε το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στο χαρακτήρα είτε όχι. Η θεραπευτική στάση η οποία μπορεί να βοηθήσει ένα ψυχαναγκαστικό άτομο με προβλήματα κατάθλιψης είναι διαφορετική από τη θεραπευτική στάση που θα βοηθήσει έναν άλλο καταθλιπτικό ασθενή με υστερικά οργανωμένη προσωπικότητα.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. | Nancy McWilliams 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο της Nancy McWilliams «ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ»

🪶Ο Freud παρατήρησε ότι τα υστερικά άτομα απέφευγαν μεν την αναβίωση οδυνηρών γεγονότων από το παρελθόν τους, αλλά αυτό απέβαινε σε βάρος της συνολικής τους λειτουργικότητας. Σύμφωνα με τη φροϊδική άποψη, θα ήταν προτιμότερο αυτοί οι ασθενείς να βιώσουν ολοκληρωτικά τα σαρωτικά συναισθήματα που τους προκαλούσαν φόβο, και έτσι να ελευθερώσουν την ενέργειά τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Γι’ αυτό το λόγο το αρχικό πλαίσιο προσέγγισης των αμυντικών διεργασιών όριζε ότι καθήκον του γιατρού ήταν να μειώσει την ισχύ τους.

🪶Συγκεκριμένα, αρκετοί ψυχαναλυτές έχουν αντιληφθεί ορισμένα προβλήματα, κυρίως τις «αποδιοργανώσεις» που έχουν ψυχωτική φύση ή που βρίσκονται κοντά στην ψύχωση, ως ένδειξη ανεπαρκών αμυνών. 

🪶Αυτό που χαρακτηρίζει τη μεταιχμιακή ή την ψυχωτική δομή της προσωπικότητας δεν είναι η παρουσία των πρωτόγονων αμυνών, αλλά η απουσία των ώριμων. 

🪶Όταν ένα βρέφος νιώθει υπερβολική διέγερση ή υπερβολικό στρες, συνήθως καταφεύγει στον ύπνο. Η ψυχολογική απόσυρση σε μια διαφορετική κατάσταση συνείδησης είναι μια αυτόματη αντίδραση αυτοπροστασίας η οποία παρατηρείται και στα βρέφη. Οι ενήλικες εκδοχές αυτής της διεργασίας παρατηρούνται σε άτομα που αποχωρούν από κοινωνικές ή διαπροσωπικές περιστάσεις και υποκαθιστούν τις στρεσογόνες γι’ αυτά διεγέρσεις της συναναστροφής τους με τους άλλους με τον εσωτερικό φαντασιωσικό τους κόσμο. Η τάση ορισμένων ατόμων να κάνουν χρήση χημικών ουσιών για την αλλαγή της συνειδησιακής τους κατάστασης μπορεί επίσης να εκληφθεί ως απόσυρση. Μερικοί συνάδελφοι, συμπεριλαμβανομένων κάποιων συνεργατών στις πρόσφατες εκδόσεις του DSM, προτιμούν τον όρο «αυτιστική φαντασίωση» για να αποδώσουν την απόσυρση. Ο όρος αναφέρεται σε μια ιδιαίτερη πτυχή της γενικής τάσης των ατόμων για αποφυγή της προσωπικής επαφής. 

🪶Ένας άλλος τρόπος τον οποίο χρησιμοποιεί το βρέφος για να χειρίζεται δυσάρεστες εμπειρίες είναι το να αρνείται ότι αυτές όντως συμβαίνουν. Η άρνηση έρχεται στην επιφάνεια αυτόματα σε όλους τους ανθρώπους. Αυτή είναι η αρχική αντίδραση σε κάθε είδους καταστροφή. Όλοι οι άνθρωποι που πληροφορούνται για το θάνατο κάποιου σημαντικού τους προσώπου αντιδρούν λέγοντας: «Ω, όχι!». Αυτή η αντίδραση είναι η σκιά μιας αρχαϊκής διεργασίας που έχει τις ρίζες της στον εγωκεντρισμό του παιδιού, όπου η εμπειρία κυριαρχείται από την προλογική πεποίθηση: «αν αυτό δεν το παραδεχτώ, τότε δεν συμβαίνει». 

🪶Σε καταστάσεις κρίσης ή άμεσης ανάγκης η ικανότητα του ατόμου να αρνείται συναισθηματικά ότι η επιβίωσή του κινδυνεύει μπορεί ακόμη και να του σώσει τη ζωή. Αυτό συμβαίνει διότι το άτομο, επιστρατεύοντας την άρνηση, μπορεί να ενεργήσει με έναν τρόπο που αντικειμενικά είναι ο πιο αποτελεσματικός και ηρωικός. Σε κάθε πόλεμο παρουσιάζονται ιστορίες ατόμων που διατήρησαν την ψυχραιμία τους σε απειλητικές και τρομακτικές καταστάσεις και κατάφεραν να σώσουν τον εαυτό τους και τους συντρόφους τους.

🪶Μερικά υγιή κατάλοιπα της βρεφικής αίσθησης παντοδυναμίας παραμένουν σε όλους μας και συνεισφέρουν στη βίωση συναισθημάτων επάρκειας και αποτελεσματικότητας στη ζωή μας. Είναι φυσικό να αισθανόμαστε «ψυχική ευεξία» όταν χρησιμοποιούμε αποτελεσματικά τη θέλησή μας. 

🪶Η πεποίθηση του πρώην αντιπροέδρου Quayle, την οποία είχε εμφυσήσει σε αυτόν η γιαγιά του, ότι ένας άνθρωπος έχει τη δύναμη να πραγματοποιεί οποιονδήποτε στόχο θέσει στη ζωή του, αποτελεί μέρος της αμερικανικής ιδεολογίας που είναι μεν αντίθετη με τον κοινό νου, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργήσει σαν ένας πολύ θετικός και αυτοεκπληρούμενος μύθος.

🪶Έχει εκφραστεί η άποψη ότι το νεογέννητο βιώνει ως ένα και το αυτό τον κόσμο και τον εαυτό. Ο Piaget αποδέχτηκε αυτή την άποψη (1937), όπως φαίνεται στον όρο «πρωτογενής εγωκεντρισμός». Ο όρος αυτός δηλώνει μια φάση της γνωστικής εξέλιξης που είναι σε μεγάλο βαθμό ισοδύναμη με την περίοδο του «πρωτογενούς ναρκισσισμού» σύμφωνα με τον Freud (1914b), στη διάρκεια της οποίας κυριαρχεί η πρωτογενής διεργασία της σκέψης. Από αυτά προκύπτει ότι το νεογέννητο αντιλαμβάνεται ως εσωτερική, τρόπον τινά, την πηγή όλων των γεγονότων που του συμβαίνουν. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αν ένα βρέφος κρυώνει και το άτομο που το φροντίζει το αντιληφθεί και του προσφέρει ζεστασιά, τότε το βρέφος θα βιώσει μια προγλωσσική εμπειρία, στην οποία δίνει την ερμηνεία ότι με κάποιο μαγικό τρόπο έχει εξασφαλίσει ζεστασιά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η επίγνωση του βρέφους ότι ο έλεγχος των δικών του αναγκών μπορεί να πηγάζει από άλλα άτομα, τα οποία είναι ξεχωριστά και βρίσκονται έξω από το ίδιο, δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί.

🪶Ωστόσο, σε μερικά άτομα η ανάγκη της εξιδανίκευσης φαίνεται ότι δεν διαφοροποιείται και πολύ από τη μορφή που είχε στη βρεφική τους ηλικία. Η συμπεριφορά τους φανερώνει ότι μέσα τους επιβιώνουν στοιχεία μιας αρχαϊκής και απελπισμένης προσπάθειας να αναχαιτίσουν τους εσωτερικούς τους φόβους, μέσω της πεποίθησης ότι κάποιος, στον οποίο μπορούν να προσκολληθούν, είναι παντοδύναμος, παντογνώστης και πανάγαθος και ότι μέσω της ψυχολογικής συγχώνευσης με αυτό τον υπέροχο Άλλο θα είναι ασφαλείς. Επιπλέον, ελπίζουν να απαλλαγούν από την ντροπή. Απόρροια της εξιδανίκευσης και της πεποίθησης για την τελειότητα του άλλου είναι ότι το άτομο δεν ανέχεται τις δικές του ατέλειες. Το αντίδοτο σε αυτή την κατάσταση είναι η συγχώνευση με ένα εξιδανικευμένο αντικείμενο. 

🪶…αφού οι προσπάθειές τους για απόκτηση αυτοεκτίμησης επηρεάζονται από την ιδέα ότι για να αγαπήσει κάποιος τον εαυτό του θα πρέπει να τον τελειοποιήσει και όχι να τον αποδεχτεί όπως είναι. Η πρωτόγονη υποτίμηση είναι απλώς η αναπόφευκτη αντίστροφη όψη της ανάγκης για εξιδανίκευση. Από τη στιγμή που τίποτα στην ανθρώπινη ζωή δεν είναι τέλειο, οι αρχαϊκοί τρόποι εξιδανίκευσης είναι καταδικασμένοι να προκαλούν απογοήτευση. Όσο περισσότερο εξιδανικεύεται ένα αντικείμενο, τόσο πιο ραγδαία θα είναι η υποτίμηση η οποία τελικά του συμβεί.

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. 

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την προβολή ως βασικό τρόπο κατανόησης του κόσμου και αντιμετώπισης της ζωής, τότε λέγεται ότι έχει παρανοϊκό χαρακτήρα. 

🪶Ένας διαφορετικός τρόπος με τον οποίο η ενδοβολή μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ψυχοπαθολογίας έχει σχέση με το πένθος και την κατάθλιψη που απορρέει από αυτό (Freud, 1917a). Όταν αγαπάμε κάποιους ανθρώπους ή είμαστε βαθιά συνδεδεμένοι μαζί τους, τότε τους ενδοβάλλουμε και οι αναπαραστάσεις τους μέσα μας γίνονται τμήμα της ταυτότητάς μας («Είμαι ο γιος του Α, ο σύζυγος της Β, ο πατέρας της Γ, ο φίλος της Δ» κ.λπ.). Εάν εξαιτίας ενός θανάτου, ενός αποχωρισμού ή μιας απόρριψης χάσουμε κάποιο από τα άτομα των οποίων την εικόνα είχαμε εσωτερικεύσει, δεν αισθανόμαστε μόνο ότι το περιβάλλον είναι φτωχότερο, λόγω της απουσίας τους από τη ζωή μας, αλλά και ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας έχει πεθάνει. 

🪶Εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί συνήθως την ενδοβολή για να μειώσει το άγχος του και να έχει την αίσθηση κάποιας συνέχειας στον εαυτό του, διατηρώντας ψυχολογικούς δεσμούς με αντικείμενα της πρώιμης ζωής του τα οποία τον απορρίπτουν, τότε σε χαρακτηρολογικό επίπεδο θεωρείται ότι είναι καταθλιπτικό. 

🪶Αυτή η διεργασία, την οποία ο Mower (1950) ονόμασε «νευρωτικό παράδοξο», σύμφωνα με το οποίο οι προσπάθειες κατάπνιξης κάποιου συγκεκριμένου άγχους ουσιαστικά οδηγούν στην πρόκληση επιπρόσθετου άγχους.

🪶Κάποιοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την άμυνα της παλινδρόμησης πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι άλλοι. Για παράδειγμα, μερικοί αντιδρούν στο στρες της ανάπτυξης και της αλλαγής εκδηλώνοντας κάποιες ασθένειες, Πολλοί άλλοι, αν και δεν εμφανίζουν μια συγκεκριμένη αρρώστια, μπορεί να αισθάνονται μεγάλη σωματική κατάπτωση και να παραμένουν κλινήρεις. Αυτή η διεργασία σε καμιά περίπτωση δεν είναι συνειδητή (εάν είναι, τότε ορθώς ονομάζεται «προσποιητή ασθένεια») και μπορεί να προκαλέσει ψυχική οδύνη τόσο στο άτομο που παλινδρομεί όσο και στους γύρω του. Αυτό το είδος παλινδρόμησης, που ονομάζεται σωματοποίησης, αντιστέκεται συνήθως στην αλλαγή και η θεραπευτική της αντιμετώπιση αποτελεί μεγάλη πρόκληση (βλ. McDougall, 1989).

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την παλινδρόμηση ως την κύρια στρατηγική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής του, τότε ο όρος με τον οποίο το χαρακτηρίζουμε είναι νηπιακή προσωπικότητας. 

🪶Αν και σε ακραίες καταστάσεις η μόνωση έχει μια πραγματικά προσαρμοστική αξία για το άτομο, η άμυνα αυτή βρίσκεται ένα βαθμό πιο πάνω από τη διάσχιση: η οδυνηρή εμπειρία δεν εξαλείφεται εξ ολοκλήρου από τη συνείδηση, αποκόπτεται όμως το συναισθηματικό της νόημα.

🪶Όταν η βασική άμυνα ενός ατόμου είναι η μόνωση και το πρότυπο ζωής του αντανακλά την υπερεκτίμηση της σκέψης και την υποτίμηση του συναισθήματος, τότε ο χαρακτήρας του αποκαλείται ψυχαναγκαστικός. 

🪶Η διανοητικοποίηση χειρίζεται τη συνηθισμένη συναισθηματική υπερφόρτωση με τον ίδιο τρόπο που η μόνωση χειρίζεται την τραυματική υπερδιέγερση. Η ικανότητα ενός ατόμου να μπορεί να σκέπτεται λογικά σε μια συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση είναι ενδεικτική της ύπαρξης ενός ισχυρού Εγώ, και στο βαθμό που οι συναισθηματικές πτυχές της κατάστασης υφίστανται τελικά επεξεργασία και καταλήγουν σε συναισθηματική αναγνώριση η εν λόγω άμυνα λειτουργεί εποικοδομητικά. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι έχουν κάνει ένα άλμα στην ωρίμανση της προσωπικότητάς τους όταν βλέπουν ότι κάτω από ψυχοπιεστικές συνθήκες είναι ικανοί να αντιδρούν με διανοητικοποίηση και όχι με μια παρορμητική, αντανακλαστική αντίδραση. Όταν όμως ένα άτομο φαίνεται ότι δεν έχει την ικανότητα να απομακρυνθεί από μια αμυντική, χωρίς συναίσθημα θέση, όπως συνέβη με τον κύριο Δουκάκη, τότε οι άλλοι διαισθάνονται ότι δεν είναι ειλικρινές. Το σεξ, ο αστεϊσμός, η καλλιτεχνική έκφραση και άλλες ευχάριστες μορφές παιχνιδιού των ενηλίκων μπορεί να απουσιάζουν χωρίς λόγο σε ένα άτομο που έχει μάθει να εξαρτάται από τη διανοητικοποίηση για να αντιμετωπίζει τη ζωή.

🪶Η ηθικοποίηση συνδέεται στενά με την εκλογίκευση. Στην εκλογίκευση το άτομο αναζητά σε ασυνείδητο επίπεδο λογικές αιτίες για τις πράξεις του. Στην ηθικοποίηση αναζητά τρόπους προκειμένου να αισθανθεί ότι έχει καθήκον να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη πορεία.

🪶Οι ηγέτες που εκμεταλλεύονται την επιθυμία των ψηφοφόρων τους να αισθάνονται ηθικά ανώτεροι μπορούν να επιφέρουν μαζική ηθικοποίηση, και μάλιστα τόσο εύκολα ώστε το κοινό τους ούτε καν να το αντιληφθεί. Η πεποίθηση των αποικιοκρατών ότι μετέδιδαν έναν ανώτερο πολιτισμό στους ανθρώπους που λεηλατούσαν αποτελεί ένα καλό παράδειγμα ηθικοποίησης. Ο Χίτλερ μπορούσε να ικανοποιεί τις δολοφονικές φαντασιώσεις του πείθοντας έναν εκπληκτικό αριθμό οπαδών του ότι η εξάλειψη των Εβραίων, των ομοφυλόφιλων και των Τσιγγάνων ήταν απαραίτητη για την ηθική και πνευματική βελτίωση της ανθρώπινης φυλής. Η ισπανική Ιερά Εξέταση ήταν άλλη μία κοινωνική οργάνωση που χρησιμοποίησε την ηθικοποίηση της επιθετικότητας, της απληστίας και της επιθυμίας για παντοδυναμία.

🪶Όταν η ακύρωση συνιστά μια κεντρική άμυνα στο ρεπερτόριο αμυνών του ατόμου, και στις περιπτώσεις που διάφορες ενέργειες οι οποίες έχουν την ασυνείδητη σημασία της εξιλέωσης για αρνητικές πράξεις του παρελθόντος αναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό να στηρίξουν την αυτοεκτίμηση του ατόμου, τότε θεωρούμε την προσωπικότητα αυτού που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη άμυνα ψυχαναγκαστική. Καθώς οι όροι «ψυχαναγκασμός» και «ψυχαναγκαστικός» συνδέονται τόσο συχνά με ανεπιθύμητες συμπεριφορές, θα ήθελα να τονίσω ότι η έννοια της ψυχαναγκαστικότητας είναι ουδέτερη ως προς το ηθικό της περιεχόμενο. Με άλλα λόγια, ένα άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός πότης, και ένα άλλο άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός ανθρωπιστής.

🪶Οι περισσότεροι από εμάς διατηρούμε κάποια ψήγματα της τάσης μας να στρέφουμε προς τον εαυτό μας αρνητικά συναισθήματα, στάσεις και αντιλήψεις, επειδή έχουμε την ψευδαίσθηση ότι με αυτό τον τρόπο ασκούμε περισσότερο έλεγχο σε καταστάσεις που μας προκαλούν αναστάτωση.

🪶Και ο σεξουαλικός πόθος μπορεί επίσης να μετατεθεί. Με αυτό τον τρόπο τα σεξουαλικά φετίχ μπορούν να γίνουν κατανοητά ως επαναπροσανατολισμός του ερωτικού ενδιαφέροντος από τα ανθρώπινα γεννητικά όργανα σε κάποια σχετική σε ασυνείδητο επίπεδο περιοχή, όπως είναι τα πόδια ή τα παπούτσια. Εάν οι περιστάσεις της ζωής ενός άνδρα τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο γυναικείος κόλπος είναι μια επικίνδυνη περιοχή, κάποιο άλλο αντικείμενο το οποίο σχετίζεται με τη γυναίκα μπορεί να υποκαταστήσει το πρώτο.

🪶Μια βασική ψυχαναλυτική υπόθεση είναι το ότι καμιά προδιάθεση δεν είναι αμιγής. Έτσι, είναι δυνατόν να μισούμε το πρόσωπο που αγαπάμε ή να νιώθουμε μνησικακία για το πρόσωπο για το οποίο αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη.

🪶Ο αντιδραστικός σχηματισμός είναι μια άμυνα που προτιμούν τα άτομα τα οποία χαρακτηρίζονται από ένα συγκεκριμένα είδος ψυχοπαθολογίας, σύμφωνα με την οποία τα εχθρικά συναισθήματα και οι επιθετικές επιθυμίες απασχολούν το άτομο σε μεγάλο βαθμό, ενώ παράλληλα νιώθει ότι κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχό τους. Για παράδειγμα, οι παρανοϊκοί συχνά αισθάνονται μόνο μίσος και καχυποψία, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής μπορεί να υποψιαστεί ότι πέρα από αυτά νιώθουν επίσης λαχτάρα για επαφή και εξάρτηση. Οι ιδεοψυχαναγκαστικοί συχνά πιστεύουν ότι απέναντι στα πρόσωπα εξουσίας τρέφουν μόνο σεβασμό και εκτίμηση, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής υποπτεύεται ότι στην πραγματικότητα νιώθουν και μνησικακία.

🪶Η λαχτάρα των εφήβων να βρουν ήρωες, τους οποίους θα έχουν πρότυπα στην προσπάθειά τους να επιλύσουν τις πολύπλοκες απαιτήσεις της ενήλικης ζωής, είναι γνωστή εδώ και αιώνες. Και μάλιστα το γεγονός ότι οι σύγχρονοι έφηβοι δεν είναι ικανοποιημένοι με τους ήρωες που διαμορφώνονται από το δυτικό πολιτισμό έχει συνδεθεί από κάποιους ψυχαναλυτικούς παρατηρητές με την ανησυχητική αύξηση των εφηβικών αυτοκτονιών τις πρόσφατες δεκαετίες (βλ. για παράδειγμα, Hendin, 1975).

🪶Τα άτομα που στηρίζονται στην εκδραμάτιση για να αντιμετωπίσουν τα ψυχολογικά τους διλήμματα εμπίπτουν στην κατηγορία της παρορμητικής προσωπικότητας. Ο όρος αυτός είναι παραπλανητικός, καθώς υπονοεί την ετοιμότητα του ατόμου να κάνει οτιδήποτε αισθάνεται κάθε στιγμή. Η ψυχοθεραπευτική εμπειρία έχει δείξει ότι αυτό που μπορεί να φαίνεται ως τυχαία, απλή παρορμητικότητα, είναι συχνά μια συμπεριφορά που κατευθύνεται από ασυνείδητα και πολύπλοκα κίνητρα, μια συμπεριφορά που κάθε άλλο παρά αθώα και τυχαία εκφράζεται.

🪶Οι άνθρωποι μπορεί να δίνουν σεξουαλική χροιά σε κάθε εμπειρία τους, με ασυνείδητο σκοπό τη μετατροπή του τρόμου ή του πόνου ή κάποιας άλλης κατακλυσμικής αίσθησης σε διέγερση. Αυτή η διεργασία αναφέρεται στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία και ως ενστικτοποίηση. Η σεξουαλική διέγερση είναι ένα αξιόπιστο μέσο για να αισθάνεται κάνεις ζωντανός, Ένα παιδί μπορεί να κυριαρχήσει στο φόβο του για το θάνατο – λόγω εγκατάλειψης, κακοποίησης ή κάποιας άλλης φοβερής καταστροφής – μετατρέποντας μια τραυματική κατάσταση σε μια άλλη που επιβεβαιώνει τη ζωή. Μελέτες σε άτομα με ασυνήθιστες σεξουαλικές τάσεις συχνά έχουν φέρει στο φως βρεφικά βιώματα που κατέκλυσαν και ανέστειλαν την ικανότητα του παιδιού να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα, τα οποία στη συνέχεια μετασχηματίστηκαν σε εκούσια σεξουαλική επένδυση του τραύματος. Για παράδειγμα, η εργασία του Stoller (1975) με μαζοχιστές (άτομα που αναφέρουν την ανάγκη να βιώνουν πόνο προκειμένου να ικανοποιηθούν ερωτικά) αποκάλυψε ότι ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς είχαν υποστεί επώδυνες ιατρικές επεμβάσεις στην παιδική τους ηλικία.

🪶σεξουαλικά την εμπειρία της μάθησης: η ερωτική παρουσία των ταλαντούχων διδασκάλων έχει επισημανθεί από την εποχή του Σωκράτη. Η τάση των ανθρώπων να ερωτικοποιούν την αντίδρασή τους σε οποιονδήποτε κατέχει ανώτερη δύναμη μπορεί να εξηγήσει γιατί οι πολιτικοί και άλλοι διάσημοι συνήθως κατακλύζονται με σεξουαλικά διαθέσιμους θαυμαστές. Μπορεί επίσης να εξηγήσει το λόγο που το ενδεχόμενο για σεξουαλική κατάχρηση και διαφθορά είναι τόσο μεγάλο στα άτομα που κατέχουν δύναμη, επιρροή και φήμη.

🪶Σήμερα, η μετουσίωση παραμένει μια έννοια την οποία συναντάμε στις περιπτώσεις όπου ένας συγγραφέας αναφέρεται στην ανακάλυψη ενός δημιουργικού τρόπου έκφρασης δυσάρεστων παρορμήσεων και συγκρούσεων.

🪶Θα πρέπει όμως να τονίσουμε ότι το πώς υποφέρει ένα άτομο αντικατοπτρίζει την οργάνωση της προσωπικότητάς του. Επίσης, το πώς ένας θεραπευτής θα μπορέσει να συμβάλει στην ανακούφιση από τον ψυχικό πόνο προϋποθέτει ευαισθησία για τις ατομικές διαφορές. Τόσο ο κάκτος όσο και ο κισσός θα μεγαλώσουν όταν τους παρέχουμε νερό και φως, αλλά ο κηπουρός που δεν εκτιμά τις διαφορές των δύο φυτών δεν θα τα βοηθήσει να φτάσουν σε πλήρη άνθηση. Η αναγνώριση της ποικιλομορφίας του βασικού χαρακτήρα των ανθρώπων είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο για τη διεξαγωγή αποτελεσματικής ψυχοθεραπείας, είτε το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στο χαρακτήρα είτε όχι. Η θεραπευτική στάση η οποία μπορεί να βοηθήσει ένα ψυχαναγκαστικό άτομο με προβλήματα κατάθλιψης είναι διαφορετική από τη θεραπευτική στάση που θα βοηθήσει έναν άλλο καταθλιπτικό ασθενή με υστερικά οργανωμένη προσωπικότητα.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. | Nancy McWilliams 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο της Nancy McWilliams «ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ»

🪶Ο Freud παρατήρησε ότι τα υστερικά άτομα απέφευγαν μεν την αναβίωση οδυνηρών γεγονότων από το παρελθόν τους, αλλά αυτό απέβαινε σε βάρος της συνολικής τους λειτουργικότητας. Σύμφωνα με τη φροϊδική άποψη, θα ήταν προτιμότερο αυτοί οι ασθενείς να βιώσουν ολοκληρωτικά τα σαρωτικά συναισθήματα που τους προκαλούσαν φόβο, και έτσι να ελευθερώσουν την ενέργειά τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Γι’ αυτό το λόγο το αρχικό πλαίσιο προσέγγισης των αμυντικών διεργασιών όριζε ότι καθήκον του γιατρού ήταν να μειώσει την ισχύ τους.

🪶Συγκεκριμένα, αρκετοί ψυχαναλυτές έχουν αντιληφθεί ορισμένα προβλήματα, κυρίως τις «αποδιοργανώσεις» που έχουν ψυχωτική φύση ή που βρίσκονται κοντά στην ψύχωση, ως ένδειξη ανεπαρκών αμυνών. 

🪶Αυτό που χαρακτηρίζει τη μεταιχμιακή ή την ψυχωτική δομή της προσωπικότητας δεν είναι η παρουσία των πρωτόγονων αμυνών, αλλά η απουσία των ώριμων. 

🪶Όταν ένα βρέφος νιώθει υπερβολική διέγερση ή υπερβολικό στρες, συνήθως καταφεύγει στον ύπνο. Η ψυχολογική απόσυρση σε μια διαφορετική κατάσταση συνείδησης είναι μια αυτόματη αντίδραση αυτοπροστασίας η οποία παρατηρείται και στα βρέφη. Οι ενήλικες εκδοχές αυτής της διεργασίας παρατηρούνται σε άτομα που αποχωρούν από κοινωνικές ή διαπροσωπικές περιστάσεις και υποκαθιστούν τις στρεσογόνες γι’ αυτά διεγέρσεις της συναναστροφής τους με τους άλλους με τον εσωτερικό φαντασιωσικό τους κόσμο. Η τάση ορισμένων ατόμων να κάνουν χρήση χημικών ουσιών για την αλλαγή της συνειδησιακής τους κατάστασης μπορεί επίσης να εκληφθεί ως απόσυρση. Μερικοί συνάδελφοι, συμπεριλαμβανομένων κάποιων συνεργατών στις πρόσφατες εκδόσεις του DSM, προτιμούν τον όρο «αυτιστική φαντασίωση» για να αποδώσουν την απόσυρση. Ο όρος αναφέρεται σε μια ιδιαίτερη πτυχή της γενικής τάσης των ατόμων για αποφυγή της προσωπικής επαφής. 

🪶Ένας άλλος τρόπος τον οποίο χρησιμοποιεί το βρέφος για να χειρίζεται δυσάρεστες εμπειρίες είναι το να αρνείται ότι αυτές όντως συμβαίνουν. Η άρνηση έρχεται στην επιφάνεια αυτόματα σε όλους τους ανθρώπους. Αυτή είναι η αρχική αντίδραση σε κάθε είδους καταστροφή. Όλοι οι άνθρωποι που πληροφορούνται για το θάνατο κάποιου σημαντικού τους προσώπου αντιδρούν λέγοντας: «Ω, όχι!». Αυτή η αντίδραση είναι η σκιά μιας αρχαϊκής διεργασίας που έχει τις ρίζες της στον εγωκεντρισμό του παιδιού, όπου η εμπειρία κυριαρχείται από την προλογική πεποίθηση: «αν αυτό δεν το παραδεχτώ, τότε δεν συμβαίνει». 

🪶Σε καταστάσεις κρίσης ή άμεσης ανάγκης η ικανότητα του ατόμου να αρνείται συναισθηματικά ότι η επιβίωσή του κινδυνεύει μπορεί ακόμη και να του σώσει τη ζωή. Αυτό συμβαίνει διότι το άτομο, επιστρατεύοντας την άρνηση, μπορεί να ενεργήσει με έναν τρόπο που αντικειμενικά είναι ο πιο αποτελεσματικός και ηρωικός. Σε κάθε πόλεμο παρουσιάζονται ιστορίες ατόμων που διατήρησαν την ψυχραιμία τους σε απειλητικές και τρομακτικές καταστάσεις και κατάφεραν να σώσουν τον εαυτό τους και τους συντρόφους τους.

🪶Μερικά υγιή κατάλοιπα της βρεφικής αίσθησης παντοδυναμίας παραμένουν σε όλους μας και συνεισφέρουν στη βίωση συναισθημάτων επάρκειας και αποτελεσματικότητας στη ζωή μας. Είναι φυσικό να αισθανόμαστε «ψυχική ευεξία» όταν χρησιμοποιούμε αποτελεσματικά τη θέλησή μας. 

🪶Η πεποίθηση του πρώην αντιπροέδρου Quayle, την οποία είχε εμφυσήσει σε αυτόν η γιαγιά του, ότι ένας άνθρωπος έχει τη δύναμη να πραγματοποιεί οποιονδήποτε στόχο θέσει στη ζωή του, αποτελεί μέρος της αμερικανικής ιδεολογίας που είναι μεν αντίθετη με τον κοινό νου, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργήσει σαν ένας πολύ θετικός και αυτοεκπληρούμενος μύθος.

🪶Έχει εκφραστεί η άποψη ότι το νεογέννητο βιώνει ως ένα και το αυτό τον κόσμο και τον εαυτό. Ο Piaget αποδέχτηκε αυτή την άποψη (1937), όπως φαίνεται στον όρο «πρωτογενής εγωκεντρισμός». Ο όρος αυτός δηλώνει μια φάση της γνωστικής εξέλιξης που είναι σε μεγάλο βαθμό ισοδύναμη με την περίοδο του «πρωτογενούς ναρκισσισμού» σύμφωνα με τον Freud (1914b), στη διάρκεια της οποίας κυριαρχεί η πρωτογενής διεργασία της σκέψης. Από αυτά προκύπτει ότι το νεογέννητο αντιλαμβάνεται ως εσωτερική, τρόπον τινά, την πηγή όλων των γεγονότων που του συμβαίνουν. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αν ένα βρέφος κρυώνει και το άτομο που το φροντίζει το αντιληφθεί και του προσφέρει ζεστασιά, τότε το βρέφος θα βιώσει μια προγλωσσική εμπειρία, στην οποία δίνει την ερμηνεία ότι με κάποιο μαγικό τρόπο έχει εξασφαλίσει ζεστασιά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η επίγνωση του βρέφους ότι ο έλεγχος των δικών του αναγκών μπορεί να πηγάζει από άλλα άτομα, τα οποία είναι ξεχωριστά και βρίσκονται έξω από το ίδιο, δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί.

🪶Ωστόσο, σε μερικά άτομα η ανάγκη της εξιδανίκευσης φαίνεται ότι δεν διαφοροποιείται και πολύ από τη μορφή που είχε στη βρεφική τους ηλικία. Η συμπεριφορά τους φανερώνει ότι μέσα τους επιβιώνουν στοιχεία μιας αρχαϊκής και απελπισμένης προσπάθειας να αναχαιτίσουν τους εσωτερικούς τους φόβους, μέσω της πεποίθησης ότι κάποιος, στον οποίο μπορούν να προσκολληθούν, είναι παντοδύναμος, παντογνώστης και πανάγαθος και ότι μέσω της ψυχολογικής συγχώνευσης με αυτό τον υπέροχο Άλλο θα είναι ασφαλείς. Επιπλέον, ελπίζουν να απαλλαγούν από την ντροπή. Απόρροια της εξιδανίκευσης και της πεποίθησης για την τελειότητα του άλλου είναι ότι το άτομο δεν ανέχεται τις δικές του ατέλειες. Το αντίδοτο σε αυτή την κατάσταση είναι η συγχώνευση με ένα εξιδανικευμένο αντικείμενο. 

🪶…αφού οι προσπάθειές τους για απόκτηση αυτοεκτίμησης επηρεάζονται από την ιδέα ότι για να αγαπήσει κάποιος τον εαυτό του θα πρέπει να τον τελειοποιήσει και όχι να τον αποδεχτεί όπως είναι. Η πρωτόγονη υποτίμηση είναι απλώς η αναπόφευκτη αντίστροφη όψη της ανάγκης για εξιδανίκευση. Από τη στιγμή που τίποτα στην ανθρώπινη ζωή δεν είναι τέλειο, οι αρχαϊκοί τρόποι εξιδανίκευσης είναι καταδικασμένοι να προκαλούν απογοήτευση. Όσο περισσότερο εξιδανικεύεται ένα αντικείμενο, τόσο πιο ραγδαία θα είναι η υποτίμηση η οποία τελικά του συμβεί.

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. 

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την προβολή ως βασικό τρόπο κατανόησης του κόσμου και αντιμετώπισης της ζωής, τότε λέγεται ότι έχει παρανοϊκό χαρακτήρα. 

🪶Ένας διαφορετικός τρόπος με τον οποίο η ενδοβολή μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ψυχοπαθολογίας έχει σχέση με το πένθος και την κατάθλιψη που απορρέει από αυτό (Freud, 1917a). Όταν αγαπάμε κάποιους ανθρώπους ή είμαστε βαθιά συνδεδεμένοι μαζί τους, τότε τους ενδοβάλλουμε και οι αναπαραστάσεις τους μέσα μας γίνονται τμήμα της ταυτότητάς μας («Είμαι ο γιος του Α, ο σύζυγος της Β, ο πατέρας της Γ, ο φίλος της Δ» κ.λπ.). Εάν εξαιτίας ενός θανάτου, ενός αποχωρισμού ή μιας απόρριψης χάσουμε κάποιο από τα άτομα των οποίων την εικόνα είχαμε εσωτερικεύσει, δεν αισθανόμαστε μόνο ότι το περιβάλλον είναι φτωχότερο, λόγω της απουσίας τους από τη ζωή μας, αλλά και ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας έχει πεθάνει. 

🪶Εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί συνήθως την ενδοβολή για να μειώσει το άγχος του και να έχει την αίσθηση κάποιας συνέχειας στον εαυτό του, διατηρώντας ψυχολογικούς δεσμούς με αντικείμενα της πρώιμης ζωής του τα οποία τον απορρίπτουν, τότε σε χαρακτηρολογικό επίπεδο θεωρείται ότι είναι καταθλιπτικό. 

🪶Αυτή η διεργασία, την οποία ο Mower (1950) ονόμασε «νευρωτικό παράδοξο», σύμφωνα με το οποίο οι προσπάθειες κατάπνιξης κάποιου συγκεκριμένου άγχους ουσιαστικά οδηγούν στην πρόκληση επιπρόσθετου άγχους.

🪶Κάποιοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την άμυνα της παλινδρόμησης πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι άλλοι. Για παράδειγμα, μερικοί αντιδρούν στο στρες της ανάπτυξης και της αλλαγής εκδηλώνοντας κάποιες ασθένειες, Πολλοί άλλοι, αν και δεν εμφανίζουν μια συγκεκριμένη αρρώστια, μπορεί να αισθάνονται μεγάλη σωματική κατάπτωση και να παραμένουν κλινήρεις. Αυτή η διεργασία σε καμιά περίπτωση δεν είναι συνειδητή (εάν είναι, τότε ορθώς ονομάζεται «προσποιητή ασθένεια») και μπορεί να προκαλέσει ψυχική οδύνη τόσο στο άτομο που παλινδρομεί όσο και στους γύρω του. Αυτό το είδος παλινδρόμησης, που ονομάζεται σωματοποίησης, αντιστέκεται συνήθως στην αλλαγή και η θεραπευτική της αντιμετώπιση αποτελεί μεγάλη πρόκληση (βλ. McDougall, 1989).

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την παλινδρόμηση ως την κύρια στρατηγική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής του, τότε ο όρος με τον οποίο το χαρακτηρίζουμε είναι νηπιακή προσωπικότητας. 

🪶Αν και σε ακραίες καταστάσεις η μόνωση έχει μια πραγματικά προσαρμοστική αξία για το άτομο, η άμυνα αυτή βρίσκεται ένα βαθμό πιο πάνω από τη διάσχιση: η οδυνηρή εμπειρία δεν εξαλείφεται εξ ολοκλήρου από τη συνείδηση, αποκόπτεται όμως το συναισθηματικό της νόημα.

🪶Όταν η βασική άμυνα ενός ατόμου είναι η μόνωση και το πρότυπο ζωής του αντανακλά την υπερεκτίμηση της σκέψης και την υποτίμηση του συναισθήματος, τότε ο χαρακτήρας του αποκαλείται ψυχαναγκαστικός. 

🪶Η διανοητικοποίηση χειρίζεται τη συνηθισμένη συναισθηματική υπερφόρτωση με τον ίδιο τρόπο που η μόνωση χειρίζεται την τραυματική υπερδιέγερση. Η ικανότητα ενός ατόμου να μπορεί να σκέπτεται λογικά σε μια συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση είναι ενδεικτική της ύπαρξης ενός ισχυρού Εγώ, και στο βαθμό που οι συναισθηματικές πτυχές της κατάστασης υφίστανται τελικά επεξεργασία και καταλήγουν σε συναισθηματική αναγνώριση η εν λόγω άμυνα λειτουργεί εποικοδομητικά. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι έχουν κάνει ένα άλμα στην ωρίμανση της προσωπικότητάς τους όταν βλέπουν ότι κάτω από ψυχοπιεστικές συνθήκες είναι ικανοί να αντιδρούν με διανοητικοποίηση και όχι με μια παρορμητική, αντανακλαστική αντίδραση. Όταν όμως ένα άτομο φαίνεται ότι δεν έχει την ικανότητα να απομακρυνθεί από μια αμυντική, χωρίς συναίσθημα θέση, όπως συνέβη με τον κύριο Δουκάκη, τότε οι άλλοι διαισθάνονται ότι δεν είναι ειλικρινές. Το σεξ, ο αστεϊσμός, η καλλιτεχνική έκφραση και άλλες ευχάριστες μορφές παιχνιδιού των ενηλίκων μπορεί να απουσιάζουν χωρίς λόγο σε ένα άτομο που έχει μάθει να εξαρτάται από τη διανοητικοποίηση για να αντιμετωπίζει τη ζωή.

🪶Η ηθικοποίηση συνδέεται στενά με την εκλογίκευση. Στην εκλογίκευση το άτομο αναζητά σε ασυνείδητο επίπεδο λογικές αιτίες για τις πράξεις του. Στην ηθικοποίηση αναζητά τρόπους προκειμένου να αισθανθεί ότι έχει καθήκον να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη πορεία.

🪶Οι ηγέτες που εκμεταλλεύονται την επιθυμία των ψηφοφόρων τους να αισθάνονται ηθικά ανώτεροι μπορούν να επιφέρουν μαζική ηθικοποίηση, και μάλιστα τόσο εύκολα ώστε το κοινό τους ούτε καν να το αντιληφθεί. Η πεποίθηση των αποικιοκρατών ότι μετέδιδαν έναν ανώτερο πολιτισμό στους ανθρώπους που λεηλατούσαν αποτελεί ένα καλό παράδειγμα ηθικοποίησης. Ο Χίτλερ μπορούσε να ικανοποιεί τις δολοφονικές φαντασιώσεις του πείθοντας έναν εκπληκτικό αριθμό οπαδών του ότι η εξάλειψη των Εβραίων, των ομοφυλόφιλων και των Τσιγγάνων ήταν απαραίτητη για την ηθική και πνευματική βελτίωση της ανθρώπινης φυλής. Η ισπανική Ιερά Εξέταση ήταν άλλη μία κοινωνική οργάνωση που χρησιμοποίησε την ηθικοποίηση της επιθετικότητας, της απληστίας και της επιθυμίας για παντοδυναμία.

🪶Όταν η ακύρωση συνιστά μια κεντρική άμυνα στο ρεπερτόριο αμυνών του ατόμου, και στις περιπτώσεις που διάφορες ενέργειες οι οποίες έχουν την ασυνείδητη σημασία της εξιλέωσης για αρνητικές πράξεις του παρελθόντος αναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό να στηρίξουν την αυτοεκτίμηση του ατόμου, τότε θεωρούμε την προσωπικότητα αυτού που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη άμυνα ψυχαναγκαστική. Καθώς οι όροι «ψυχαναγκασμός» και «ψυχαναγκαστικός» συνδέονται τόσο συχνά με ανεπιθύμητες συμπεριφορές, θα ήθελα να τονίσω ότι η έννοια της ψυχαναγκαστικότητας είναι ουδέτερη ως προς το ηθικό της περιεχόμενο. Με άλλα λόγια, ένα άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός πότης, και ένα άλλο άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός ανθρωπιστής.

🪶Οι περισσότεροι από εμάς διατηρούμε κάποια ψήγματα της τάσης μας να στρέφουμε προς τον εαυτό μας αρνητικά συναισθήματα, στάσεις και αντιλήψεις, επειδή έχουμε την ψευδαίσθηση ότι με αυτό τον τρόπο ασκούμε περισσότερο έλεγχο σε καταστάσεις που μας προκαλούν αναστάτωση.

🪶Και ο σεξουαλικός πόθος μπορεί επίσης να μετατεθεί. Με αυτό τον τρόπο τα σεξουαλικά φετίχ μπορούν να γίνουν κατανοητά ως επαναπροσανατολισμός του ερωτικού ενδιαφέροντος από τα ανθρώπινα γεννητικά όργανα σε κάποια σχετική σε ασυνείδητο επίπεδο περιοχή, όπως είναι τα πόδια ή τα παπούτσια. Εάν οι περιστάσεις της ζωής ενός άνδρα τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο γυναικείος κόλπος είναι μια επικίνδυνη περιοχή, κάποιο άλλο αντικείμενο το οποίο σχετίζεται με τη γυναίκα μπορεί να υποκαταστήσει το πρώτο.

🪶Μια βασική ψυχαναλυτική υπόθεση είναι το ότι καμιά προδιάθεση δεν είναι αμιγής. Έτσι, είναι δυνατόν να μισούμε το πρόσωπο που αγαπάμε ή να νιώθουμε μνησικακία για το πρόσωπο για το οποίο αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη.

🪶Ο αντιδραστικός σχηματισμός είναι μια άμυνα που προτιμούν τα άτομα τα οποία χαρακτηρίζονται από ένα συγκεκριμένα είδος ψυχοπαθολογίας, σύμφωνα με την οποία τα εχθρικά συναισθήματα και οι επιθετικές επιθυμίες απασχολούν το άτομο σε μεγάλο βαθμό, ενώ παράλληλα νιώθει ότι κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχό τους. Για παράδειγμα, οι παρανοϊκοί συχνά αισθάνονται μόνο μίσος και καχυποψία, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής μπορεί να υποψιαστεί ότι πέρα από αυτά νιώθουν επίσης λαχτάρα για επαφή και εξάρτηση. Οι ιδεοψυχαναγκαστικοί συχνά πιστεύουν ότι απέναντι στα πρόσωπα εξουσίας τρέφουν μόνο σεβασμό και εκτίμηση, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής υποπτεύεται ότι στην πραγματικότητα νιώθουν και μνησικακία.

🪶Η λαχτάρα των εφήβων να βρουν ήρωες, τους οποίους θα έχουν πρότυπα στην προσπάθειά τους να επιλύσουν τις πολύπλοκες απαιτήσεις της ενήλικης ζωής, είναι γνωστή εδώ και αιώνες. Και μάλιστα το γεγονός ότι οι σύγχρονοι έφηβοι δεν είναι ικανοποιημένοι με τους ήρωες που διαμορφώνονται από το δυτικό πολιτισμό έχει συνδεθεί από κάποιους ψυχαναλυτικούς παρατηρητές με την ανησυχητική αύξηση των εφηβικών αυτοκτονιών τις πρόσφατες δεκαετίες (βλ. για παράδειγμα, Hendin, 1975).

🪶Τα άτομα που στηρίζονται στην εκδραμάτιση για να αντιμετωπίσουν τα ψυχολογικά τους διλήμματα εμπίπτουν στην κατηγορία της παρορμητικής προσωπικότητας. Ο όρος αυτός είναι παραπλανητικός, καθώς υπονοεί την ετοιμότητα του ατόμου να κάνει οτιδήποτε αισθάνεται κάθε στιγμή. Η ψυχοθεραπευτική εμπειρία έχει δείξει ότι αυτό που μπορεί να φαίνεται ως τυχαία, απλή παρορμητικότητα, είναι συχνά μια συμπεριφορά που κατευθύνεται από ασυνείδητα και πολύπλοκα κίνητρα, μια συμπεριφορά που κάθε άλλο παρά αθώα και τυχαία εκφράζεται.

🪶Οι άνθρωποι μπορεί να δίνουν σεξουαλική χροιά σε κάθε εμπειρία τους, με ασυνείδητο σκοπό τη μετατροπή του τρόμου ή του πόνου ή κάποιας άλλης κατακλυσμικής αίσθησης σε διέγερση. Αυτή η διεργασία αναφέρεται στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία και ως ενστικτοποίηση. Η σεξουαλική διέγερση είναι ένα αξιόπιστο μέσο για να αισθάνεται κάνεις ζωντανός, Ένα παιδί μπορεί να κυριαρχήσει στο φόβο του για το θάνατο – λόγω εγκατάλειψης, κακοποίησης ή κάποιας άλλης φοβερής καταστροφής – μετατρέποντας μια τραυματική κατάσταση σε μια άλλη που επιβεβαιώνει τη ζωή. Μελέτες σε άτομα με ασυνήθιστες σεξουαλικές τάσεις συχνά έχουν φέρει στο φως βρεφικά βιώματα που κατέκλυσαν και ανέστειλαν την ικανότητα του παιδιού να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα, τα οποία στη συνέχεια μετασχηματίστηκαν σε εκούσια σεξουαλική επένδυση του τραύματος. Για παράδειγμα, η εργασία του Stoller (1975) με μαζοχιστές (άτομα που αναφέρουν την ανάγκη να βιώνουν πόνο προκειμένου να ικανοποιηθούν ερωτικά) αποκάλυψε ότι ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς είχαν υποστεί επώδυνες ιατρικές επεμβάσεις στην παιδική τους ηλικία.

🪶σεξουαλικά την εμπειρία της μάθησης: η ερωτική παρουσία των ταλαντούχων διδασκάλων έχει επισημανθεί από την εποχή του Σωκράτη. Η τάση των ανθρώπων να ερωτικοποιούν την αντίδρασή τους σε οποιονδήποτε κατέχει ανώτερη δύναμη μπορεί να εξηγήσει γιατί οι πολιτικοί και άλλοι διάσημοι συνήθως κατακλύζονται με σεξουαλικά διαθέσιμους θαυμαστές. Μπορεί επίσης να εξηγήσει το λόγο που το ενδεχόμενο για σεξουαλική κατάχρηση και διαφθορά είναι τόσο μεγάλο στα άτομα που κατέχουν δύναμη, επιρροή και φήμη.

🪶Σήμερα, η μετουσίωση παραμένει μια έννοια την οποία συναντάμε στις περιπτώσεις όπου ένας συγγραφέας αναφέρεται στην ανακάλυψη ενός δημιουργικού τρόπου έκφρασης δυσάρεστων παρορμήσεων και συγκρούσεων.

🪶Θα πρέπει όμως να τονίσουμε ότι το πώς υποφέρει ένα άτομο αντικατοπτρίζει την οργάνωση της προσωπικότητάς του. Επίσης, το πώς ένας θεραπευτής θα μπορέσει να συμβάλει στην ανακούφιση από τον ψυχικό πόνο προϋποθέτει ευαισθησία για τις ατομικές διαφορές. Τόσο ο κάκτος όσο και ο κισσός θα μεγαλώσουν όταν τους παρέχουμε νερό και φως, αλλά ο κηπουρός που δεν εκτιμά τις διαφορές των δύο φυτών δεν θα τα βοηθήσει να φτάσουν σε πλήρη άνθηση. Η αναγνώριση της ποικιλομορφίας του βασικού χαρακτήρα των ανθρώπων είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο για τη διεξαγωγή αποτελεσματικής ψυχοθεραπείας, είτε το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στο χαρακτήρα είτε όχι. Η θεραπευτική στάση η οποία μπορεί να βοηθήσει ένα ψυχαναγκαστικό άτομο με προβλήματα κατάθλιψης είναι διαφορετική από τη θεραπευτική στάση που θα βοηθήσει έναν άλλο καταθλιπτικό ασθενή με υστερικά οργανωμένη προσωπικότητα.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. | Nancy McWilliams 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο της Nancy McWilliams «ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ»

🪶Ο Freud παρατήρησε ότι τα υστερικά άτομα απέφευγαν μεν την αναβίωση οδυνηρών γεγονότων από το παρελθόν τους, αλλά αυτό απέβαινε σε βάρος της συνολικής τους λειτουργικότητας. Σύμφωνα με τη φροϊδική άποψη, θα ήταν προτιμότερο αυτοί οι ασθενείς να βιώσουν ολοκληρωτικά τα σαρωτικά συναισθήματα που τους προκαλούσαν φόβο, και έτσι να ελευθερώσουν την ενέργειά τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Γι’ αυτό το λόγο το αρχικό πλαίσιο προσέγγισης των αμυντικών διεργασιών όριζε ότι καθήκον του γιατρού ήταν να μειώσει την ισχύ τους.

🪶Συγκεκριμένα, αρκετοί ψυχαναλυτές έχουν αντιληφθεί ορισμένα προβλήματα, κυρίως τις «αποδιοργανώσεις» που έχουν ψυχωτική φύση ή που βρίσκονται κοντά στην ψύχωση, ως ένδειξη ανεπαρκών αμυνών. 

🪶Αυτό που χαρακτηρίζει τη μεταιχμιακή ή την ψυχωτική δομή της προσωπικότητας δεν είναι η παρουσία των πρωτόγονων αμυνών, αλλά η απουσία των ώριμων. 

🪶Όταν ένα βρέφος νιώθει υπερβολική διέγερση ή υπερβολικό στρες, συνήθως καταφεύγει στον ύπνο. Η ψυχολογική απόσυρση σε μια διαφορετική κατάσταση συνείδησης είναι μια αυτόματη αντίδραση αυτοπροστασίας η οποία παρατηρείται και στα βρέφη. Οι ενήλικες εκδοχές αυτής της διεργασίας παρατηρούνται σε άτομα που αποχωρούν από κοινωνικές ή διαπροσωπικές περιστάσεις και υποκαθιστούν τις στρεσογόνες γι’ αυτά διεγέρσεις της συναναστροφής τους με τους άλλους με τον εσωτερικό φαντασιωσικό τους κόσμο. Η τάση ορισμένων ατόμων να κάνουν χρήση χημικών ουσιών για την αλλαγή της συνειδησιακής τους κατάστασης μπορεί επίσης να εκληφθεί ως απόσυρση. Μερικοί συνάδελφοι, συμπεριλαμβανομένων κάποιων συνεργατών στις πρόσφατες εκδόσεις του DSM, προτιμούν τον όρο «αυτιστική φαντασίωση» για να αποδώσουν την απόσυρση. Ο όρος αναφέρεται σε μια ιδιαίτερη πτυχή της γενικής τάσης των ατόμων για αποφυγή της προσωπικής επαφής. 

🪶Ένας άλλος τρόπος τον οποίο χρησιμοποιεί το βρέφος για να χειρίζεται δυσάρεστες εμπειρίες είναι το να αρνείται ότι αυτές όντως συμβαίνουν. Η άρνηση έρχεται στην επιφάνεια αυτόματα σε όλους τους ανθρώπους. Αυτή είναι η αρχική αντίδραση σε κάθε είδους καταστροφή. Όλοι οι άνθρωποι που πληροφορούνται για το θάνατο κάποιου σημαντικού τους προσώπου αντιδρούν λέγοντας: «Ω, όχι!». Αυτή η αντίδραση είναι η σκιά μιας αρχαϊκής διεργασίας που έχει τις ρίζες της στον εγωκεντρισμό του παιδιού, όπου η εμπειρία κυριαρχείται από την προλογική πεποίθηση: «αν αυτό δεν το παραδεχτώ, τότε δεν συμβαίνει». 

🪶Σε καταστάσεις κρίσης ή άμεσης ανάγκης η ικανότητα του ατόμου να αρνείται συναισθηματικά ότι η επιβίωσή του κινδυνεύει μπορεί ακόμη και να του σώσει τη ζωή. Αυτό συμβαίνει διότι το άτομο, επιστρατεύοντας την άρνηση, μπορεί να ενεργήσει με έναν τρόπο που αντικειμενικά είναι ο πιο αποτελεσματικός και ηρωικός. Σε κάθε πόλεμο παρουσιάζονται ιστορίες ατόμων που διατήρησαν την ψυχραιμία τους σε απειλητικές και τρομακτικές καταστάσεις και κατάφεραν να σώσουν τον εαυτό τους και τους συντρόφους τους.

🪶Μερικά υγιή κατάλοιπα της βρεφικής αίσθησης παντοδυναμίας παραμένουν σε όλους μας και συνεισφέρουν στη βίωση συναισθημάτων επάρκειας και αποτελεσματικότητας στη ζωή μας. Είναι φυσικό να αισθανόμαστε «ψυχική ευεξία» όταν χρησιμοποιούμε αποτελεσματικά τη θέλησή μας. 

🪶Η πεποίθηση του πρώην αντιπροέδρου Quayle, την οποία είχε εμφυσήσει σε αυτόν η γιαγιά του, ότι ένας άνθρωπος έχει τη δύναμη να πραγματοποιεί οποιονδήποτε στόχο θέσει στη ζωή του, αποτελεί μέρος της αμερικανικής ιδεολογίας που είναι μεν αντίθετη με τον κοινό νου, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργήσει σαν ένας πολύ θετικός και αυτοεκπληρούμενος μύθος.

🪶Έχει εκφραστεί η άποψη ότι το νεογέννητο βιώνει ως ένα και το αυτό τον κόσμο και τον εαυτό. Ο Piaget αποδέχτηκε αυτή την άποψη (1937), όπως φαίνεται στον όρο «πρωτογενής εγωκεντρισμός». Ο όρος αυτός δηλώνει μια φάση της γνωστικής εξέλιξης που είναι σε μεγάλο βαθμό ισοδύναμη με την περίοδο του «πρωτογενούς ναρκισσισμού» σύμφωνα με τον Freud (1914b), στη διάρκεια της οποίας κυριαρχεί η πρωτογενής διεργασία της σκέψης. Από αυτά προκύπτει ότι το νεογέννητο αντιλαμβάνεται ως εσωτερική, τρόπον τινά, την πηγή όλων των γεγονότων που του συμβαίνουν. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αν ένα βρέφος κρυώνει και το άτομο που το φροντίζει το αντιληφθεί και του προσφέρει ζεστασιά, τότε το βρέφος θα βιώσει μια προγλωσσική εμπειρία, στην οποία δίνει την ερμηνεία ότι με κάποιο μαγικό τρόπο έχει εξασφαλίσει ζεστασιά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η επίγνωση του βρέφους ότι ο έλεγχος των δικών του αναγκών μπορεί να πηγάζει από άλλα άτομα, τα οποία είναι ξεχωριστά και βρίσκονται έξω από το ίδιο, δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί.

🪶Ωστόσο, σε μερικά άτομα η ανάγκη της εξιδανίκευσης φαίνεται ότι δεν διαφοροποιείται και πολύ από τη μορφή που είχε στη βρεφική τους ηλικία. Η συμπεριφορά τους φανερώνει ότι μέσα τους επιβιώνουν στοιχεία μιας αρχαϊκής και απελπισμένης προσπάθειας να αναχαιτίσουν τους εσωτερικούς τους φόβους, μέσω της πεποίθησης ότι κάποιος, στον οποίο μπορούν να προσκολληθούν, είναι παντοδύναμος, παντογνώστης και πανάγαθος και ότι μέσω της ψυχολογικής συγχώνευσης με αυτό τον υπέροχο Άλλο θα είναι ασφαλείς. Επιπλέον, ελπίζουν να απαλλαγούν από την ντροπή. Απόρροια της εξιδανίκευσης και της πεποίθησης για την τελειότητα του άλλου είναι ότι το άτομο δεν ανέχεται τις δικές του ατέλειες. Το αντίδοτο σε αυτή την κατάσταση είναι η συγχώνευση με ένα εξιδανικευμένο αντικείμενο. 

🪶…αφού οι προσπάθειές τους για απόκτηση αυτοεκτίμησης επηρεάζονται από την ιδέα ότι για να αγαπήσει κάποιος τον εαυτό του θα πρέπει να τον τελειοποιήσει και όχι να τον αποδεχτεί όπως είναι. Η πρωτόγονη υποτίμηση είναι απλώς η αναπόφευκτη αντίστροφη όψη της ανάγκης για εξιδανίκευση. Από τη στιγμή που τίποτα στην ανθρώπινη ζωή δεν είναι τέλειο, οι αρχαϊκοί τρόποι εξιδανίκευσης είναι καταδικασμένοι να προκαλούν απογοήτευση. Όσο περισσότερο εξιδανικεύεται ένα αντικείμενο, τόσο πιο ραγδαία θα είναι η υποτίμηση η οποία τελικά του συμβεί.

🪶Τόσο στην προβολή όσο και στην ενδοβολή δεν υπάρχει ψυχολογικό όριο ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και στον κόσμο που το περιβάλλει. 

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την προβολή ως βασικό τρόπο κατανόησης του κόσμου και αντιμετώπισης της ζωής, τότε λέγεται ότι έχει παρανοϊκό χαρακτήρα. 

🪶Ένας διαφορετικός τρόπος με τον οποίο η ενδοβολή μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ψυχοπαθολογίας έχει σχέση με το πένθος και την κατάθλιψη που απορρέει από αυτό (Freud, 1917a). Όταν αγαπάμε κάποιους ανθρώπους ή είμαστε βαθιά συνδεδεμένοι μαζί τους, τότε τους ενδοβάλλουμε και οι αναπαραστάσεις τους μέσα μας γίνονται τμήμα της ταυτότητάς μας («Είμαι ο γιος του Α, ο σύζυγος της Β, ο πατέρας της Γ, ο φίλος της Δ» κ.λπ.). Εάν εξαιτίας ενός θανάτου, ενός αποχωρισμού ή μιας απόρριψης χάσουμε κάποιο από τα άτομα των οποίων την εικόνα είχαμε εσωτερικεύσει, δεν αισθανόμαστε μόνο ότι το περιβάλλον είναι φτωχότερο, λόγω της απουσίας τους από τη ζωή μας, αλλά και ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας έχει πεθάνει. 

🪶Εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί συνήθως την ενδοβολή για να μειώσει το άγχος του και να έχει την αίσθηση κάποιας συνέχειας στον εαυτό του, διατηρώντας ψυχολογικούς δεσμούς με αντικείμενα της πρώιμης ζωής του τα οποία τον απορρίπτουν, τότε σε χαρακτηρολογικό επίπεδο θεωρείται ότι είναι καταθλιπτικό. 

🪶Αυτή η διεργασία, την οποία ο Mower (1950) ονόμασε «νευρωτικό παράδοξο», σύμφωνα με το οποίο οι προσπάθειες κατάπνιξης κάποιου συγκεκριμένου άγχους ουσιαστικά οδηγούν στην πρόκληση επιπρόσθετου άγχους.

🪶Κάποιοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την άμυνα της παλινδρόμησης πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι άλλοι. Για παράδειγμα, μερικοί αντιδρούν στο στρες της ανάπτυξης και της αλλαγής εκδηλώνοντας κάποιες ασθένειες, Πολλοί άλλοι, αν και δεν εμφανίζουν μια συγκεκριμένη αρρώστια, μπορεί να αισθάνονται μεγάλη σωματική κατάπτωση και να παραμένουν κλινήρεις. Αυτή η διεργασία σε καμιά περίπτωση δεν είναι συνειδητή (εάν είναι, τότε ορθώς ονομάζεται «προσποιητή ασθένεια») και μπορεί να προκαλέσει ψυχική οδύνη τόσο στο άτομο που παλινδρομεί όσο και στους γύρω του. Αυτό το είδος παλινδρόμησης, που ονομάζεται σωματοποίησης, αντιστέκεται συνήθως στην αλλαγή και η θεραπευτική της αντιμετώπιση αποτελεί μεγάλη πρόκληση (βλ. McDougall, 1989).

🪶Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί την παλινδρόμηση ως την κύρια στρατηγική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής του, τότε ο όρος με τον οποίο το χαρακτηρίζουμε είναι νηπιακή προσωπικότητας. 

🪶Αν και σε ακραίες καταστάσεις η μόνωση έχει μια πραγματικά προσαρμοστική αξία για το άτομο, η άμυνα αυτή βρίσκεται ένα βαθμό πιο πάνω από τη διάσχιση: η οδυνηρή εμπειρία δεν εξαλείφεται εξ ολοκλήρου από τη συνείδηση, αποκόπτεται όμως το συναισθηματικό της νόημα.

🪶Όταν η βασική άμυνα ενός ατόμου είναι η μόνωση και το πρότυπο ζωής του αντανακλά την υπερεκτίμηση της σκέψης και την υποτίμηση του συναισθήματος, τότε ο χαρακτήρας του αποκαλείται ψυχαναγκαστικός. 

🪶Η διανοητικοποίηση χειρίζεται τη συνηθισμένη συναισθηματική υπερφόρτωση με τον ίδιο τρόπο που η μόνωση χειρίζεται την τραυματική υπερδιέγερση. Η ικανότητα ενός ατόμου να μπορεί να σκέπτεται λογικά σε μια συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση είναι ενδεικτική της ύπαρξης ενός ισχυρού Εγώ, και στο βαθμό που οι συναισθηματικές πτυχές της κατάστασης υφίστανται τελικά επεξεργασία και καταλήγουν σε συναισθηματική αναγνώριση η εν λόγω άμυνα λειτουργεί εποικοδομητικά. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι έχουν κάνει ένα άλμα στην ωρίμανση της προσωπικότητάς τους όταν βλέπουν ότι κάτω από ψυχοπιεστικές συνθήκες είναι ικανοί να αντιδρούν με διανοητικοποίηση και όχι με μια παρορμητική, αντανακλαστική αντίδραση. Όταν όμως ένα άτομο φαίνεται ότι δεν έχει την ικανότητα να απομακρυνθεί από μια αμυντική, χωρίς συναίσθημα θέση, όπως συνέβη με τον κύριο Δουκάκη, τότε οι άλλοι διαισθάνονται ότι δεν είναι ειλικρινές. Το σεξ, ο αστεϊσμός, η καλλιτεχνική έκφραση και άλλες ευχάριστες μορφές παιχνιδιού των ενηλίκων μπορεί να απουσιάζουν χωρίς λόγο σε ένα άτομο που έχει μάθει να εξαρτάται από τη διανοητικοποίηση για να αντιμετωπίζει τη ζωή.

🪶Η ηθικοποίηση συνδέεται στενά με την εκλογίκευση. Στην εκλογίκευση το άτομο αναζητά σε ασυνείδητο επίπεδο λογικές αιτίες για τις πράξεις του. Στην ηθικοποίηση αναζητά τρόπους προκειμένου να αισθανθεί ότι έχει καθήκον να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη πορεία.

🪶Οι ηγέτες που εκμεταλλεύονται την επιθυμία των ψηφοφόρων τους να αισθάνονται ηθικά ανώτεροι μπορούν να επιφέρουν μαζική ηθικοποίηση, και μάλιστα τόσο εύκολα ώστε το κοινό τους ούτε καν να το αντιληφθεί. Η πεποίθηση των αποικιοκρατών ότι μετέδιδαν έναν ανώτερο πολιτισμό στους ανθρώπους που λεηλατούσαν αποτελεί ένα καλό παράδειγμα ηθικοποίησης. Ο Χίτλερ μπορούσε να ικανοποιεί τις δολοφονικές φαντασιώσεις του πείθοντας έναν εκπληκτικό αριθμό οπαδών του ότι η εξάλειψη των Εβραίων, των ομοφυλόφιλων και των Τσιγγάνων ήταν απαραίτητη για την ηθική και πνευματική βελτίωση της ανθρώπινης φυλής. Η ισπανική Ιερά Εξέταση ήταν άλλη μία κοινωνική οργάνωση που χρησιμοποίησε την ηθικοποίηση της επιθετικότητας, της απληστίας και της επιθυμίας για παντοδυναμία.

🪶Όταν η ακύρωση συνιστά μια κεντρική άμυνα στο ρεπερτόριο αμυνών του ατόμου, και στις περιπτώσεις που διάφορες ενέργειες οι οποίες έχουν την ασυνείδητη σημασία της εξιλέωσης για αρνητικές πράξεις του παρελθόντος αναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό να στηρίξουν την αυτοεκτίμηση του ατόμου, τότε θεωρούμε την προσωπικότητα αυτού που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη άμυνα ψυχαναγκαστική. Καθώς οι όροι «ψυχαναγκασμός» και «ψυχαναγκαστικός» συνδέονται τόσο συχνά με ανεπιθύμητες συμπεριφορές, θα ήθελα να τονίσω ότι η έννοια της ψυχαναγκαστικότητας είναι ουδέτερη ως προς το ηθικό της περιεχόμενο. Με άλλα λόγια, ένα άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός πότης, και ένα άλλο άτομο μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικός ανθρωπιστής.

🪶Οι περισσότεροι από εμάς διατηρούμε κάποια ψήγματα της τάσης μας να στρέφουμε προς τον εαυτό μας αρνητικά συναισθήματα, στάσεις και αντιλήψεις, επειδή έχουμε την ψευδαίσθηση ότι με αυτό τον τρόπο ασκούμε περισσότερο έλεγχο σε καταστάσεις που μας προκαλούν αναστάτωση.

🪶Και ο σεξουαλικός πόθος μπορεί επίσης να μετατεθεί. Με αυτό τον τρόπο τα σεξουαλικά φετίχ μπορούν να γίνουν κατανοητά ως επαναπροσανατολισμός του ερωτικού ενδιαφέροντος από τα ανθρώπινα γεννητικά όργανα σε κάποια σχετική σε ασυνείδητο επίπεδο περιοχή, όπως είναι τα πόδια ή τα παπούτσια. Εάν οι περιστάσεις της ζωής ενός άνδρα τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο γυναικείος κόλπος είναι μια επικίνδυνη περιοχή, κάποιο άλλο αντικείμενο το οποίο σχετίζεται με τη γυναίκα μπορεί να υποκαταστήσει το πρώτο.

🪶Μια βασική ψυχαναλυτική υπόθεση είναι το ότι καμιά προδιάθεση δεν είναι αμιγής. Έτσι, είναι δυνατόν να μισούμε το πρόσωπο που αγαπάμε ή να νιώθουμε μνησικακία για το πρόσωπο για το οποίο αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη.

🪶Ο αντιδραστικός σχηματισμός είναι μια άμυνα που προτιμούν τα άτομα τα οποία χαρακτηρίζονται από ένα συγκεκριμένα είδος ψυχοπαθολογίας, σύμφωνα με την οποία τα εχθρικά συναισθήματα και οι επιθετικές επιθυμίες απασχολούν το άτομο σε μεγάλο βαθμό, ενώ παράλληλα νιώθει ότι κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχό τους. Για παράδειγμα, οι παρανοϊκοί συχνά αισθάνονται μόνο μίσος και καχυποψία, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής μπορεί να υποψιαστεί ότι πέρα από αυτά νιώθουν επίσης λαχτάρα για επαφή και εξάρτηση. Οι ιδεοψυχαναγκαστικοί συχνά πιστεύουν ότι απέναντι στα πρόσωπα εξουσίας τρέφουν μόνο σεβασμό και εκτίμηση, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής υποπτεύεται ότι στην πραγματικότητα νιώθουν και μνησικακία.

🪶Η λαχτάρα των εφήβων να βρουν ήρωες, τους οποίους θα έχουν πρότυπα στην προσπάθειά τους να επιλύσουν τις πολύπλοκες απαιτήσεις της ενήλικης ζωής, είναι γνωστή εδώ και αιώνες. Και μάλιστα το γεγονός ότι οι σύγχρονοι έφηβοι δεν είναι ικανοποιημένοι με τους ήρωες που διαμορφώνονται από το δυτικό πολιτισμό έχει συνδεθεί από κάποιους ψυχαναλυτικούς παρατηρητές με την ανησυχητική αύξηση των εφηβικών αυτοκτονιών τις πρόσφατες δεκαετίες (βλ. για παράδειγμα, Hendin, 1975).

🪶Τα άτομα που στηρίζονται στην εκδραμάτιση για να αντιμετωπίσουν τα ψυχολογικά τους διλήμματα εμπίπτουν στην κατηγορία της παρορμητικής προσωπικότητας. Ο όρος αυτός είναι παραπλανητικός, καθώς υπονοεί την ετοιμότητα του ατόμου να κάνει οτιδήποτε αισθάνεται κάθε στιγμή. Η ψυχοθεραπευτική εμπειρία έχει δείξει ότι αυτό που μπορεί να φαίνεται ως τυχαία, απλή παρορμητικότητα, είναι συχνά μια συμπεριφορά που κατευθύνεται από ασυνείδητα και πολύπλοκα κίνητρα, μια συμπεριφορά που κάθε άλλο παρά αθώα και τυχαία εκφράζεται.

🪶Οι άνθρωποι μπορεί να δίνουν σεξουαλική χροιά σε κάθε εμπειρία τους, με ασυνείδητο σκοπό τη μετατροπή του τρόμου ή του πόνου ή κάποιας άλλης κατακλυσμικής αίσθησης σε διέγερση. Αυτή η διεργασία αναφέρεται στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία και ως ενστικτοποίηση. Η σεξουαλική διέγερση είναι ένα αξιόπιστο μέσο για να αισθάνεται κάνεις ζωντανός, Ένα παιδί μπορεί να κυριαρχήσει στο φόβο του για το θάνατο – λόγω εγκατάλειψης, κακοποίησης ή κάποιας άλλης φοβερής καταστροφής – μετατρέποντας μια τραυματική κατάσταση σε μια άλλη που επιβεβαιώνει τη ζωή. Μελέτες σε άτομα με ασυνήθιστες σεξουαλικές τάσεις συχνά έχουν φέρει στο φως βρεφικά βιώματα που κατέκλυσαν και ανέστειλαν την ικανότητα του παιδιού να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα, τα οποία στη συνέχεια μετασχηματίστηκαν σε εκούσια σεξουαλική επένδυση του τραύματος. Για παράδειγμα, η εργασία του Stoller (1975) με μαζοχιστές (άτομα που αναφέρουν την ανάγκη να βιώνουν πόνο προκειμένου να ικανοποιηθούν ερωτικά) αποκάλυψε ότι ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς είχαν υποστεί επώδυνες ιατρικές επεμβάσεις στην παιδική τους ηλικία.

🪶σεξουαλικά την εμπειρία της μάθησης: η ερωτική παρουσία των ταλαντούχων διδασκάλων έχει επισημανθεί από την εποχή του Σωκράτη. Η τάση των ανθρώπων να ερωτικοποιούν την αντίδρασή τους σε οποιονδήποτε κατέχει ανώτερη δύναμη μπορεί να εξηγήσει γιατί οι πολιτικοί και άλλοι διάσημοι συνήθως κατακλύζονται με σεξουαλικά διαθέσιμους θαυμαστές. Μπορεί επίσης να εξηγήσει το λόγο που το ενδεχόμενο για σεξουαλική κατάχρηση και διαφθορά είναι τόσο μεγάλο στα άτομα που κατέχουν δύναμη, επιρροή και φήμη.

🪶Σήμερα, η μετουσίωση παραμένει μια έννοια την οποία συναντάμε στις περιπτώσεις όπου ένας συγγραφέας αναφέρεται στην ανακάλυψη ενός δημιουργικού τρόπου έκφρασης δυσάρεστων παρορμήσεων και συγκρούσεων.

🪶Θα πρέπει όμως να τονίσουμε ότι το πώς υποφέρει ένα άτομο αντικατοπτρίζει την οργάνωση της προσωπικότητάς του. Επίσης, το πώς ένας θεραπευτής θα μπορέσει να συμβάλει στην ανακούφιση από τον ψυχικό πόνο προϋποθέτει ευαισθησία για τις ατομικές διαφορές. Τόσο ο κάκτος όσο και ο κισσός θα μεγαλώσουν όταν τους παρέχουμε νερό και φως, αλλά ο κηπουρός που δεν εκτιμά τις διαφορές των δύο φυτών δεν θα τα βοηθήσει να φτάσουν σε πλήρη άνθηση. Η αναγνώριση της ποικιλομορφίας του βασικού χαρακτήρα των ανθρώπων είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο για τη διεξαγωγή αποτελεσματικής ψυχοθεραπείας, είτε το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στο χαρακτήρα είτε όχι. Η θεραπευτική στάση η οποία μπορεί να βοηθήσει ένα ψυχαναγκαστικό άτομο με προβλήματα κατάθλιψης είναι διαφορετική από τη θεραπευτική στάση που θα βοηθήσει έναν άλλο καταθλιπτικό ασθενή με υστερικά οργανωμένη προσωπικότητα.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη.[…] | από το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας»

[INTERNATIONAL FESTIVAL FOR CONTEMPORARY VISUAL MEDIA | Thessaloniki 2024]

Αξιοσημείωτα από  το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας» 

♧ Κανένας άντρας δεν ξέρει εμφανώς τι είναι μια γυναίκα. Και εδώ ξεδιπλώνεται το ακόλουθο τρομερό παράδοξο: Παραδίδεται στα χέρια του άντρα για να είναι μια γυναίκα, μα φαίνεται πως καταλήγει ξανά να αποτελεί απλώς και μόνο ένα σώμα-πράγμα, σώμα-όργανο, σώμα-σκεύος ηδονής. Είναι ένα επαχθές μοντέλο συμπεριφοράς που επιβεβαιώνεται ευρέως στην κλινική εμπειρία: Οι γυναίκες λυγίζουν στην αντρική φαντασίωση με την ψευδαίσθηση ότι η συνολική τους ανταπόκριση σε αυτό καθιστά δυνατό το να παραμερίσουν τη δυσκολία ως προς το να υποκειμενικοποιήσουν το μυστήριο της γυναικείας επιθυμίας. 

♧Επομένως, ενώ η πατρική κληρονομιά αρθρώνεται μέσω μιας διαδικασίας εξιδανικευτικής ταύτισης του γιου με τον πατέρα, η μητρική κληρονομιά φαίνεται να αναχαιτίζεται μπροστά στην αδυναμία μετάδοσης του τι είναι μια πραγματική γυναίκα. 

♧Η δυνατότητα του χωρισμού καθίσταται πιο δύσκολη από την απουσία της αγάπης παρά από την παρουσία της. 

♧Η γλυκιά και ελεύθερη φωνή της γιαγιάς γίνεται το αντίδοτο στη μεταλλική και άγρια φωνή της μητέρας. Είναι αυτό που όταν γίνει γυναίκα θα αναζητά σε όλους τους άντρες που θα αγαπήσει. Θα ερωτεύεται πάντα τη φωνή τους, προκειμένου η φωνή αυτή να μπορέσει να της ανταποδώσει την αναγνώριση της αγάπη της σε αντιδιαστολή με την αγριότητα της μητρικής βίας που την καθήλωνε στη θέση του απορριφθέντος αντικειμένου. Η φωνή διαχωρίζεται: από τη μία μεριά, είναι το τραυματικό αποτύπωμα της μητρικής φωνής, της προσβολής και της βίας από την άλλη, είναι η γλυκιά φωνή της γιαγιάς.

♧Πιο σημαντικό από το να εξασφαλίσουμε ικανοποίηση και χαρά στο παιδί είναι να υποδεχτούμε τη ζωή του σε ένα περιβάλλον επιθυμίας, να έχουμε επιθυμήσει, να έχουμε θελήσει αυτή τη ζωή ήδη πριν από τη σύλληψή της.» Αν αυτή η επιθυμία είναι απούσα, αν το παιδί δεν είναι επιθυμητό ήδη πριν από τη γέννησή του, αν δεν το ήθελαν, αν καμία επιθυμία δεν το περιμένει, τότε η συνέπεια είναι ο ακρωτηριασμός της ίδιας της αίσθησης της ζωής. 

♧ Η δύναμη της μητέρας που στερείται ορίου μπορεί να εμφανιστεί ως μια δύναμη σκοτεινή, την οποία ούτε το Όνομα του Πατέρα είναι σε θέση να εξυγιάνει ολοκληρωτικά. Το σύμπτωμα που βασανίζει τον ασθενή μου στην ενήλικη ζωή απηχούσε αυτό το αρχικό τραύμα. Πράγματι, κάθε φορά που συναντούσε μια γυναίκα η οποία του ήταν επιθυμητή, ένιωθε κυριολεκτικά να πέφτει στο κενό.

♧ Η δύναμη της μητέρας δεν έχει όρια γιατί εξασκείται πάνω σε ένα είναι το παιδί το οποίο προσδιορίζεται από το αδύνατο τού να είναι ανεξάρτητο. Το έλεγε καλά με τον δικό του τρόπο ο Σαρτρ: Γεννιόμαστε πάντα ως αντικείμενα στα χέρια του Άλλου. 

♧ Αν υπήρξε μια εποχή η εποχή της πατριαρχικής ιδεολογίας- στην οποία η μητέρα είχε την τάση να σκοτώνει τη γυναίκα, τώρα φαίνεται πως ο κίνδυνος είναι ο αντίθετος, είναι η γυναίκα που μπορεί να σκοτώσει τη μητέρα. 

♧ «Το να τον αγαπάς δεν σημαίνει ότι μπορείς να τον σώσεις». Πράγματι δεν είναι η μητρική αγάπη που σε αυτή την περίπτωση σώζει από την αρρώστια, αλλά ακριβώς ο αιμομεικτικός της χαρακτήρας –η αγάπη χωρίς όρια είναι αυτός που γεννά και διατηρεί την αρρώστια. 

♧ Μια γυναίκα δεν μπορεί να νιώσει ικανοποίηση απέναντι σε έναν άντρα που αγαπάει, με το να είναι μόνο μητέρα. Δικαίως απαιτεί να εξακολουθήσει να υφίσταται και να είναι επιθυμητή ως γυναίκα. 

♧ Η Μήδεια είναι ένα «εγκληματικό μόρφωμα»: Εγκαταλείπει την πατρίδα της, προδίδει τον πατέρα της, σκοτώνει τον αδελφό της, προκαλεί τον θάνατο του θείου του άντρα της, της αντιπάλου της, της Γλαύκης, και του πατέρα της, προτού σκοτώσει χωρίς δισταγμό τα παιδιά της. Η Μήδεια όχι μόνο ενσαρκώνει την ανυποταγή της γυναίκας στις συμβάσεις και τους νόμους, οι οποίοι ρυθμίζουν τη ζωή στην οικογένεια και τον θεσμό του γάμου, που με τη σειρά του την υποχρεώνει να υποταχτεί στην εξουσία του άντρα, αλλά πιο ριζικά, δείχνει ότι ούτε η μητρότητα είναι αρκετή για να την κάνει να νιώσει ολοκληρωμένη στη ζωή, να αντισταθμίσει την απώλεια του έρωτά της. Δείχνει επίσης ότι καμία γυναίκα δεν μπορεί να απορροφηθεί και να ακυρωθεί από τη μητέρα.  

♧ Η ανικανοποίητη επιθυμία αυτής της μητέρας είναι Η επιθυμία μιας γυναίκας που δεν μπορεί να βρει γαλήνη εξαιτίας του αποκλεισμού που υπέστη από την πατρική της οικογένεια. Παραγκωνισμένη, έχοντας βιώσει την απόρριψη, αυτή η γυναίκα ζει την κληρονομιά με τη μορφή της αγανακτισμένης και ανίσχυρης εναντίωσης χωρίς διαλεκτική. Θα φέρει πάνω της την αρχική σφραγίδα του αποκλεισμού χωρίς να μπορέσει ποτέ να απαλλαγεί από αυτήν. Η πρόσβαση στη μητρότητα είναι μόνο ένα πέρασμα σε μια καταστροφική πράξη για να ξεφύγει από μια ζωή για την οποία αποφάσιζαν άλλοι. Η επιθυμία της μητέρας δεν μπορεί να υποκειμενικοποιηθεί. Το παιδί παραμένει μια μακρινή, υπερβολικά μακρινή επίκληση. 

♧ Κοιτάζεται στον καθρέφτη και αποφασίζει να το αγοράσει για την ίδια, προτείνοντας στην κόρη της να βρει ένα άλλο, που θα είναι πιο κατάλληλο γι’ αυτήν. Σε αυτή την περίπτωση είναι η γυναίκα ή, καλύτερα, μια συγκεκριμένη φαλλική εκδοχή της γυναίκας που καταλήγει στο να καταπιέζει ή στο να βιώνει ως εχθρική προς τον εαυτό της την επιθυμία της μητέρας. Η κόρη δεν εκλαμβάνεται ως φαντασιακός φαλλός οποίος συμπληρώνει το είναι της, αλλά, ανάλογα με την περίπτωση, ως αντίπαλος τον οποίο πρέπει να συντρίψει ή ως αντικείμενο-απόρριμμα, που υπάρχει ο κίνδυνος να καταστρέψει το σώμα αυτής που το γέννησε.

♧ Η επιτήρηση και η προστασία της ζωής που καθορίζουν τις ουσιαστικές υποχρεώσεις της μητέρας ενισχύονται υπέρμετρα, παίρνουν τον χαρακτήρα μιας ρουφήχτρας που αιχμαλωτίζει και βυθίζει το υποκείμενο σε έναν ατελείωτο βούρκο. Πότε η μητρική αγάπη μπορεί να εκπέσει σε αυτό το επίπεδο; Όταν η ζωή της μητέρας χάνεται μέσα στη ζωή των παιδιών της, όταν ζει μόνο γι’ αυτά, τους αφιερώνεται χωρίς όρια. Όταν η ευθύνη της μητρότητας δίνει τη θέση της σε μια ώθηση καταβρόχθισης, συνήθως αμοιβαίας, μητέρας και παιδιού: Η μητέρα απορροφά το παιδί, το οποίο απορροφά τη μητέρα. Η μητρική αγάπη καταλήγει τότε σε μια ενσωμάτωση η οποία μπορεί να φτάσει στο πιο έσχατο σημείο της, στο πέρασμα στην ανθρωποκτονία ή σε μια αποπνικτική παρουσία η οποία δεν αφήνει κανένα περιθώριο ελευθερίας στο υποκείμενο. Σε πολλές περιπτώσεις της επικαιρότητας, βρισκόμαστε ενώπιον της φρίκης αυτής της μεταμόρφωσης της μητρικής αγάπης σε ανθρωποκτόνο βία.

♧ Η απόλαυση της μητέρας μπορεί να φτάσει σε ύψη ανεξερεύνητα, πιο ψηλά από τη σεξουαλική συνεύρεση με τον άντρα, αφού όπως σημειώνει με σαφήνεια ο Λακάν, το μωρό προσφέρει στη μητέρα εκείνο που κανένα αντρικό υποκείμενο -εκτός ίσως από κάποιους ψυχωτικούς– δεν είναι σε θέση να αφιερώσει στη σύντροφό του. Ενώ ένας άντρας προσφέρει στη γυναίκα τον φαλλό του, ο οποίος δεν συμπίπτει καθόλου με την ύπαρξή του, ένα παιδί -όπως με επιδεξιότητα κάνουν μόνο κάποιοι ψυχωτικοί- μπορεί να προσφέρει στον Άλλον την ίδια του την ύπαρξη, χωρίς καμία επιφύλαξη. 

♧ Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη. 

♧ Είναι το «εξειδικευμένο ενδιαφέρον» της μητέρας που καθιστά τη ζωή του παιδιού μη οικειοποιήσιμη. Το παιδί που η μητέρα γεννά δεν είναι της μητέρας: «Δεν είναι δικό μου, δεν είναι όπως εγώ, δεν είναι όπως το περίμενα, δεν είναι όπως τα αδέλφια του ή οι αδελφές του», δεν είναι όπως καμία άλλη ύπαρξη στον κόσμο. Ένα απόλυτο υπερβατό -αυτό του παιδιού- αναδύεται στο πιο βαθύ ενυπάρχον.

♧ Η μητρική λειτουργία δεν είναι όντως μια φροντίδα που «εφαρμόζεται» σε όλους, μα μια φροντίδα που ξέρει να αναγνωρίζει την αξία καθενός χωριστά, τον αναντικατάστατο χαρακτήρα του παιδιού.

♧ Βρισκόμαστε εδώ μπροστά στις πιο βαθιές ρίζες της μητρικής λειτουργίας και της κληρονομιάς της: Η επιθυμία της μητέρας δεν είναι ανώνυμη επιθυμία, αλλά μια επιθυμία ικανή να μεταδώσει την επιθυμία. 

♧ Μια μητέρα δεν απαιτεί το ιδανικό παιδί, δεν αγαπά το παιδί ξεκινώντας από τις ικανότητές του, από τα ταλέντα του, από την ομορφιά του. Η μητρική αγάπη είναι αγάπη όχι για το ιδανικό, αλλά για το πραγματικό του παιδιού, είναι αγάπη για το δικό του όνομα. Και τίποτα, όπως το να έχεις ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, μη φυσιολογικό, στραβό, δεν επιβάλλει το δρασκέλισμα του ιδανικού προς το πραγματικό, δεν επιβάλλει την εγκατάλειψη κάθε ναρκισσιστικής απεικόνισης του εαυτού και του παιδιού της, τη συνάντηση με μια προεξοχή που δεν μπορεί να αμβλυνθεί και που είναι το παιδί ως μη συμπίπτον με τις συνήθεις ναρκισσιστικές προσδοκίες της μητέρας.

♧Ο πατέρας, αλλά και οποιοδήποτε πράγμα είναι ικανό να τραβήξει την επιθυμία της μητέρας (μια εργασία, ένα υποκειμενικό πάθος, μέχρι και ένας εραστής κ.λπ.), μετατοπίζει αριστοτεχνικά αυτή την επιθυμία πέρα από το παιδί. Μόλις το είδαμε: Η απουσία της μητέρας είναι σημαντική όσο η παρουσία της. Μια μητέρα «επαρκώς καλή» είναι η μητέρα που ξέρει να μη δίνεται ολόκληρη στο παιδί της είναι μια μητέρα την οποία το παιδί δεν μπορεί να κατέχει εντελώς γιατί δεν εξαντλεί όλο το είναι της στο να είναι η μητέρα είναι μια μητέρα που ξέρει να τοποθετείται ανάμεσα στην απουσία και την παρουσία χωρίς να τονίζει μονόπλευρα τη μία ή την άλλη πλευρά. Ο τονισμός της παρουσίας θα καθιστούσε όντως αδύνατο τον χωρισμό και θα επέφερε την ψευδαίσθηση της συγχώνευσης, ενώ ο τονισμός της απουσίας θα επέφερε το βίωμα της εγκατάλειψης και της αδιαφορίας.

♧ Η χαρά της δημιουργίας μολύνεται από την πιθανότητα της απώλειας και της καταστροφής το όριο ανάμεσα στη ζωή που έρχεται στον κόσμο και στην εξαφάνισή της είναι λεπτό και αφορά είτε τη μητέρα είτε το παιδί. 

♧ Αν όντως η επιθυμία της μητέρας ήταν ολοκληρωτικά «πιασμένη» από την ύπαρξη του παιδιού, δεν θα ήταν δυνατός ο αποχωρισμός.

♧ Η πατριαρχική κουλτούρα ακολούθησε για χρόνια αυτή την πλάνη: Ο περιορισμός της γυναίκας στη μητέρα είχε σκοπό να εξαλείψει την ακυβέρνητη υπερβολή της γυναικείας υπόστασης-θηλυκότητας.

♧ Όταν η μητέρα αφήνεται να παρασυρθεί από την οργή και τη νευρικότητα, αυτό πολύ συχνά οφείλεται στο ότι η γυναίκα απορρίπτει τη θυσία της, προβάλλοντας απαιτήσεις που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με αυτές της μητρότητας.

♧ Το να δωρίσει την έλλειψή της σημαίνει πάνω απ’ όλα να δείξει ότι η ύπαρξη του παιδιού δεν είναι τόσο το συμπλήρωμα του είναι της μητέρας όσο αυτό που φέρνει στο φως μια ξεχωριστή έλλειψη.

♧ Οι νοσοκόμες του νοσοκομείου ήταν επαρκέστατες στο να παρέχουν αφειδώς τις απαραίτητες φροντίδες το στήθος-αντικείμενο- μα δεν μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον μητρικό ρόλο του σημείου της αγάπης: το στήθος-σημείο.

♧ Το παιδί μέσω του προσώπου της μητέρας δεν βλέπει ποτέ μόνο το πρόσωπό του, ούτε περιορίζεται στο να βλέπει το πρόσωπο της μητέρας του, μα βλέπει σε αυτό το ίδιο το πρόσωπο τη δυνατότητα να δει το πρόσωπο του κόσμου, ή ίσως καλύτερα βλέπει στο πρόσωπο της μητέρας αυτό που το καθιστά ικανό να μπορέσει κοιτάξει το πρόσωπο του κόσμου.

♧ Όπως ο Φρόιντ και ο Λακάν σημείωσαν επανειλημμένα, το ανθρώπινο είδος στερείται ενός ενστικτώδους προγράμματος ικανού να προσανατολίσει την ύπαρξή του στον κόσμο. Και ακριβώς πάνω σε αυτό το ελάττωμα πραγματοποιείται το πρόγραμμα του ασυνειδήτου. Χωρίς όνειρο η μητρότητα θα κατέληγε να συμπιεστεί στη μηχανή του σώματος σαν απρόσωπη μηχανή αναπαραγωγής του είδους. Αντίθετα, το όνειρο είναι ακριβώς αυτό που δημιουργεί την απαραίτητη συνθήκη για μια αυθεντικά δημιουργική μητρότητα. 

♧ Η μητρική υπομονή υποστηρίζεται από μια απαραίτητη δόση πίστης απέναντι στο παιδί ενώ η αγχωτική κινδυνολογία, η υπερβολική ανησυχία κάποιων μητέρων αποκαλύπτει μια ανυπομονησία που δηλώνει την απουσία πίστης απέναντι στο παιδί. Αυτή η υπερβολική ανησυχία μπορεί να ξεπηδήσει από το γεγονός ότι η μητέρα προβάλλει στο παιδί τη μητρική κατάρα της καταγωγής της, από την οποία τρέφεται η ασυνείδητη φαντασίωσή της.

♧ Αφού διαφύλαξε και προστάτευσε τη ζωή του παιδιού, η μητέρα λειτουργεί έτσι ώστε να το παραδώσει στον κόσμο. Περιμένει να μεγαλώσουν οι βλεφαρίδες του παιδιού, το σώμα του να δυναμώσει, η σκέψη του να αναπτυχθεί, η επιθυμία του να εκφραστεί. Οπισθοδρομεί, μειώνει το αίτημά της, αφήνει το παιδί να αποκτήσει εμπειρίες στον κόσμο διευρύνοντας τον ορίζοντά του, περνώντας τον στενό περίβολο του οικογενειακού.

♧ Μάλιστα, σε κάθε μητέρα «επαρκώς καλή» -όπως θα έλεγε ο Βίνικοτ- η απώλεια του παιδιού, ο χωρισμός του εξυμνείται από την αρχή κιόλας ως η πιο δυνατή εκδήλωση του υπερβατικού χαρακτήρα του. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αυθαίρετη δέσμευση του παιδιού ως «δικού της» δεν προσδιορίζει καθόλου τη μητρότητα, δεν αφορά τη συμβολική επιθυμία της μητέρας, αλλά μόνο την παθολογική της απόκλιση, την πιο φρικτή παρεκτροπή της. 

♧ Συμβαίνει επίσης και στην περίπτωση της συνάντησης με τον έρωτα: Κάθε νεογεννημένος έρωτας γεννά με τη σειρά του ένα νέο κόσμο. Ο κόσμος του Ενός επισκιάζεται από τον κόσμο του Δύο, καθώς η γέννηση είναι πάντα ένα γεγονός του Δύο και ποτέ του Ένα˙ είναι πάντα μια εμπειρία κατά βάση πληθυντικού αριθμού.  

♧ Η γέννηση ενός παιδιού δεν είναι μόνο ο ερχομός στον κόσμο κάποιου του οποίου περιμέναμε να δούμε το πρόσωπο, κάποιου τον οποίο περιμέναμε να δεχτούμε στην αγκαλιά μας. Μαζί με τη ζωή του παιδιού έρχεται εκ νέου στη ζωή επίσης και ο κόσμος. Η προσμονή της μητέρας δίνει τη δυνατότητα του ερχομού στον κόσμο ενός άλλου κόσμου, ο οποίος βρίσκει την έκφρασή του ενσαρκωμένη στη νέα ζωή του παιδιού. Υπό αυτή την έννοια, το δώρο της ζωής είναι ένα δώρο που δίνει τη δυνατότητα στον κόσμο να «ξαναρχίσει».  

♧ Στον έρωτα πάντα όποιος αγαπάμε διατηρεί ένα απροσπέλαστο για εμάς μέρος ετερότητας, η οποία συμπίπτει με το πιο προσωπικό κομμάτι ελευθερίας του. Στον έρωτα, όπως και στη μητρότητα, βιώνουμε κάτι από το ενυπάρχον και το υπερβατό ενωμένα μαζί. Γι’ αυτό η προσμονή συνιστά το κεντρικό νεύρο του ερωτικού λόγου. «Η προσμονή είναι μια μαγεία: Εγώ είχα την εντολή να μην κινούμαι», έγραψε ο Ρολάν Μπαρτ. «Η μοιραία ταυτότητα του ερωτευμένου δεν είναι τίποτα άλλο από το: Εγώ είμαι αυτός που περιμένει» 

♧ Μάλιστα ήδη για τον Φρόιντ η «μητέρα» είναι το όνομα της πρώτης μορφής του Άλλου που ασχολείται με μια ανθρώπινη ζωή, την οποία αναγνωρίζει ως δικό της δημιούργημα. Αυτό σημαίνει ότι η «μητέρα» όπως και ο «πατέρας» είναι φιγούρες που υπερβαίνουν το φύλο, το αίμα, τη φυλή και τη βιολογία.» «Μητέρα» είναι το όνομα του Άλλου ο οποίος τείνει τα γυμνά του χέρια στη ζωή που έρχεται στον κόσμο, στη ζωή που, ερχόμενη στον κόσμο, επιζητά το νόημα. 

by SearchingΤheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη.[…] | από το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας»

[INTERNATIONAL FESTIVAL FOR CONTEMPORARY VISUAL MEDIA | Thessaloniki 2024]

Αξιοσημείωτα από  το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας» 

♧ Κανένας άντρας δεν ξέρει εμφανώς τι είναι μια γυναίκα. Και εδώ ξεδιπλώνεται το ακόλουθο τρομερό παράδοξο: Παραδίδεται στα χέρια του άντρα για να είναι μια γυναίκα, μα φαίνεται πως καταλήγει ξανά να αποτελεί απλώς και μόνο ένα σώμα-πράγμα, σώμα-όργανο, σώμα-σκεύος ηδονής. Είναι ένα επαχθές μοντέλο συμπεριφοράς που επιβεβαιώνεται ευρέως στην κλινική εμπειρία: Οι γυναίκες λυγίζουν στην αντρική φαντασίωση με την ψευδαίσθηση ότι η συνολική τους ανταπόκριση σε αυτό καθιστά δυνατό το να παραμερίσουν τη δυσκολία ως προς το να υποκειμενικοποιήσουν το μυστήριο της γυναικείας επιθυμίας. 

♧Επομένως, ενώ η πατρική κληρονομιά αρθρώνεται μέσω μιας διαδικασίας εξιδανικευτικής ταύτισης του γιου με τον πατέρα, η μητρική κληρονομιά φαίνεται να αναχαιτίζεται μπροστά στην αδυναμία μετάδοσης του τι είναι μια πραγματική γυναίκα. 

♧Η δυνατότητα του χωρισμού καθίσταται πιο δύσκολη από την απουσία της αγάπης παρά από την παρουσία της. 

♧Η γλυκιά και ελεύθερη φωνή της γιαγιάς γίνεται το αντίδοτο στη μεταλλική και άγρια φωνή της μητέρας. Είναι αυτό που όταν γίνει γυναίκα θα αναζητά σε όλους τους άντρες που θα αγαπήσει. Θα ερωτεύεται πάντα τη φωνή τους, προκειμένου η φωνή αυτή να μπορέσει να της ανταποδώσει την αναγνώριση της αγάπη της σε αντιδιαστολή με την αγριότητα της μητρικής βίας που την καθήλωνε στη θέση του απορριφθέντος αντικειμένου. Η φωνή διαχωρίζεται: από τη μία μεριά, είναι το τραυματικό αποτύπωμα της μητρικής φωνής, της προσβολής και της βίας από την άλλη, είναι η γλυκιά φωνή της γιαγιάς.

♧Πιο σημαντικό από το να εξασφαλίσουμε ικανοποίηση και χαρά στο παιδί είναι να υποδεχτούμε τη ζωή του σε ένα περιβάλλον επιθυμίας, να έχουμε επιθυμήσει, να έχουμε θελήσει αυτή τη ζωή ήδη πριν από τη σύλληψή της.» Αν αυτή η επιθυμία είναι απούσα, αν το παιδί δεν είναι επιθυμητό ήδη πριν από τη γέννησή του, αν δεν το ήθελαν, αν καμία επιθυμία δεν το περιμένει, τότε η συνέπεια είναι ο ακρωτηριασμός της ίδιας της αίσθησης της ζωής. 

♧ Η δύναμη της μητέρας που στερείται ορίου μπορεί να εμφανιστεί ως μια δύναμη σκοτεινή, την οποία ούτε το Όνομα του Πατέρα είναι σε θέση να εξυγιάνει ολοκληρωτικά. Το σύμπτωμα που βασανίζει τον ασθενή μου στην ενήλικη ζωή απηχούσε αυτό το αρχικό τραύμα. Πράγματι, κάθε φορά που συναντούσε μια γυναίκα η οποία του ήταν επιθυμητή, ένιωθε κυριολεκτικά να πέφτει στο κενό.

♧ Η δύναμη της μητέρας δεν έχει όρια γιατί εξασκείται πάνω σε ένα είναι το παιδί το οποίο προσδιορίζεται από το αδύνατο τού να είναι ανεξάρτητο. Το έλεγε καλά με τον δικό του τρόπο ο Σαρτρ: Γεννιόμαστε πάντα ως αντικείμενα στα χέρια του Άλλου. 

♧ Αν υπήρξε μια εποχή η εποχή της πατριαρχικής ιδεολογίας- στην οποία η μητέρα είχε την τάση να σκοτώνει τη γυναίκα, τώρα φαίνεται πως ο κίνδυνος είναι ο αντίθετος, είναι η γυναίκα που μπορεί να σκοτώσει τη μητέρα. 

♧ «Το να τον αγαπάς δεν σημαίνει ότι μπορείς να τον σώσεις». Πράγματι δεν είναι η μητρική αγάπη που σε αυτή την περίπτωση σώζει από την αρρώστια, αλλά ακριβώς ο αιμομεικτικός της χαρακτήρας –η αγάπη χωρίς όρια είναι αυτός που γεννά και διατηρεί την αρρώστια. 

♧ Μια γυναίκα δεν μπορεί να νιώσει ικανοποίηση απέναντι σε έναν άντρα που αγαπάει, με το να είναι μόνο μητέρα. Δικαίως απαιτεί να εξακολουθήσει να υφίσταται και να είναι επιθυμητή ως γυναίκα. 

♧ Η Μήδεια είναι ένα «εγκληματικό μόρφωμα»: Εγκαταλείπει την πατρίδα της, προδίδει τον πατέρα της, σκοτώνει τον αδελφό της, προκαλεί τον θάνατο του θείου του άντρα της, της αντιπάλου της, της Γλαύκης, και του πατέρα της, προτού σκοτώσει χωρίς δισταγμό τα παιδιά της. Η Μήδεια όχι μόνο ενσαρκώνει την ανυποταγή της γυναίκας στις συμβάσεις και τους νόμους, οι οποίοι ρυθμίζουν τη ζωή στην οικογένεια και τον θεσμό του γάμου, που με τη σειρά του την υποχρεώνει να υποταχτεί στην εξουσία του άντρα, αλλά πιο ριζικά, δείχνει ότι ούτε η μητρότητα είναι αρκετή για να την κάνει να νιώσει ολοκληρωμένη στη ζωή, να αντισταθμίσει την απώλεια του έρωτά της. Δείχνει επίσης ότι καμία γυναίκα δεν μπορεί να απορροφηθεί και να ακυρωθεί από τη μητέρα.  

♧ Η ανικανοποίητη επιθυμία αυτής της μητέρας είναι Η επιθυμία μιας γυναίκας που δεν μπορεί να βρει γαλήνη εξαιτίας του αποκλεισμού που υπέστη από την πατρική της οικογένεια. Παραγκωνισμένη, έχοντας βιώσει την απόρριψη, αυτή η γυναίκα ζει την κληρονομιά με τη μορφή της αγανακτισμένης και ανίσχυρης εναντίωσης χωρίς διαλεκτική. Θα φέρει πάνω της την αρχική σφραγίδα του αποκλεισμού χωρίς να μπορέσει ποτέ να απαλλαγεί από αυτήν. Η πρόσβαση στη μητρότητα είναι μόνο ένα πέρασμα σε μια καταστροφική πράξη για να ξεφύγει από μια ζωή για την οποία αποφάσιζαν άλλοι. Η επιθυμία της μητέρας δεν μπορεί να υποκειμενικοποιηθεί. Το παιδί παραμένει μια μακρινή, υπερβολικά μακρινή επίκληση. 

♧ Κοιτάζεται στον καθρέφτη και αποφασίζει να το αγοράσει για την ίδια, προτείνοντας στην κόρη της να βρει ένα άλλο, που θα είναι πιο κατάλληλο γι’ αυτήν. Σε αυτή την περίπτωση είναι η γυναίκα ή, καλύτερα, μια συγκεκριμένη φαλλική εκδοχή της γυναίκας που καταλήγει στο να καταπιέζει ή στο να βιώνει ως εχθρική προς τον εαυτό της την επιθυμία της μητέρας. Η κόρη δεν εκλαμβάνεται ως φαντασιακός φαλλός οποίος συμπληρώνει το είναι της, αλλά, ανάλογα με την περίπτωση, ως αντίπαλος τον οποίο πρέπει να συντρίψει ή ως αντικείμενο-απόρριμμα, που υπάρχει ο κίνδυνος να καταστρέψει το σώμα αυτής που το γέννησε.

♧ Η επιτήρηση και η προστασία της ζωής που καθορίζουν τις ουσιαστικές υποχρεώσεις της μητέρας ενισχύονται υπέρμετρα, παίρνουν τον χαρακτήρα μιας ρουφήχτρας που αιχμαλωτίζει και βυθίζει το υποκείμενο σε έναν ατελείωτο βούρκο. Πότε η μητρική αγάπη μπορεί να εκπέσει σε αυτό το επίπεδο; Όταν η ζωή της μητέρας χάνεται μέσα στη ζωή των παιδιών της, όταν ζει μόνο γι’ αυτά, τους αφιερώνεται χωρίς όρια. Όταν η ευθύνη της μητρότητας δίνει τη θέση της σε μια ώθηση καταβρόχθισης, συνήθως αμοιβαίας, μητέρας και παιδιού: Η μητέρα απορροφά το παιδί, το οποίο απορροφά τη μητέρα. Η μητρική αγάπη καταλήγει τότε σε μια ενσωμάτωση η οποία μπορεί να φτάσει στο πιο έσχατο σημείο της, στο πέρασμα στην ανθρωποκτονία ή σε μια αποπνικτική παρουσία η οποία δεν αφήνει κανένα περιθώριο ελευθερίας στο υποκείμενο. Σε πολλές περιπτώσεις της επικαιρότητας, βρισκόμαστε ενώπιον της φρίκης αυτής της μεταμόρφωσης της μητρικής αγάπης σε ανθρωποκτόνο βία.

♧ Η απόλαυση της μητέρας μπορεί να φτάσει σε ύψη ανεξερεύνητα, πιο ψηλά από τη σεξουαλική συνεύρεση με τον άντρα, αφού όπως σημειώνει με σαφήνεια ο Λακάν, το μωρό προσφέρει στη μητέρα εκείνο που κανένα αντρικό υποκείμενο -εκτός ίσως από κάποιους ψυχωτικούς– δεν είναι σε θέση να αφιερώσει στη σύντροφό του. Ενώ ένας άντρας προσφέρει στη γυναίκα τον φαλλό του, ο οποίος δεν συμπίπτει καθόλου με την ύπαρξή του, ένα παιδί -όπως με επιδεξιότητα κάνουν μόνο κάποιοι ψυχωτικοί- μπορεί να προσφέρει στον Άλλον την ίδια του την ύπαρξη, χωρίς καμία επιφύλαξη. 

♧ Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη. 

♧ Είναι το «εξειδικευμένο ενδιαφέρον» της μητέρας που καθιστά τη ζωή του παιδιού μη οικειοποιήσιμη. Το παιδί που η μητέρα γεννά δεν είναι της μητέρας: «Δεν είναι δικό μου, δεν είναι όπως εγώ, δεν είναι όπως το περίμενα, δεν είναι όπως τα αδέλφια του ή οι αδελφές του», δεν είναι όπως καμία άλλη ύπαρξη στον κόσμο. Ένα απόλυτο υπερβατό -αυτό του παιδιού- αναδύεται στο πιο βαθύ ενυπάρχον.

♧ Η μητρική λειτουργία δεν είναι όντως μια φροντίδα που «εφαρμόζεται» σε όλους, μα μια φροντίδα που ξέρει να αναγνωρίζει την αξία καθενός χωριστά, τον αναντικατάστατο χαρακτήρα του παιδιού.

♧ Βρισκόμαστε εδώ μπροστά στις πιο βαθιές ρίζες της μητρικής λειτουργίας και της κληρονομιάς της: Η επιθυμία της μητέρας δεν είναι ανώνυμη επιθυμία, αλλά μια επιθυμία ικανή να μεταδώσει την επιθυμία. 

♧ Μια μητέρα δεν απαιτεί το ιδανικό παιδί, δεν αγαπά το παιδί ξεκινώντας από τις ικανότητές του, από τα ταλέντα του, από την ομορφιά του. Η μητρική αγάπη είναι αγάπη όχι για το ιδανικό, αλλά για το πραγματικό του παιδιού, είναι αγάπη για το δικό του όνομα. Και τίποτα, όπως το να έχεις ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, μη φυσιολογικό, στραβό, δεν επιβάλλει το δρασκέλισμα του ιδανικού προς το πραγματικό, δεν επιβάλλει την εγκατάλειψη κάθε ναρκισσιστικής απεικόνισης του εαυτού και του παιδιού της, τη συνάντηση με μια προεξοχή που δεν μπορεί να αμβλυνθεί και που είναι το παιδί ως μη συμπίπτον με τις συνήθεις ναρκισσιστικές προσδοκίες της μητέρας.

♧Ο πατέρας, αλλά και οποιοδήποτε πράγμα είναι ικανό να τραβήξει την επιθυμία της μητέρας (μια εργασία, ένα υποκειμενικό πάθος, μέχρι και ένας εραστής κ.λπ.), μετατοπίζει αριστοτεχνικά αυτή την επιθυμία πέρα από το παιδί. Μόλις το είδαμε: Η απουσία της μητέρας είναι σημαντική όσο η παρουσία της. Μια μητέρα «επαρκώς καλή» είναι η μητέρα που ξέρει να μη δίνεται ολόκληρη στο παιδί της είναι μια μητέρα την οποία το παιδί δεν μπορεί να κατέχει εντελώς γιατί δεν εξαντλεί όλο το είναι της στο να είναι η μητέρα είναι μια μητέρα που ξέρει να τοποθετείται ανάμεσα στην απουσία και την παρουσία χωρίς να τονίζει μονόπλευρα τη μία ή την άλλη πλευρά. Ο τονισμός της παρουσίας θα καθιστούσε όντως αδύνατο τον χωρισμό και θα επέφερε την ψευδαίσθηση της συγχώνευσης, ενώ ο τονισμός της απουσίας θα επέφερε το βίωμα της εγκατάλειψης και της αδιαφορίας.

♧ Η χαρά της δημιουργίας μολύνεται από την πιθανότητα της απώλειας και της καταστροφής το όριο ανάμεσα στη ζωή που έρχεται στον κόσμο και στην εξαφάνισή της είναι λεπτό και αφορά είτε τη μητέρα είτε το παιδί. 

♧ Αν όντως η επιθυμία της μητέρας ήταν ολοκληρωτικά «πιασμένη» από την ύπαρξη του παιδιού, δεν θα ήταν δυνατός ο αποχωρισμός.

♧ Η πατριαρχική κουλτούρα ακολούθησε για χρόνια αυτή την πλάνη: Ο περιορισμός της γυναίκας στη μητέρα είχε σκοπό να εξαλείψει την ακυβέρνητη υπερβολή της γυναικείας υπόστασης-θηλυκότητας.

♧ Όταν η μητέρα αφήνεται να παρασυρθεί από την οργή και τη νευρικότητα, αυτό πολύ συχνά οφείλεται στο ότι η γυναίκα απορρίπτει τη θυσία της, προβάλλοντας απαιτήσεις που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με αυτές της μητρότητας.

♧ Το να δωρίσει την έλλειψή της σημαίνει πάνω απ’ όλα να δείξει ότι η ύπαρξη του παιδιού δεν είναι τόσο το συμπλήρωμα του είναι της μητέρας όσο αυτό που φέρνει στο φως μια ξεχωριστή έλλειψη.

♧ Οι νοσοκόμες του νοσοκομείου ήταν επαρκέστατες στο να παρέχουν αφειδώς τις απαραίτητες φροντίδες το στήθος-αντικείμενο- μα δεν μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον μητρικό ρόλο του σημείου της αγάπης: το στήθος-σημείο.

♧ Το παιδί μέσω του προσώπου της μητέρας δεν βλέπει ποτέ μόνο το πρόσωπό του, ούτε περιορίζεται στο να βλέπει το πρόσωπο της μητέρας του, μα βλέπει σε αυτό το ίδιο το πρόσωπο τη δυνατότητα να δει το πρόσωπο του κόσμου, ή ίσως καλύτερα βλέπει στο πρόσωπο της μητέρας αυτό που το καθιστά ικανό να μπορέσει κοιτάξει το πρόσωπο του κόσμου.

♧ Όπως ο Φρόιντ και ο Λακάν σημείωσαν επανειλημμένα, το ανθρώπινο είδος στερείται ενός ενστικτώδους προγράμματος ικανού να προσανατολίσει την ύπαρξή του στον κόσμο. Και ακριβώς πάνω σε αυτό το ελάττωμα πραγματοποιείται το πρόγραμμα του ασυνειδήτου. Χωρίς όνειρο η μητρότητα θα κατέληγε να συμπιεστεί στη μηχανή του σώματος σαν απρόσωπη μηχανή αναπαραγωγής του είδους. Αντίθετα, το όνειρο είναι ακριβώς αυτό που δημιουργεί την απαραίτητη συνθήκη για μια αυθεντικά δημιουργική μητρότητα. 

♧ Η μητρική υπομονή υποστηρίζεται από μια απαραίτητη δόση πίστης απέναντι στο παιδί ενώ η αγχωτική κινδυνολογία, η υπερβολική ανησυχία κάποιων μητέρων αποκαλύπτει μια ανυπομονησία που δηλώνει την απουσία πίστης απέναντι στο παιδί. Αυτή η υπερβολική ανησυχία μπορεί να ξεπηδήσει από το γεγονός ότι η μητέρα προβάλλει στο παιδί τη μητρική κατάρα της καταγωγής της, από την οποία τρέφεται η ασυνείδητη φαντασίωσή της.

♧ Αφού διαφύλαξε και προστάτευσε τη ζωή του παιδιού, η μητέρα λειτουργεί έτσι ώστε να το παραδώσει στον κόσμο. Περιμένει να μεγαλώσουν οι βλεφαρίδες του παιδιού, το σώμα του να δυναμώσει, η σκέψη του να αναπτυχθεί, η επιθυμία του να εκφραστεί. Οπισθοδρομεί, μειώνει το αίτημά της, αφήνει το παιδί να αποκτήσει εμπειρίες στον κόσμο διευρύνοντας τον ορίζοντά του, περνώντας τον στενό περίβολο του οικογενειακού.

♧ Μάλιστα, σε κάθε μητέρα «επαρκώς καλή» -όπως θα έλεγε ο Βίνικοτ- η απώλεια του παιδιού, ο χωρισμός του εξυμνείται από την αρχή κιόλας ως η πιο δυνατή εκδήλωση του υπερβατικού χαρακτήρα του. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αυθαίρετη δέσμευση του παιδιού ως «δικού της» δεν προσδιορίζει καθόλου τη μητρότητα, δεν αφορά τη συμβολική επιθυμία της μητέρας, αλλά μόνο την παθολογική της απόκλιση, την πιο φρικτή παρεκτροπή της. 

♧ Συμβαίνει επίσης και στην περίπτωση της συνάντησης με τον έρωτα: Κάθε νεογεννημένος έρωτας γεννά με τη σειρά του ένα νέο κόσμο. Ο κόσμος του Ενός επισκιάζεται από τον κόσμο του Δύο, καθώς η γέννηση είναι πάντα ένα γεγονός του Δύο και ποτέ του Ένα˙ είναι πάντα μια εμπειρία κατά βάση πληθυντικού αριθμού.  

♧ Η γέννηση ενός παιδιού δεν είναι μόνο ο ερχομός στον κόσμο κάποιου του οποίου περιμέναμε να δούμε το πρόσωπο, κάποιου τον οποίο περιμέναμε να δεχτούμε στην αγκαλιά μας. Μαζί με τη ζωή του παιδιού έρχεται εκ νέου στη ζωή επίσης και ο κόσμος. Η προσμονή της μητέρας δίνει τη δυνατότητα του ερχομού στον κόσμο ενός άλλου κόσμου, ο οποίος βρίσκει την έκφρασή του ενσαρκωμένη στη νέα ζωή του παιδιού. Υπό αυτή την έννοια, το δώρο της ζωής είναι ένα δώρο που δίνει τη δυνατότητα στον κόσμο να «ξαναρχίσει».  

♧ Στον έρωτα πάντα όποιος αγαπάμε διατηρεί ένα απροσπέλαστο για εμάς μέρος ετερότητας, η οποία συμπίπτει με το πιο προσωπικό κομμάτι ελευθερίας του. Στον έρωτα, όπως και στη μητρότητα, βιώνουμε κάτι από το ενυπάρχον και το υπερβατό ενωμένα μαζί. Γι’ αυτό η προσμονή συνιστά το κεντρικό νεύρο του ερωτικού λόγου. «Η προσμονή είναι μια μαγεία: Εγώ είχα την εντολή να μην κινούμαι», έγραψε ο Ρολάν Μπαρτ. «Η μοιραία ταυτότητα του ερωτευμένου δεν είναι τίποτα άλλο από το: Εγώ είμαι αυτός που περιμένει» 

♧ Μάλιστα ήδη για τον Φρόιντ η «μητέρα» είναι το όνομα της πρώτης μορφής του Άλλου που ασχολείται με μια ανθρώπινη ζωή, την οποία αναγνωρίζει ως δικό της δημιούργημα. Αυτό σημαίνει ότι η «μητέρα» όπως και ο «πατέρας» είναι φιγούρες που υπερβαίνουν το φύλο, το αίμα, τη φυλή και τη βιολογία.» «Μητέρα» είναι το όνομα του Άλλου ο οποίος τείνει τα γυμνά του χέρια στη ζωή που έρχεται στον κόσμο, στη ζωή που, ερχόμενη στον κόσμο, επιζητά το νόημα. 

by SearchingΤheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη.[…] | από το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας»

[INTERNATIONAL FESTIVAL FOR CONTEMPORARY VISUAL MEDIA | Thessaloniki 2024]

Αξιοσημείωτα από  το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας» 

♧ Κανένας άντρας δεν ξέρει εμφανώς τι είναι μια γυναίκα. Και εδώ ξεδιπλώνεται το ακόλουθο τρομερό παράδοξο: Παραδίδεται στα χέρια του άντρα για να είναι μια γυναίκα, μα φαίνεται πως καταλήγει ξανά να αποτελεί απλώς και μόνο ένα σώμα-πράγμα, σώμα-όργανο, σώμα-σκεύος ηδονής. Είναι ένα επαχθές μοντέλο συμπεριφοράς που επιβεβαιώνεται ευρέως στην κλινική εμπειρία: Οι γυναίκες λυγίζουν στην αντρική φαντασίωση με την ψευδαίσθηση ότι η συνολική τους ανταπόκριση σε αυτό καθιστά δυνατό το να παραμερίσουν τη δυσκολία ως προς το να υποκειμενικοποιήσουν το μυστήριο της γυναικείας επιθυμίας. 

♧Επομένως, ενώ η πατρική κληρονομιά αρθρώνεται μέσω μιας διαδικασίας εξιδανικευτικής ταύτισης του γιου με τον πατέρα, η μητρική κληρονομιά φαίνεται να αναχαιτίζεται μπροστά στην αδυναμία μετάδοσης του τι είναι μια πραγματική γυναίκα. 

♧Η δυνατότητα του χωρισμού καθίσταται πιο δύσκολη από την απουσία της αγάπης παρά από την παρουσία της. 

♧Η γλυκιά και ελεύθερη φωνή της γιαγιάς γίνεται το αντίδοτο στη μεταλλική και άγρια φωνή της μητέρας. Είναι αυτό που όταν γίνει γυναίκα θα αναζητά σε όλους τους άντρες που θα αγαπήσει. Θα ερωτεύεται πάντα τη φωνή τους, προκειμένου η φωνή αυτή να μπορέσει να της ανταποδώσει την αναγνώριση της αγάπη της σε αντιδιαστολή με την αγριότητα της μητρικής βίας που την καθήλωνε στη θέση του απορριφθέντος αντικειμένου. Η φωνή διαχωρίζεται: από τη μία μεριά, είναι το τραυματικό αποτύπωμα της μητρικής φωνής, της προσβολής και της βίας από την άλλη, είναι η γλυκιά φωνή της γιαγιάς.

♧Πιο σημαντικό από το να εξασφαλίσουμε ικανοποίηση και χαρά στο παιδί είναι να υποδεχτούμε τη ζωή του σε ένα περιβάλλον επιθυμίας, να έχουμε επιθυμήσει, να έχουμε θελήσει αυτή τη ζωή ήδη πριν από τη σύλληψή της.» Αν αυτή η επιθυμία είναι απούσα, αν το παιδί δεν είναι επιθυμητό ήδη πριν από τη γέννησή του, αν δεν το ήθελαν, αν καμία επιθυμία δεν το περιμένει, τότε η συνέπεια είναι ο ακρωτηριασμός της ίδιας της αίσθησης της ζωής. 

♧ Η δύναμη της μητέρας που στερείται ορίου μπορεί να εμφανιστεί ως μια δύναμη σκοτεινή, την οποία ούτε το Όνομα του Πατέρα είναι σε θέση να εξυγιάνει ολοκληρωτικά. Το σύμπτωμα που βασανίζει τον ασθενή μου στην ενήλικη ζωή απηχούσε αυτό το αρχικό τραύμα. Πράγματι, κάθε φορά που συναντούσε μια γυναίκα η οποία του ήταν επιθυμητή, ένιωθε κυριολεκτικά να πέφτει στο κενό.

♧ Η δύναμη της μητέρας δεν έχει όρια γιατί εξασκείται πάνω σε ένα είναι το παιδί το οποίο προσδιορίζεται από το αδύνατο τού να είναι ανεξάρτητο. Το έλεγε καλά με τον δικό του τρόπο ο Σαρτρ: Γεννιόμαστε πάντα ως αντικείμενα στα χέρια του Άλλου. 

♧ Αν υπήρξε μια εποχή η εποχή της πατριαρχικής ιδεολογίας- στην οποία η μητέρα είχε την τάση να σκοτώνει τη γυναίκα, τώρα φαίνεται πως ο κίνδυνος είναι ο αντίθετος, είναι η γυναίκα που μπορεί να σκοτώσει τη μητέρα. 

♧ «Το να τον αγαπάς δεν σημαίνει ότι μπορείς να τον σώσεις». Πράγματι δεν είναι η μητρική αγάπη που σε αυτή την περίπτωση σώζει από την αρρώστια, αλλά ακριβώς ο αιμομεικτικός της χαρακτήρας –η αγάπη χωρίς όρια είναι αυτός που γεννά και διατηρεί την αρρώστια. 

♧ Μια γυναίκα δεν μπορεί να νιώσει ικανοποίηση απέναντι σε έναν άντρα που αγαπάει, με το να είναι μόνο μητέρα. Δικαίως απαιτεί να εξακολουθήσει να υφίσταται και να είναι επιθυμητή ως γυναίκα. 

♧ Η Μήδεια είναι ένα «εγκληματικό μόρφωμα»: Εγκαταλείπει την πατρίδα της, προδίδει τον πατέρα της, σκοτώνει τον αδελφό της, προκαλεί τον θάνατο του θείου του άντρα της, της αντιπάλου της, της Γλαύκης, και του πατέρα της, προτού σκοτώσει χωρίς δισταγμό τα παιδιά της. Η Μήδεια όχι μόνο ενσαρκώνει την ανυποταγή της γυναίκας στις συμβάσεις και τους νόμους, οι οποίοι ρυθμίζουν τη ζωή στην οικογένεια και τον θεσμό του γάμου, που με τη σειρά του την υποχρεώνει να υποταχτεί στην εξουσία του άντρα, αλλά πιο ριζικά, δείχνει ότι ούτε η μητρότητα είναι αρκετή για να την κάνει να νιώσει ολοκληρωμένη στη ζωή, να αντισταθμίσει την απώλεια του έρωτά της. Δείχνει επίσης ότι καμία γυναίκα δεν μπορεί να απορροφηθεί και να ακυρωθεί από τη μητέρα.  

♧ Η ανικανοποίητη επιθυμία αυτής της μητέρας είναι Η επιθυμία μιας γυναίκας που δεν μπορεί να βρει γαλήνη εξαιτίας του αποκλεισμού που υπέστη από την πατρική της οικογένεια. Παραγκωνισμένη, έχοντας βιώσει την απόρριψη, αυτή η γυναίκα ζει την κληρονομιά με τη μορφή της αγανακτισμένης και ανίσχυρης εναντίωσης χωρίς διαλεκτική. Θα φέρει πάνω της την αρχική σφραγίδα του αποκλεισμού χωρίς να μπορέσει ποτέ να απαλλαγεί από αυτήν. Η πρόσβαση στη μητρότητα είναι μόνο ένα πέρασμα σε μια καταστροφική πράξη για να ξεφύγει από μια ζωή για την οποία αποφάσιζαν άλλοι. Η επιθυμία της μητέρας δεν μπορεί να υποκειμενικοποιηθεί. Το παιδί παραμένει μια μακρινή, υπερβολικά μακρινή επίκληση. 

♧ Κοιτάζεται στον καθρέφτη και αποφασίζει να το αγοράσει για την ίδια, προτείνοντας στην κόρη της να βρει ένα άλλο, που θα είναι πιο κατάλληλο γι’ αυτήν. Σε αυτή την περίπτωση είναι η γυναίκα ή, καλύτερα, μια συγκεκριμένη φαλλική εκδοχή της γυναίκας που καταλήγει στο να καταπιέζει ή στο να βιώνει ως εχθρική προς τον εαυτό της την επιθυμία της μητέρας. Η κόρη δεν εκλαμβάνεται ως φαντασιακός φαλλός οποίος συμπληρώνει το είναι της, αλλά, ανάλογα με την περίπτωση, ως αντίπαλος τον οποίο πρέπει να συντρίψει ή ως αντικείμενο-απόρριμμα, που υπάρχει ο κίνδυνος να καταστρέψει το σώμα αυτής που το γέννησε.

♧ Η επιτήρηση και η προστασία της ζωής που καθορίζουν τις ουσιαστικές υποχρεώσεις της μητέρας ενισχύονται υπέρμετρα, παίρνουν τον χαρακτήρα μιας ρουφήχτρας που αιχμαλωτίζει και βυθίζει το υποκείμενο σε έναν ατελείωτο βούρκο. Πότε η μητρική αγάπη μπορεί να εκπέσει σε αυτό το επίπεδο; Όταν η ζωή της μητέρας χάνεται μέσα στη ζωή των παιδιών της, όταν ζει μόνο γι’ αυτά, τους αφιερώνεται χωρίς όρια. Όταν η ευθύνη της μητρότητας δίνει τη θέση της σε μια ώθηση καταβρόχθισης, συνήθως αμοιβαίας, μητέρας και παιδιού: Η μητέρα απορροφά το παιδί, το οποίο απορροφά τη μητέρα. Η μητρική αγάπη καταλήγει τότε σε μια ενσωμάτωση η οποία μπορεί να φτάσει στο πιο έσχατο σημείο της, στο πέρασμα στην ανθρωποκτονία ή σε μια αποπνικτική παρουσία η οποία δεν αφήνει κανένα περιθώριο ελευθερίας στο υποκείμενο. Σε πολλές περιπτώσεις της επικαιρότητας, βρισκόμαστε ενώπιον της φρίκης αυτής της μεταμόρφωσης της μητρικής αγάπης σε ανθρωποκτόνο βία.

♧ Η απόλαυση της μητέρας μπορεί να φτάσει σε ύψη ανεξερεύνητα, πιο ψηλά από τη σεξουαλική συνεύρεση με τον άντρα, αφού όπως σημειώνει με σαφήνεια ο Λακάν, το μωρό προσφέρει στη μητέρα εκείνο που κανένα αντρικό υποκείμενο -εκτός ίσως από κάποιους ψυχωτικούς– δεν είναι σε θέση να αφιερώσει στη σύντροφό του. Ενώ ένας άντρας προσφέρει στη γυναίκα τον φαλλό του, ο οποίος δεν συμπίπτει καθόλου με την ύπαρξή του, ένα παιδί -όπως με επιδεξιότητα κάνουν μόνο κάποιοι ψυχωτικοί- μπορεί να προσφέρει στον Άλλον την ίδια του την ύπαρξη, χωρίς καμία επιφύλαξη. 

♧ Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη. 

♧ Είναι το «εξειδικευμένο ενδιαφέρον» της μητέρας που καθιστά τη ζωή του παιδιού μη οικειοποιήσιμη. Το παιδί που η μητέρα γεννά δεν είναι της μητέρας: «Δεν είναι δικό μου, δεν είναι όπως εγώ, δεν είναι όπως το περίμενα, δεν είναι όπως τα αδέλφια του ή οι αδελφές του», δεν είναι όπως καμία άλλη ύπαρξη στον κόσμο. Ένα απόλυτο υπερβατό -αυτό του παιδιού- αναδύεται στο πιο βαθύ ενυπάρχον.

♧ Η μητρική λειτουργία δεν είναι όντως μια φροντίδα που «εφαρμόζεται» σε όλους, μα μια φροντίδα που ξέρει να αναγνωρίζει την αξία καθενός χωριστά, τον αναντικατάστατο χαρακτήρα του παιδιού.

♧ Βρισκόμαστε εδώ μπροστά στις πιο βαθιές ρίζες της μητρικής λειτουργίας και της κληρονομιάς της: Η επιθυμία της μητέρας δεν είναι ανώνυμη επιθυμία, αλλά μια επιθυμία ικανή να μεταδώσει την επιθυμία. 

♧ Μια μητέρα δεν απαιτεί το ιδανικό παιδί, δεν αγαπά το παιδί ξεκινώντας από τις ικανότητές του, από τα ταλέντα του, από την ομορφιά του. Η μητρική αγάπη είναι αγάπη όχι για το ιδανικό, αλλά για το πραγματικό του παιδιού, είναι αγάπη για το δικό του όνομα. Και τίποτα, όπως το να έχεις ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, μη φυσιολογικό, στραβό, δεν επιβάλλει το δρασκέλισμα του ιδανικού προς το πραγματικό, δεν επιβάλλει την εγκατάλειψη κάθε ναρκισσιστικής απεικόνισης του εαυτού και του παιδιού της, τη συνάντηση με μια προεξοχή που δεν μπορεί να αμβλυνθεί και που είναι το παιδί ως μη συμπίπτον με τις συνήθεις ναρκισσιστικές προσδοκίες της μητέρας.

♧Ο πατέρας, αλλά και οποιοδήποτε πράγμα είναι ικανό να τραβήξει την επιθυμία της μητέρας (μια εργασία, ένα υποκειμενικό πάθος, μέχρι και ένας εραστής κ.λπ.), μετατοπίζει αριστοτεχνικά αυτή την επιθυμία πέρα από το παιδί. Μόλις το είδαμε: Η απουσία της μητέρας είναι σημαντική όσο η παρουσία της. Μια μητέρα «επαρκώς καλή» είναι η μητέρα που ξέρει να μη δίνεται ολόκληρη στο παιδί της είναι μια μητέρα την οποία το παιδί δεν μπορεί να κατέχει εντελώς γιατί δεν εξαντλεί όλο το είναι της στο να είναι η μητέρα είναι μια μητέρα που ξέρει να τοποθετείται ανάμεσα στην απουσία και την παρουσία χωρίς να τονίζει μονόπλευρα τη μία ή την άλλη πλευρά. Ο τονισμός της παρουσίας θα καθιστούσε όντως αδύνατο τον χωρισμό και θα επέφερε την ψευδαίσθηση της συγχώνευσης, ενώ ο τονισμός της απουσίας θα επέφερε το βίωμα της εγκατάλειψης και της αδιαφορίας.

♧ Η χαρά της δημιουργίας μολύνεται από την πιθανότητα της απώλειας και της καταστροφής το όριο ανάμεσα στη ζωή που έρχεται στον κόσμο και στην εξαφάνισή της είναι λεπτό και αφορά είτε τη μητέρα είτε το παιδί. 

♧ Αν όντως η επιθυμία της μητέρας ήταν ολοκληρωτικά «πιασμένη» από την ύπαρξη του παιδιού, δεν θα ήταν δυνατός ο αποχωρισμός.

♧ Η πατριαρχική κουλτούρα ακολούθησε για χρόνια αυτή την πλάνη: Ο περιορισμός της γυναίκας στη μητέρα είχε σκοπό να εξαλείψει την ακυβέρνητη υπερβολή της γυναικείας υπόστασης-θηλυκότητας.

♧ Όταν η μητέρα αφήνεται να παρασυρθεί από την οργή και τη νευρικότητα, αυτό πολύ συχνά οφείλεται στο ότι η γυναίκα απορρίπτει τη θυσία της, προβάλλοντας απαιτήσεις που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με αυτές της μητρότητας.

♧ Το να δωρίσει την έλλειψή της σημαίνει πάνω απ’ όλα να δείξει ότι η ύπαρξη του παιδιού δεν είναι τόσο το συμπλήρωμα του είναι της μητέρας όσο αυτό που φέρνει στο φως μια ξεχωριστή έλλειψη.

♧ Οι νοσοκόμες του νοσοκομείου ήταν επαρκέστατες στο να παρέχουν αφειδώς τις απαραίτητες φροντίδες το στήθος-αντικείμενο- μα δεν μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον μητρικό ρόλο του σημείου της αγάπης: το στήθος-σημείο.

♧ Το παιδί μέσω του προσώπου της μητέρας δεν βλέπει ποτέ μόνο το πρόσωπό του, ούτε περιορίζεται στο να βλέπει το πρόσωπο της μητέρας του, μα βλέπει σε αυτό το ίδιο το πρόσωπο τη δυνατότητα να δει το πρόσωπο του κόσμου, ή ίσως καλύτερα βλέπει στο πρόσωπο της μητέρας αυτό που το καθιστά ικανό να μπορέσει κοιτάξει το πρόσωπο του κόσμου.

♧ Όπως ο Φρόιντ και ο Λακάν σημείωσαν επανειλημμένα, το ανθρώπινο είδος στερείται ενός ενστικτώδους προγράμματος ικανού να προσανατολίσει την ύπαρξή του στον κόσμο. Και ακριβώς πάνω σε αυτό το ελάττωμα πραγματοποιείται το πρόγραμμα του ασυνειδήτου. Χωρίς όνειρο η μητρότητα θα κατέληγε να συμπιεστεί στη μηχανή του σώματος σαν απρόσωπη μηχανή αναπαραγωγής του είδους. Αντίθετα, το όνειρο είναι ακριβώς αυτό που δημιουργεί την απαραίτητη συνθήκη για μια αυθεντικά δημιουργική μητρότητα. 

♧ Η μητρική υπομονή υποστηρίζεται από μια απαραίτητη δόση πίστης απέναντι στο παιδί ενώ η αγχωτική κινδυνολογία, η υπερβολική ανησυχία κάποιων μητέρων αποκαλύπτει μια ανυπομονησία που δηλώνει την απουσία πίστης απέναντι στο παιδί. Αυτή η υπερβολική ανησυχία μπορεί να ξεπηδήσει από το γεγονός ότι η μητέρα προβάλλει στο παιδί τη μητρική κατάρα της καταγωγής της, από την οποία τρέφεται η ασυνείδητη φαντασίωσή της.

♧ Αφού διαφύλαξε και προστάτευσε τη ζωή του παιδιού, η μητέρα λειτουργεί έτσι ώστε να το παραδώσει στον κόσμο. Περιμένει να μεγαλώσουν οι βλεφαρίδες του παιδιού, το σώμα του να δυναμώσει, η σκέψη του να αναπτυχθεί, η επιθυμία του να εκφραστεί. Οπισθοδρομεί, μειώνει το αίτημά της, αφήνει το παιδί να αποκτήσει εμπειρίες στον κόσμο διευρύνοντας τον ορίζοντά του, περνώντας τον στενό περίβολο του οικογενειακού.

♧ Μάλιστα, σε κάθε μητέρα «επαρκώς καλή» -όπως θα έλεγε ο Βίνικοτ- η απώλεια του παιδιού, ο χωρισμός του εξυμνείται από την αρχή κιόλας ως η πιο δυνατή εκδήλωση του υπερβατικού χαρακτήρα του. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αυθαίρετη δέσμευση του παιδιού ως «δικού της» δεν προσδιορίζει καθόλου τη μητρότητα, δεν αφορά τη συμβολική επιθυμία της μητέρας, αλλά μόνο την παθολογική της απόκλιση, την πιο φρικτή παρεκτροπή της. 

♧ Συμβαίνει επίσης και στην περίπτωση της συνάντησης με τον έρωτα: Κάθε νεογεννημένος έρωτας γεννά με τη σειρά του ένα νέο κόσμο. Ο κόσμος του Ενός επισκιάζεται από τον κόσμο του Δύο, καθώς η γέννηση είναι πάντα ένα γεγονός του Δύο και ποτέ του Ένα˙ είναι πάντα μια εμπειρία κατά βάση πληθυντικού αριθμού.  

♧ Η γέννηση ενός παιδιού δεν είναι μόνο ο ερχομός στον κόσμο κάποιου του οποίου περιμέναμε να δούμε το πρόσωπο, κάποιου τον οποίο περιμέναμε να δεχτούμε στην αγκαλιά μας. Μαζί με τη ζωή του παιδιού έρχεται εκ νέου στη ζωή επίσης και ο κόσμος. Η προσμονή της μητέρας δίνει τη δυνατότητα του ερχομού στον κόσμο ενός άλλου κόσμου, ο οποίος βρίσκει την έκφρασή του ενσαρκωμένη στη νέα ζωή του παιδιού. Υπό αυτή την έννοια, το δώρο της ζωής είναι ένα δώρο που δίνει τη δυνατότητα στον κόσμο να «ξαναρχίσει».  

♧ Στον έρωτα πάντα όποιος αγαπάμε διατηρεί ένα απροσπέλαστο για εμάς μέρος ετερότητας, η οποία συμπίπτει με το πιο προσωπικό κομμάτι ελευθερίας του. Στον έρωτα, όπως και στη μητρότητα, βιώνουμε κάτι από το ενυπάρχον και το υπερβατό ενωμένα μαζί. Γι’ αυτό η προσμονή συνιστά το κεντρικό νεύρο του ερωτικού λόγου. «Η προσμονή είναι μια μαγεία: Εγώ είχα την εντολή να μην κινούμαι», έγραψε ο Ρολάν Μπαρτ. «Η μοιραία ταυτότητα του ερωτευμένου δεν είναι τίποτα άλλο από το: Εγώ είμαι αυτός που περιμένει» 

♧ Μάλιστα ήδη για τον Φρόιντ η «μητέρα» είναι το όνομα της πρώτης μορφής του Άλλου που ασχολείται με μια ανθρώπινη ζωή, την οποία αναγνωρίζει ως δικό της δημιούργημα. Αυτό σημαίνει ότι η «μητέρα» όπως και ο «πατέρας» είναι φιγούρες που υπερβαίνουν το φύλο, το αίμα, τη φυλή και τη βιολογία.» «Μητέρα» είναι το όνομα του Άλλου ο οποίος τείνει τα γυμνά του χέρια στη ζωή που έρχεται στον κόσμο, στη ζωή που, ερχόμενη στον κόσμο, επιζητά το νόημα. 

by SearchingΤheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη.[…] | από το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας»

[INTERNATIONAL FESTIVAL FOR CONTEMPORARY VISUAL MEDIA | Thessaloniki 2024]

Αξιοσημείωτα από  το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας» 

♧ Κανένας άντρας δεν ξέρει εμφανώς τι είναι μια γυναίκα. Και εδώ ξεδιπλώνεται το ακόλουθο τρομερό παράδοξο: Παραδίδεται στα χέρια του άντρα για να είναι μια γυναίκα, μα φαίνεται πως καταλήγει ξανά να αποτελεί απλώς και μόνο ένα σώμα-πράγμα, σώμα-όργανο, σώμα-σκεύος ηδονής. Είναι ένα επαχθές μοντέλο συμπεριφοράς που επιβεβαιώνεται ευρέως στην κλινική εμπειρία: Οι γυναίκες λυγίζουν στην αντρική φαντασίωση με την ψευδαίσθηση ότι η συνολική τους ανταπόκριση σε αυτό καθιστά δυνατό το να παραμερίσουν τη δυσκολία ως προς το να υποκειμενικοποιήσουν το μυστήριο της γυναικείας επιθυμίας. 

♧Επομένως, ενώ η πατρική κληρονομιά αρθρώνεται μέσω μιας διαδικασίας εξιδανικευτικής ταύτισης του γιου με τον πατέρα, η μητρική κληρονομιά φαίνεται να αναχαιτίζεται μπροστά στην αδυναμία μετάδοσης του τι είναι μια πραγματική γυναίκα. 

♧Η δυνατότητα του χωρισμού καθίσταται πιο δύσκολη από την απουσία της αγάπης παρά από την παρουσία της. 

♧Η γλυκιά και ελεύθερη φωνή της γιαγιάς γίνεται το αντίδοτο στη μεταλλική και άγρια φωνή της μητέρας. Είναι αυτό που όταν γίνει γυναίκα θα αναζητά σε όλους τους άντρες που θα αγαπήσει. Θα ερωτεύεται πάντα τη φωνή τους, προκειμένου η φωνή αυτή να μπορέσει να της ανταποδώσει την αναγνώριση της αγάπη της σε αντιδιαστολή με την αγριότητα της μητρικής βίας που την καθήλωνε στη θέση του απορριφθέντος αντικειμένου. Η φωνή διαχωρίζεται: από τη μία μεριά, είναι το τραυματικό αποτύπωμα της μητρικής φωνής, της προσβολής και της βίας από την άλλη, είναι η γλυκιά φωνή της γιαγιάς.

♧Πιο σημαντικό από το να εξασφαλίσουμε ικανοποίηση και χαρά στο παιδί είναι να υποδεχτούμε τη ζωή του σε ένα περιβάλλον επιθυμίας, να έχουμε επιθυμήσει, να έχουμε θελήσει αυτή τη ζωή ήδη πριν από τη σύλληψή της.» Αν αυτή η επιθυμία είναι απούσα, αν το παιδί δεν είναι επιθυμητό ήδη πριν από τη γέννησή του, αν δεν το ήθελαν, αν καμία επιθυμία δεν το περιμένει, τότε η συνέπεια είναι ο ακρωτηριασμός της ίδιας της αίσθησης της ζωής. 

♧ Η δύναμη της μητέρας που στερείται ορίου μπορεί να εμφανιστεί ως μια δύναμη σκοτεινή, την οποία ούτε το Όνομα του Πατέρα είναι σε θέση να εξυγιάνει ολοκληρωτικά. Το σύμπτωμα που βασανίζει τον ασθενή μου στην ενήλικη ζωή απηχούσε αυτό το αρχικό τραύμα. Πράγματι, κάθε φορά που συναντούσε μια γυναίκα η οποία του ήταν επιθυμητή, ένιωθε κυριολεκτικά να πέφτει στο κενό.

♧ Η δύναμη της μητέρας δεν έχει όρια γιατί εξασκείται πάνω σε ένα είναι το παιδί το οποίο προσδιορίζεται από το αδύνατο τού να είναι ανεξάρτητο. Το έλεγε καλά με τον δικό του τρόπο ο Σαρτρ: Γεννιόμαστε πάντα ως αντικείμενα στα χέρια του Άλλου. 

♧ Αν υπήρξε μια εποχή η εποχή της πατριαρχικής ιδεολογίας- στην οποία η μητέρα είχε την τάση να σκοτώνει τη γυναίκα, τώρα φαίνεται πως ο κίνδυνος είναι ο αντίθετος, είναι η γυναίκα που μπορεί να σκοτώσει τη μητέρα. 

♧ «Το να τον αγαπάς δεν σημαίνει ότι μπορείς να τον σώσεις». Πράγματι δεν είναι η μητρική αγάπη που σε αυτή την περίπτωση σώζει από την αρρώστια, αλλά ακριβώς ο αιμομεικτικός της χαρακτήρας –η αγάπη χωρίς όρια είναι αυτός που γεννά και διατηρεί την αρρώστια. 

♧ Μια γυναίκα δεν μπορεί να νιώσει ικανοποίηση απέναντι σε έναν άντρα που αγαπάει, με το να είναι μόνο μητέρα. Δικαίως απαιτεί να εξακολουθήσει να υφίσταται και να είναι επιθυμητή ως γυναίκα. 

♧ Η Μήδεια είναι ένα «εγκληματικό μόρφωμα»: Εγκαταλείπει την πατρίδα της, προδίδει τον πατέρα της, σκοτώνει τον αδελφό της, προκαλεί τον θάνατο του θείου του άντρα της, της αντιπάλου της, της Γλαύκης, και του πατέρα της, προτού σκοτώσει χωρίς δισταγμό τα παιδιά της. Η Μήδεια όχι μόνο ενσαρκώνει την ανυποταγή της γυναίκας στις συμβάσεις και τους νόμους, οι οποίοι ρυθμίζουν τη ζωή στην οικογένεια και τον θεσμό του γάμου, που με τη σειρά του την υποχρεώνει να υποταχτεί στην εξουσία του άντρα, αλλά πιο ριζικά, δείχνει ότι ούτε η μητρότητα είναι αρκετή για να την κάνει να νιώσει ολοκληρωμένη στη ζωή, να αντισταθμίσει την απώλεια του έρωτά της. Δείχνει επίσης ότι καμία γυναίκα δεν μπορεί να απορροφηθεί και να ακυρωθεί από τη μητέρα.  

♧ Η ανικανοποίητη επιθυμία αυτής της μητέρας είναι Η επιθυμία μιας γυναίκας που δεν μπορεί να βρει γαλήνη εξαιτίας του αποκλεισμού που υπέστη από την πατρική της οικογένεια. Παραγκωνισμένη, έχοντας βιώσει την απόρριψη, αυτή η γυναίκα ζει την κληρονομιά με τη μορφή της αγανακτισμένης και ανίσχυρης εναντίωσης χωρίς διαλεκτική. Θα φέρει πάνω της την αρχική σφραγίδα του αποκλεισμού χωρίς να μπορέσει ποτέ να απαλλαγεί από αυτήν. Η πρόσβαση στη μητρότητα είναι μόνο ένα πέρασμα σε μια καταστροφική πράξη για να ξεφύγει από μια ζωή για την οποία αποφάσιζαν άλλοι. Η επιθυμία της μητέρας δεν μπορεί να υποκειμενικοποιηθεί. Το παιδί παραμένει μια μακρινή, υπερβολικά μακρινή επίκληση. 

♧ Κοιτάζεται στον καθρέφτη και αποφασίζει να το αγοράσει για την ίδια, προτείνοντας στην κόρη της να βρει ένα άλλο, που θα είναι πιο κατάλληλο γι’ αυτήν. Σε αυτή την περίπτωση είναι η γυναίκα ή, καλύτερα, μια συγκεκριμένη φαλλική εκδοχή της γυναίκας που καταλήγει στο να καταπιέζει ή στο να βιώνει ως εχθρική προς τον εαυτό της την επιθυμία της μητέρας. Η κόρη δεν εκλαμβάνεται ως φαντασιακός φαλλός οποίος συμπληρώνει το είναι της, αλλά, ανάλογα με την περίπτωση, ως αντίπαλος τον οποίο πρέπει να συντρίψει ή ως αντικείμενο-απόρριμμα, που υπάρχει ο κίνδυνος να καταστρέψει το σώμα αυτής που το γέννησε.

♧ Η επιτήρηση και η προστασία της ζωής που καθορίζουν τις ουσιαστικές υποχρεώσεις της μητέρας ενισχύονται υπέρμετρα, παίρνουν τον χαρακτήρα μιας ρουφήχτρας που αιχμαλωτίζει και βυθίζει το υποκείμενο σε έναν ατελείωτο βούρκο. Πότε η μητρική αγάπη μπορεί να εκπέσει σε αυτό το επίπεδο; Όταν η ζωή της μητέρας χάνεται μέσα στη ζωή των παιδιών της, όταν ζει μόνο γι’ αυτά, τους αφιερώνεται χωρίς όρια. Όταν η ευθύνη της μητρότητας δίνει τη θέση της σε μια ώθηση καταβρόχθισης, συνήθως αμοιβαίας, μητέρας και παιδιού: Η μητέρα απορροφά το παιδί, το οποίο απορροφά τη μητέρα. Η μητρική αγάπη καταλήγει τότε σε μια ενσωμάτωση η οποία μπορεί να φτάσει στο πιο έσχατο σημείο της, στο πέρασμα στην ανθρωποκτονία ή σε μια αποπνικτική παρουσία η οποία δεν αφήνει κανένα περιθώριο ελευθερίας στο υποκείμενο. Σε πολλές περιπτώσεις της επικαιρότητας, βρισκόμαστε ενώπιον της φρίκης αυτής της μεταμόρφωσης της μητρικής αγάπης σε ανθρωποκτόνο βία.

♧ Η απόλαυση της μητέρας μπορεί να φτάσει σε ύψη ανεξερεύνητα, πιο ψηλά από τη σεξουαλική συνεύρεση με τον άντρα, αφού όπως σημειώνει με σαφήνεια ο Λακάν, το μωρό προσφέρει στη μητέρα εκείνο που κανένα αντρικό υποκείμενο -εκτός ίσως από κάποιους ψυχωτικούς– δεν είναι σε θέση να αφιερώσει στη σύντροφό του. Ενώ ένας άντρας προσφέρει στη γυναίκα τον φαλλό του, ο οποίος δεν συμπίπτει καθόλου με την ύπαρξή του, ένα παιδί -όπως με επιδεξιότητα κάνουν μόνο κάποιοι ψυχωτικοί- μπορεί να προσφέρει στον Άλλον την ίδια του την ύπαρξη, χωρίς καμία επιφύλαξη. 

♧ Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη. 

♧ Είναι το «εξειδικευμένο ενδιαφέρον» της μητέρας που καθιστά τη ζωή του παιδιού μη οικειοποιήσιμη. Το παιδί που η μητέρα γεννά δεν είναι της μητέρας: «Δεν είναι δικό μου, δεν είναι όπως εγώ, δεν είναι όπως το περίμενα, δεν είναι όπως τα αδέλφια του ή οι αδελφές του», δεν είναι όπως καμία άλλη ύπαρξη στον κόσμο. Ένα απόλυτο υπερβατό -αυτό του παιδιού- αναδύεται στο πιο βαθύ ενυπάρχον.

♧ Η μητρική λειτουργία δεν είναι όντως μια φροντίδα που «εφαρμόζεται» σε όλους, μα μια φροντίδα που ξέρει να αναγνωρίζει την αξία καθενός χωριστά, τον αναντικατάστατο χαρακτήρα του παιδιού.

♧ Βρισκόμαστε εδώ μπροστά στις πιο βαθιές ρίζες της μητρικής λειτουργίας και της κληρονομιάς της: Η επιθυμία της μητέρας δεν είναι ανώνυμη επιθυμία, αλλά μια επιθυμία ικανή να μεταδώσει την επιθυμία. 

♧ Μια μητέρα δεν απαιτεί το ιδανικό παιδί, δεν αγαπά το παιδί ξεκινώντας από τις ικανότητές του, από τα ταλέντα του, από την ομορφιά του. Η μητρική αγάπη είναι αγάπη όχι για το ιδανικό, αλλά για το πραγματικό του παιδιού, είναι αγάπη για το δικό του όνομα. Και τίποτα, όπως το να έχεις ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, μη φυσιολογικό, στραβό, δεν επιβάλλει το δρασκέλισμα του ιδανικού προς το πραγματικό, δεν επιβάλλει την εγκατάλειψη κάθε ναρκισσιστικής απεικόνισης του εαυτού και του παιδιού της, τη συνάντηση με μια προεξοχή που δεν μπορεί να αμβλυνθεί και που είναι το παιδί ως μη συμπίπτον με τις συνήθεις ναρκισσιστικές προσδοκίες της μητέρας.

♧Ο πατέρας, αλλά και οποιοδήποτε πράγμα είναι ικανό να τραβήξει την επιθυμία της μητέρας (μια εργασία, ένα υποκειμενικό πάθος, μέχρι και ένας εραστής κ.λπ.), μετατοπίζει αριστοτεχνικά αυτή την επιθυμία πέρα από το παιδί. Μόλις το είδαμε: Η απουσία της μητέρας είναι σημαντική όσο η παρουσία της. Μια μητέρα «επαρκώς καλή» είναι η μητέρα που ξέρει να μη δίνεται ολόκληρη στο παιδί της είναι μια μητέρα την οποία το παιδί δεν μπορεί να κατέχει εντελώς γιατί δεν εξαντλεί όλο το είναι της στο να είναι η μητέρα είναι μια μητέρα που ξέρει να τοποθετείται ανάμεσα στην απουσία και την παρουσία χωρίς να τονίζει μονόπλευρα τη μία ή την άλλη πλευρά. Ο τονισμός της παρουσίας θα καθιστούσε όντως αδύνατο τον χωρισμό και θα επέφερε την ψευδαίσθηση της συγχώνευσης, ενώ ο τονισμός της απουσίας θα επέφερε το βίωμα της εγκατάλειψης και της αδιαφορίας.

♧ Η χαρά της δημιουργίας μολύνεται από την πιθανότητα της απώλειας και της καταστροφής το όριο ανάμεσα στη ζωή που έρχεται στον κόσμο και στην εξαφάνισή της είναι λεπτό και αφορά είτε τη μητέρα είτε το παιδί. 

♧ Αν όντως η επιθυμία της μητέρας ήταν ολοκληρωτικά «πιασμένη» από την ύπαρξη του παιδιού, δεν θα ήταν δυνατός ο αποχωρισμός.

♧ Η πατριαρχική κουλτούρα ακολούθησε για χρόνια αυτή την πλάνη: Ο περιορισμός της γυναίκας στη μητέρα είχε σκοπό να εξαλείψει την ακυβέρνητη υπερβολή της γυναικείας υπόστασης-θηλυκότητας.

♧ Όταν η μητέρα αφήνεται να παρασυρθεί από την οργή και τη νευρικότητα, αυτό πολύ συχνά οφείλεται στο ότι η γυναίκα απορρίπτει τη θυσία της, προβάλλοντας απαιτήσεις που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με αυτές της μητρότητας.

♧ Το να δωρίσει την έλλειψή της σημαίνει πάνω απ’ όλα να δείξει ότι η ύπαρξη του παιδιού δεν είναι τόσο το συμπλήρωμα του είναι της μητέρας όσο αυτό που φέρνει στο φως μια ξεχωριστή έλλειψη.

♧ Οι νοσοκόμες του νοσοκομείου ήταν επαρκέστατες στο να παρέχουν αφειδώς τις απαραίτητες φροντίδες το στήθος-αντικείμενο- μα δεν μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον μητρικό ρόλο του σημείου της αγάπης: το στήθος-σημείο.

♧ Το παιδί μέσω του προσώπου της μητέρας δεν βλέπει ποτέ μόνο το πρόσωπό του, ούτε περιορίζεται στο να βλέπει το πρόσωπο της μητέρας του, μα βλέπει σε αυτό το ίδιο το πρόσωπο τη δυνατότητα να δει το πρόσωπο του κόσμου, ή ίσως καλύτερα βλέπει στο πρόσωπο της μητέρας αυτό που το καθιστά ικανό να μπορέσει κοιτάξει το πρόσωπο του κόσμου.

♧ Όπως ο Φρόιντ και ο Λακάν σημείωσαν επανειλημμένα, το ανθρώπινο είδος στερείται ενός ενστικτώδους προγράμματος ικανού να προσανατολίσει την ύπαρξή του στον κόσμο. Και ακριβώς πάνω σε αυτό το ελάττωμα πραγματοποιείται το πρόγραμμα του ασυνειδήτου. Χωρίς όνειρο η μητρότητα θα κατέληγε να συμπιεστεί στη μηχανή του σώματος σαν απρόσωπη μηχανή αναπαραγωγής του είδους. Αντίθετα, το όνειρο είναι ακριβώς αυτό που δημιουργεί την απαραίτητη συνθήκη για μια αυθεντικά δημιουργική μητρότητα. 

♧ Η μητρική υπομονή υποστηρίζεται από μια απαραίτητη δόση πίστης απέναντι στο παιδί ενώ η αγχωτική κινδυνολογία, η υπερβολική ανησυχία κάποιων μητέρων αποκαλύπτει μια ανυπομονησία που δηλώνει την απουσία πίστης απέναντι στο παιδί. Αυτή η υπερβολική ανησυχία μπορεί να ξεπηδήσει από το γεγονός ότι η μητέρα προβάλλει στο παιδί τη μητρική κατάρα της καταγωγής της, από την οποία τρέφεται η ασυνείδητη φαντασίωσή της.

♧ Αφού διαφύλαξε και προστάτευσε τη ζωή του παιδιού, η μητέρα λειτουργεί έτσι ώστε να το παραδώσει στον κόσμο. Περιμένει να μεγαλώσουν οι βλεφαρίδες του παιδιού, το σώμα του να δυναμώσει, η σκέψη του να αναπτυχθεί, η επιθυμία του να εκφραστεί. Οπισθοδρομεί, μειώνει το αίτημά της, αφήνει το παιδί να αποκτήσει εμπειρίες στον κόσμο διευρύνοντας τον ορίζοντά του, περνώντας τον στενό περίβολο του οικογενειακού.

♧ Μάλιστα, σε κάθε μητέρα «επαρκώς καλή» -όπως θα έλεγε ο Βίνικοτ- η απώλεια του παιδιού, ο χωρισμός του εξυμνείται από την αρχή κιόλας ως η πιο δυνατή εκδήλωση του υπερβατικού χαρακτήρα του. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αυθαίρετη δέσμευση του παιδιού ως «δικού της» δεν προσδιορίζει καθόλου τη μητρότητα, δεν αφορά τη συμβολική επιθυμία της μητέρας, αλλά μόνο την παθολογική της απόκλιση, την πιο φρικτή παρεκτροπή της. 

♧ Συμβαίνει επίσης και στην περίπτωση της συνάντησης με τον έρωτα: Κάθε νεογεννημένος έρωτας γεννά με τη σειρά του ένα νέο κόσμο. Ο κόσμος του Ενός επισκιάζεται από τον κόσμο του Δύο, καθώς η γέννηση είναι πάντα ένα γεγονός του Δύο και ποτέ του Ένα˙ είναι πάντα μια εμπειρία κατά βάση πληθυντικού αριθμού.  

♧ Η γέννηση ενός παιδιού δεν είναι μόνο ο ερχομός στον κόσμο κάποιου του οποίου περιμέναμε να δούμε το πρόσωπο, κάποιου τον οποίο περιμέναμε να δεχτούμε στην αγκαλιά μας. Μαζί με τη ζωή του παιδιού έρχεται εκ νέου στη ζωή επίσης και ο κόσμος. Η προσμονή της μητέρας δίνει τη δυνατότητα του ερχομού στον κόσμο ενός άλλου κόσμου, ο οποίος βρίσκει την έκφρασή του ενσαρκωμένη στη νέα ζωή του παιδιού. Υπό αυτή την έννοια, το δώρο της ζωής είναι ένα δώρο που δίνει τη δυνατότητα στον κόσμο να «ξαναρχίσει».  

♧ Στον έρωτα πάντα όποιος αγαπάμε διατηρεί ένα απροσπέλαστο για εμάς μέρος ετερότητας, η οποία συμπίπτει με το πιο προσωπικό κομμάτι ελευθερίας του. Στον έρωτα, όπως και στη μητρότητα, βιώνουμε κάτι από το ενυπάρχον και το υπερβατό ενωμένα μαζί. Γι’ αυτό η προσμονή συνιστά το κεντρικό νεύρο του ερωτικού λόγου. «Η προσμονή είναι μια μαγεία: Εγώ είχα την εντολή να μην κινούμαι», έγραψε ο Ρολάν Μπαρτ. «Η μοιραία ταυτότητα του ερωτευμένου δεν είναι τίποτα άλλο από το: Εγώ είμαι αυτός που περιμένει» 

♧ Μάλιστα ήδη για τον Φρόιντ η «μητέρα» είναι το όνομα της πρώτης μορφής του Άλλου που ασχολείται με μια ανθρώπινη ζωή, την οποία αναγνωρίζει ως δικό της δημιούργημα. Αυτό σημαίνει ότι η «μητέρα» όπως και ο «πατέρας» είναι φιγούρες που υπερβαίνουν το φύλο, το αίμα, τη φυλή και τη βιολογία.» «Μητέρα» είναι το όνομα του Άλλου ο οποίος τείνει τα γυμνά του χέρια στη ζωή που έρχεται στον κόσμο, στη ζωή που, ερχόμενη στον κόσμο, επιζητά το νόημα. 

by SearchingΤheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη.[…] | από το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας»

[INTERNATIONAL FESTIVAL FOR CONTEMPORARY VISUAL MEDIA | Thessaloniki 2024]

Αξιοσημείωτα από  το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας» 

♧ Κανένας άντρας δεν ξέρει εμφανώς τι είναι μια γυναίκα. Και εδώ ξεδιπλώνεται το ακόλουθο τρομερό παράδοξο: Παραδίδεται στα χέρια του άντρα για να είναι μια γυναίκα, μα φαίνεται πως καταλήγει ξανά να αποτελεί απλώς και μόνο ένα σώμα-πράγμα, σώμα-όργανο, σώμα-σκεύος ηδονής. Είναι ένα επαχθές μοντέλο συμπεριφοράς που επιβεβαιώνεται ευρέως στην κλινική εμπειρία: Οι γυναίκες λυγίζουν στην αντρική φαντασίωση με την ψευδαίσθηση ότι η συνολική τους ανταπόκριση σε αυτό καθιστά δυνατό το να παραμερίσουν τη δυσκολία ως προς το να υποκειμενικοποιήσουν το μυστήριο της γυναικείας επιθυμίας. 

♧Επομένως, ενώ η πατρική κληρονομιά αρθρώνεται μέσω μιας διαδικασίας εξιδανικευτικής ταύτισης του γιου με τον πατέρα, η μητρική κληρονομιά φαίνεται να αναχαιτίζεται μπροστά στην αδυναμία μετάδοσης του τι είναι μια πραγματική γυναίκα. 

♧Η δυνατότητα του χωρισμού καθίσταται πιο δύσκολη από την απουσία της αγάπης παρά από την παρουσία της. 

♧Η γλυκιά και ελεύθερη φωνή της γιαγιάς γίνεται το αντίδοτο στη μεταλλική και άγρια φωνή της μητέρας. Είναι αυτό που όταν γίνει γυναίκα θα αναζητά σε όλους τους άντρες που θα αγαπήσει. Θα ερωτεύεται πάντα τη φωνή τους, προκειμένου η φωνή αυτή να μπορέσει να της ανταποδώσει την αναγνώριση της αγάπη της σε αντιδιαστολή με την αγριότητα της μητρικής βίας που την καθήλωνε στη θέση του απορριφθέντος αντικειμένου. Η φωνή διαχωρίζεται: από τη μία μεριά, είναι το τραυματικό αποτύπωμα της μητρικής φωνής, της προσβολής και της βίας από την άλλη, είναι η γλυκιά φωνή της γιαγιάς.

♧Πιο σημαντικό από το να εξασφαλίσουμε ικανοποίηση και χαρά στο παιδί είναι να υποδεχτούμε τη ζωή του σε ένα περιβάλλον επιθυμίας, να έχουμε επιθυμήσει, να έχουμε θελήσει αυτή τη ζωή ήδη πριν από τη σύλληψή της.» Αν αυτή η επιθυμία είναι απούσα, αν το παιδί δεν είναι επιθυμητό ήδη πριν από τη γέννησή του, αν δεν το ήθελαν, αν καμία επιθυμία δεν το περιμένει, τότε η συνέπεια είναι ο ακρωτηριασμός της ίδιας της αίσθησης της ζωής. 

♧ Η δύναμη της μητέρας που στερείται ορίου μπορεί να εμφανιστεί ως μια δύναμη σκοτεινή, την οποία ούτε το Όνομα του Πατέρα είναι σε θέση να εξυγιάνει ολοκληρωτικά. Το σύμπτωμα που βασανίζει τον ασθενή μου στην ενήλικη ζωή απηχούσε αυτό το αρχικό τραύμα. Πράγματι, κάθε φορά που συναντούσε μια γυναίκα η οποία του ήταν επιθυμητή, ένιωθε κυριολεκτικά να πέφτει στο κενό.

♧ Η δύναμη της μητέρας δεν έχει όρια γιατί εξασκείται πάνω σε ένα είναι το παιδί το οποίο προσδιορίζεται από το αδύνατο τού να είναι ανεξάρτητο. Το έλεγε καλά με τον δικό του τρόπο ο Σαρτρ: Γεννιόμαστε πάντα ως αντικείμενα στα χέρια του Άλλου. 

♧ Αν υπήρξε μια εποχή η εποχή της πατριαρχικής ιδεολογίας- στην οποία η μητέρα είχε την τάση να σκοτώνει τη γυναίκα, τώρα φαίνεται πως ο κίνδυνος είναι ο αντίθετος, είναι η γυναίκα που μπορεί να σκοτώσει τη μητέρα. 

♧ «Το να τον αγαπάς δεν σημαίνει ότι μπορείς να τον σώσεις». Πράγματι δεν είναι η μητρική αγάπη που σε αυτή την περίπτωση σώζει από την αρρώστια, αλλά ακριβώς ο αιμομεικτικός της χαρακτήρας –η αγάπη χωρίς όρια είναι αυτός που γεννά και διατηρεί την αρρώστια. 

♧ Μια γυναίκα δεν μπορεί να νιώσει ικανοποίηση απέναντι σε έναν άντρα που αγαπάει, με το να είναι μόνο μητέρα. Δικαίως απαιτεί να εξακολουθήσει να υφίσταται και να είναι επιθυμητή ως γυναίκα. 

♧ Η Μήδεια είναι ένα «εγκληματικό μόρφωμα»: Εγκαταλείπει την πατρίδα της, προδίδει τον πατέρα της, σκοτώνει τον αδελφό της, προκαλεί τον θάνατο του θείου του άντρα της, της αντιπάλου της, της Γλαύκης, και του πατέρα της, προτού σκοτώσει χωρίς δισταγμό τα παιδιά της. Η Μήδεια όχι μόνο ενσαρκώνει την ανυποταγή της γυναίκας στις συμβάσεις και τους νόμους, οι οποίοι ρυθμίζουν τη ζωή στην οικογένεια και τον θεσμό του γάμου, που με τη σειρά του την υποχρεώνει να υποταχτεί στην εξουσία του άντρα, αλλά πιο ριζικά, δείχνει ότι ούτε η μητρότητα είναι αρκετή για να την κάνει να νιώσει ολοκληρωμένη στη ζωή, να αντισταθμίσει την απώλεια του έρωτά της. Δείχνει επίσης ότι καμία γυναίκα δεν μπορεί να απορροφηθεί και να ακυρωθεί από τη μητέρα.  

♧ Η ανικανοποίητη επιθυμία αυτής της μητέρας είναι Η επιθυμία μιας γυναίκας που δεν μπορεί να βρει γαλήνη εξαιτίας του αποκλεισμού που υπέστη από την πατρική της οικογένεια. Παραγκωνισμένη, έχοντας βιώσει την απόρριψη, αυτή η γυναίκα ζει την κληρονομιά με τη μορφή της αγανακτισμένης και ανίσχυρης εναντίωσης χωρίς διαλεκτική. Θα φέρει πάνω της την αρχική σφραγίδα του αποκλεισμού χωρίς να μπορέσει ποτέ να απαλλαγεί από αυτήν. Η πρόσβαση στη μητρότητα είναι μόνο ένα πέρασμα σε μια καταστροφική πράξη για να ξεφύγει από μια ζωή για την οποία αποφάσιζαν άλλοι. Η επιθυμία της μητέρας δεν μπορεί να υποκειμενικοποιηθεί. Το παιδί παραμένει μια μακρινή, υπερβολικά μακρινή επίκληση. 

♧ Κοιτάζεται στον καθρέφτη και αποφασίζει να το αγοράσει για την ίδια, προτείνοντας στην κόρη της να βρει ένα άλλο, που θα είναι πιο κατάλληλο γι’ αυτήν. Σε αυτή την περίπτωση είναι η γυναίκα ή, καλύτερα, μια συγκεκριμένη φαλλική εκδοχή της γυναίκας που καταλήγει στο να καταπιέζει ή στο να βιώνει ως εχθρική προς τον εαυτό της την επιθυμία της μητέρας. Η κόρη δεν εκλαμβάνεται ως φαντασιακός φαλλός οποίος συμπληρώνει το είναι της, αλλά, ανάλογα με την περίπτωση, ως αντίπαλος τον οποίο πρέπει να συντρίψει ή ως αντικείμενο-απόρριμμα, που υπάρχει ο κίνδυνος να καταστρέψει το σώμα αυτής που το γέννησε.

♧ Η επιτήρηση και η προστασία της ζωής που καθορίζουν τις ουσιαστικές υποχρεώσεις της μητέρας ενισχύονται υπέρμετρα, παίρνουν τον χαρακτήρα μιας ρουφήχτρας που αιχμαλωτίζει και βυθίζει το υποκείμενο σε έναν ατελείωτο βούρκο. Πότε η μητρική αγάπη μπορεί να εκπέσει σε αυτό το επίπεδο; Όταν η ζωή της μητέρας χάνεται μέσα στη ζωή των παιδιών της, όταν ζει μόνο γι’ αυτά, τους αφιερώνεται χωρίς όρια. Όταν η ευθύνη της μητρότητας δίνει τη θέση της σε μια ώθηση καταβρόχθισης, συνήθως αμοιβαίας, μητέρας και παιδιού: Η μητέρα απορροφά το παιδί, το οποίο απορροφά τη μητέρα. Η μητρική αγάπη καταλήγει τότε σε μια ενσωμάτωση η οποία μπορεί να φτάσει στο πιο έσχατο σημείο της, στο πέρασμα στην ανθρωποκτονία ή σε μια αποπνικτική παρουσία η οποία δεν αφήνει κανένα περιθώριο ελευθερίας στο υποκείμενο. Σε πολλές περιπτώσεις της επικαιρότητας, βρισκόμαστε ενώπιον της φρίκης αυτής της μεταμόρφωσης της μητρικής αγάπης σε ανθρωποκτόνο βία.

♧ Η απόλαυση της μητέρας μπορεί να φτάσει σε ύψη ανεξερεύνητα, πιο ψηλά από τη σεξουαλική συνεύρεση με τον άντρα, αφού όπως σημειώνει με σαφήνεια ο Λακάν, το μωρό προσφέρει στη μητέρα εκείνο που κανένα αντρικό υποκείμενο -εκτός ίσως από κάποιους ψυχωτικούς– δεν είναι σε θέση να αφιερώσει στη σύντροφό του. Ενώ ένας άντρας προσφέρει στη γυναίκα τον φαλλό του, ο οποίος δεν συμπίπτει καθόλου με την ύπαρξή του, ένα παιδί -όπως με επιδεξιότητα κάνουν μόνο κάποιοι ψυχωτικοί- μπορεί να προσφέρει στον Άλλον την ίδια του την ύπαρξη, χωρίς καμία επιφύλαξη. 

♧ Πράγματι, για να γίνει μια γυναίκα μητέρα, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι κόρη. 

♧ Είναι το «εξειδικευμένο ενδιαφέρον» της μητέρας που καθιστά τη ζωή του παιδιού μη οικειοποιήσιμη. Το παιδί που η μητέρα γεννά δεν είναι της μητέρας: «Δεν είναι δικό μου, δεν είναι όπως εγώ, δεν είναι όπως το περίμενα, δεν είναι όπως τα αδέλφια του ή οι αδελφές του», δεν είναι όπως καμία άλλη ύπαρξη στον κόσμο. Ένα απόλυτο υπερβατό -αυτό του παιδιού- αναδύεται στο πιο βαθύ ενυπάρχον.

♧ Η μητρική λειτουργία δεν είναι όντως μια φροντίδα που «εφαρμόζεται» σε όλους, μα μια φροντίδα που ξέρει να αναγνωρίζει την αξία καθενός χωριστά, τον αναντικατάστατο χαρακτήρα του παιδιού.

♧ Βρισκόμαστε εδώ μπροστά στις πιο βαθιές ρίζες της μητρικής λειτουργίας και της κληρονομιάς της: Η επιθυμία της μητέρας δεν είναι ανώνυμη επιθυμία, αλλά μια επιθυμία ικανή να μεταδώσει την επιθυμία. 

♧ Μια μητέρα δεν απαιτεί το ιδανικό παιδί, δεν αγαπά το παιδί ξεκινώντας από τις ικανότητές του, από τα ταλέντα του, από την ομορφιά του. Η μητρική αγάπη είναι αγάπη όχι για το ιδανικό, αλλά για το πραγματικό του παιδιού, είναι αγάπη για το δικό του όνομα. Και τίποτα, όπως το να έχεις ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, μη φυσιολογικό, στραβό, δεν επιβάλλει το δρασκέλισμα του ιδανικού προς το πραγματικό, δεν επιβάλλει την εγκατάλειψη κάθε ναρκισσιστικής απεικόνισης του εαυτού και του παιδιού της, τη συνάντηση με μια προεξοχή που δεν μπορεί να αμβλυνθεί και που είναι το παιδί ως μη συμπίπτον με τις συνήθεις ναρκισσιστικές προσδοκίες της μητέρας.

♧Ο πατέρας, αλλά και οποιοδήποτε πράγμα είναι ικανό να τραβήξει την επιθυμία της μητέρας (μια εργασία, ένα υποκειμενικό πάθος, μέχρι και ένας εραστής κ.λπ.), μετατοπίζει αριστοτεχνικά αυτή την επιθυμία πέρα από το παιδί. Μόλις το είδαμε: Η απουσία της μητέρας είναι σημαντική όσο η παρουσία της. Μια μητέρα «επαρκώς καλή» είναι η μητέρα που ξέρει να μη δίνεται ολόκληρη στο παιδί της είναι μια μητέρα την οποία το παιδί δεν μπορεί να κατέχει εντελώς γιατί δεν εξαντλεί όλο το είναι της στο να είναι η μητέρα είναι μια μητέρα που ξέρει να τοποθετείται ανάμεσα στην απουσία και την παρουσία χωρίς να τονίζει μονόπλευρα τη μία ή την άλλη πλευρά. Ο τονισμός της παρουσίας θα καθιστούσε όντως αδύνατο τον χωρισμό και θα επέφερε την ψευδαίσθηση της συγχώνευσης, ενώ ο τονισμός της απουσίας θα επέφερε το βίωμα της εγκατάλειψης και της αδιαφορίας.

♧ Η χαρά της δημιουργίας μολύνεται από την πιθανότητα της απώλειας και της καταστροφής το όριο ανάμεσα στη ζωή που έρχεται στον κόσμο και στην εξαφάνισή της είναι λεπτό και αφορά είτε τη μητέρα είτε το παιδί. 

♧ Αν όντως η επιθυμία της μητέρας ήταν ολοκληρωτικά «πιασμένη» από την ύπαρξη του παιδιού, δεν θα ήταν δυνατός ο αποχωρισμός.

♧ Η πατριαρχική κουλτούρα ακολούθησε για χρόνια αυτή την πλάνη: Ο περιορισμός της γυναίκας στη μητέρα είχε σκοπό να εξαλείψει την ακυβέρνητη υπερβολή της γυναικείας υπόστασης-θηλυκότητας.

♧ Όταν η μητέρα αφήνεται να παρασυρθεί από την οργή και τη νευρικότητα, αυτό πολύ συχνά οφείλεται στο ότι η γυναίκα απορρίπτει τη θυσία της, προβάλλοντας απαιτήσεις που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με αυτές της μητρότητας.

♧ Το να δωρίσει την έλλειψή της σημαίνει πάνω απ’ όλα να δείξει ότι η ύπαρξη του παιδιού δεν είναι τόσο το συμπλήρωμα του είναι της μητέρας όσο αυτό που φέρνει στο φως μια ξεχωριστή έλλειψη.

♧ Οι νοσοκόμες του νοσοκομείου ήταν επαρκέστατες στο να παρέχουν αφειδώς τις απαραίτητες φροντίδες το στήθος-αντικείμενο- μα δεν μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον μητρικό ρόλο του σημείου της αγάπης: το στήθος-σημείο.

♧ Το παιδί μέσω του προσώπου της μητέρας δεν βλέπει ποτέ μόνο το πρόσωπό του, ούτε περιορίζεται στο να βλέπει το πρόσωπο της μητέρας του, μα βλέπει σε αυτό το ίδιο το πρόσωπο τη δυνατότητα να δει το πρόσωπο του κόσμου, ή ίσως καλύτερα βλέπει στο πρόσωπο της μητέρας αυτό που το καθιστά ικανό να μπορέσει κοιτάξει το πρόσωπο του κόσμου.

♧ Όπως ο Φρόιντ και ο Λακάν σημείωσαν επανειλημμένα, το ανθρώπινο είδος στερείται ενός ενστικτώδους προγράμματος ικανού να προσανατολίσει την ύπαρξή του στον κόσμο. Και ακριβώς πάνω σε αυτό το ελάττωμα πραγματοποιείται το πρόγραμμα του ασυνειδήτου. Χωρίς όνειρο η μητρότητα θα κατέληγε να συμπιεστεί στη μηχανή του σώματος σαν απρόσωπη μηχανή αναπαραγωγής του είδους. Αντίθετα, το όνειρο είναι ακριβώς αυτό που δημιουργεί την απαραίτητη συνθήκη για μια αυθεντικά δημιουργική μητρότητα. 

♧ Η μητρική υπομονή υποστηρίζεται από μια απαραίτητη δόση πίστης απέναντι στο παιδί ενώ η αγχωτική κινδυνολογία, η υπερβολική ανησυχία κάποιων μητέρων αποκαλύπτει μια ανυπομονησία που δηλώνει την απουσία πίστης απέναντι στο παιδί. Αυτή η υπερβολική ανησυχία μπορεί να ξεπηδήσει από το γεγονός ότι η μητέρα προβάλλει στο παιδί τη μητρική κατάρα της καταγωγής της, από την οποία τρέφεται η ασυνείδητη φαντασίωσή της.

♧ Αφού διαφύλαξε και προστάτευσε τη ζωή του παιδιού, η μητέρα λειτουργεί έτσι ώστε να το παραδώσει στον κόσμο. Περιμένει να μεγαλώσουν οι βλεφαρίδες του παιδιού, το σώμα του να δυναμώσει, η σκέψη του να αναπτυχθεί, η επιθυμία του να εκφραστεί. Οπισθοδρομεί, μειώνει το αίτημά της, αφήνει το παιδί να αποκτήσει εμπειρίες στον κόσμο διευρύνοντας τον ορίζοντά του, περνώντας τον στενό περίβολο του οικογενειακού.

♧ Μάλιστα, σε κάθε μητέρα «επαρκώς καλή» -όπως θα έλεγε ο Βίνικοτ- η απώλεια του παιδιού, ο χωρισμός του εξυμνείται από την αρχή κιόλας ως η πιο δυνατή εκδήλωση του υπερβατικού χαρακτήρα του. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αυθαίρετη δέσμευση του παιδιού ως «δικού της» δεν προσδιορίζει καθόλου τη μητρότητα, δεν αφορά τη συμβολική επιθυμία της μητέρας, αλλά μόνο την παθολογική της απόκλιση, την πιο φρικτή παρεκτροπή της. 

♧ Συμβαίνει επίσης και στην περίπτωση της συνάντησης με τον έρωτα: Κάθε νεογεννημένος έρωτας γεννά με τη σειρά του ένα νέο κόσμο. Ο κόσμος του Ενός επισκιάζεται από τον κόσμο του Δύο, καθώς η γέννηση είναι πάντα ένα γεγονός του Δύο και ποτέ του Ένα˙ είναι πάντα μια εμπειρία κατά βάση πληθυντικού αριθμού.  

♧ Η γέννηση ενός παιδιού δεν είναι μόνο ο ερχομός στον κόσμο κάποιου του οποίου περιμέναμε να δούμε το πρόσωπο, κάποιου τον οποίο περιμέναμε να δεχτούμε στην αγκαλιά μας. Μαζί με τη ζωή του παιδιού έρχεται εκ νέου στη ζωή επίσης και ο κόσμος. Η προσμονή της μητέρας δίνει τη δυνατότητα του ερχομού στον κόσμο ενός άλλου κόσμου, ο οποίος βρίσκει την έκφρασή του ενσαρκωμένη στη νέα ζωή του παιδιού. Υπό αυτή την έννοια, το δώρο της ζωής είναι ένα δώρο που δίνει τη δυνατότητα στον κόσμο να «ξαναρχίσει».  

♧ Στον έρωτα πάντα όποιος αγαπάμε διατηρεί ένα απροσπέλαστο για εμάς μέρος ετερότητας, η οποία συμπίπτει με το πιο προσωπικό κομμάτι ελευθερίας του. Στον έρωτα, όπως και στη μητρότητα, βιώνουμε κάτι από το ενυπάρχον και το υπερβατό ενωμένα μαζί. Γι’ αυτό η προσμονή συνιστά το κεντρικό νεύρο του ερωτικού λόγου. «Η προσμονή είναι μια μαγεία: Εγώ είχα την εντολή να μην κινούμαι», έγραψε ο Ρολάν Μπαρτ. «Η μοιραία ταυτότητα του ερωτευμένου δεν είναι τίποτα άλλο από το: Εγώ είμαι αυτός που περιμένει» 

♧ Μάλιστα ήδη για τον Φρόιντ η «μητέρα» είναι το όνομα της πρώτης μορφής του Άλλου που ασχολείται με μια ανθρώπινη ζωή, την οποία αναγνωρίζει ως δικό της δημιούργημα. Αυτό σημαίνει ότι η «μητέρα» όπως και ο «πατέρας» είναι φιγούρες που υπερβαίνουν το φύλο, το αίμα, τη φυλή και τη βιολογία.» «Μητέρα» είναι το όνομα του Άλλου ο οποίος τείνει τα γυμνά του χέρια στη ζωή που έρχεται στον κόσμο, στη ζωή που, ερχόμενη στον κόσμο, επιζητά το νόημα. 

by SearchingΤheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό. | ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ 

[Hellas | Sykia | July 2022]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ «Η ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ»

🪶«Στο Βερολίνο δεν είναι έτσι», έλεγαν στους φίλους τους, χωρίς κανένα ίχνος σνομπισμού ή αίσθημα ανωτερότητας, απεναντίας το έκαναν για να τους ενθαρρύνουν να τους ακολουθήσουν. Οι φίλοι τους ονειρεύονταν να τους επισκεφθούν ή ακόμα και να τους μιμηθούν. Και εκείνοι λαχταρούσαν μια αλλαγή που δεν έβρισκαν στη γενέθλια πόλη τους. Και εκείνοι ένιωθαν την ίδια ανάγκη για αφθονία.

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό.

🪶Η αγάπη τους γινόταν μέρα με τη μέρα όλο και πιο βαθιά. Ήταν εραστές, σύντροφοι, οι καλύτεροι φίλοι. Ο δεσμός που είχε γεννηθεί στα φοιτητικά τους χρόνια είχε δυναμώσει χάρη στην περιπέτεια της μετάβασής τους στο εξωτερικό. Τα μικρά παραστρατήματα είχαν συγχωρεθεί ή αποσιωπηθεί. Μέσα από τις καθημερινές δυσκολίες είχαν μάθει να βασίζονται ο ένας στον άλλον.

🪶Στο Βερολίνο, η Άννα και ο Τομ ζούσαν μέσα σε μια φούσκα πιο περιορισμένη και πιο αποκομμένη από εκείνες που μόλις είχαν αρχίσει να δημιουργούνται στα κοινωνικά δίκτυα. Κατά κάποιον τρόπο, είχαν ριζοσπαστικοποιηθεί. Μιλούσαν σπαστά αγγλικά με ανθρώπους που ούτε κι εκείνοι τα είχαν ως μητρική γλώσσα. Ζούσαν σ’ έναν κόσμο όπου όλοι δέχονταν μια γραμμή κόκα, αλλά κανείς δεν ήταν γιατρός, ζαχαροπλάστης, ταξιτζής ή καθηγητής γυμνασίου. Κινούνταν αποκλειστικά και μόνο ανάμεσα σε διαμερίσματα πλημμυρισμένα στα φυτά και σε καφέ με άψογο Wi-Fi. Μακροπρόθεσμα, ήταν αναπόφευκτο να πιστέψουν πως δεν υπήρχε τίποτε άλλο.

🪶Αυτή η ιδέα της βουκολικής απόσυρσης ήταν από την αρχή εμμονή του Τομ, και δεν χρειαζόταν να σπαταλήσουν μήνες και χρήματα σ’ εκείνη την τρύπα για να καταλάβουν πως η αφέλειά τους ήταν αξιοθρήνητη. Στα τέλη του Δεκέμβρη έβρεχε επί δύο εβδομάδες, τις οποίες πέρασαν κλεισμένοι στη μονοκατοικία, κάνοντας άθλιο ύπνο και ξυπνώντας με μια ανυπόφορη ημικρανία που τους προκαλούσε ζάλη και μνησικακία. Τα φώτα του σπιτιού ήταν κιτρινωπά, ανεπαρκή, λες και ήταν πάντοτε σούρουπο. Δούλευαν από ξεχωριστά δωμάτια, ανταλλάσσοντας σχόλια για μακέτες και γραφικά μέσω Slack. Οι δουλειές τους ήταν εξαντλητικές, επαναλαμβανόμενες. Το απεριτίφ των επτά το μετέθεταν για τις εξίμισι, για τις έξι.

🪶Όταν ξαναπήραν πίσω το διαμέρισμά τους, δεν ένιωσαν πως είχαν επιστρέψει από κάποια οδύσσεια, παρά μόνο κουρασμένοι, με ένα σωρό εκκρεμότητες και καθάρισμα να τους περιμένουν. Όπως όλοι, όπως κάθε Απρίλιο στο Βερολίνο, έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά, περιμένοντας την άνοιξη. Εκείνη τη χρονιά άργησε να έρθει.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό. | ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ 

[Hellas | Sykia | July 2022]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ «Η ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ»

🪶«Στο Βερολίνο δεν είναι έτσι», έλεγαν στους φίλους τους, χωρίς κανένα ίχνος σνομπισμού ή αίσθημα ανωτερότητας, απεναντίας το έκαναν για να τους ενθαρρύνουν να τους ακολουθήσουν. Οι φίλοι τους ονειρεύονταν να τους επισκεφθούν ή ακόμα και να τους μιμηθούν. Και εκείνοι λαχταρούσαν μια αλλαγή που δεν έβρισκαν στη γενέθλια πόλη τους. Και εκείνοι ένιωθαν την ίδια ανάγκη για αφθονία.

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό.

🪶Η αγάπη τους γινόταν μέρα με τη μέρα όλο και πιο βαθιά. Ήταν εραστές, σύντροφοι, οι καλύτεροι φίλοι. Ο δεσμός που είχε γεννηθεί στα φοιτητικά τους χρόνια είχε δυναμώσει χάρη στην περιπέτεια της μετάβασής τους στο εξωτερικό. Τα μικρά παραστρατήματα είχαν συγχωρεθεί ή αποσιωπηθεί. Μέσα από τις καθημερινές δυσκολίες είχαν μάθει να βασίζονται ο ένας στον άλλον.

🪶Στο Βερολίνο, η Άννα και ο Τομ ζούσαν μέσα σε μια φούσκα πιο περιορισμένη και πιο αποκομμένη από εκείνες που μόλις είχαν αρχίσει να δημιουργούνται στα κοινωνικά δίκτυα. Κατά κάποιον τρόπο, είχαν ριζοσπαστικοποιηθεί. Μιλούσαν σπαστά αγγλικά με ανθρώπους που ούτε κι εκείνοι τα είχαν ως μητρική γλώσσα. Ζούσαν σ’ έναν κόσμο όπου όλοι δέχονταν μια γραμμή κόκα, αλλά κανείς δεν ήταν γιατρός, ζαχαροπλάστης, ταξιτζής ή καθηγητής γυμνασίου. Κινούνταν αποκλειστικά και μόνο ανάμεσα σε διαμερίσματα πλημμυρισμένα στα φυτά και σε καφέ με άψογο Wi-Fi. Μακροπρόθεσμα, ήταν αναπόφευκτο να πιστέψουν πως δεν υπήρχε τίποτε άλλο.

🪶Αυτή η ιδέα της βουκολικής απόσυρσης ήταν από την αρχή εμμονή του Τομ, και δεν χρειαζόταν να σπαταλήσουν μήνες και χρήματα σ’ εκείνη την τρύπα για να καταλάβουν πως η αφέλειά τους ήταν αξιοθρήνητη. Στα τέλη του Δεκέμβρη έβρεχε επί δύο εβδομάδες, τις οποίες πέρασαν κλεισμένοι στη μονοκατοικία, κάνοντας άθλιο ύπνο και ξυπνώντας με μια ανυπόφορη ημικρανία που τους προκαλούσε ζάλη και μνησικακία. Τα φώτα του σπιτιού ήταν κιτρινωπά, ανεπαρκή, λες και ήταν πάντοτε σούρουπο. Δούλευαν από ξεχωριστά δωμάτια, ανταλλάσσοντας σχόλια για μακέτες και γραφικά μέσω Slack. Οι δουλειές τους ήταν εξαντλητικές, επαναλαμβανόμενες. Το απεριτίφ των επτά το μετέθεταν για τις εξίμισι, για τις έξι.

🪶Όταν ξαναπήραν πίσω το διαμέρισμά τους, δεν ένιωσαν πως είχαν επιστρέψει από κάποια οδύσσεια, παρά μόνο κουρασμένοι, με ένα σωρό εκκρεμότητες και καθάρισμα να τους περιμένουν. Όπως όλοι, όπως κάθε Απρίλιο στο Βερολίνο, έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά, περιμένοντας την άνοιξη. Εκείνη τη χρονιά άργησε να έρθει.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό. | ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ 

[Hellas | Sykia | July 2022]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ «Η ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ»

🪶«Στο Βερολίνο δεν είναι έτσι», έλεγαν στους φίλους τους, χωρίς κανένα ίχνος σνομπισμού ή αίσθημα ανωτερότητας, απεναντίας το έκαναν για να τους ενθαρρύνουν να τους ακολουθήσουν. Οι φίλοι τους ονειρεύονταν να τους επισκεφθούν ή ακόμα και να τους μιμηθούν. Και εκείνοι λαχταρούσαν μια αλλαγή που δεν έβρισκαν στη γενέθλια πόλη τους. Και εκείνοι ένιωθαν την ίδια ανάγκη για αφθονία.

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό.

🪶Η αγάπη τους γινόταν μέρα με τη μέρα όλο και πιο βαθιά. Ήταν εραστές, σύντροφοι, οι καλύτεροι φίλοι. Ο δεσμός που είχε γεννηθεί στα φοιτητικά τους χρόνια είχε δυναμώσει χάρη στην περιπέτεια της μετάβασής τους στο εξωτερικό. Τα μικρά παραστρατήματα είχαν συγχωρεθεί ή αποσιωπηθεί. Μέσα από τις καθημερινές δυσκολίες είχαν μάθει να βασίζονται ο ένας στον άλλον.

🪶Στο Βερολίνο, η Άννα και ο Τομ ζούσαν μέσα σε μια φούσκα πιο περιορισμένη και πιο αποκομμένη από εκείνες που μόλις είχαν αρχίσει να δημιουργούνται στα κοινωνικά δίκτυα. Κατά κάποιον τρόπο, είχαν ριζοσπαστικοποιηθεί. Μιλούσαν σπαστά αγγλικά με ανθρώπους που ούτε κι εκείνοι τα είχαν ως μητρική γλώσσα. Ζούσαν σ’ έναν κόσμο όπου όλοι δέχονταν μια γραμμή κόκα, αλλά κανείς δεν ήταν γιατρός, ζαχαροπλάστης, ταξιτζής ή καθηγητής γυμνασίου. Κινούνταν αποκλειστικά και μόνο ανάμεσα σε διαμερίσματα πλημμυρισμένα στα φυτά και σε καφέ με άψογο Wi-Fi. Μακροπρόθεσμα, ήταν αναπόφευκτο να πιστέψουν πως δεν υπήρχε τίποτε άλλο.

🪶Αυτή η ιδέα της βουκολικής απόσυρσης ήταν από την αρχή εμμονή του Τομ, και δεν χρειαζόταν να σπαταλήσουν μήνες και χρήματα σ’ εκείνη την τρύπα για να καταλάβουν πως η αφέλειά τους ήταν αξιοθρήνητη. Στα τέλη του Δεκέμβρη έβρεχε επί δύο εβδομάδες, τις οποίες πέρασαν κλεισμένοι στη μονοκατοικία, κάνοντας άθλιο ύπνο και ξυπνώντας με μια ανυπόφορη ημικρανία που τους προκαλούσε ζάλη και μνησικακία. Τα φώτα του σπιτιού ήταν κιτρινωπά, ανεπαρκή, λες και ήταν πάντοτε σούρουπο. Δούλευαν από ξεχωριστά δωμάτια, ανταλλάσσοντας σχόλια για μακέτες και γραφικά μέσω Slack. Οι δουλειές τους ήταν εξαντλητικές, επαναλαμβανόμενες. Το απεριτίφ των επτά το μετέθεταν για τις εξίμισι, για τις έξι.

🪶Όταν ξαναπήραν πίσω το διαμέρισμά τους, δεν ένιωσαν πως είχαν επιστρέψει από κάποια οδύσσεια, παρά μόνο κουρασμένοι, με ένα σωρό εκκρεμότητες και καθάρισμα να τους περιμένουν. Όπως όλοι, όπως κάθε Απρίλιο στο Βερολίνο, έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά, περιμένοντας την άνοιξη. Εκείνη τη χρονιά άργησε να έρθει.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό. | ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ 

[Hellas | Sykia | July 2022]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ «Η ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ»

🪶«Στο Βερολίνο δεν είναι έτσι», έλεγαν στους φίλους τους, χωρίς κανένα ίχνος σνομπισμού ή αίσθημα ανωτερότητας, απεναντίας το έκαναν για να τους ενθαρρύνουν να τους ακολουθήσουν. Οι φίλοι τους ονειρεύονταν να τους επισκεφθούν ή ακόμα και να τους μιμηθούν. Και εκείνοι λαχταρούσαν μια αλλαγή που δεν έβρισκαν στη γενέθλια πόλη τους. Και εκείνοι ένιωθαν την ίδια ανάγκη για αφθονία.

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό.

🪶Η αγάπη τους γινόταν μέρα με τη μέρα όλο και πιο βαθιά. Ήταν εραστές, σύντροφοι, οι καλύτεροι φίλοι. Ο δεσμός που είχε γεννηθεί στα φοιτητικά τους χρόνια είχε δυναμώσει χάρη στην περιπέτεια της μετάβασής τους στο εξωτερικό. Τα μικρά παραστρατήματα είχαν συγχωρεθεί ή αποσιωπηθεί. Μέσα από τις καθημερινές δυσκολίες είχαν μάθει να βασίζονται ο ένας στον άλλον.

🪶Στο Βερολίνο, η Άννα και ο Τομ ζούσαν μέσα σε μια φούσκα πιο περιορισμένη και πιο αποκομμένη από εκείνες που μόλις είχαν αρχίσει να δημιουργούνται στα κοινωνικά δίκτυα. Κατά κάποιον τρόπο, είχαν ριζοσπαστικοποιηθεί. Μιλούσαν σπαστά αγγλικά με ανθρώπους που ούτε κι εκείνοι τα είχαν ως μητρική γλώσσα. Ζούσαν σ’ έναν κόσμο όπου όλοι δέχονταν μια γραμμή κόκα, αλλά κανείς δεν ήταν γιατρός, ζαχαροπλάστης, ταξιτζής ή καθηγητής γυμνασίου. Κινούνταν αποκλειστικά και μόνο ανάμεσα σε διαμερίσματα πλημμυρισμένα στα φυτά και σε καφέ με άψογο Wi-Fi. Μακροπρόθεσμα, ήταν αναπόφευκτο να πιστέψουν πως δεν υπήρχε τίποτε άλλο.

🪶Αυτή η ιδέα της βουκολικής απόσυρσης ήταν από την αρχή εμμονή του Τομ, και δεν χρειαζόταν να σπαταλήσουν μήνες και χρήματα σ’ εκείνη την τρύπα για να καταλάβουν πως η αφέλειά τους ήταν αξιοθρήνητη. Στα τέλη του Δεκέμβρη έβρεχε επί δύο εβδομάδες, τις οποίες πέρασαν κλεισμένοι στη μονοκατοικία, κάνοντας άθλιο ύπνο και ξυπνώντας με μια ανυπόφορη ημικρανία που τους προκαλούσε ζάλη και μνησικακία. Τα φώτα του σπιτιού ήταν κιτρινωπά, ανεπαρκή, λες και ήταν πάντοτε σούρουπο. Δούλευαν από ξεχωριστά δωμάτια, ανταλλάσσοντας σχόλια για μακέτες και γραφικά μέσω Slack. Οι δουλειές τους ήταν εξαντλητικές, επαναλαμβανόμενες. Το απεριτίφ των επτά το μετέθεταν για τις εξίμισι, για τις έξι.

🪶Όταν ξαναπήραν πίσω το διαμέρισμά τους, δεν ένιωσαν πως είχαν επιστρέψει από κάποια οδύσσεια, παρά μόνο κουρασμένοι, με ένα σωρό εκκρεμότητες και καθάρισμα να τους περιμένουν. Όπως όλοι, όπως κάθε Απρίλιο στο Βερολίνο, έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά, περιμένοντας την άνοιξη. Εκείνη τη χρονιά άργησε να έρθει.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό. | ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ 

[Hellas | Sykia | July 2022]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟ ΛΑΤΡΟΝΙΚΟ «Η ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ»

🪶«Στο Βερολίνο δεν είναι έτσι», έλεγαν στους φίλους τους, χωρίς κανένα ίχνος σνομπισμού ή αίσθημα ανωτερότητας, απεναντίας το έκαναν για να τους ενθαρρύνουν να τους ακολουθήσουν. Οι φίλοι τους ονειρεύονταν να τους επισκεφθούν ή ακόμα και να τους μιμηθούν. Και εκείνοι λαχταρούσαν μια αλλαγή που δεν έβρισκαν στη γενέθλια πόλη τους. Και εκείνοι ένιωθαν την ίδια ανάγκη για αφθονία.

🪶Η σημασία στην ομορφιά και την απόλαυση μοιάζει να αφομοιώνεται στην καθημερινή ζωή, όπως οι κόκκοι ενός διαλύματος μέσα στο νερό.

🪶Η αγάπη τους γινόταν μέρα με τη μέρα όλο και πιο βαθιά. Ήταν εραστές, σύντροφοι, οι καλύτεροι φίλοι. Ο δεσμός που είχε γεννηθεί στα φοιτητικά τους χρόνια είχε δυναμώσει χάρη στην περιπέτεια της μετάβασής τους στο εξωτερικό. Τα μικρά παραστρατήματα είχαν συγχωρεθεί ή αποσιωπηθεί. Μέσα από τις καθημερινές δυσκολίες είχαν μάθει να βασίζονται ο ένας στον άλλον.

🪶Στο Βερολίνο, η Άννα και ο Τομ ζούσαν μέσα σε μια φούσκα πιο περιορισμένη και πιο αποκομμένη από εκείνες που μόλις είχαν αρχίσει να δημιουργούνται στα κοινωνικά δίκτυα. Κατά κάποιον τρόπο, είχαν ριζοσπαστικοποιηθεί. Μιλούσαν σπαστά αγγλικά με ανθρώπους που ούτε κι εκείνοι τα είχαν ως μητρική γλώσσα. Ζούσαν σ’ έναν κόσμο όπου όλοι δέχονταν μια γραμμή κόκα, αλλά κανείς δεν ήταν γιατρός, ζαχαροπλάστης, ταξιτζής ή καθηγητής γυμνασίου. Κινούνταν αποκλειστικά και μόνο ανάμεσα σε διαμερίσματα πλημμυρισμένα στα φυτά και σε καφέ με άψογο Wi-Fi. Μακροπρόθεσμα, ήταν αναπόφευκτο να πιστέψουν πως δεν υπήρχε τίποτε άλλο.

🪶Αυτή η ιδέα της βουκολικής απόσυρσης ήταν από την αρχή εμμονή του Τομ, και δεν χρειαζόταν να σπαταλήσουν μήνες και χρήματα σ’ εκείνη την τρύπα για να καταλάβουν πως η αφέλειά τους ήταν αξιοθρήνητη. Στα τέλη του Δεκέμβρη έβρεχε επί δύο εβδομάδες, τις οποίες πέρασαν κλεισμένοι στη μονοκατοικία, κάνοντας άθλιο ύπνο και ξυπνώντας με μια ανυπόφορη ημικρανία που τους προκαλούσε ζάλη και μνησικακία. Τα φώτα του σπιτιού ήταν κιτρινωπά, ανεπαρκή, λες και ήταν πάντοτε σούρουπο. Δούλευαν από ξεχωριστά δωμάτια, ανταλλάσσοντας σχόλια για μακέτες και γραφικά μέσω Slack. Οι δουλειές τους ήταν εξαντλητικές, επαναλαμβανόμενες. Το απεριτίφ των επτά το μετέθεταν για τις εξίμισι, για τις έξι.

🪶Όταν ξαναπήραν πίσω το διαμέρισμά τους, δεν ένιωσαν πως είχαν επιστρέψει από κάποια οδύσσεια, παρά μόνο κουρασμένοι, με ένα σωρό εκκρεμότητες και καθάρισμα να τους περιμένουν. Όπως όλοι, όπως κάθε Απρίλιο στο Βερολίνο, έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά, περιμένοντας την άνοιξη. Εκείνη τη χρονιά άργησε να έρθει.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. | ΣΚΟΤ ΠΕΚ

[photo by mar]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΣΚΟΤ ΠΕΚ «Ο ΔΡΟΜΟΣ ο λιγότερο ΤΑΞΙΔΕΜΕΝΟΣ»

🪶Ευτυχώς, όμως, μερικοί έχουν το θάρρος να αντιμετωπίζουν τις νευρώσεις τους, και αρχίζουν (συνήθως με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας) να μαθαίνουν πώς να υπομένουν την κανονική ταλαιπωρία. Πάντως, όταν αποφεύγουμε την κανονική ταλαιπωρία που απορρέει από την επαφή μας με τα προβλήματα, αποφεύγουμε συνάμα την πρόοδο που απαιτούν από μας τα προβλήματα. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που κατά τις χρόνιες ψυχικές παθήσεις παύουμε να προοδεύουμε, μένουμε στάσιμοι. Και χωρίς γιατρειά το ανθρώπινο πνεύμα αρχίζει να μαραζώνει. Συνεπώς, ας εμφυσήσουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας τον τρόπο να επιτύχουμε διανοητική και ψυχική υγεία. Εννοώ μ’ αυτό, ας διδάξουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας την αναγκαιότητα του πόνου, και την αξία του, την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε ευθέως τα προβλήματα, και να υπομένουμε την ταλαιπωρία που συνεπάγονται.

🪶Η αναβολή της ικανοποίησης είναι μια διαδικασία προγραμματισμού της ταλαιπωρίας και της ευχαρίστησης στη ζωή, με τρόπο ώστε να μεγαλώνει η ευχαρίστηση με την αντιμετώπιση και την εγκαρτέρηση της ταλαιπωρίας πρώτα απ’ όλα, για να ξεμπερδεύεις μια και καλή απ’ αυτήν. Αυτός είναι ο μόνος ικανοποιητικός τρόπος να ζήσεις.

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. 

🪶Αυτό το συναίσθημα, ότι έχεις αξία, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αυτοπειθαρχίας, επειδή όταν ένας θεωρεί τον εαυτό του ότι αξίζει, θα φροντίσει για τον εαυτό του με όλα τα απαραίτητα μέσα. Αυτοπειθαρχία σημαίνει αυτο-μέριμνα. Για παράδειγμα για τη διαδικασία της καθυστέρησης της ικανοποίησης, του προγραμματισμού και των προτεραιοτήτων – ας εξετάσουμε τον παράγοντα χρόνο. Αν αισθανόμαστε ότι αξίζουμε, τότε θα καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, και αν καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, τότε θα θέλουμε να τον χρησιμοποιούμε με σωστό τρόπο. Η οικονομική αναλύτρια που ανέβαλλε, δεν εκτιμούσε το χρόνo της. Αν τον εκτιμούσε, δε θα επέτρεπε στον εαυτό της να ξοδεύει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας της με τέτοιο αξιοθρήνητο και άκαρπο τρόπο.

🪶Και ξέρω ότι εγώ και οποιοσδήποτε άλλος, που δεν είναι μειωμένης διανοητικής ικανότητας μπορούμε να λύσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα που θέλουμε αρκεί να αφιερώσουμε σ’ αυτό τον απαιτούμενο χρόνο. Το θέμα είναι σημαντικό, γιατί πολύς κόσμος απλώς δεν αφιερώνει τον αναγκαίο χρόνο για να λύσει πολλά από τα διανοητικά, κοινωνικά ή ψυχολογικά προβλήματα της ζωής, ακριβώς όπως εγώ δεν έδωσα χρόνο στον εαυτό μου να λύσω τα μηχανικά προβλήματα. 

🪶Πρέπει να δουλευτούν, αλλιώτικα παραμένουν για πάντα εμπόδιο στην ανάπτυξη του πνεύματος. Η ομάδα με ακλόνητα επιχειρήματα έκανε τον πλασιέ να καταλάβει ότι η τάση του να αποφεύγει τη λύση των προβλημάτων, παραβλέποντάς τα και ελπίζοντας ότι αυτά θα απομακρύνονταν από μόνα τους, ήταν αυτή καθαυτή το μεγαλύτερο πρόβλημά του. 

🪶Αυτή η τάση αγνόησης των προβλημάτων είναι, κι εδώ, μια απλή εκδήλωση απροθυμίας για καθυστέρηση της ικανοποίησης. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι, όπως είπα, επώδυνη. Η πρόθυμη αντιμετώπιση ενός προβλήματος έγκαιρα, πριν αναγκαστούμε να το αντιμετωπίσουμε από τις περιστάσεις, σημαίνει να αφήσουμε κατά μέρος κάτι ευχάριστο ή λιγότερο επώδυνο για κάτι περισσότερο οδυνηρό. Σημαίνει να διαλέξεις να υποφέρεις τώρα, ελπίζοντας σε μια μελλοντική ικανοποίηση, αντί να προτιμήσεις τη συνέχιση της σημερινής ικανοποίησης, ελπίζοντας ότι το μελλοντικό βάσανο δε θα είναι αναγκαίο.

🪶Ο νευρωτικός αναλαμβάνει πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη, ενώ το άτομο που έχει διαταραχή χαρακτήρα δεν αναλαμβάνει αρκετή. Όταν οι νευρωτικοί βρίσκονται σε σύγκρουση με τους άλλους, παραδέχονται αυτόματα πως αυτοί φταίνε. Όταν εκείνοι που έχουν διαταραχές χαρακτήρα έρχονται σε σύγκρουση με τους άλλους, αυτόματα θεωρούν σαν δεδομένο ότι οι άλλοι φταίνε.  

🪶 Ο λόγος είναι ότι το πρόβλημα της διάκρισης ανάμεσα στο για ποιο πράγμα είμαστε και για ποιο πράγμα δεν είμαστε υπεύθυνοι σε τούτη τη ζωή, είναι ένα από τα μέγιστα προβλήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Δε λύνεται ποτέ στην εντέλεια γιατί σε όλο το διάστημα της ζωής μας πρέπει συνεχώς να εκτιμούμε και να επανεκτιμούμε πού βρίσκονται οι ευθύνες μας μέσα στη συνεχώς μεταβαλλόμενη ροή των γεγονότων. Και αυτή η εκτίμηση και επανεκτίμηση δεν είναι ανώδυνη αν γίνεται σωστά και ευσυνείδητα. Για να εφαρμόσουμε και τη μια και την άλλη μέθοδο σωστά, πρέπει να έχουμε τη θέληση και την ικανότητα να υφιστάμεθα μια συνεχή αυτοεξέταση. Και αυτή η θέληση ή ικανότητα δεν είναι έμφυτη σε κανένα μας. Από μια άποψη, όλα τα παιδιά έχουν διαταραχές χαρακτηρα, γιατί έχουν την ενστικτώδη τάση να αρνούνται την ευθύνη τους για πολλές συγκρούσεις στις οποίες βρίσκονται μπλεγμένα.

🪶Λέγεται ότι «οι νευρωτικοί κάνουν τον εαυτό τους δυστυχισμένο, ενώ όσοι έχουν διαταραχές χαρακτήρα κάνουν τους άλλους δυστυχισμένους». Οι πρώτοι από εκείνους τους οποίους οι γονείς με διαταραχές χαρακτήρα κάνουν δυστυχισμένους είναι τα παιδιά τους.

🪶Αργά ή γρήγορα, αν θέλουν να γιατρευτούν, πρέπει να μάθουν ότι ολόκληρη η ζωή ενός ενήλικου, είναι μια σειρά προσωπικών επιλογών, αποφάσεων. Αν μπορούν να το δεχτούν αυτό στην ολότητά του, τότε γίνονται ελεύθεροι άνθρωποι. Στο βαθμό που δε το δέχονται, αισθάνονται πάντα τους εαυτούς τους θύματα. 

🪶Δεν μπόρεσε καν να επιτρέψει στον εαυτό του ένα στενότερο δεσμό με τη γυναίκα του. Οι μόνοι άνθρωποι με τους οποίους μπόρεσε να συνδεθεί στενά ήταν τα δυο παιδιά του. Ήταν τα μόνα όντα πάνω στα οποία ασκούσε έλεγχο, τα μόνα που δεν ασκούσαν καμιάν εξουσία πάνω σ’ αυτόν, τα μόνα σ’ όλον τον κόσμο που μπορούσε να εμπιστεύεται.

🪶Χάρη στην ειλικρίνειά τους, οι άνθρωποι που είναι αφοσιωμένοι στην αλήθεια ζουν στα φανερά, και μέσα από την εξάσκηση του θάρρους τους να ζουν στα φανερά, απαλλάσσονται από το φόβο. 

🪶Οι θαρραλέοι άνθρωποι οφείλουν συνεχώς να σπρώχνουν τους εαυτούς τους να είναι απολύτως τίμιοι, αλλά οφείλουν συνάμα να κατέχουν την ικανότητα να αποκρύπτουν την όλη αλήθεια όταν χρειάζεται. Για να είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι, πρέπει να αναλαμβάνουμε ολόκληρη την ευθύνη για τους εαυτούς μας, αλλά κάνοντάς το αυτό, πρέπει να κατέχουμε την ικανότητα να αρνιόμαστε την ευθύνη που δεν είναι αληθινά δική μας.

🪶 Θυμός είναι ένα συναίσθημα που γεννήθηκε μέσα μας (και μέσα σε οργανισμούς λιγότερο εξελιγμένους) από την εξέλιξη αναρίθμητων γενεών με σκοπό να υποβοηθήσει την επιβίωσή μας. Αισθανόμαστε θυμό όποτε αντιλαμβανόμαστε ότι ένας άλλος οργανισμός αποπειράται να καταπατήσει το γεωγραφικό ή ψυχολογικό χώρο μας, ή προσπαθεί με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο να μας εξαφανίσει. Ο θυμός μάς οδηγεί να αντιπαλέψουμε με τον εισβολέα. Χωρίς το θυμό μας, θα ήμασταν πράγματι συνεχώς καταπατούμενοι μέχρι την τελική σύνθλιψη και εξολόθρευσή μας. Μόνο με το θυμό μπορούμε να επιβιώσουμε. Ωστόσο πολύ συχνά, όταν διακρίνουμε, σε μια πρώτη φάση, ότι επιχειρούν άλλοι να μας καταπατήσουν, ύστερα από προσεκτικότερη εξέταση αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είναι καθόλου αυτό που επεδίωκαν. Η ακόμη, όταν έχουμε πειστεί ότι ορισμένοι πραγματικά επιδιώκουν να μας καταπατήσουν, μπορεί να καταλάβουμε ότι για τον ένα ή για τον άλλο λόγο, δεν είναι προς το συμφέρον μας να αντιδράσουμε με θυμό. Κατά συνέπεια, είναι ανάγκη τα ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου μας (κρίση) να είναι ικανά να καθοδηγούν και να προσαρμόζουν τα κατώτερα κέντρα (συναίσθημα). Για να ενεργούμε επιτυχημένα στον περίπλοκο κόσμο μας είναι απαραίτητο να έχουμε την ικανότητα όχι μόνο να εκφράζουμε το θυμό μας αλλά και να μην τον εκφράζουμε. Επιπλέον, πρέπει να είμαστε ικανοί να εκφράζουμε το θυμό μας με διαφορετικούς τρόπους.

🪶 Έτσι, σ’ αυτές και σε πολλές άλλες περιστάσεις, η έκφραση γνωμών, ιδεών ακόμα και γνώσεων πρέπει πότε πότε να καταπνίγονται στην πορεία των ανθρώπινων υποθέσεων. Κι αφού έτσι έχουν τα πράγματα, ποιους κανόνες μπορεί ένας ν’ ακολουθήσει, αν είναι αφοσιωμένος στην αλήθεια; Πρώτον, να μη λέει ποτέ ψέματα. Δεύτερο, να έχει πάντα στο νου ότι η απόκρυψη της αλήθειας είναι δυνάμει ένα ψέμα, και ότι σε κάθε περίπτωση όπου αποκρύπτεται μια αλήθεια προαπαιτείται μια σημαντική ηθική απόφαση. Τρίτον, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας δεν πρέπει ποτέ να βασίζεται σε προσωπικές ανάγκες, όπως η ανάγκη για εξουσία ή η ανάγκη να είναι κανείς αρεστός, ή η ανάγκη να προστατεύσει τον «χάρτη» του από την έρευνα. Τέταρτο, και αντίστροφα, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας πρέπει πάντα να βασίζεται εξ ολοκλήρου στις ανάγκες του προσώπου ή των ανθρώπων από τους οποίους αποκρύπτεται η αλήθεια. Πέμπτο, η εκτίμηση των αναγκών ενός άλλου είναι μια πράξη ευθύνης τόσο πολυσύνθετη ώστε δεν μπορεί να διεξαχθεί σωστά παρά μόνον όταν αυτός που τη διεξάγει διέπεται από γνήσια αγάπη για τον άλλο. 

🪶Οταν έχεις ανάγκη ένα άλλο άτομο για να επιβιώσεις, είσαι ένα παράσιτο αυτού του ατόμου. Δεν υπάρχει εκλογή, δεν υπάρχει ελευθερία στις σχέσεις σου. Είναι ζήτημα ανάγκης, όχι αγάπης. Η αγάπη είναι ελεύθερη εκλογή. Δύο άνθρωποι αγαπούν ο ένας τον άλλο μόνο όταν είναι ικανοί να ζουν ο ένας χωρίς τον άλλο αλλά διαλέγουν να ζήσουν ο ένας με τον άλλο». 

🪶Άτομα με αυτή τη διαταραχή, παθητικά εξαρτώμενα άτομα είναι τόσο απασχολημένα με την αναζήτηση της αγάπης, ώστε δεν τους έχει μείνει καθόλου ενέργεια να αγαπήσουν. Μοιάζουν με πεινασμένους ανθρώπους που ψαχουλεύουν οπουδήποτε για να βρουν κάτι να φάνε και που δεν έχουν κανένα δικό τους φαγώσιμο για να δώσουν στους άλλους. Είναι σαν να έχουν μέσα τους ένα κενό, ένα απύθμενο πηγάδι που ζητάει απεγνωσμένα να το γεμίσουν αλλά που κανείς δεν μπορεί ποτέ να το γεμίσει τελείως. Ποτέ δε νιώθουν να είναι «ολοκληρωμένοι» ή ποτέ δεν έχουν την αίσθηση της πληρότητας. Αισθάνονται πάντα πως «κάτι λείπει από τον εαυτό τους». Ανέχονται ελάχιστα τη μοναξιά. Επειδή τους λείπει η αρτιότητα, δεν έχουν πραγματική αίσθηση της ταυτότητάς τους, και αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά με βάση τις σχέσεις τους.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. | ΣΚΟΤ ΠΕΚ

[photo by mar]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΣΚΟΤ ΠΕΚ «Ο ΔΡΟΜΟΣ ο λιγότερο ΤΑΞΙΔΕΜΕΝΟΣ»

🪶Ευτυχώς, όμως, μερικοί έχουν το θάρρος να αντιμετωπίζουν τις νευρώσεις τους, και αρχίζουν (συνήθως με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας) να μαθαίνουν πώς να υπομένουν την κανονική ταλαιπωρία. Πάντως, όταν αποφεύγουμε την κανονική ταλαιπωρία που απορρέει από την επαφή μας με τα προβλήματα, αποφεύγουμε συνάμα την πρόοδο που απαιτούν από μας τα προβλήματα. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που κατά τις χρόνιες ψυχικές παθήσεις παύουμε να προοδεύουμε, μένουμε στάσιμοι. Και χωρίς γιατρειά το ανθρώπινο πνεύμα αρχίζει να μαραζώνει. Συνεπώς, ας εμφυσήσουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας τον τρόπο να επιτύχουμε διανοητική και ψυχική υγεία. Εννοώ μ’ αυτό, ας διδάξουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας την αναγκαιότητα του πόνου, και την αξία του, την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε ευθέως τα προβλήματα, και να υπομένουμε την ταλαιπωρία που συνεπάγονται.

🪶Η αναβολή της ικανοποίησης είναι μια διαδικασία προγραμματισμού της ταλαιπωρίας και της ευχαρίστησης στη ζωή, με τρόπο ώστε να μεγαλώνει η ευχαρίστηση με την αντιμετώπιση και την εγκαρτέρηση της ταλαιπωρίας πρώτα απ’ όλα, για να ξεμπερδεύεις μια και καλή απ’ αυτήν. Αυτός είναι ο μόνος ικανοποιητικός τρόπος να ζήσεις.

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. 

🪶Αυτό το συναίσθημα, ότι έχεις αξία, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αυτοπειθαρχίας, επειδή όταν ένας θεωρεί τον εαυτό του ότι αξίζει, θα φροντίσει για τον εαυτό του με όλα τα απαραίτητα μέσα. Αυτοπειθαρχία σημαίνει αυτο-μέριμνα. Για παράδειγμα για τη διαδικασία της καθυστέρησης της ικανοποίησης, του προγραμματισμού και των προτεραιοτήτων – ας εξετάσουμε τον παράγοντα χρόνο. Αν αισθανόμαστε ότι αξίζουμε, τότε θα καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, και αν καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, τότε θα θέλουμε να τον χρησιμοποιούμε με σωστό τρόπο. Η οικονομική αναλύτρια που ανέβαλλε, δεν εκτιμούσε το χρόνo της. Αν τον εκτιμούσε, δε θα επέτρεπε στον εαυτό της να ξοδεύει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας της με τέτοιο αξιοθρήνητο και άκαρπο τρόπο.

🪶Και ξέρω ότι εγώ και οποιοσδήποτε άλλος, που δεν είναι μειωμένης διανοητικής ικανότητας μπορούμε να λύσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα που θέλουμε αρκεί να αφιερώσουμε σ’ αυτό τον απαιτούμενο χρόνο. Το θέμα είναι σημαντικό, γιατί πολύς κόσμος απλώς δεν αφιερώνει τον αναγκαίο χρόνο για να λύσει πολλά από τα διανοητικά, κοινωνικά ή ψυχολογικά προβλήματα της ζωής, ακριβώς όπως εγώ δεν έδωσα χρόνο στον εαυτό μου να λύσω τα μηχανικά προβλήματα. 

🪶Πρέπει να δουλευτούν, αλλιώτικα παραμένουν για πάντα εμπόδιο στην ανάπτυξη του πνεύματος. Η ομάδα με ακλόνητα επιχειρήματα έκανε τον πλασιέ να καταλάβει ότι η τάση του να αποφεύγει τη λύση των προβλημάτων, παραβλέποντάς τα και ελπίζοντας ότι αυτά θα απομακρύνονταν από μόνα τους, ήταν αυτή καθαυτή το μεγαλύτερο πρόβλημά του. 

🪶Αυτή η τάση αγνόησης των προβλημάτων είναι, κι εδώ, μια απλή εκδήλωση απροθυμίας για καθυστέρηση της ικανοποίησης. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι, όπως είπα, επώδυνη. Η πρόθυμη αντιμετώπιση ενός προβλήματος έγκαιρα, πριν αναγκαστούμε να το αντιμετωπίσουμε από τις περιστάσεις, σημαίνει να αφήσουμε κατά μέρος κάτι ευχάριστο ή λιγότερο επώδυνο για κάτι περισσότερο οδυνηρό. Σημαίνει να διαλέξεις να υποφέρεις τώρα, ελπίζοντας σε μια μελλοντική ικανοποίηση, αντί να προτιμήσεις τη συνέχιση της σημερινής ικανοποίησης, ελπίζοντας ότι το μελλοντικό βάσανο δε θα είναι αναγκαίο.

🪶Ο νευρωτικός αναλαμβάνει πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη, ενώ το άτομο που έχει διαταραχή χαρακτήρα δεν αναλαμβάνει αρκετή. Όταν οι νευρωτικοί βρίσκονται σε σύγκρουση με τους άλλους, παραδέχονται αυτόματα πως αυτοί φταίνε. Όταν εκείνοι που έχουν διαταραχές χαρακτήρα έρχονται σε σύγκρουση με τους άλλους, αυτόματα θεωρούν σαν δεδομένο ότι οι άλλοι φταίνε.  

🪶 Ο λόγος είναι ότι το πρόβλημα της διάκρισης ανάμεσα στο για ποιο πράγμα είμαστε και για ποιο πράγμα δεν είμαστε υπεύθυνοι σε τούτη τη ζωή, είναι ένα από τα μέγιστα προβλήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Δε λύνεται ποτέ στην εντέλεια γιατί σε όλο το διάστημα της ζωής μας πρέπει συνεχώς να εκτιμούμε και να επανεκτιμούμε πού βρίσκονται οι ευθύνες μας μέσα στη συνεχώς μεταβαλλόμενη ροή των γεγονότων. Και αυτή η εκτίμηση και επανεκτίμηση δεν είναι ανώδυνη αν γίνεται σωστά και ευσυνείδητα. Για να εφαρμόσουμε και τη μια και την άλλη μέθοδο σωστά, πρέπει να έχουμε τη θέληση και την ικανότητα να υφιστάμεθα μια συνεχή αυτοεξέταση. Και αυτή η θέληση ή ικανότητα δεν είναι έμφυτη σε κανένα μας. Από μια άποψη, όλα τα παιδιά έχουν διαταραχές χαρακτηρα, γιατί έχουν την ενστικτώδη τάση να αρνούνται την ευθύνη τους για πολλές συγκρούσεις στις οποίες βρίσκονται μπλεγμένα.

🪶Λέγεται ότι «οι νευρωτικοί κάνουν τον εαυτό τους δυστυχισμένο, ενώ όσοι έχουν διαταραχές χαρακτήρα κάνουν τους άλλους δυστυχισμένους». Οι πρώτοι από εκείνους τους οποίους οι γονείς με διαταραχές χαρακτήρα κάνουν δυστυχισμένους είναι τα παιδιά τους.

🪶Αργά ή γρήγορα, αν θέλουν να γιατρευτούν, πρέπει να μάθουν ότι ολόκληρη η ζωή ενός ενήλικου, είναι μια σειρά προσωπικών επιλογών, αποφάσεων. Αν μπορούν να το δεχτούν αυτό στην ολότητά του, τότε γίνονται ελεύθεροι άνθρωποι. Στο βαθμό που δε το δέχονται, αισθάνονται πάντα τους εαυτούς τους θύματα. 

🪶Δεν μπόρεσε καν να επιτρέψει στον εαυτό του ένα στενότερο δεσμό με τη γυναίκα του. Οι μόνοι άνθρωποι με τους οποίους μπόρεσε να συνδεθεί στενά ήταν τα δυο παιδιά του. Ήταν τα μόνα όντα πάνω στα οποία ασκούσε έλεγχο, τα μόνα που δεν ασκούσαν καμιάν εξουσία πάνω σ’ αυτόν, τα μόνα σ’ όλον τον κόσμο που μπορούσε να εμπιστεύεται.

🪶Χάρη στην ειλικρίνειά τους, οι άνθρωποι που είναι αφοσιωμένοι στην αλήθεια ζουν στα φανερά, και μέσα από την εξάσκηση του θάρρους τους να ζουν στα φανερά, απαλλάσσονται από το φόβο. 

🪶Οι θαρραλέοι άνθρωποι οφείλουν συνεχώς να σπρώχνουν τους εαυτούς τους να είναι απολύτως τίμιοι, αλλά οφείλουν συνάμα να κατέχουν την ικανότητα να αποκρύπτουν την όλη αλήθεια όταν χρειάζεται. Για να είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι, πρέπει να αναλαμβάνουμε ολόκληρη την ευθύνη για τους εαυτούς μας, αλλά κάνοντάς το αυτό, πρέπει να κατέχουμε την ικανότητα να αρνιόμαστε την ευθύνη που δεν είναι αληθινά δική μας.

🪶 Θυμός είναι ένα συναίσθημα που γεννήθηκε μέσα μας (και μέσα σε οργανισμούς λιγότερο εξελιγμένους) από την εξέλιξη αναρίθμητων γενεών με σκοπό να υποβοηθήσει την επιβίωσή μας. Αισθανόμαστε θυμό όποτε αντιλαμβανόμαστε ότι ένας άλλος οργανισμός αποπειράται να καταπατήσει το γεωγραφικό ή ψυχολογικό χώρο μας, ή προσπαθεί με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο να μας εξαφανίσει. Ο θυμός μάς οδηγεί να αντιπαλέψουμε με τον εισβολέα. Χωρίς το θυμό μας, θα ήμασταν πράγματι συνεχώς καταπατούμενοι μέχρι την τελική σύνθλιψη και εξολόθρευσή μας. Μόνο με το θυμό μπορούμε να επιβιώσουμε. Ωστόσο πολύ συχνά, όταν διακρίνουμε, σε μια πρώτη φάση, ότι επιχειρούν άλλοι να μας καταπατήσουν, ύστερα από προσεκτικότερη εξέταση αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είναι καθόλου αυτό που επεδίωκαν. Η ακόμη, όταν έχουμε πειστεί ότι ορισμένοι πραγματικά επιδιώκουν να μας καταπατήσουν, μπορεί να καταλάβουμε ότι για τον ένα ή για τον άλλο λόγο, δεν είναι προς το συμφέρον μας να αντιδράσουμε με θυμό. Κατά συνέπεια, είναι ανάγκη τα ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου μας (κρίση) να είναι ικανά να καθοδηγούν και να προσαρμόζουν τα κατώτερα κέντρα (συναίσθημα). Για να ενεργούμε επιτυχημένα στον περίπλοκο κόσμο μας είναι απαραίτητο να έχουμε την ικανότητα όχι μόνο να εκφράζουμε το θυμό μας αλλά και να μην τον εκφράζουμε. Επιπλέον, πρέπει να είμαστε ικανοί να εκφράζουμε το θυμό μας με διαφορετικούς τρόπους.

🪶 Έτσι, σ’ αυτές και σε πολλές άλλες περιστάσεις, η έκφραση γνωμών, ιδεών ακόμα και γνώσεων πρέπει πότε πότε να καταπνίγονται στην πορεία των ανθρώπινων υποθέσεων. Κι αφού έτσι έχουν τα πράγματα, ποιους κανόνες μπορεί ένας ν’ ακολουθήσει, αν είναι αφοσιωμένος στην αλήθεια; Πρώτον, να μη λέει ποτέ ψέματα. Δεύτερο, να έχει πάντα στο νου ότι η απόκρυψη της αλήθειας είναι δυνάμει ένα ψέμα, και ότι σε κάθε περίπτωση όπου αποκρύπτεται μια αλήθεια προαπαιτείται μια σημαντική ηθική απόφαση. Τρίτον, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας δεν πρέπει ποτέ να βασίζεται σε προσωπικές ανάγκες, όπως η ανάγκη για εξουσία ή η ανάγκη να είναι κανείς αρεστός, ή η ανάγκη να προστατεύσει τον «χάρτη» του από την έρευνα. Τέταρτο, και αντίστροφα, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας πρέπει πάντα να βασίζεται εξ ολοκλήρου στις ανάγκες του προσώπου ή των ανθρώπων από τους οποίους αποκρύπτεται η αλήθεια. Πέμπτο, η εκτίμηση των αναγκών ενός άλλου είναι μια πράξη ευθύνης τόσο πολυσύνθετη ώστε δεν μπορεί να διεξαχθεί σωστά παρά μόνον όταν αυτός που τη διεξάγει διέπεται από γνήσια αγάπη για τον άλλο. 

🪶Οταν έχεις ανάγκη ένα άλλο άτομο για να επιβιώσεις, είσαι ένα παράσιτο αυτού του ατόμου. Δεν υπάρχει εκλογή, δεν υπάρχει ελευθερία στις σχέσεις σου. Είναι ζήτημα ανάγκης, όχι αγάπης. Η αγάπη είναι ελεύθερη εκλογή. Δύο άνθρωποι αγαπούν ο ένας τον άλλο μόνο όταν είναι ικανοί να ζουν ο ένας χωρίς τον άλλο αλλά διαλέγουν να ζήσουν ο ένας με τον άλλο». 

🪶Άτομα με αυτή τη διαταραχή, παθητικά εξαρτώμενα άτομα είναι τόσο απασχολημένα με την αναζήτηση της αγάπης, ώστε δεν τους έχει μείνει καθόλου ενέργεια να αγαπήσουν. Μοιάζουν με πεινασμένους ανθρώπους που ψαχουλεύουν οπουδήποτε για να βρουν κάτι να φάνε και που δεν έχουν κανένα δικό τους φαγώσιμο για να δώσουν στους άλλους. Είναι σαν να έχουν μέσα τους ένα κενό, ένα απύθμενο πηγάδι που ζητάει απεγνωσμένα να το γεμίσουν αλλά που κανείς δεν μπορεί ποτέ να το γεμίσει τελείως. Ποτέ δε νιώθουν να είναι «ολοκληρωμένοι» ή ποτέ δεν έχουν την αίσθηση της πληρότητας. Αισθάνονται πάντα πως «κάτι λείπει από τον εαυτό τους». Ανέχονται ελάχιστα τη μοναξιά. Επειδή τους λείπει η αρτιότητα, δεν έχουν πραγματική αίσθηση της ταυτότητάς τους, και αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά με βάση τις σχέσεις τους.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. | ΣΚΟΤ ΠΕΚ

[photo by mar]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΣΚΟΤ ΠΕΚ «Ο ΔΡΟΜΟΣ ο λιγότερο ΤΑΞΙΔΕΜΕΝΟΣ»

🪶Ευτυχώς, όμως, μερικοί έχουν το θάρρος να αντιμετωπίζουν τις νευρώσεις τους, και αρχίζουν (συνήθως με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας) να μαθαίνουν πώς να υπομένουν την κανονική ταλαιπωρία. Πάντως, όταν αποφεύγουμε την κανονική ταλαιπωρία που απορρέει από την επαφή μας με τα προβλήματα, αποφεύγουμε συνάμα την πρόοδο που απαιτούν από μας τα προβλήματα. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που κατά τις χρόνιες ψυχικές παθήσεις παύουμε να προοδεύουμε, μένουμε στάσιμοι. Και χωρίς γιατρειά το ανθρώπινο πνεύμα αρχίζει να μαραζώνει. Συνεπώς, ας εμφυσήσουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας τον τρόπο να επιτύχουμε διανοητική και ψυχική υγεία. Εννοώ μ’ αυτό, ας διδάξουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας την αναγκαιότητα του πόνου, και την αξία του, την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε ευθέως τα προβλήματα, και να υπομένουμε την ταλαιπωρία που συνεπάγονται.

🪶Η αναβολή της ικανοποίησης είναι μια διαδικασία προγραμματισμού της ταλαιπωρίας και της ευχαρίστησης στη ζωή, με τρόπο ώστε να μεγαλώνει η ευχαρίστηση με την αντιμετώπιση και την εγκαρτέρηση της ταλαιπωρίας πρώτα απ’ όλα, για να ξεμπερδεύεις μια και καλή απ’ αυτήν. Αυτός είναι ο μόνος ικανοποιητικός τρόπος να ζήσεις.

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. 

🪶Αυτό το συναίσθημα, ότι έχεις αξία, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αυτοπειθαρχίας, επειδή όταν ένας θεωρεί τον εαυτό του ότι αξίζει, θα φροντίσει για τον εαυτό του με όλα τα απαραίτητα μέσα. Αυτοπειθαρχία σημαίνει αυτο-μέριμνα. Για παράδειγμα για τη διαδικασία της καθυστέρησης της ικανοποίησης, του προγραμματισμού και των προτεραιοτήτων – ας εξετάσουμε τον παράγοντα χρόνο. Αν αισθανόμαστε ότι αξίζουμε, τότε θα καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, και αν καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, τότε θα θέλουμε να τον χρησιμοποιούμε με σωστό τρόπο. Η οικονομική αναλύτρια που ανέβαλλε, δεν εκτιμούσε το χρόνo της. Αν τον εκτιμούσε, δε θα επέτρεπε στον εαυτό της να ξοδεύει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας της με τέτοιο αξιοθρήνητο και άκαρπο τρόπο.

🪶Και ξέρω ότι εγώ και οποιοσδήποτε άλλος, που δεν είναι μειωμένης διανοητικής ικανότητας μπορούμε να λύσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα που θέλουμε αρκεί να αφιερώσουμε σ’ αυτό τον απαιτούμενο χρόνο. Το θέμα είναι σημαντικό, γιατί πολύς κόσμος απλώς δεν αφιερώνει τον αναγκαίο χρόνο για να λύσει πολλά από τα διανοητικά, κοινωνικά ή ψυχολογικά προβλήματα της ζωής, ακριβώς όπως εγώ δεν έδωσα χρόνο στον εαυτό μου να λύσω τα μηχανικά προβλήματα. 

🪶Πρέπει να δουλευτούν, αλλιώτικα παραμένουν για πάντα εμπόδιο στην ανάπτυξη του πνεύματος. Η ομάδα με ακλόνητα επιχειρήματα έκανε τον πλασιέ να καταλάβει ότι η τάση του να αποφεύγει τη λύση των προβλημάτων, παραβλέποντάς τα και ελπίζοντας ότι αυτά θα απομακρύνονταν από μόνα τους, ήταν αυτή καθαυτή το μεγαλύτερο πρόβλημά του. 

🪶Αυτή η τάση αγνόησης των προβλημάτων είναι, κι εδώ, μια απλή εκδήλωση απροθυμίας για καθυστέρηση της ικανοποίησης. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι, όπως είπα, επώδυνη. Η πρόθυμη αντιμετώπιση ενός προβλήματος έγκαιρα, πριν αναγκαστούμε να το αντιμετωπίσουμε από τις περιστάσεις, σημαίνει να αφήσουμε κατά μέρος κάτι ευχάριστο ή λιγότερο επώδυνο για κάτι περισσότερο οδυνηρό. Σημαίνει να διαλέξεις να υποφέρεις τώρα, ελπίζοντας σε μια μελλοντική ικανοποίηση, αντί να προτιμήσεις τη συνέχιση της σημερινής ικανοποίησης, ελπίζοντας ότι το μελλοντικό βάσανο δε θα είναι αναγκαίο.

🪶Ο νευρωτικός αναλαμβάνει πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη, ενώ το άτομο που έχει διαταραχή χαρακτήρα δεν αναλαμβάνει αρκετή. Όταν οι νευρωτικοί βρίσκονται σε σύγκρουση με τους άλλους, παραδέχονται αυτόματα πως αυτοί φταίνε. Όταν εκείνοι που έχουν διαταραχές χαρακτήρα έρχονται σε σύγκρουση με τους άλλους, αυτόματα θεωρούν σαν δεδομένο ότι οι άλλοι φταίνε.  

🪶 Ο λόγος είναι ότι το πρόβλημα της διάκρισης ανάμεσα στο για ποιο πράγμα είμαστε και για ποιο πράγμα δεν είμαστε υπεύθυνοι σε τούτη τη ζωή, είναι ένα από τα μέγιστα προβλήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Δε λύνεται ποτέ στην εντέλεια γιατί σε όλο το διάστημα της ζωής μας πρέπει συνεχώς να εκτιμούμε και να επανεκτιμούμε πού βρίσκονται οι ευθύνες μας μέσα στη συνεχώς μεταβαλλόμενη ροή των γεγονότων. Και αυτή η εκτίμηση και επανεκτίμηση δεν είναι ανώδυνη αν γίνεται σωστά και ευσυνείδητα. Για να εφαρμόσουμε και τη μια και την άλλη μέθοδο σωστά, πρέπει να έχουμε τη θέληση και την ικανότητα να υφιστάμεθα μια συνεχή αυτοεξέταση. Και αυτή η θέληση ή ικανότητα δεν είναι έμφυτη σε κανένα μας. Από μια άποψη, όλα τα παιδιά έχουν διαταραχές χαρακτηρα, γιατί έχουν την ενστικτώδη τάση να αρνούνται την ευθύνη τους για πολλές συγκρούσεις στις οποίες βρίσκονται μπλεγμένα.

🪶Λέγεται ότι «οι νευρωτικοί κάνουν τον εαυτό τους δυστυχισμένο, ενώ όσοι έχουν διαταραχές χαρακτήρα κάνουν τους άλλους δυστυχισμένους». Οι πρώτοι από εκείνους τους οποίους οι γονείς με διαταραχές χαρακτήρα κάνουν δυστυχισμένους είναι τα παιδιά τους.

🪶Αργά ή γρήγορα, αν θέλουν να γιατρευτούν, πρέπει να μάθουν ότι ολόκληρη η ζωή ενός ενήλικου, είναι μια σειρά προσωπικών επιλογών, αποφάσεων. Αν μπορούν να το δεχτούν αυτό στην ολότητά του, τότε γίνονται ελεύθεροι άνθρωποι. Στο βαθμό που δε το δέχονται, αισθάνονται πάντα τους εαυτούς τους θύματα. 

🪶Δεν μπόρεσε καν να επιτρέψει στον εαυτό του ένα στενότερο δεσμό με τη γυναίκα του. Οι μόνοι άνθρωποι με τους οποίους μπόρεσε να συνδεθεί στενά ήταν τα δυο παιδιά του. Ήταν τα μόνα όντα πάνω στα οποία ασκούσε έλεγχο, τα μόνα που δεν ασκούσαν καμιάν εξουσία πάνω σ’ αυτόν, τα μόνα σ’ όλον τον κόσμο που μπορούσε να εμπιστεύεται.

🪶Χάρη στην ειλικρίνειά τους, οι άνθρωποι που είναι αφοσιωμένοι στην αλήθεια ζουν στα φανερά, και μέσα από την εξάσκηση του θάρρους τους να ζουν στα φανερά, απαλλάσσονται από το φόβο. 

🪶Οι θαρραλέοι άνθρωποι οφείλουν συνεχώς να σπρώχνουν τους εαυτούς τους να είναι απολύτως τίμιοι, αλλά οφείλουν συνάμα να κατέχουν την ικανότητα να αποκρύπτουν την όλη αλήθεια όταν χρειάζεται. Για να είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι, πρέπει να αναλαμβάνουμε ολόκληρη την ευθύνη για τους εαυτούς μας, αλλά κάνοντάς το αυτό, πρέπει να κατέχουμε την ικανότητα να αρνιόμαστε την ευθύνη που δεν είναι αληθινά δική μας.

🪶 Θυμός είναι ένα συναίσθημα που γεννήθηκε μέσα μας (και μέσα σε οργανισμούς λιγότερο εξελιγμένους) από την εξέλιξη αναρίθμητων γενεών με σκοπό να υποβοηθήσει την επιβίωσή μας. Αισθανόμαστε θυμό όποτε αντιλαμβανόμαστε ότι ένας άλλος οργανισμός αποπειράται να καταπατήσει το γεωγραφικό ή ψυχολογικό χώρο μας, ή προσπαθεί με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο να μας εξαφανίσει. Ο θυμός μάς οδηγεί να αντιπαλέψουμε με τον εισβολέα. Χωρίς το θυμό μας, θα ήμασταν πράγματι συνεχώς καταπατούμενοι μέχρι την τελική σύνθλιψη και εξολόθρευσή μας. Μόνο με το θυμό μπορούμε να επιβιώσουμε. Ωστόσο πολύ συχνά, όταν διακρίνουμε, σε μια πρώτη φάση, ότι επιχειρούν άλλοι να μας καταπατήσουν, ύστερα από προσεκτικότερη εξέταση αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είναι καθόλου αυτό που επεδίωκαν. Η ακόμη, όταν έχουμε πειστεί ότι ορισμένοι πραγματικά επιδιώκουν να μας καταπατήσουν, μπορεί να καταλάβουμε ότι για τον ένα ή για τον άλλο λόγο, δεν είναι προς το συμφέρον μας να αντιδράσουμε με θυμό. Κατά συνέπεια, είναι ανάγκη τα ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου μας (κρίση) να είναι ικανά να καθοδηγούν και να προσαρμόζουν τα κατώτερα κέντρα (συναίσθημα). Για να ενεργούμε επιτυχημένα στον περίπλοκο κόσμο μας είναι απαραίτητο να έχουμε την ικανότητα όχι μόνο να εκφράζουμε το θυμό μας αλλά και να μην τον εκφράζουμε. Επιπλέον, πρέπει να είμαστε ικανοί να εκφράζουμε το θυμό μας με διαφορετικούς τρόπους.

🪶 Έτσι, σ’ αυτές και σε πολλές άλλες περιστάσεις, η έκφραση γνωμών, ιδεών ακόμα και γνώσεων πρέπει πότε πότε να καταπνίγονται στην πορεία των ανθρώπινων υποθέσεων. Κι αφού έτσι έχουν τα πράγματα, ποιους κανόνες μπορεί ένας ν’ ακολουθήσει, αν είναι αφοσιωμένος στην αλήθεια; Πρώτον, να μη λέει ποτέ ψέματα. Δεύτερο, να έχει πάντα στο νου ότι η απόκρυψη της αλήθειας είναι δυνάμει ένα ψέμα, και ότι σε κάθε περίπτωση όπου αποκρύπτεται μια αλήθεια προαπαιτείται μια σημαντική ηθική απόφαση. Τρίτον, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας δεν πρέπει ποτέ να βασίζεται σε προσωπικές ανάγκες, όπως η ανάγκη για εξουσία ή η ανάγκη να είναι κανείς αρεστός, ή η ανάγκη να προστατεύσει τον «χάρτη» του από την έρευνα. Τέταρτο, και αντίστροφα, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας πρέπει πάντα να βασίζεται εξ ολοκλήρου στις ανάγκες του προσώπου ή των ανθρώπων από τους οποίους αποκρύπτεται η αλήθεια. Πέμπτο, η εκτίμηση των αναγκών ενός άλλου είναι μια πράξη ευθύνης τόσο πολυσύνθετη ώστε δεν μπορεί να διεξαχθεί σωστά παρά μόνον όταν αυτός που τη διεξάγει διέπεται από γνήσια αγάπη για τον άλλο. 

🪶Οταν έχεις ανάγκη ένα άλλο άτομο για να επιβιώσεις, είσαι ένα παράσιτο αυτού του ατόμου. Δεν υπάρχει εκλογή, δεν υπάρχει ελευθερία στις σχέσεις σου. Είναι ζήτημα ανάγκης, όχι αγάπης. Η αγάπη είναι ελεύθερη εκλογή. Δύο άνθρωποι αγαπούν ο ένας τον άλλο μόνο όταν είναι ικανοί να ζουν ο ένας χωρίς τον άλλο αλλά διαλέγουν να ζήσουν ο ένας με τον άλλο». 

🪶Άτομα με αυτή τη διαταραχή, παθητικά εξαρτώμενα άτομα είναι τόσο απασχολημένα με την αναζήτηση της αγάπης, ώστε δεν τους έχει μείνει καθόλου ενέργεια να αγαπήσουν. Μοιάζουν με πεινασμένους ανθρώπους που ψαχουλεύουν οπουδήποτε για να βρουν κάτι να φάνε και που δεν έχουν κανένα δικό τους φαγώσιμο για να δώσουν στους άλλους. Είναι σαν να έχουν μέσα τους ένα κενό, ένα απύθμενο πηγάδι που ζητάει απεγνωσμένα να το γεμίσουν αλλά που κανείς δεν μπορεί ποτέ να το γεμίσει τελείως. Ποτέ δε νιώθουν να είναι «ολοκληρωμένοι» ή ποτέ δεν έχουν την αίσθηση της πληρότητας. Αισθάνονται πάντα πως «κάτι λείπει από τον εαυτό τους». Ανέχονται ελάχιστα τη μοναξιά. Επειδή τους λείπει η αρτιότητα, δεν έχουν πραγματική αίσθηση της ταυτότητάς τους, και αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά με βάση τις σχέσεις τους.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. | ΣΚΟΤ ΠΕΚ

[photo by mar]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΣΚΟΤ ΠΕΚ «Ο ΔΡΟΜΟΣ ο λιγότερο ΤΑΞΙΔΕΜΕΝΟΣ»

🪶Ευτυχώς, όμως, μερικοί έχουν το θάρρος να αντιμετωπίζουν τις νευρώσεις τους, και αρχίζουν (συνήθως με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας) να μαθαίνουν πώς να υπομένουν την κανονική ταλαιπωρία. Πάντως, όταν αποφεύγουμε την κανονική ταλαιπωρία που απορρέει από την επαφή μας με τα προβλήματα, αποφεύγουμε συνάμα την πρόοδο που απαιτούν από μας τα προβλήματα. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που κατά τις χρόνιες ψυχικές παθήσεις παύουμε να προοδεύουμε, μένουμε στάσιμοι. Και χωρίς γιατρειά το ανθρώπινο πνεύμα αρχίζει να μαραζώνει. Συνεπώς, ας εμφυσήσουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας τον τρόπο να επιτύχουμε διανοητική και ψυχική υγεία. Εννοώ μ’ αυτό, ας διδάξουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας την αναγκαιότητα του πόνου, και την αξία του, την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε ευθέως τα προβλήματα, και να υπομένουμε την ταλαιπωρία που συνεπάγονται.

🪶Η αναβολή της ικανοποίησης είναι μια διαδικασία προγραμματισμού της ταλαιπωρίας και της ευχαρίστησης στη ζωή, με τρόπο ώστε να μεγαλώνει η ευχαρίστηση με την αντιμετώπιση και την εγκαρτέρηση της ταλαιπωρίας πρώτα απ’ όλα, για να ξεμπερδεύεις μια και καλή απ’ αυτήν. Αυτός είναι ο μόνος ικανοποιητικός τρόπος να ζήσεις.

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. 

🪶Αυτό το συναίσθημα, ότι έχεις αξία, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αυτοπειθαρχίας, επειδή όταν ένας θεωρεί τον εαυτό του ότι αξίζει, θα φροντίσει για τον εαυτό του με όλα τα απαραίτητα μέσα. Αυτοπειθαρχία σημαίνει αυτο-μέριμνα. Για παράδειγμα για τη διαδικασία της καθυστέρησης της ικανοποίησης, του προγραμματισμού και των προτεραιοτήτων – ας εξετάσουμε τον παράγοντα χρόνο. Αν αισθανόμαστε ότι αξίζουμε, τότε θα καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, και αν καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, τότε θα θέλουμε να τον χρησιμοποιούμε με σωστό τρόπο. Η οικονομική αναλύτρια που ανέβαλλε, δεν εκτιμούσε το χρόνo της. Αν τον εκτιμούσε, δε θα επέτρεπε στον εαυτό της να ξοδεύει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας της με τέτοιο αξιοθρήνητο και άκαρπο τρόπο.

🪶Και ξέρω ότι εγώ και οποιοσδήποτε άλλος, που δεν είναι μειωμένης διανοητικής ικανότητας μπορούμε να λύσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα που θέλουμε αρκεί να αφιερώσουμε σ’ αυτό τον απαιτούμενο χρόνο. Το θέμα είναι σημαντικό, γιατί πολύς κόσμος απλώς δεν αφιερώνει τον αναγκαίο χρόνο για να λύσει πολλά από τα διανοητικά, κοινωνικά ή ψυχολογικά προβλήματα της ζωής, ακριβώς όπως εγώ δεν έδωσα χρόνο στον εαυτό μου να λύσω τα μηχανικά προβλήματα. 

🪶Πρέπει να δουλευτούν, αλλιώτικα παραμένουν για πάντα εμπόδιο στην ανάπτυξη του πνεύματος. Η ομάδα με ακλόνητα επιχειρήματα έκανε τον πλασιέ να καταλάβει ότι η τάση του να αποφεύγει τη λύση των προβλημάτων, παραβλέποντάς τα και ελπίζοντας ότι αυτά θα απομακρύνονταν από μόνα τους, ήταν αυτή καθαυτή το μεγαλύτερο πρόβλημά του. 

🪶Αυτή η τάση αγνόησης των προβλημάτων είναι, κι εδώ, μια απλή εκδήλωση απροθυμίας για καθυστέρηση της ικανοποίησης. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι, όπως είπα, επώδυνη. Η πρόθυμη αντιμετώπιση ενός προβλήματος έγκαιρα, πριν αναγκαστούμε να το αντιμετωπίσουμε από τις περιστάσεις, σημαίνει να αφήσουμε κατά μέρος κάτι ευχάριστο ή λιγότερο επώδυνο για κάτι περισσότερο οδυνηρό. Σημαίνει να διαλέξεις να υποφέρεις τώρα, ελπίζοντας σε μια μελλοντική ικανοποίηση, αντί να προτιμήσεις τη συνέχιση της σημερινής ικανοποίησης, ελπίζοντας ότι το μελλοντικό βάσανο δε θα είναι αναγκαίο.

🪶Ο νευρωτικός αναλαμβάνει πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη, ενώ το άτομο που έχει διαταραχή χαρακτήρα δεν αναλαμβάνει αρκετή. Όταν οι νευρωτικοί βρίσκονται σε σύγκρουση με τους άλλους, παραδέχονται αυτόματα πως αυτοί φταίνε. Όταν εκείνοι που έχουν διαταραχές χαρακτήρα έρχονται σε σύγκρουση με τους άλλους, αυτόματα θεωρούν σαν δεδομένο ότι οι άλλοι φταίνε.  

🪶 Ο λόγος είναι ότι το πρόβλημα της διάκρισης ανάμεσα στο για ποιο πράγμα είμαστε και για ποιο πράγμα δεν είμαστε υπεύθυνοι σε τούτη τη ζωή, είναι ένα από τα μέγιστα προβλήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Δε λύνεται ποτέ στην εντέλεια γιατί σε όλο το διάστημα της ζωής μας πρέπει συνεχώς να εκτιμούμε και να επανεκτιμούμε πού βρίσκονται οι ευθύνες μας μέσα στη συνεχώς μεταβαλλόμενη ροή των γεγονότων. Και αυτή η εκτίμηση και επανεκτίμηση δεν είναι ανώδυνη αν γίνεται σωστά και ευσυνείδητα. Για να εφαρμόσουμε και τη μια και την άλλη μέθοδο σωστά, πρέπει να έχουμε τη θέληση και την ικανότητα να υφιστάμεθα μια συνεχή αυτοεξέταση. Και αυτή η θέληση ή ικανότητα δεν είναι έμφυτη σε κανένα μας. Από μια άποψη, όλα τα παιδιά έχουν διαταραχές χαρακτηρα, γιατί έχουν την ενστικτώδη τάση να αρνούνται την ευθύνη τους για πολλές συγκρούσεις στις οποίες βρίσκονται μπλεγμένα.

🪶Λέγεται ότι «οι νευρωτικοί κάνουν τον εαυτό τους δυστυχισμένο, ενώ όσοι έχουν διαταραχές χαρακτήρα κάνουν τους άλλους δυστυχισμένους». Οι πρώτοι από εκείνους τους οποίους οι γονείς με διαταραχές χαρακτήρα κάνουν δυστυχισμένους είναι τα παιδιά τους.

🪶Αργά ή γρήγορα, αν θέλουν να γιατρευτούν, πρέπει να μάθουν ότι ολόκληρη η ζωή ενός ενήλικου, είναι μια σειρά προσωπικών επιλογών, αποφάσεων. Αν μπορούν να το δεχτούν αυτό στην ολότητά του, τότε γίνονται ελεύθεροι άνθρωποι. Στο βαθμό που δε το δέχονται, αισθάνονται πάντα τους εαυτούς τους θύματα. 

🪶Δεν μπόρεσε καν να επιτρέψει στον εαυτό του ένα στενότερο δεσμό με τη γυναίκα του. Οι μόνοι άνθρωποι με τους οποίους μπόρεσε να συνδεθεί στενά ήταν τα δυο παιδιά του. Ήταν τα μόνα όντα πάνω στα οποία ασκούσε έλεγχο, τα μόνα που δεν ασκούσαν καμιάν εξουσία πάνω σ’ αυτόν, τα μόνα σ’ όλον τον κόσμο που μπορούσε να εμπιστεύεται.

🪶Χάρη στην ειλικρίνειά τους, οι άνθρωποι που είναι αφοσιωμένοι στην αλήθεια ζουν στα φανερά, και μέσα από την εξάσκηση του θάρρους τους να ζουν στα φανερά, απαλλάσσονται από το φόβο. 

🪶Οι θαρραλέοι άνθρωποι οφείλουν συνεχώς να σπρώχνουν τους εαυτούς τους να είναι απολύτως τίμιοι, αλλά οφείλουν συνάμα να κατέχουν την ικανότητα να αποκρύπτουν την όλη αλήθεια όταν χρειάζεται. Για να είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι, πρέπει να αναλαμβάνουμε ολόκληρη την ευθύνη για τους εαυτούς μας, αλλά κάνοντάς το αυτό, πρέπει να κατέχουμε την ικανότητα να αρνιόμαστε την ευθύνη που δεν είναι αληθινά δική μας.

🪶 Θυμός είναι ένα συναίσθημα που γεννήθηκε μέσα μας (και μέσα σε οργανισμούς λιγότερο εξελιγμένους) από την εξέλιξη αναρίθμητων γενεών με σκοπό να υποβοηθήσει την επιβίωσή μας. Αισθανόμαστε θυμό όποτε αντιλαμβανόμαστε ότι ένας άλλος οργανισμός αποπειράται να καταπατήσει το γεωγραφικό ή ψυχολογικό χώρο μας, ή προσπαθεί με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο να μας εξαφανίσει. Ο θυμός μάς οδηγεί να αντιπαλέψουμε με τον εισβολέα. Χωρίς το θυμό μας, θα ήμασταν πράγματι συνεχώς καταπατούμενοι μέχρι την τελική σύνθλιψη και εξολόθρευσή μας. Μόνο με το θυμό μπορούμε να επιβιώσουμε. Ωστόσο πολύ συχνά, όταν διακρίνουμε, σε μια πρώτη φάση, ότι επιχειρούν άλλοι να μας καταπατήσουν, ύστερα από προσεκτικότερη εξέταση αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είναι καθόλου αυτό που επεδίωκαν. Η ακόμη, όταν έχουμε πειστεί ότι ορισμένοι πραγματικά επιδιώκουν να μας καταπατήσουν, μπορεί να καταλάβουμε ότι για τον ένα ή για τον άλλο λόγο, δεν είναι προς το συμφέρον μας να αντιδράσουμε με θυμό. Κατά συνέπεια, είναι ανάγκη τα ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου μας (κρίση) να είναι ικανά να καθοδηγούν και να προσαρμόζουν τα κατώτερα κέντρα (συναίσθημα). Για να ενεργούμε επιτυχημένα στον περίπλοκο κόσμο μας είναι απαραίτητο να έχουμε την ικανότητα όχι μόνο να εκφράζουμε το θυμό μας αλλά και να μην τον εκφράζουμε. Επιπλέον, πρέπει να είμαστε ικανοί να εκφράζουμε το θυμό μας με διαφορετικούς τρόπους.

🪶 Έτσι, σ’ αυτές και σε πολλές άλλες περιστάσεις, η έκφραση γνωμών, ιδεών ακόμα και γνώσεων πρέπει πότε πότε να καταπνίγονται στην πορεία των ανθρώπινων υποθέσεων. Κι αφού έτσι έχουν τα πράγματα, ποιους κανόνες μπορεί ένας ν’ ακολουθήσει, αν είναι αφοσιωμένος στην αλήθεια; Πρώτον, να μη λέει ποτέ ψέματα. Δεύτερο, να έχει πάντα στο νου ότι η απόκρυψη της αλήθειας είναι δυνάμει ένα ψέμα, και ότι σε κάθε περίπτωση όπου αποκρύπτεται μια αλήθεια προαπαιτείται μια σημαντική ηθική απόφαση. Τρίτον, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας δεν πρέπει ποτέ να βασίζεται σε προσωπικές ανάγκες, όπως η ανάγκη για εξουσία ή η ανάγκη να είναι κανείς αρεστός, ή η ανάγκη να προστατεύσει τον «χάρτη» του από την έρευνα. Τέταρτο, και αντίστροφα, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας πρέπει πάντα να βασίζεται εξ ολοκλήρου στις ανάγκες του προσώπου ή των ανθρώπων από τους οποίους αποκρύπτεται η αλήθεια. Πέμπτο, η εκτίμηση των αναγκών ενός άλλου είναι μια πράξη ευθύνης τόσο πολυσύνθετη ώστε δεν μπορεί να διεξαχθεί σωστά παρά μόνον όταν αυτός που τη διεξάγει διέπεται από γνήσια αγάπη για τον άλλο. 

🪶Οταν έχεις ανάγκη ένα άλλο άτομο για να επιβιώσεις, είσαι ένα παράσιτο αυτού του ατόμου. Δεν υπάρχει εκλογή, δεν υπάρχει ελευθερία στις σχέσεις σου. Είναι ζήτημα ανάγκης, όχι αγάπης. Η αγάπη είναι ελεύθερη εκλογή. Δύο άνθρωποι αγαπούν ο ένας τον άλλο μόνο όταν είναι ικανοί να ζουν ο ένας χωρίς τον άλλο αλλά διαλέγουν να ζήσουν ο ένας με τον άλλο». 

🪶Άτομα με αυτή τη διαταραχή, παθητικά εξαρτώμενα άτομα είναι τόσο απασχολημένα με την αναζήτηση της αγάπης, ώστε δεν τους έχει μείνει καθόλου ενέργεια να αγαπήσουν. Μοιάζουν με πεινασμένους ανθρώπους που ψαχουλεύουν οπουδήποτε για να βρουν κάτι να φάνε και που δεν έχουν κανένα δικό τους φαγώσιμο για να δώσουν στους άλλους. Είναι σαν να έχουν μέσα τους ένα κενό, ένα απύθμενο πηγάδι που ζητάει απεγνωσμένα να το γεμίσουν αλλά που κανείς δεν μπορεί ποτέ να το γεμίσει τελείως. Ποτέ δε νιώθουν να είναι «ολοκληρωμένοι» ή ποτέ δεν έχουν την αίσθηση της πληρότητας. Αισθάνονται πάντα πως «κάτι λείπει από τον εαυτό τους». Ανέχονται ελάχιστα τη μοναξιά. Επειδή τους λείπει η αρτιότητα, δεν έχουν πραγματική αίσθηση της ταυτότητάς τους, και αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά με βάση τις σχέσεις τους.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. | ΣΚΟΤ ΠΕΚ

[photo by mar]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ΣΚΟΤ ΠΕΚ «Ο ΔΡΟΜΟΣ ο λιγότερο ΤΑΞΙΔΕΜΕΝΟΣ»

🪶Ευτυχώς, όμως, μερικοί έχουν το θάρρος να αντιμετωπίζουν τις νευρώσεις τους, και αρχίζουν (συνήθως με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας) να μαθαίνουν πώς να υπομένουν την κανονική ταλαιπωρία. Πάντως, όταν αποφεύγουμε την κανονική ταλαιπωρία που απορρέει από την επαφή μας με τα προβλήματα, αποφεύγουμε συνάμα την πρόοδο που απαιτούν από μας τα προβλήματα. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που κατά τις χρόνιες ψυχικές παθήσεις παύουμε να προοδεύουμε, μένουμε στάσιμοι. Και χωρίς γιατρειά το ανθρώπινο πνεύμα αρχίζει να μαραζώνει. Συνεπώς, ας εμφυσήσουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας τον τρόπο να επιτύχουμε διανοητική και ψυχική υγεία. Εννοώ μ’ αυτό, ας διδάξουμε στον εαυτό μας και στα παιδιά μας την αναγκαιότητα του πόνου, και την αξία του, την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε ευθέως τα προβλήματα, και να υπομένουμε την ταλαιπωρία που συνεπάγονται.

🪶Η αναβολή της ικανοποίησης είναι μια διαδικασία προγραμματισμού της ταλαιπωρίας και της ευχαρίστησης στη ζωή, με τρόπο ώστε να μεγαλώνει η ευχαρίστηση με την αντιμετώπιση και την εγκαρτέρηση της ταλαιπωρίας πρώτα απ’ όλα, για να ξεμπερδεύεις μια και καλή απ’ αυτήν. Αυτός είναι ο μόνος ικανοποιητικός τρόπος να ζήσεις.

🪶Αυτή όμως η πειθαρχία είναι χωρίς νόημα. Γιατί είναι μια απειθάρχητη πειθαρχία. Ένας λόγος που στερείται νοήματος είναι, ότι οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν αυτοπειθαρχία, και συνεπώς αποτελούν απειθάρχητα μοντέλα για τα παιδιά τους. 

🪶Αυτό το συναίσθημα, ότι έχεις αξία, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αυτοπειθαρχίας, επειδή όταν ένας θεωρεί τον εαυτό του ότι αξίζει, θα φροντίσει για τον εαυτό του με όλα τα απαραίτητα μέσα. Αυτοπειθαρχία σημαίνει αυτο-μέριμνα. Για παράδειγμα για τη διαδικασία της καθυστέρησης της ικανοποίησης, του προγραμματισμού και των προτεραιοτήτων – ας εξετάσουμε τον παράγοντα χρόνο. Αν αισθανόμαστε ότι αξίζουμε, τότε θα καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, και αν καταλάβουμε πως ο χρόνος μας είναι πολύτιμος, τότε θα θέλουμε να τον χρησιμοποιούμε με σωστό τρόπο. Η οικονομική αναλύτρια που ανέβαλλε, δεν εκτιμούσε το χρόνo της. Αν τον εκτιμούσε, δε θα επέτρεπε στον εαυτό της να ξοδεύει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας της με τέτοιο αξιοθρήνητο και άκαρπο τρόπο.

🪶Και ξέρω ότι εγώ και οποιοσδήποτε άλλος, που δεν είναι μειωμένης διανοητικής ικανότητας μπορούμε να λύσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα που θέλουμε αρκεί να αφιερώσουμε σ’ αυτό τον απαιτούμενο χρόνο. Το θέμα είναι σημαντικό, γιατί πολύς κόσμος απλώς δεν αφιερώνει τον αναγκαίο χρόνο για να λύσει πολλά από τα διανοητικά, κοινωνικά ή ψυχολογικά προβλήματα της ζωής, ακριβώς όπως εγώ δεν έδωσα χρόνο στον εαυτό μου να λύσω τα μηχανικά προβλήματα. 

🪶Πρέπει να δουλευτούν, αλλιώτικα παραμένουν για πάντα εμπόδιο στην ανάπτυξη του πνεύματος. Η ομάδα με ακλόνητα επιχειρήματα έκανε τον πλασιέ να καταλάβει ότι η τάση του να αποφεύγει τη λύση των προβλημάτων, παραβλέποντάς τα και ελπίζοντας ότι αυτά θα απομακρύνονταν από μόνα τους, ήταν αυτή καθαυτή το μεγαλύτερο πρόβλημά του. 

🪶Αυτή η τάση αγνόησης των προβλημάτων είναι, κι εδώ, μια απλή εκδήλωση απροθυμίας για καθυστέρηση της ικανοποίησης. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι, όπως είπα, επώδυνη. Η πρόθυμη αντιμετώπιση ενός προβλήματος έγκαιρα, πριν αναγκαστούμε να το αντιμετωπίσουμε από τις περιστάσεις, σημαίνει να αφήσουμε κατά μέρος κάτι ευχάριστο ή λιγότερο επώδυνο για κάτι περισσότερο οδυνηρό. Σημαίνει να διαλέξεις να υποφέρεις τώρα, ελπίζοντας σε μια μελλοντική ικανοποίηση, αντί να προτιμήσεις τη συνέχιση της σημερινής ικανοποίησης, ελπίζοντας ότι το μελλοντικό βάσανο δε θα είναι αναγκαίο.

🪶Ο νευρωτικός αναλαμβάνει πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη, ενώ το άτομο που έχει διαταραχή χαρακτήρα δεν αναλαμβάνει αρκετή. Όταν οι νευρωτικοί βρίσκονται σε σύγκρουση με τους άλλους, παραδέχονται αυτόματα πως αυτοί φταίνε. Όταν εκείνοι που έχουν διαταραχές χαρακτήρα έρχονται σε σύγκρουση με τους άλλους, αυτόματα θεωρούν σαν δεδομένο ότι οι άλλοι φταίνε.  

🪶 Ο λόγος είναι ότι το πρόβλημα της διάκρισης ανάμεσα στο για ποιο πράγμα είμαστε και για ποιο πράγμα δεν είμαστε υπεύθυνοι σε τούτη τη ζωή, είναι ένα από τα μέγιστα προβλήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Δε λύνεται ποτέ στην εντέλεια γιατί σε όλο το διάστημα της ζωής μας πρέπει συνεχώς να εκτιμούμε και να επανεκτιμούμε πού βρίσκονται οι ευθύνες μας μέσα στη συνεχώς μεταβαλλόμενη ροή των γεγονότων. Και αυτή η εκτίμηση και επανεκτίμηση δεν είναι ανώδυνη αν γίνεται σωστά και ευσυνείδητα. Για να εφαρμόσουμε και τη μια και την άλλη μέθοδο σωστά, πρέπει να έχουμε τη θέληση και την ικανότητα να υφιστάμεθα μια συνεχή αυτοεξέταση. Και αυτή η θέληση ή ικανότητα δεν είναι έμφυτη σε κανένα μας. Από μια άποψη, όλα τα παιδιά έχουν διαταραχές χαρακτηρα, γιατί έχουν την ενστικτώδη τάση να αρνούνται την ευθύνη τους για πολλές συγκρούσεις στις οποίες βρίσκονται μπλεγμένα.

🪶Λέγεται ότι «οι νευρωτικοί κάνουν τον εαυτό τους δυστυχισμένο, ενώ όσοι έχουν διαταραχές χαρακτήρα κάνουν τους άλλους δυστυχισμένους». Οι πρώτοι από εκείνους τους οποίους οι γονείς με διαταραχές χαρακτήρα κάνουν δυστυχισμένους είναι τα παιδιά τους.

🪶Αργά ή γρήγορα, αν θέλουν να γιατρευτούν, πρέπει να μάθουν ότι ολόκληρη η ζωή ενός ενήλικου, είναι μια σειρά προσωπικών επιλογών, αποφάσεων. Αν μπορούν να το δεχτούν αυτό στην ολότητά του, τότε γίνονται ελεύθεροι άνθρωποι. Στο βαθμό που δε το δέχονται, αισθάνονται πάντα τους εαυτούς τους θύματα. 

🪶Δεν μπόρεσε καν να επιτρέψει στον εαυτό του ένα στενότερο δεσμό με τη γυναίκα του. Οι μόνοι άνθρωποι με τους οποίους μπόρεσε να συνδεθεί στενά ήταν τα δυο παιδιά του. Ήταν τα μόνα όντα πάνω στα οποία ασκούσε έλεγχο, τα μόνα που δεν ασκούσαν καμιάν εξουσία πάνω σ’ αυτόν, τα μόνα σ’ όλον τον κόσμο που μπορούσε να εμπιστεύεται.

🪶Χάρη στην ειλικρίνειά τους, οι άνθρωποι που είναι αφοσιωμένοι στην αλήθεια ζουν στα φανερά, και μέσα από την εξάσκηση του θάρρους τους να ζουν στα φανερά, απαλλάσσονται από το φόβο. 

🪶Οι θαρραλέοι άνθρωποι οφείλουν συνεχώς να σπρώχνουν τους εαυτούς τους να είναι απολύτως τίμιοι, αλλά οφείλουν συνάμα να κατέχουν την ικανότητα να αποκρύπτουν την όλη αλήθεια όταν χρειάζεται. Για να είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι, πρέπει να αναλαμβάνουμε ολόκληρη την ευθύνη για τους εαυτούς μας, αλλά κάνοντάς το αυτό, πρέπει να κατέχουμε την ικανότητα να αρνιόμαστε την ευθύνη που δεν είναι αληθινά δική μας.

🪶 Θυμός είναι ένα συναίσθημα που γεννήθηκε μέσα μας (και μέσα σε οργανισμούς λιγότερο εξελιγμένους) από την εξέλιξη αναρίθμητων γενεών με σκοπό να υποβοηθήσει την επιβίωσή μας. Αισθανόμαστε θυμό όποτε αντιλαμβανόμαστε ότι ένας άλλος οργανισμός αποπειράται να καταπατήσει το γεωγραφικό ή ψυχολογικό χώρο μας, ή προσπαθεί με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο να μας εξαφανίσει. Ο θυμός μάς οδηγεί να αντιπαλέψουμε με τον εισβολέα. Χωρίς το θυμό μας, θα ήμασταν πράγματι συνεχώς καταπατούμενοι μέχρι την τελική σύνθλιψη και εξολόθρευσή μας. Μόνο με το θυμό μπορούμε να επιβιώσουμε. Ωστόσο πολύ συχνά, όταν διακρίνουμε, σε μια πρώτη φάση, ότι επιχειρούν άλλοι να μας καταπατήσουν, ύστερα από προσεκτικότερη εξέταση αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είναι καθόλου αυτό που επεδίωκαν. Η ακόμη, όταν έχουμε πειστεί ότι ορισμένοι πραγματικά επιδιώκουν να μας καταπατήσουν, μπορεί να καταλάβουμε ότι για τον ένα ή για τον άλλο λόγο, δεν είναι προς το συμφέρον μας να αντιδράσουμε με θυμό. Κατά συνέπεια, είναι ανάγκη τα ανώτερα κέντρα του εγκεφάλου μας (κρίση) να είναι ικανά να καθοδηγούν και να προσαρμόζουν τα κατώτερα κέντρα (συναίσθημα). Για να ενεργούμε επιτυχημένα στον περίπλοκο κόσμο μας είναι απαραίτητο να έχουμε την ικανότητα όχι μόνο να εκφράζουμε το θυμό μας αλλά και να μην τον εκφράζουμε. Επιπλέον, πρέπει να είμαστε ικανοί να εκφράζουμε το θυμό μας με διαφορετικούς τρόπους.

🪶 Έτσι, σ’ αυτές και σε πολλές άλλες περιστάσεις, η έκφραση γνωμών, ιδεών ακόμα και γνώσεων πρέπει πότε πότε να καταπνίγονται στην πορεία των ανθρώπινων υποθέσεων. Κι αφού έτσι έχουν τα πράγματα, ποιους κανόνες μπορεί ένας ν’ ακολουθήσει, αν είναι αφοσιωμένος στην αλήθεια; Πρώτον, να μη λέει ποτέ ψέματα. Δεύτερο, να έχει πάντα στο νου ότι η απόκρυψη της αλήθειας είναι δυνάμει ένα ψέμα, και ότι σε κάθε περίπτωση όπου αποκρύπτεται μια αλήθεια προαπαιτείται μια σημαντική ηθική απόφαση. Τρίτον, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας δεν πρέπει ποτέ να βασίζεται σε προσωπικές ανάγκες, όπως η ανάγκη για εξουσία ή η ανάγκη να είναι κανείς αρεστός, ή η ανάγκη να προστατεύσει τον «χάρτη» του από την έρευνα. Τέταρτο, και αντίστροφα, η απόφαση για απόκρυψη της αλήθειας πρέπει πάντα να βασίζεται εξ ολοκλήρου στις ανάγκες του προσώπου ή των ανθρώπων από τους οποίους αποκρύπτεται η αλήθεια. Πέμπτο, η εκτίμηση των αναγκών ενός άλλου είναι μια πράξη ευθύνης τόσο πολυσύνθετη ώστε δεν μπορεί να διεξαχθεί σωστά παρά μόνον όταν αυτός που τη διεξάγει διέπεται από γνήσια αγάπη για τον άλλο. 

🪶Οταν έχεις ανάγκη ένα άλλο άτομο για να επιβιώσεις, είσαι ένα παράσιτο αυτού του ατόμου. Δεν υπάρχει εκλογή, δεν υπάρχει ελευθερία στις σχέσεις σου. Είναι ζήτημα ανάγκης, όχι αγάπης. Η αγάπη είναι ελεύθερη εκλογή. Δύο άνθρωποι αγαπούν ο ένας τον άλλο μόνο όταν είναι ικανοί να ζουν ο ένας χωρίς τον άλλο αλλά διαλέγουν να ζήσουν ο ένας με τον άλλο». 

🪶Άτομα με αυτή τη διαταραχή, παθητικά εξαρτώμενα άτομα είναι τόσο απασχολημένα με την αναζήτηση της αγάπης, ώστε δεν τους έχει μείνει καθόλου ενέργεια να αγαπήσουν. Μοιάζουν με πεινασμένους ανθρώπους που ψαχουλεύουν οπουδήποτε για να βρουν κάτι να φάνε και που δεν έχουν κανένα δικό τους φαγώσιμο για να δώσουν στους άλλους. Είναι σαν να έχουν μέσα τους ένα κενό, ένα απύθμενο πηγάδι που ζητάει απεγνωσμένα να το γεμίσουν αλλά που κανείς δεν μπορεί ποτέ να το γεμίσει τελείως. Ποτέ δε νιώθουν να είναι «ολοκληρωμένοι» ή ποτέ δεν έχουν την αίσθηση της πληρότητας. Αισθάνονται πάντα πως «κάτι λείπει από τον εαυτό τους». Ανέχονται ελάχιστα τη μοναξιά. Επειδή τους λείπει η αρτιότητα, δεν έχουν πραγματική αίσθηση της ταυτότητάς τους, και αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά με βάση τις σχέσεις τους.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. | ALEXANDRE JOLLIEN

[Εκάτη | Αρχαία Πέλλα | 2026]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ALEXANDRE JOLLIEN «Εγκατάλειψη, Αφήνομαι στη ζωή»

🪶Ο προφορικός λόγος επιτρέπει την ένωσή μας με τη ζωή και την εγκατάλειψή μας στην ύπαρξη. 

🪶Έγινε από τότε ο σκοπός της ζωής μου. Η κατάκτηση της άνευ όρων χαράς. Μια φράση του Σπινόζα χαρακτηρίζει το ζητούμενο της ύπαρξής μου: «Να προσπαθεί [κανείς] να ενεργεί καλά, όπως λένε, και να χαίρεται».

🪶Αυτό που μου αρέσει περισσότερο στους Έλληνες είναι η έννοια του progrediens. Οι φιλόσοφοι χαρακτηρίζονταν προοδευτικοί, άτομα που όδευαν σταδιακά προς τη σοφία. Όμως, κατά τη γνώμη μου, η σοφία βρίσκεται ήδη εκεί, στο βάθος του εαυτού μας. Υπάρχει πριν από μένα στο βάθος της καρδιάς μου. 

🪶Καταλαβαίνω ότι δεν πρέπει πια να μάχομαι ενάντια στην ύπαρξη, ούτε να θέλω να γίνω κάποιος άλλος. Απλά να υπάρχω, χωρίς πικρία ή μιζέρια, και να είμαι δυναμικά ενεργός. 

🪶Γιατί, τελικά, η εγκατάλειψη δεν είναι κάτι ανέφικτο. Κοιτάζω τα τρία μου παιδιά και βλέπω πως αυτά είναι η εγκατάλειψη, πως είναι αφημένα στη ζωή. Όταν είναι χαρούμενα, είναι χαρούμενα˙ όταν λυπούνται, λυπούνται όταν παίζουν, παίζουν. Ένας δάσκαλος του ζεν, ο Γιουνμέν, έλεγε: «Όταν κάθεσαι, να κάθεσαι όταν είσαι όρθιος, να είσαι όρθιος όταν περπατάς, να περπατάς. Και κυρίως μην αμφιταλαντεύεσαι».

🪶Εμένα όμως με βοήθησε πραγματικά. Με βοήθησε, για την ακρίβεια, να αποδεχθώ ή καλύτερα να καλοδεχθώ την αναπηρία μου – διότι δεν υπάρχει κάτι να αποδεχθώ. Η αποδοχή προϋποθέτει ένα Εγώ που αποδέχεται. Όμως το Εγώ δεν έχει καμία σχέση με αυτή την ιστορία. Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι το Εγώ είναι προγραμματισμένο να αρνείται. Μάλλον λοιπόν «αφήνεσαι να υπάρχεις». Η αποδοχή είναι επιπλέον δουλειά για το Εγώ. «Πρέπει να αποδεχτείς» –

🪶Δεν αντιλήφθηκα την καινοτομία αυτής της φράσης πριν την εφαρμόσω σε ό,τι πιο αγαπητό έχω στη ζωή μου. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου.» Η γυναίκα μου δεν είναι στην πραγματικότητα αυτό που νομίζω ότι είναι. Αν πω: «Η γυναίκα μου είναι το τάδε», την περιορίζω, την εγκλωβίζω μέσα σε ετικέτες, τη σκοτώνω κατά κάποιον τρόπο. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου»:

Μόνο από τη στιγμή που γνωρίζω ότι οι ετικέτες εγκλωβίζουν τα πράγματα και τους ανθρώπους και ότι αυτό τους σκοτώνει, μπορώ να τις χρησιμοποιώ. Μόνο όταν ξέρω ότι οι λέξεις δεν είναι παρά ετικέτες μπορω να αποκαλεσω «γάτα» μια γάτα.

🪶Ο Γκαίτε δίνει μια ωραία, οικεία εικόνα: «Πετάμε ένα βότσαλο στη λίμνη κι αυτό αναπηδώντας σχηματίζει στην επιφάνεια του νερού κύκλους, όλο και πιο μεγάλους, που τελικά αγκαλιάζουν ολόκληρη τη λίμνη». Εμπνεόμενοι από την εικόνα αυτή, γιατί να μην διευρύνουμε τη φιλία στο καλό, που ήδη τρέφουμε για τους συγγενείς και τους φίλους, ώστε να συμπεριλάβει όλη την ανθρωπότητα; 

🪶Αγάπη άνευ όρων δεν σημαίνει απόλυτη ανοχή. Είναι η εξ ολοκλήρου καλή προαίρεση προς αυτόν που βρίσκεται εδώ και τώρα. Λίγο μας ενδιαφέρει το παρελθόν.

🪶«Προσπάθησε σήμερα, σ’ αυτόν το σταθμό, να φροντίσεις το σώμα σου όπως θα φρόντιζες τον γιο σου». Κλείνοντας το τηλέφωνο άρχισα κυριολεκτικά να χορεύω μες στο σταθμό. Κατάλαβα ξαφνικά ότι το σώμα μου ήταν σαν ένα παιδί που έπρεπε να το προστατεύσω, να το αγαπήσω. Μέχρι τότε, είχα την τάση να το φέρνω στα άκρα, να προσπαθώ να αντλήσω από αυτό κάθε δυνατή ευχαρίστηση, χωρίς όμως να το ξεκουράζω ποτέ, χωρίς να εκτιμώ αυτό που καθημερινά μου προσφέρει.

🪶«Να κρίνεις την πραγματικότητα σημαίνει να θέλεις να γίνεις Θεός, και η θέση είναι κατειλημμένη». 

🪶Αυτήν τη φράση – λιγότερα αγαθά, περισσότερες σχέσεις την εξέλαβα ως πρόκληση για να θέτω προτεραιότητες, για να απελευθερώνομαι καθημερινά από καθετί υπερβολικό.

🪶«Είναι απλό.» Είτε αλλάζω μέρος είτε επωφελούμαι της ευκαιρίας για να εφαρμόσω το «ναι». Όχι το «ναι» που είναι προϊόν του νου, αλλά το «ναι» που αγκαλιάζει ολόκληρη την ύπαρξη. «Είναι απλό.»

🪶Ο Σπινόζα κάνει μια διάκριση που μου είναι πολύ βοηθητική: Υπάρχουν επιθυμίες θεμιτές και επιθυμίες αθέμιτες. Θεμιτή είναι η επιθυμία που γεννιέται στα βάθη του εαυτού μας και δεν εισάγεται. Μου φαίνεται ότι με αυτή αξίζει ν’ ασχοληθούμε.

🪶Είναι δύσκολο να μένεις γυμνός απέναντι στη ζωή. Το μυαλό μας προσπαθεί, από το πρωί ως το βράδυ, να περιπλέκει τα πράγματα, να προβαίνει σε συγκρίσεις, να αναμένει καταστάσεις που δεν θα συμβούν ποτέ, να λυπάται για ένα παρελθόν που πέρασε ανεπιστρεπτί. Απλή ζωή σημαίνει να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου πλήρως. Όχι να θέλεις να εξαφανίσεις τις λύπες σου. Αν οι λύπες υπάρχουν, κανένα πρόβλημα, έχουν τη δική τους θέση.

🪶Η αναπηρία δεν είναι πρόβλημα. Γίνεται πρόβλημα όταν αρχίζω να σκέφτομαι, να συγκρίνω, να λυπάμαι, να επιθυμώ. Μακάρι να ακούσω τον γιο μου και να επιστρέψω στην απλότητα. Να είμαι απλά εκεί. 

🪶Το γέλιο είναι εργαλείο ελευθερίας. Κρίμα που ο κόσμος του πνεύματος και της φιλοσοφίας δυσπιστεί απέναντί του. 

🪶«Μπορώ να γελώ με τα πάντα αλλά όχι και να κοροϊδεύω τον άλλον». Το γέλιο δεν στρέφεται ποτέ εναντίον κάποιου. Υπηρετεί τη ζωή. Είναι ένα σημάδι ότι η ζωή κερδίζει έδαφος.

🪶Είναι επίσης δραματικό να θεωρώ τον άλλον αντίπαλο, εχθρό, μη εγώ. Αντίθετα, συναντώ τον άλλον σημαίνει ότι εξαλείφω τη διάκριση μεταξύ εγώ και μη εγώ, βάζω τέλος στην αναμέτρησή τους. Πείθομαι όλο και περισσότερο ότι η συνάντησή μου με τον άλλον σημαίνει απογύμνωση. Από τη μέρα που ο αδερφός Μπενουά μού είπε: «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, δεν μπορείς όμως να με κάνεις να μην σ’ αγαπώ», προσπαθώ να βλέπω με τον ίδιο τρόπο όσους συναντώ.

🪶Όταν προτίθεμαι να ελέγξω τη ζωή ή να της αλλάξω κάτι, απομακρύνομαι από τη ζωή. Μου αρέσει που η λέξη ταπεινότητα («humilité») περιέχει τη ρίζα humus, χώμα, που παραπέμπει και στη λέξη χιούμορ. Το χιούμορ μπορεί εύκολα όταν επιτέλους πάψει να ταυτίζεται με την κοροϊδία του άλλου- να μας φέρει σε επαφή με το χώμα, από το οποίο είμαστε πραγματικά φτιαγμένοι.  (Στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Γ. Μπαμπινιώτης) η λέξη «χιούμορ» ετυμολογείται από το λατ. (h)umor-oris «υγρό, υγρότητα». Το h. οφείλεται σε παρετυμολογία σύνδεσης προς τη λέξη humus «χώμα». Η δημοφιλής αυτή συσχέτιση δεν έχει ετυμολογική βάση.)

🪶Ο Άγγελος Σιλέσιος έλεγε: «Το ρόδο είναι χωρίς γιατί, ανθίζει επειδή ανθίζει / στον εαυτό του δεν δίνει προσοχή, δεν ρωτάει αν κάποιος το κοιτάει». Στο «γιατί ζω;» η απάντηση είναι συχνά «για τους άλλους». Τελικά δεν είμαστε τίποτα. Είναι βέβαιο ότι σε λίγα χρόνια θα «τα τινάξουμε». Τι θα μείνει από μας; Τίποτα ή κάτι ασήμαντο. Ορίστε ένας λόγος για να γευτούμε τη δωρεά. Δεν υπάρχει νόημα στην ύπαρξη. Δεν υπάρχει κανένα νόημα που θα μπορούσε να ανακαλυφθεί εκ των υστέρων, ώστε να πούμε: «Η ζωή μου είχε κάποιο νόημα». Ανώφελο να ψάχνουμε την αιτία της ύπαρξής μας.

🪶Διότι ένα πράγμα είναι βέβαιο: η ζωή μάς τα παίρνει όλα, καλύτερα λοιπόν να της τα δώσουμε όλα. Καλύτερα να της τα προσφέρουμε όλα. Καλύτερα να θεωρούμε τεράστιο δώρο, και όχι οφειλή, την υγεία των παιδιών μας, τη δική μας υγεία, τους φίλους μας. Τελικά, ευγνωμοσύνη είναι να επαναπροσδιορίζουμε με μια νέα αίσθηση ελευθερίας ό,τι μας δίνει η ζωή και να επωφελούμαστε όσο μπορούμε περισσότερο, χωρίς να γραπωνόμαστε και να γαντζωνόμαστε από αυτό. 

🪶Δεν πρέπει απαραίτητα να τακτοποιήσουμε όλους τους λογαριασμούς μας με τη ζωή για να είμαστε ευτυχισμένοι. Εδώ και τώρα, με τα χίλια τραύματά μου, είμαι χαρούμενος. Αυτό να θυμόμαστε στο επόμενο στύψιμο (χίλιες τριακόσιες στροφές το λεπτό!) και να τολμήσουμε να είμαστε υπομονετικοί. Να τολμήσουμε να μην παλέψουμε. Ίσως εδώ έγκειται το αποκορύφωμα του θάρρους. Όπως και ο Επίκτητος, ας διακρίνουμε τι εξαρτάται από μας και τι δεν εξαρτάται.

🪶Όσο αγαπώ την τέλεια, άμεμπτη εικόνα των παιδιών μου, δεν τα αγαπώ γι’ αυτό που είναι. 

🪶Νομίζω ότι η αποφασιστικότητα είναι ο συνδυασμός εγκατάλειψης και απέραντης εμπιστοσύνης στη ζωή. Τι να κάνω να προστατευτώ από τη ζωή; Απολύτως τίποτα. Κι όμως κάθε μέρα προσπαθώ να δημιουργήσω ασπίδες και προπετάσματα για να προστατευτώ από την τραγικότητα της ύπαρξης. Η τραγική διάσταση της ύπαρξης αποτελεί μέρος της ζωής. Όταν το κατανοήσουμε αυτό από τα βάθη τού είναι μας θα ενδώσουμε άφοβα σε αυτή την τραγικότητα. Αν και σιγά σιγά. Χρειάζεται πολλή αποφασιστικότητα για να το καταφέρουμε. Ο Αμιέλ έλεγε: «Χίλια βήματα μπροστά, εννιακόσια ενενήντα εννέα βήματα πίσω. Αυτό είναι η πρόοδος».

🪶Δεν κάνεις κάτι, δρας. Κάνω σημαίνει κατασκευάζω καινούρια πράγματα. Δρω σημαίνει πατάω γερά στη γη και προχωρώ χωρίς να θέλω να κατασκευάσω κάτι καινούριο με οποιοδήποτε κόστος. Όταν πηγαίνω στον γιατρό, μου αρέσει να τον ρωτάω στο τέλος της επίσκεψης: «Τι μπορώ να κάνω εδώ και τώρα για να βελτιωθώ;».

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. 

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. | ALEXANDRE JOLLIEN

[Εκάτη | Αρχαία Πέλλα | 2026]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ALEXANDRE JOLLIEN «Εγκατάλειψη, Αφήνομαι στη ζωή»

🪶Ο προφορικός λόγος επιτρέπει την ένωσή μας με τη ζωή και την εγκατάλειψή μας στην ύπαρξη. 

🪶Έγινε από τότε ο σκοπός της ζωής μου. Η κατάκτηση της άνευ όρων χαράς. Μια φράση του Σπινόζα χαρακτηρίζει το ζητούμενο της ύπαρξής μου: «Να προσπαθεί [κανείς] να ενεργεί καλά, όπως λένε, και να χαίρεται».

🪶Αυτό που μου αρέσει περισσότερο στους Έλληνες είναι η έννοια του progrediens. Οι φιλόσοφοι χαρακτηρίζονταν προοδευτικοί, άτομα που όδευαν σταδιακά προς τη σοφία. Όμως, κατά τη γνώμη μου, η σοφία βρίσκεται ήδη εκεί, στο βάθος του εαυτού μας. Υπάρχει πριν από μένα στο βάθος της καρδιάς μου. 

🪶Καταλαβαίνω ότι δεν πρέπει πια να μάχομαι ενάντια στην ύπαρξη, ούτε να θέλω να γίνω κάποιος άλλος. Απλά να υπάρχω, χωρίς πικρία ή μιζέρια, και να είμαι δυναμικά ενεργός. 

🪶Γιατί, τελικά, η εγκατάλειψη δεν είναι κάτι ανέφικτο. Κοιτάζω τα τρία μου παιδιά και βλέπω πως αυτά είναι η εγκατάλειψη, πως είναι αφημένα στη ζωή. Όταν είναι χαρούμενα, είναι χαρούμενα˙ όταν λυπούνται, λυπούνται όταν παίζουν, παίζουν. Ένας δάσκαλος του ζεν, ο Γιουνμέν, έλεγε: «Όταν κάθεσαι, να κάθεσαι όταν είσαι όρθιος, να είσαι όρθιος όταν περπατάς, να περπατάς. Και κυρίως μην αμφιταλαντεύεσαι».

🪶Εμένα όμως με βοήθησε πραγματικά. Με βοήθησε, για την ακρίβεια, να αποδεχθώ ή καλύτερα να καλοδεχθώ την αναπηρία μου – διότι δεν υπάρχει κάτι να αποδεχθώ. Η αποδοχή προϋποθέτει ένα Εγώ που αποδέχεται. Όμως το Εγώ δεν έχει καμία σχέση με αυτή την ιστορία. Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι το Εγώ είναι προγραμματισμένο να αρνείται. Μάλλον λοιπόν «αφήνεσαι να υπάρχεις». Η αποδοχή είναι επιπλέον δουλειά για το Εγώ. «Πρέπει να αποδεχτείς» –

🪶Δεν αντιλήφθηκα την καινοτομία αυτής της φράσης πριν την εφαρμόσω σε ό,τι πιο αγαπητό έχω στη ζωή μου. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου.» Η γυναίκα μου δεν είναι στην πραγματικότητα αυτό που νομίζω ότι είναι. Αν πω: «Η γυναίκα μου είναι το τάδε», την περιορίζω, την εγκλωβίζω μέσα σε ετικέτες, τη σκοτώνω κατά κάποιον τρόπο. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου»:

Μόνο από τη στιγμή που γνωρίζω ότι οι ετικέτες εγκλωβίζουν τα πράγματα και τους ανθρώπους και ότι αυτό τους σκοτώνει, μπορώ να τις χρησιμοποιώ. Μόνο όταν ξέρω ότι οι λέξεις δεν είναι παρά ετικέτες μπορω να αποκαλεσω «γάτα» μια γάτα.

🪶Ο Γκαίτε δίνει μια ωραία, οικεία εικόνα: «Πετάμε ένα βότσαλο στη λίμνη κι αυτό αναπηδώντας σχηματίζει στην επιφάνεια του νερού κύκλους, όλο και πιο μεγάλους, που τελικά αγκαλιάζουν ολόκληρη τη λίμνη». Εμπνεόμενοι από την εικόνα αυτή, γιατί να μην διευρύνουμε τη φιλία στο καλό, που ήδη τρέφουμε για τους συγγενείς και τους φίλους, ώστε να συμπεριλάβει όλη την ανθρωπότητα; 

🪶Αγάπη άνευ όρων δεν σημαίνει απόλυτη ανοχή. Είναι η εξ ολοκλήρου καλή προαίρεση προς αυτόν που βρίσκεται εδώ και τώρα. Λίγο μας ενδιαφέρει το παρελθόν.

🪶«Προσπάθησε σήμερα, σ’ αυτόν το σταθμό, να φροντίσεις το σώμα σου όπως θα φρόντιζες τον γιο σου». Κλείνοντας το τηλέφωνο άρχισα κυριολεκτικά να χορεύω μες στο σταθμό. Κατάλαβα ξαφνικά ότι το σώμα μου ήταν σαν ένα παιδί που έπρεπε να το προστατεύσω, να το αγαπήσω. Μέχρι τότε, είχα την τάση να το φέρνω στα άκρα, να προσπαθώ να αντλήσω από αυτό κάθε δυνατή ευχαρίστηση, χωρίς όμως να το ξεκουράζω ποτέ, χωρίς να εκτιμώ αυτό που καθημερινά μου προσφέρει.

🪶«Να κρίνεις την πραγματικότητα σημαίνει να θέλεις να γίνεις Θεός, και η θέση είναι κατειλημμένη». 

🪶Αυτήν τη φράση – λιγότερα αγαθά, περισσότερες σχέσεις την εξέλαβα ως πρόκληση για να θέτω προτεραιότητες, για να απελευθερώνομαι καθημερινά από καθετί υπερβολικό.

🪶«Είναι απλό.» Είτε αλλάζω μέρος είτε επωφελούμαι της ευκαιρίας για να εφαρμόσω το «ναι». Όχι το «ναι» που είναι προϊόν του νου, αλλά το «ναι» που αγκαλιάζει ολόκληρη την ύπαρξη. «Είναι απλό.»

🪶Ο Σπινόζα κάνει μια διάκριση που μου είναι πολύ βοηθητική: Υπάρχουν επιθυμίες θεμιτές και επιθυμίες αθέμιτες. Θεμιτή είναι η επιθυμία που γεννιέται στα βάθη του εαυτού μας και δεν εισάγεται. Μου φαίνεται ότι με αυτή αξίζει ν’ ασχοληθούμε.

🪶Είναι δύσκολο να μένεις γυμνός απέναντι στη ζωή. Το μυαλό μας προσπαθεί, από το πρωί ως το βράδυ, να περιπλέκει τα πράγματα, να προβαίνει σε συγκρίσεις, να αναμένει καταστάσεις που δεν θα συμβούν ποτέ, να λυπάται για ένα παρελθόν που πέρασε ανεπιστρεπτί. Απλή ζωή σημαίνει να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου πλήρως. Όχι να θέλεις να εξαφανίσεις τις λύπες σου. Αν οι λύπες υπάρχουν, κανένα πρόβλημα, έχουν τη δική τους θέση.

🪶Η αναπηρία δεν είναι πρόβλημα. Γίνεται πρόβλημα όταν αρχίζω να σκέφτομαι, να συγκρίνω, να λυπάμαι, να επιθυμώ. Μακάρι να ακούσω τον γιο μου και να επιστρέψω στην απλότητα. Να είμαι απλά εκεί. 

🪶Το γέλιο είναι εργαλείο ελευθερίας. Κρίμα που ο κόσμος του πνεύματος και της φιλοσοφίας δυσπιστεί απέναντί του. 

🪶«Μπορώ να γελώ με τα πάντα αλλά όχι και να κοροϊδεύω τον άλλον». Το γέλιο δεν στρέφεται ποτέ εναντίον κάποιου. Υπηρετεί τη ζωή. Είναι ένα σημάδι ότι η ζωή κερδίζει έδαφος.

🪶Είναι επίσης δραματικό να θεωρώ τον άλλον αντίπαλο, εχθρό, μη εγώ. Αντίθετα, συναντώ τον άλλον σημαίνει ότι εξαλείφω τη διάκριση μεταξύ εγώ και μη εγώ, βάζω τέλος στην αναμέτρησή τους. Πείθομαι όλο και περισσότερο ότι η συνάντησή μου με τον άλλον σημαίνει απογύμνωση. Από τη μέρα που ο αδερφός Μπενουά μού είπε: «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, δεν μπορείς όμως να με κάνεις να μην σ’ αγαπώ», προσπαθώ να βλέπω με τον ίδιο τρόπο όσους συναντώ.

🪶Όταν προτίθεμαι να ελέγξω τη ζωή ή να της αλλάξω κάτι, απομακρύνομαι από τη ζωή. Μου αρέσει που η λέξη ταπεινότητα («humilité») περιέχει τη ρίζα humus, χώμα, που παραπέμπει και στη λέξη χιούμορ. Το χιούμορ μπορεί εύκολα όταν επιτέλους πάψει να ταυτίζεται με την κοροϊδία του άλλου- να μας φέρει σε επαφή με το χώμα, από το οποίο είμαστε πραγματικά φτιαγμένοι.  (Στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Γ. Μπαμπινιώτης) η λέξη «χιούμορ» ετυμολογείται από το λατ. (h)umor-oris «υγρό, υγρότητα». Το h. οφείλεται σε παρετυμολογία σύνδεσης προς τη λέξη humus «χώμα». Η δημοφιλής αυτή συσχέτιση δεν έχει ετυμολογική βάση.)

🪶Ο Άγγελος Σιλέσιος έλεγε: «Το ρόδο είναι χωρίς γιατί, ανθίζει επειδή ανθίζει / στον εαυτό του δεν δίνει προσοχή, δεν ρωτάει αν κάποιος το κοιτάει». Στο «γιατί ζω;» η απάντηση είναι συχνά «για τους άλλους». Τελικά δεν είμαστε τίποτα. Είναι βέβαιο ότι σε λίγα χρόνια θα «τα τινάξουμε». Τι θα μείνει από μας; Τίποτα ή κάτι ασήμαντο. Ορίστε ένας λόγος για να γευτούμε τη δωρεά. Δεν υπάρχει νόημα στην ύπαρξη. Δεν υπάρχει κανένα νόημα που θα μπορούσε να ανακαλυφθεί εκ των υστέρων, ώστε να πούμε: «Η ζωή μου είχε κάποιο νόημα». Ανώφελο να ψάχνουμε την αιτία της ύπαρξής μας.

🪶Διότι ένα πράγμα είναι βέβαιο: η ζωή μάς τα παίρνει όλα, καλύτερα λοιπόν να της τα δώσουμε όλα. Καλύτερα να της τα προσφέρουμε όλα. Καλύτερα να θεωρούμε τεράστιο δώρο, και όχι οφειλή, την υγεία των παιδιών μας, τη δική μας υγεία, τους φίλους μας. Τελικά, ευγνωμοσύνη είναι να επαναπροσδιορίζουμε με μια νέα αίσθηση ελευθερίας ό,τι μας δίνει η ζωή και να επωφελούμαστε όσο μπορούμε περισσότερο, χωρίς να γραπωνόμαστε και να γαντζωνόμαστε από αυτό. 

🪶Δεν πρέπει απαραίτητα να τακτοποιήσουμε όλους τους λογαριασμούς μας με τη ζωή για να είμαστε ευτυχισμένοι. Εδώ και τώρα, με τα χίλια τραύματά μου, είμαι χαρούμενος. Αυτό να θυμόμαστε στο επόμενο στύψιμο (χίλιες τριακόσιες στροφές το λεπτό!) και να τολμήσουμε να είμαστε υπομονετικοί. Να τολμήσουμε να μην παλέψουμε. Ίσως εδώ έγκειται το αποκορύφωμα του θάρρους. Όπως και ο Επίκτητος, ας διακρίνουμε τι εξαρτάται από μας και τι δεν εξαρτάται.

🪶Όσο αγαπώ την τέλεια, άμεμπτη εικόνα των παιδιών μου, δεν τα αγαπώ γι’ αυτό που είναι. 

🪶Νομίζω ότι η αποφασιστικότητα είναι ο συνδυασμός εγκατάλειψης και απέραντης εμπιστοσύνης στη ζωή. Τι να κάνω να προστατευτώ από τη ζωή; Απολύτως τίποτα. Κι όμως κάθε μέρα προσπαθώ να δημιουργήσω ασπίδες και προπετάσματα για να προστατευτώ από την τραγικότητα της ύπαρξης. Η τραγική διάσταση της ύπαρξης αποτελεί μέρος της ζωής. Όταν το κατανοήσουμε αυτό από τα βάθη τού είναι μας θα ενδώσουμε άφοβα σε αυτή την τραγικότητα. Αν και σιγά σιγά. Χρειάζεται πολλή αποφασιστικότητα για να το καταφέρουμε. Ο Αμιέλ έλεγε: «Χίλια βήματα μπροστά, εννιακόσια ενενήντα εννέα βήματα πίσω. Αυτό είναι η πρόοδος».

🪶Δεν κάνεις κάτι, δρας. Κάνω σημαίνει κατασκευάζω καινούρια πράγματα. Δρω σημαίνει πατάω γερά στη γη και προχωρώ χωρίς να θέλω να κατασκευάσω κάτι καινούριο με οποιοδήποτε κόστος. Όταν πηγαίνω στον γιατρό, μου αρέσει να τον ρωτάω στο τέλος της επίσκεψης: «Τι μπορώ να κάνω εδώ και τώρα για να βελτιωθώ;».

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. 

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. | ALEXANDRE JOLLIEN

[Εκάτη | Αρχαία Πέλλα | 2026]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ALEXANDRE JOLLIEN «Εγκατάλειψη, Αφήνομαι στη ζωή»

🪶Ο προφορικός λόγος επιτρέπει την ένωσή μας με τη ζωή και την εγκατάλειψή μας στην ύπαρξη. 

🪶Έγινε από τότε ο σκοπός της ζωής μου. Η κατάκτηση της άνευ όρων χαράς. Μια φράση του Σπινόζα χαρακτηρίζει το ζητούμενο της ύπαρξής μου: «Να προσπαθεί [κανείς] να ενεργεί καλά, όπως λένε, και να χαίρεται».

🪶Αυτό που μου αρέσει περισσότερο στους Έλληνες είναι η έννοια του progrediens. Οι φιλόσοφοι χαρακτηρίζονταν προοδευτικοί, άτομα που όδευαν σταδιακά προς τη σοφία. Όμως, κατά τη γνώμη μου, η σοφία βρίσκεται ήδη εκεί, στο βάθος του εαυτού μας. Υπάρχει πριν από μένα στο βάθος της καρδιάς μου. 

🪶Καταλαβαίνω ότι δεν πρέπει πια να μάχομαι ενάντια στην ύπαρξη, ούτε να θέλω να γίνω κάποιος άλλος. Απλά να υπάρχω, χωρίς πικρία ή μιζέρια, και να είμαι δυναμικά ενεργός. 

🪶Γιατί, τελικά, η εγκατάλειψη δεν είναι κάτι ανέφικτο. Κοιτάζω τα τρία μου παιδιά και βλέπω πως αυτά είναι η εγκατάλειψη, πως είναι αφημένα στη ζωή. Όταν είναι χαρούμενα, είναι χαρούμενα˙ όταν λυπούνται, λυπούνται όταν παίζουν, παίζουν. Ένας δάσκαλος του ζεν, ο Γιουνμέν, έλεγε: «Όταν κάθεσαι, να κάθεσαι όταν είσαι όρθιος, να είσαι όρθιος όταν περπατάς, να περπατάς. Και κυρίως μην αμφιταλαντεύεσαι».

🪶Εμένα όμως με βοήθησε πραγματικά. Με βοήθησε, για την ακρίβεια, να αποδεχθώ ή καλύτερα να καλοδεχθώ την αναπηρία μου – διότι δεν υπάρχει κάτι να αποδεχθώ. Η αποδοχή προϋποθέτει ένα Εγώ που αποδέχεται. Όμως το Εγώ δεν έχει καμία σχέση με αυτή την ιστορία. Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι το Εγώ είναι προγραμματισμένο να αρνείται. Μάλλον λοιπόν «αφήνεσαι να υπάρχεις». Η αποδοχή είναι επιπλέον δουλειά για το Εγώ. «Πρέπει να αποδεχτείς» –

🪶Δεν αντιλήφθηκα την καινοτομία αυτής της φράσης πριν την εφαρμόσω σε ό,τι πιο αγαπητό έχω στη ζωή μου. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου.» Η γυναίκα μου δεν είναι στην πραγματικότητα αυτό που νομίζω ότι είναι. Αν πω: «Η γυναίκα μου είναι το τάδε», την περιορίζω, την εγκλωβίζω μέσα σε ετικέτες, τη σκοτώνω κατά κάποιον τρόπο. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου»:

Μόνο από τη στιγμή που γνωρίζω ότι οι ετικέτες εγκλωβίζουν τα πράγματα και τους ανθρώπους και ότι αυτό τους σκοτώνει, μπορώ να τις χρησιμοποιώ. Μόνο όταν ξέρω ότι οι λέξεις δεν είναι παρά ετικέτες μπορω να αποκαλεσω «γάτα» μια γάτα.

🪶Ο Γκαίτε δίνει μια ωραία, οικεία εικόνα: «Πετάμε ένα βότσαλο στη λίμνη κι αυτό αναπηδώντας σχηματίζει στην επιφάνεια του νερού κύκλους, όλο και πιο μεγάλους, που τελικά αγκαλιάζουν ολόκληρη τη λίμνη». Εμπνεόμενοι από την εικόνα αυτή, γιατί να μην διευρύνουμε τη φιλία στο καλό, που ήδη τρέφουμε για τους συγγενείς και τους φίλους, ώστε να συμπεριλάβει όλη την ανθρωπότητα; 

🪶Αγάπη άνευ όρων δεν σημαίνει απόλυτη ανοχή. Είναι η εξ ολοκλήρου καλή προαίρεση προς αυτόν που βρίσκεται εδώ και τώρα. Λίγο μας ενδιαφέρει το παρελθόν.

🪶«Προσπάθησε σήμερα, σ’ αυτόν το σταθμό, να φροντίσεις το σώμα σου όπως θα φρόντιζες τον γιο σου». Κλείνοντας το τηλέφωνο άρχισα κυριολεκτικά να χορεύω μες στο σταθμό. Κατάλαβα ξαφνικά ότι το σώμα μου ήταν σαν ένα παιδί που έπρεπε να το προστατεύσω, να το αγαπήσω. Μέχρι τότε, είχα την τάση να το φέρνω στα άκρα, να προσπαθώ να αντλήσω από αυτό κάθε δυνατή ευχαρίστηση, χωρίς όμως να το ξεκουράζω ποτέ, χωρίς να εκτιμώ αυτό που καθημερινά μου προσφέρει.

🪶«Να κρίνεις την πραγματικότητα σημαίνει να θέλεις να γίνεις Θεός, και η θέση είναι κατειλημμένη». 

🪶Αυτήν τη φράση – λιγότερα αγαθά, περισσότερες σχέσεις την εξέλαβα ως πρόκληση για να θέτω προτεραιότητες, για να απελευθερώνομαι καθημερινά από καθετί υπερβολικό.

🪶«Είναι απλό.» Είτε αλλάζω μέρος είτε επωφελούμαι της ευκαιρίας για να εφαρμόσω το «ναι». Όχι το «ναι» που είναι προϊόν του νου, αλλά το «ναι» που αγκαλιάζει ολόκληρη την ύπαρξη. «Είναι απλό.»

🪶Ο Σπινόζα κάνει μια διάκριση που μου είναι πολύ βοηθητική: Υπάρχουν επιθυμίες θεμιτές και επιθυμίες αθέμιτες. Θεμιτή είναι η επιθυμία που γεννιέται στα βάθη του εαυτού μας και δεν εισάγεται. Μου φαίνεται ότι με αυτή αξίζει ν’ ασχοληθούμε.

🪶Είναι δύσκολο να μένεις γυμνός απέναντι στη ζωή. Το μυαλό μας προσπαθεί, από το πρωί ως το βράδυ, να περιπλέκει τα πράγματα, να προβαίνει σε συγκρίσεις, να αναμένει καταστάσεις που δεν θα συμβούν ποτέ, να λυπάται για ένα παρελθόν που πέρασε ανεπιστρεπτί. Απλή ζωή σημαίνει να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου πλήρως. Όχι να θέλεις να εξαφανίσεις τις λύπες σου. Αν οι λύπες υπάρχουν, κανένα πρόβλημα, έχουν τη δική τους θέση.

🪶Η αναπηρία δεν είναι πρόβλημα. Γίνεται πρόβλημα όταν αρχίζω να σκέφτομαι, να συγκρίνω, να λυπάμαι, να επιθυμώ. Μακάρι να ακούσω τον γιο μου και να επιστρέψω στην απλότητα. Να είμαι απλά εκεί. 

🪶Το γέλιο είναι εργαλείο ελευθερίας. Κρίμα που ο κόσμος του πνεύματος και της φιλοσοφίας δυσπιστεί απέναντί του. 

🪶«Μπορώ να γελώ με τα πάντα αλλά όχι και να κοροϊδεύω τον άλλον». Το γέλιο δεν στρέφεται ποτέ εναντίον κάποιου. Υπηρετεί τη ζωή. Είναι ένα σημάδι ότι η ζωή κερδίζει έδαφος.

🪶Είναι επίσης δραματικό να θεωρώ τον άλλον αντίπαλο, εχθρό, μη εγώ. Αντίθετα, συναντώ τον άλλον σημαίνει ότι εξαλείφω τη διάκριση μεταξύ εγώ και μη εγώ, βάζω τέλος στην αναμέτρησή τους. Πείθομαι όλο και περισσότερο ότι η συνάντησή μου με τον άλλον σημαίνει απογύμνωση. Από τη μέρα που ο αδερφός Μπενουά μού είπε: «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, δεν μπορείς όμως να με κάνεις να μην σ’ αγαπώ», προσπαθώ να βλέπω με τον ίδιο τρόπο όσους συναντώ.

🪶Όταν προτίθεμαι να ελέγξω τη ζωή ή να της αλλάξω κάτι, απομακρύνομαι από τη ζωή. Μου αρέσει που η λέξη ταπεινότητα («humilité») περιέχει τη ρίζα humus, χώμα, που παραπέμπει και στη λέξη χιούμορ. Το χιούμορ μπορεί εύκολα όταν επιτέλους πάψει να ταυτίζεται με την κοροϊδία του άλλου- να μας φέρει σε επαφή με το χώμα, από το οποίο είμαστε πραγματικά φτιαγμένοι.  (Στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Γ. Μπαμπινιώτης) η λέξη «χιούμορ» ετυμολογείται από το λατ. (h)umor-oris «υγρό, υγρότητα». Το h. οφείλεται σε παρετυμολογία σύνδεσης προς τη λέξη humus «χώμα». Η δημοφιλής αυτή συσχέτιση δεν έχει ετυμολογική βάση.)

🪶Ο Άγγελος Σιλέσιος έλεγε: «Το ρόδο είναι χωρίς γιατί, ανθίζει επειδή ανθίζει / στον εαυτό του δεν δίνει προσοχή, δεν ρωτάει αν κάποιος το κοιτάει». Στο «γιατί ζω;» η απάντηση είναι συχνά «για τους άλλους». Τελικά δεν είμαστε τίποτα. Είναι βέβαιο ότι σε λίγα χρόνια θα «τα τινάξουμε». Τι θα μείνει από μας; Τίποτα ή κάτι ασήμαντο. Ορίστε ένας λόγος για να γευτούμε τη δωρεά. Δεν υπάρχει νόημα στην ύπαρξη. Δεν υπάρχει κανένα νόημα που θα μπορούσε να ανακαλυφθεί εκ των υστέρων, ώστε να πούμε: «Η ζωή μου είχε κάποιο νόημα». Ανώφελο να ψάχνουμε την αιτία της ύπαρξής μας.

🪶Διότι ένα πράγμα είναι βέβαιο: η ζωή μάς τα παίρνει όλα, καλύτερα λοιπόν να της τα δώσουμε όλα. Καλύτερα να της τα προσφέρουμε όλα. Καλύτερα να θεωρούμε τεράστιο δώρο, και όχι οφειλή, την υγεία των παιδιών μας, τη δική μας υγεία, τους φίλους μας. Τελικά, ευγνωμοσύνη είναι να επαναπροσδιορίζουμε με μια νέα αίσθηση ελευθερίας ό,τι μας δίνει η ζωή και να επωφελούμαστε όσο μπορούμε περισσότερο, χωρίς να γραπωνόμαστε και να γαντζωνόμαστε από αυτό. 

🪶Δεν πρέπει απαραίτητα να τακτοποιήσουμε όλους τους λογαριασμούς μας με τη ζωή για να είμαστε ευτυχισμένοι. Εδώ και τώρα, με τα χίλια τραύματά μου, είμαι χαρούμενος. Αυτό να θυμόμαστε στο επόμενο στύψιμο (χίλιες τριακόσιες στροφές το λεπτό!) και να τολμήσουμε να είμαστε υπομονετικοί. Να τολμήσουμε να μην παλέψουμε. Ίσως εδώ έγκειται το αποκορύφωμα του θάρρους. Όπως και ο Επίκτητος, ας διακρίνουμε τι εξαρτάται από μας και τι δεν εξαρτάται.

🪶Όσο αγαπώ την τέλεια, άμεμπτη εικόνα των παιδιών μου, δεν τα αγαπώ γι’ αυτό που είναι. 

🪶Νομίζω ότι η αποφασιστικότητα είναι ο συνδυασμός εγκατάλειψης και απέραντης εμπιστοσύνης στη ζωή. Τι να κάνω να προστατευτώ από τη ζωή; Απολύτως τίποτα. Κι όμως κάθε μέρα προσπαθώ να δημιουργήσω ασπίδες και προπετάσματα για να προστατευτώ από την τραγικότητα της ύπαρξης. Η τραγική διάσταση της ύπαρξης αποτελεί μέρος της ζωής. Όταν το κατανοήσουμε αυτό από τα βάθη τού είναι μας θα ενδώσουμε άφοβα σε αυτή την τραγικότητα. Αν και σιγά σιγά. Χρειάζεται πολλή αποφασιστικότητα για να το καταφέρουμε. Ο Αμιέλ έλεγε: «Χίλια βήματα μπροστά, εννιακόσια ενενήντα εννέα βήματα πίσω. Αυτό είναι η πρόοδος».

🪶Δεν κάνεις κάτι, δρας. Κάνω σημαίνει κατασκευάζω καινούρια πράγματα. Δρω σημαίνει πατάω γερά στη γη και προχωρώ χωρίς να θέλω να κατασκευάσω κάτι καινούριο με οποιοδήποτε κόστος. Όταν πηγαίνω στον γιατρό, μου αρέσει να τον ρωτάω στο τέλος της επίσκεψης: «Τι μπορώ να κάνω εδώ και τώρα για να βελτιωθώ;».

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. 

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. | ALEXANDRE JOLLIEN

[Εκάτη | Αρχαία Πέλλα | 2026]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ALEXANDRE JOLLIEN «Εγκατάλειψη, Αφήνομαι στη ζωή»

🪶Ο προφορικός λόγος επιτρέπει την ένωσή μας με τη ζωή και την εγκατάλειψή μας στην ύπαρξη. 

🪶Έγινε από τότε ο σκοπός της ζωής μου. Η κατάκτηση της άνευ όρων χαράς. Μια φράση του Σπινόζα χαρακτηρίζει το ζητούμενο της ύπαρξής μου: «Να προσπαθεί [κανείς] να ενεργεί καλά, όπως λένε, και να χαίρεται».

🪶Αυτό που μου αρέσει περισσότερο στους Έλληνες είναι η έννοια του progrediens. Οι φιλόσοφοι χαρακτηρίζονταν προοδευτικοί, άτομα που όδευαν σταδιακά προς τη σοφία. Όμως, κατά τη γνώμη μου, η σοφία βρίσκεται ήδη εκεί, στο βάθος του εαυτού μας. Υπάρχει πριν από μένα στο βάθος της καρδιάς μου. 

🪶Καταλαβαίνω ότι δεν πρέπει πια να μάχομαι ενάντια στην ύπαρξη, ούτε να θέλω να γίνω κάποιος άλλος. Απλά να υπάρχω, χωρίς πικρία ή μιζέρια, και να είμαι δυναμικά ενεργός. 

🪶Γιατί, τελικά, η εγκατάλειψη δεν είναι κάτι ανέφικτο. Κοιτάζω τα τρία μου παιδιά και βλέπω πως αυτά είναι η εγκατάλειψη, πως είναι αφημένα στη ζωή. Όταν είναι χαρούμενα, είναι χαρούμενα˙ όταν λυπούνται, λυπούνται όταν παίζουν, παίζουν. Ένας δάσκαλος του ζεν, ο Γιουνμέν, έλεγε: «Όταν κάθεσαι, να κάθεσαι όταν είσαι όρθιος, να είσαι όρθιος όταν περπατάς, να περπατάς. Και κυρίως μην αμφιταλαντεύεσαι».

🪶Εμένα όμως με βοήθησε πραγματικά. Με βοήθησε, για την ακρίβεια, να αποδεχθώ ή καλύτερα να καλοδεχθώ την αναπηρία μου – διότι δεν υπάρχει κάτι να αποδεχθώ. Η αποδοχή προϋποθέτει ένα Εγώ που αποδέχεται. Όμως το Εγώ δεν έχει καμία σχέση με αυτή την ιστορία. Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι το Εγώ είναι προγραμματισμένο να αρνείται. Μάλλον λοιπόν «αφήνεσαι να υπάρχεις». Η αποδοχή είναι επιπλέον δουλειά για το Εγώ. «Πρέπει να αποδεχτείς» –

🪶Δεν αντιλήφθηκα την καινοτομία αυτής της φράσης πριν την εφαρμόσω σε ό,τι πιο αγαπητό έχω στη ζωή μου. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου.» Η γυναίκα μου δεν είναι στην πραγματικότητα αυτό που νομίζω ότι είναι. Αν πω: «Η γυναίκα μου είναι το τάδε», την περιορίζω, την εγκλωβίζω μέσα σε ετικέτες, τη σκοτώνω κατά κάποιον τρόπο. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου»:

Μόνο από τη στιγμή που γνωρίζω ότι οι ετικέτες εγκλωβίζουν τα πράγματα και τους ανθρώπους και ότι αυτό τους σκοτώνει, μπορώ να τις χρησιμοποιώ. Μόνο όταν ξέρω ότι οι λέξεις δεν είναι παρά ετικέτες μπορω να αποκαλεσω «γάτα» μια γάτα.

🪶Ο Γκαίτε δίνει μια ωραία, οικεία εικόνα: «Πετάμε ένα βότσαλο στη λίμνη κι αυτό αναπηδώντας σχηματίζει στην επιφάνεια του νερού κύκλους, όλο και πιο μεγάλους, που τελικά αγκαλιάζουν ολόκληρη τη λίμνη». Εμπνεόμενοι από την εικόνα αυτή, γιατί να μην διευρύνουμε τη φιλία στο καλό, που ήδη τρέφουμε για τους συγγενείς και τους φίλους, ώστε να συμπεριλάβει όλη την ανθρωπότητα; 

🪶Αγάπη άνευ όρων δεν σημαίνει απόλυτη ανοχή. Είναι η εξ ολοκλήρου καλή προαίρεση προς αυτόν που βρίσκεται εδώ και τώρα. Λίγο μας ενδιαφέρει το παρελθόν.

🪶«Προσπάθησε σήμερα, σ’ αυτόν το σταθμό, να φροντίσεις το σώμα σου όπως θα φρόντιζες τον γιο σου». Κλείνοντας το τηλέφωνο άρχισα κυριολεκτικά να χορεύω μες στο σταθμό. Κατάλαβα ξαφνικά ότι το σώμα μου ήταν σαν ένα παιδί που έπρεπε να το προστατεύσω, να το αγαπήσω. Μέχρι τότε, είχα την τάση να το φέρνω στα άκρα, να προσπαθώ να αντλήσω από αυτό κάθε δυνατή ευχαρίστηση, χωρίς όμως να το ξεκουράζω ποτέ, χωρίς να εκτιμώ αυτό που καθημερινά μου προσφέρει.

🪶«Να κρίνεις την πραγματικότητα σημαίνει να θέλεις να γίνεις Θεός, και η θέση είναι κατειλημμένη». 

🪶Αυτήν τη φράση – λιγότερα αγαθά, περισσότερες σχέσεις την εξέλαβα ως πρόκληση για να θέτω προτεραιότητες, για να απελευθερώνομαι καθημερινά από καθετί υπερβολικό.

🪶«Είναι απλό.» Είτε αλλάζω μέρος είτε επωφελούμαι της ευκαιρίας για να εφαρμόσω το «ναι». Όχι το «ναι» που είναι προϊόν του νου, αλλά το «ναι» που αγκαλιάζει ολόκληρη την ύπαρξη. «Είναι απλό.»

🪶Ο Σπινόζα κάνει μια διάκριση που μου είναι πολύ βοηθητική: Υπάρχουν επιθυμίες θεμιτές και επιθυμίες αθέμιτες. Θεμιτή είναι η επιθυμία που γεννιέται στα βάθη του εαυτού μας και δεν εισάγεται. Μου φαίνεται ότι με αυτή αξίζει ν’ ασχοληθούμε.

🪶Είναι δύσκολο να μένεις γυμνός απέναντι στη ζωή. Το μυαλό μας προσπαθεί, από το πρωί ως το βράδυ, να περιπλέκει τα πράγματα, να προβαίνει σε συγκρίσεις, να αναμένει καταστάσεις που δεν θα συμβούν ποτέ, να λυπάται για ένα παρελθόν που πέρασε ανεπιστρεπτί. Απλή ζωή σημαίνει να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου πλήρως. Όχι να θέλεις να εξαφανίσεις τις λύπες σου. Αν οι λύπες υπάρχουν, κανένα πρόβλημα, έχουν τη δική τους θέση.

🪶Η αναπηρία δεν είναι πρόβλημα. Γίνεται πρόβλημα όταν αρχίζω να σκέφτομαι, να συγκρίνω, να λυπάμαι, να επιθυμώ. Μακάρι να ακούσω τον γιο μου και να επιστρέψω στην απλότητα. Να είμαι απλά εκεί. 

🪶Το γέλιο είναι εργαλείο ελευθερίας. Κρίμα που ο κόσμος του πνεύματος και της φιλοσοφίας δυσπιστεί απέναντί του. 

🪶«Μπορώ να γελώ με τα πάντα αλλά όχι και να κοροϊδεύω τον άλλον». Το γέλιο δεν στρέφεται ποτέ εναντίον κάποιου. Υπηρετεί τη ζωή. Είναι ένα σημάδι ότι η ζωή κερδίζει έδαφος.

🪶Είναι επίσης δραματικό να θεωρώ τον άλλον αντίπαλο, εχθρό, μη εγώ. Αντίθετα, συναντώ τον άλλον σημαίνει ότι εξαλείφω τη διάκριση μεταξύ εγώ και μη εγώ, βάζω τέλος στην αναμέτρησή τους. Πείθομαι όλο και περισσότερο ότι η συνάντησή μου με τον άλλον σημαίνει απογύμνωση. Από τη μέρα που ο αδερφός Μπενουά μού είπε: «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, δεν μπορείς όμως να με κάνεις να μην σ’ αγαπώ», προσπαθώ να βλέπω με τον ίδιο τρόπο όσους συναντώ.

🪶Όταν προτίθεμαι να ελέγξω τη ζωή ή να της αλλάξω κάτι, απομακρύνομαι από τη ζωή. Μου αρέσει που η λέξη ταπεινότητα («humilité») περιέχει τη ρίζα humus, χώμα, που παραπέμπει και στη λέξη χιούμορ. Το χιούμορ μπορεί εύκολα όταν επιτέλους πάψει να ταυτίζεται με την κοροϊδία του άλλου- να μας φέρει σε επαφή με το χώμα, από το οποίο είμαστε πραγματικά φτιαγμένοι.  (Στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Γ. Μπαμπινιώτης) η λέξη «χιούμορ» ετυμολογείται από το λατ. (h)umor-oris «υγρό, υγρότητα». Το h. οφείλεται σε παρετυμολογία σύνδεσης προς τη λέξη humus «χώμα». Η δημοφιλής αυτή συσχέτιση δεν έχει ετυμολογική βάση.)

🪶Ο Άγγελος Σιλέσιος έλεγε: «Το ρόδο είναι χωρίς γιατί, ανθίζει επειδή ανθίζει / στον εαυτό του δεν δίνει προσοχή, δεν ρωτάει αν κάποιος το κοιτάει». Στο «γιατί ζω;» η απάντηση είναι συχνά «για τους άλλους». Τελικά δεν είμαστε τίποτα. Είναι βέβαιο ότι σε λίγα χρόνια θα «τα τινάξουμε». Τι θα μείνει από μας; Τίποτα ή κάτι ασήμαντο. Ορίστε ένας λόγος για να γευτούμε τη δωρεά. Δεν υπάρχει νόημα στην ύπαρξη. Δεν υπάρχει κανένα νόημα που θα μπορούσε να ανακαλυφθεί εκ των υστέρων, ώστε να πούμε: «Η ζωή μου είχε κάποιο νόημα». Ανώφελο να ψάχνουμε την αιτία της ύπαρξής μας.

🪶Διότι ένα πράγμα είναι βέβαιο: η ζωή μάς τα παίρνει όλα, καλύτερα λοιπόν να της τα δώσουμε όλα. Καλύτερα να της τα προσφέρουμε όλα. Καλύτερα να θεωρούμε τεράστιο δώρο, και όχι οφειλή, την υγεία των παιδιών μας, τη δική μας υγεία, τους φίλους μας. Τελικά, ευγνωμοσύνη είναι να επαναπροσδιορίζουμε με μια νέα αίσθηση ελευθερίας ό,τι μας δίνει η ζωή και να επωφελούμαστε όσο μπορούμε περισσότερο, χωρίς να γραπωνόμαστε και να γαντζωνόμαστε από αυτό. 

🪶Δεν πρέπει απαραίτητα να τακτοποιήσουμε όλους τους λογαριασμούς μας με τη ζωή για να είμαστε ευτυχισμένοι. Εδώ και τώρα, με τα χίλια τραύματά μου, είμαι χαρούμενος. Αυτό να θυμόμαστε στο επόμενο στύψιμο (χίλιες τριακόσιες στροφές το λεπτό!) και να τολμήσουμε να είμαστε υπομονετικοί. Να τολμήσουμε να μην παλέψουμε. Ίσως εδώ έγκειται το αποκορύφωμα του θάρρους. Όπως και ο Επίκτητος, ας διακρίνουμε τι εξαρτάται από μας και τι δεν εξαρτάται.

🪶Όσο αγαπώ την τέλεια, άμεμπτη εικόνα των παιδιών μου, δεν τα αγαπώ γι’ αυτό που είναι. 

🪶Νομίζω ότι η αποφασιστικότητα είναι ο συνδυασμός εγκατάλειψης και απέραντης εμπιστοσύνης στη ζωή. Τι να κάνω να προστατευτώ από τη ζωή; Απολύτως τίποτα. Κι όμως κάθε μέρα προσπαθώ να δημιουργήσω ασπίδες και προπετάσματα για να προστατευτώ από την τραγικότητα της ύπαρξης. Η τραγική διάσταση της ύπαρξης αποτελεί μέρος της ζωής. Όταν το κατανοήσουμε αυτό από τα βάθη τού είναι μας θα ενδώσουμε άφοβα σε αυτή την τραγικότητα. Αν και σιγά σιγά. Χρειάζεται πολλή αποφασιστικότητα για να το καταφέρουμε. Ο Αμιέλ έλεγε: «Χίλια βήματα μπροστά, εννιακόσια ενενήντα εννέα βήματα πίσω. Αυτό είναι η πρόοδος».

🪶Δεν κάνεις κάτι, δρας. Κάνω σημαίνει κατασκευάζω καινούρια πράγματα. Δρω σημαίνει πατάω γερά στη γη και προχωρώ χωρίς να θέλω να κατασκευάσω κάτι καινούριο με οποιοδήποτε κόστος. Όταν πηγαίνω στον γιατρό, μου αρέσει να τον ρωτάω στο τέλος της επίσκεψης: «Τι μπορώ να κάνω εδώ και τώρα για να βελτιωθώ;».

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. 

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. | ALEXANDRE JOLLIEN

[Εκάτη | Αρχαία Πέλλα | 2026]

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο του ALEXANDRE JOLLIEN «Εγκατάλειψη, Αφήνομαι στη ζωή»

🪶Ο προφορικός λόγος επιτρέπει την ένωσή μας με τη ζωή και την εγκατάλειψή μας στην ύπαρξη. 

🪶Έγινε από τότε ο σκοπός της ζωής μου. Η κατάκτηση της άνευ όρων χαράς. Μια φράση του Σπινόζα χαρακτηρίζει το ζητούμενο της ύπαρξής μου: «Να προσπαθεί [κανείς] να ενεργεί καλά, όπως λένε, και να χαίρεται».

🪶Αυτό που μου αρέσει περισσότερο στους Έλληνες είναι η έννοια του progrediens. Οι φιλόσοφοι χαρακτηρίζονταν προοδευτικοί, άτομα που όδευαν σταδιακά προς τη σοφία. Όμως, κατά τη γνώμη μου, η σοφία βρίσκεται ήδη εκεί, στο βάθος του εαυτού μας. Υπάρχει πριν από μένα στο βάθος της καρδιάς μου. 

🪶Καταλαβαίνω ότι δεν πρέπει πια να μάχομαι ενάντια στην ύπαρξη, ούτε να θέλω να γίνω κάποιος άλλος. Απλά να υπάρχω, χωρίς πικρία ή μιζέρια, και να είμαι δυναμικά ενεργός. 

🪶Γιατί, τελικά, η εγκατάλειψη δεν είναι κάτι ανέφικτο. Κοιτάζω τα τρία μου παιδιά και βλέπω πως αυτά είναι η εγκατάλειψη, πως είναι αφημένα στη ζωή. Όταν είναι χαρούμενα, είναι χαρούμενα˙ όταν λυπούνται, λυπούνται όταν παίζουν, παίζουν. Ένας δάσκαλος του ζεν, ο Γιουνμέν, έλεγε: «Όταν κάθεσαι, να κάθεσαι όταν είσαι όρθιος, να είσαι όρθιος όταν περπατάς, να περπατάς. Και κυρίως μην αμφιταλαντεύεσαι».

🪶Εμένα όμως με βοήθησε πραγματικά. Με βοήθησε, για την ακρίβεια, να αποδεχθώ ή καλύτερα να καλοδεχθώ την αναπηρία μου – διότι δεν υπάρχει κάτι να αποδεχθώ. Η αποδοχή προϋποθέτει ένα Εγώ που αποδέχεται. Όμως το Εγώ δεν έχει καμία σχέση με αυτή την ιστορία. Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι το Εγώ είναι προγραμματισμένο να αρνείται. Μάλλον λοιπόν «αφήνεσαι να υπάρχεις». Η αποδοχή είναι επιπλέον δουλειά για το Εγώ. «Πρέπει να αποδεχτείς» –

🪶Δεν αντιλήφθηκα την καινοτομία αυτής της φράσης πριν την εφαρμόσω σε ό,τι πιο αγαπητό έχω στη ζωή μου. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου.» Η γυναίκα μου δεν είναι στην πραγματικότητα αυτό που νομίζω ότι είναι. Αν πω: «Η γυναίκα μου είναι το τάδε», την περιορίζω, την εγκλωβίζω μέσα σε ετικέτες, τη σκοτώνω κατά κάποιον τρόπο. «Η γυναίκα μου δεν είναι η γυναίκα μου, γι’ αυτό την ονομάζω γυναίκα μου»:

Μόνο από τη στιγμή που γνωρίζω ότι οι ετικέτες εγκλωβίζουν τα πράγματα και τους ανθρώπους και ότι αυτό τους σκοτώνει, μπορώ να τις χρησιμοποιώ. Μόνο όταν ξέρω ότι οι λέξεις δεν είναι παρά ετικέτες μπορω να αποκαλεσω «γάτα» μια γάτα.

🪶Ο Γκαίτε δίνει μια ωραία, οικεία εικόνα: «Πετάμε ένα βότσαλο στη λίμνη κι αυτό αναπηδώντας σχηματίζει στην επιφάνεια του νερού κύκλους, όλο και πιο μεγάλους, που τελικά αγκαλιάζουν ολόκληρη τη λίμνη». Εμπνεόμενοι από την εικόνα αυτή, γιατί να μην διευρύνουμε τη φιλία στο καλό, που ήδη τρέφουμε για τους συγγενείς και τους φίλους, ώστε να συμπεριλάβει όλη την ανθρωπότητα; 

🪶Αγάπη άνευ όρων δεν σημαίνει απόλυτη ανοχή. Είναι η εξ ολοκλήρου καλή προαίρεση προς αυτόν που βρίσκεται εδώ και τώρα. Λίγο μας ενδιαφέρει το παρελθόν.

🪶«Προσπάθησε σήμερα, σ’ αυτόν το σταθμό, να φροντίσεις το σώμα σου όπως θα φρόντιζες τον γιο σου». Κλείνοντας το τηλέφωνο άρχισα κυριολεκτικά να χορεύω μες στο σταθμό. Κατάλαβα ξαφνικά ότι το σώμα μου ήταν σαν ένα παιδί που έπρεπε να το προστατεύσω, να το αγαπήσω. Μέχρι τότε, είχα την τάση να το φέρνω στα άκρα, να προσπαθώ να αντλήσω από αυτό κάθε δυνατή ευχαρίστηση, χωρίς όμως να το ξεκουράζω ποτέ, χωρίς να εκτιμώ αυτό που καθημερινά μου προσφέρει.

🪶«Να κρίνεις την πραγματικότητα σημαίνει να θέλεις να γίνεις Θεός, και η θέση είναι κατειλημμένη». 

🪶Αυτήν τη φράση – λιγότερα αγαθά, περισσότερες σχέσεις την εξέλαβα ως πρόκληση για να θέτω προτεραιότητες, για να απελευθερώνομαι καθημερινά από καθετί υπερβολικό.

🪶«Είναι απλό.» Είτε αλλάζω μέρος είτε επωφελούμαι της ευκαιρίας για να εφαρμόσω το «ναι». Όχι το «ναι» που είναι προϊόν του νου, αλλά το «ναι» που αγκαλιάζει ολόκληρη την ύπαρξη. «Είναι απλό.»

🪶Ο Σπινόζα κάνει μια διάκριση που μου είναι πολύ βοηθητική: Υπάρχουν επιθυμίες θεμιτές και επιθυμίες αθέμιτες. Θεμιτή είναι η επιθυμία που γεννιέται στα βάθη του εαυτού μας και δεν εισάγεται. Μου φαίνεται ότι με αυτή αξίζει ν’ ασχοληθούμε.

🪶Είναι δύσκολο να μένεις γυμνός απέναντι στη ζωή. Το μυαλό μας προσπαθεί, από το πρωί ως το βράδυ, να περιπλέκει τα πράγματα, να προβαίνει σε συγκρίσεις, να αναμένει καταστάσεις που δεν θα συμβούν ποτέ, να λυπάται για ένα παρελθόν που πέρασε ανεπιστρεπτί. Απλή ζωή σημαίνει να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου πλήρως. Όχι να θέλεις να εξαφανίσεις τις λύπες σου. Αν οι λύπες υπάρχουν, κανένα πρόβλημα, έχουν τη δική τους θέση.

🪶Η αναπηρία δεν είναι πρόβλημα. Γίνεται πρόβλημα όταν αρχίζω να σκέφτομαι, να συγκρίνω, να λυπάμαι, να επιθυμώ. Μακάρι να ακούσω τον γιο μου και να επιστρέψω στην απλότητα. Να είμαι απλά εκεί. 

🪶Το γέλιο είναι εργαλείο ελευθερίας. Κρίμα που ο κόσμος του πνεύματος και της φιλοσοφίας δυσπιστεί απέναντί του. 

🪶«Μπορώ να γελώ με τα πάντα αλλά όχι και να κοροϊδεύω τον άλλον». Το γέλιο δεν στρέφεται ποτέ εναντίον κάποιου. Υπηρετεί τη ζωή. Είναι ένα σημάδι ότι η ζωή κερδίζει έδαφος.

🪶Είναι επίσης δραματικό να θεωρώ τον άλλον αντίπαλο, εχθρό, μη εγώ. Αντίθετα, συναντώ τον άλλον σημαίνει ότι εξαλείφω τη διάκριση μεταξύ εγώ και μη εγώ, βάζω τέλος στην αναμέτρησή τους. Πείθομαι όλο και περισσότερο ότι η συνάντησή μου με τον άλλον σημαίνει απογύμνωση. Από τη μέρα που ο αδερφός Μπενουά μού είπε: «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, δεν μπορείς όμως να με κάνεις να μην σ’ αγαπώ», προσπαθώ να βλέπω με τον ίδιο τρόπο όσους συναντώ.

🪶Όταν προτίθεμαι να ελέγξω τη ζωή ή να της αλλάξω κάτι, απομακρύνομαι από τη ζωή. Μου αρέσει που η λέξη ταπεινότητα («humilité») περιέχει τη ρίζα humus, χώμα, που παραπέμπει και στη λέξη χιούμορ. Το χιούμορ μπορεί εύκολα όταν επιτέλους πάψει να ταυτίζεται με την κοροϊδία του άλλου- να μας φέρει σε επαφή με το χώμα, από το οποίο είμαστε πραγματικά φτιαγμένοι.  (Στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Γ. Μπαμπινιώτης) η λέξη «χιούμορ» ετυμολογείται από το λατ. (h)umor-oris «υγρό, υγρότητα». Το h. οφείλεται σε παρετυμολογία σύνδεσης προς τη λέξη humus «χώμα». Η δημοφιλής αυτή συσχέτιση δεν έχει ετυμολογική βάση.)

🪶Ο Άγγελος Σιλέσιος έλεγε: «Το ρόδο είναι χωρίς γιατί, ανθίζει επειδή ανθίζει / στον εαυτό του δεν δίνει προσοχή, δεν ρωτάει αν κάποιος το κοιτάει». Στο «γιατί ζω;» η απάντηση είναι συχνά «για τους άλλους». Τελικά δεν είμαστε τίποτα. Είναι βέβαιο ότι σε λίγα χρόνια θα «τα τινάξουμε». Τι θα μείνει από μας; Τίποτα ή κάτι ασήμαντο. Ορίστε ένας λόγος για να γευτούμε τη δωρεά. Δεν υπάρχει νόημα στην ύπαρξη. Δεν υπάρχει κανένα νόημα που θα μπορούσε να ανακαλυφθεί εκ των υστέρων, ώστε να πούμε: «Η ζωή μου είχε κάποιο νόημα». Ανώφελο να ψάχνουμε την αιτία της ύπαρξής μας.

🪶Διότι ένα πράγμα είναι βέβαιο: η ζωή μάς τα παίρνει όλα, καλύτερα λοιπόν να της τα δώσουμε όλα. Καλύτερα να της τα προσφέρουμε όλα. Καλύτερα να θεωρούμε τεράστιο δώρο, και όχι οφειλή, την υγεία των παιδιών μας, τη δική μας υγεία, τους φίλους μας. Τελικά, ευγνωμοσύνη είναι να επαναπροσδιορίζουμε με μια νέα αίσθηση ελευθερίας ό,τι μας δίνει η ζωή και να επωφελούμαστε όσο μπορούμε περισσότερο, χωρίς να γραπωνόμαστε και να γαντζωνόμαστε από αυτό. 

🪶Δεν πρέπει απαραίτητα να τακτοποιήσουμε όλους τους λογαριασμούς μας με τη ζωή για να είμαστε ευτυχισμένοι. Εδώ και τώρα, με τα χίλια τραύματά μου, είμαι χαρούμενος. Αυτό να θυμόμαστε στο επόμενο στύψιμο (χίλιες τριακόσιες στροφές το λεπτό!) και να τολμήσουμε να είμαστε υπομονετικοί. Να τολμήσουμε να μην παλέψουμε. Ίσως εδώ έγκειται το αποκορύφωμα του θάρρους. Όπως και ο Επίκτητος, ας διακρίνουμε τι εξαρτάται από μας και τι δεν εξαρτάται.

🪶Όσο αγαπώ την τέλεια, άμεμπτη εικόνα των παιδιών μου, δεν τα αγαπώ γι’ αυτό που είναι. 

🪶Νομίζω ότι η αποφασιστικότητα είναι ο συνδυασμός εγκατάλειψης και απέραντης εμπιστοσύνης στη ζωή. Τι να κάνω να προστατευτώ από τη ζωή; Απολύτως τίποτα. Κι όμως κάθε μέρα προσπαθώ να δημιουργήσω ασπίδες και προπετάσματα για να προστατευτώ από την τραγικότητα της ύπαρξης. Η τραγική διάσταση της ύπαρξης αποτελεί μέρος της ζωής. Όταν το κατανοήσουμε αυτό από τα βάθη τού είναι μας θα ενδώσουμε άφοβα σε αυτή την τραγικότητα. Αν και σιγά σιγά. Χρειάζεται πολλή αποφασιστικότητα για να το καταφέρουμε. Ο Αμιέλ έλεγε: «Χίλια βήματα μπροστά, εννιακόσια ενενήντα εννέα βήματα πίσω. Αυτό είναι η πρόοδος».

🪶Δεν κάνεις κάτι, δρας. Κάνω σημαίνει κατασκευάζω καινούρια πράγματα. Δρω σημαίνει πατάω γερά στη γη και προχωρώ χωρίς να θέλω να κατασκευάσω κάτι καινούριο με οποιοδήποτε κόστος. Όταν πηγαίνω στον γιατρό, μου αρέσει να τον ρωτάω στο τέλος της επίσκεψης: «Τι μπορώ να κάνω εδώ και τώρα για να βελτιωθώ;».

🪶Χαλάρωση σημαίνει να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι στο βάθος του εαυτού σου. Αντίθετα, αναζητώντας την, την κάνεις σκοπό. 

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις. […] | ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο « Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΑΚΙΔΑ» της ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ

🪶Η ιστορία της ανθρωπότητας θα δείξει ότι αυτοί που βρίσκονται στην αρχή και στο τέλος του καταλόγου, δηλαδή όσοι γελούν κι όσοι σιωπούν, καταλήγουν να ‘ναι οι πιο επικίνδυνοι. Όμως αυτή η ιστορία δεν μας πολυενδιαφέρει εδώ, οπότε, προς το παρόν, κι ενώ τα κεφάλια ξεπροβάλλουν από τα παράθυρα των πολυκατοικιών «απλώς για να δουν», στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα το ανησυχητικό.

🪶Οικογένεια. Εκείνο τον καιρό περίπου αποφάσισα ότι έτσι θα λέγεται η ταινία που θα κάνω κάποτε, όπου όλοι οι πρωταγωνιστές θα καταλήξουμε λιπόθυμοι κάτω από ένα τραπέζι επειδή θα έχουμε πιει ένα παχύρρευστο, ζαχαρώδες υγρό. «Αγάπη» θα είναι η λέξη που θα εμφανίζεται γραμμένη στην ετικέτα του μπουκαλιού, στην οποία θα εστιάσει η κάμερά μου λίγο πριν από τη λέξη «Τέλος». 

🪶Μερικές μέρες αργότερα, ενώ η μητέρα του φούσκωνε τα μπαλόνια, ένιωθε πως δεν άδειαζαν μόνο οι πνεύμονές της αλλά και η καρδιά της: Τι θα γινόταν αν δεν ερχόταν κανένας; Θα σήμαινε πως ο Ραμόν, στα οχτώ του χρόνια, είχε αποτύχει ως παιδί; Έφταιγε εκείνος; Ή, ακόμα χειρότερα, εκείνη; Δεν χρειάστηκε να ψάξει για απαντήσεις, γιατί οι καλεσμένοι ήρθαν. Και έπαιξαν, γέλασαν, μέχρι που έσπασαν και μια πινιάτα. Καθώς τους άκουγε, η μητέρα του θυμόταν τη μέρα που είχε έρθει από τον Νότο με τον Ραμόν στην αγκαλιά της, σε ένα από τα κτίρια αυτής εδώ της συνοικίας. Γιατί, παρόλο που τα διαμερίσματα ήταν μικρά, σε ορισμένες αλλόκοτες περιπτώσεις η καρδιά ήταν μεγάλη και οι οικογένειες που ήταν ήδη στριμωγμένες υποδέχονταν άλλους, που βολεύονταν όπως όπως.

🪶Το αλκοόλ; Το γνώρισε στην εφηβεία του. Τίποτα το αξιοσημείωτο. Ή μάλλον ναι. Το αλκοόλ ήταν μια ωφέλιμη ανακάλυψη, ένα φράγμα ανάμεσα σ’ αυτόν και στον θόρυβο. Και, όπως όλοι οι αλκοολικοί του κόσμου, ήταν σίγουρος ότι θα το έκοβε όποτε ήθελε.

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Ο Ραμόν ήταν σίγουρος πως υπήρχαν. Τριάντα έξι χρόνια του πήρε να βρει το παρατηρητήριο που χρειαζόταν για να συνεχίσει την αναζήτηση της σιωπής που είχε διακόψει στα εννιά του χρόνια. Ένα παρατηρητήριο και επίσης μια δουλειά που, χωρίς να του τρώει χρόνο, του επέτρεπε να αγοράσει ένα καλό παλτό και του εξασφάλιζε ένα πιάτο ρύζι. Και την μπίρα του. Υπήρχαν νήματα, εξηγούσε. Λεπτά νήματα που συνέδεαν τα πράγματα. Ένα πρωί διάλεγες τα μπλε σου παπούτσια και, ακριβώς τη στιγμή που τα έδενες, ένας αστρονόμος ανακάλυπτε ένα δυο αστέρια φασματικού τύπου που, λόγω της υψηλής επιφανειακής τους θερμοκρασίας, έλαμπαν με ένα γαλαζωπό χρώμα. Είχε παίξει κάποιο ρόλο η επιλογή σου; Με άλλα λόγια, μήπως ήταν αυτή η ανακάλυψη (σου θυμίζω: γαλάζια άστρα) το κοσμικό και φασματικό ισοδύναμο των παπουτσιών σου;

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις.

🪶Τα νήματα που ένωναν τα πράγματα έμοιαζαν να ακολουθούν κανόνες παρόμοιους με αυτούς του συστήματος από σκοινιά και τροχαλίες που είχε χρησιμοποιήσει ο Ραμόν για να ανεβάσει τα έπιπλα. Οποιοδήποτε επιπλέον βάρος, οποιοδήποτε ελάττωμα στην ύφανση κάποιου από τα σκοινιά μπορούσε να κάνει ολόκληρο τον μηχανισμό να καταρρεύσει, ρίχνοντας κάτω ένα τραπέζι, μια καρέκλα ή ολόκληρο τον ουρανό. «Δράση και αντίδραση», μου είπε μια μέρα ο Ραμόν. «Τι σημαίνει αυτό;» ρώτησα.

🪶«Γιατί σου αρέσει εδώ πάνω;» τον ρωτούσε. «Άκου», της απαντούσε. «Το μόνο που ακούω είναι ένα αυτοκίνητο που απομακρύνεται». «Αυτό ακριβώς».

🪶«Ο θόρυβος του κόσμου», έλεγε στον εαυτό του ο Ραμόν. Λόγια αγάπης. Πληροφορίες. Οδηγίες. Κατηγορίες. Γέλια. Εξηγήσεις. Και καμιά τουφεκιά που, ανάμεσα σε τόσα ακουστικά ερεθίσματα, δεν μπορούσες να ξέρεις στα σίγουρα αν ήταν αληθινή ή φανταστική.

«Μοιάζουν σαν να τεντώνονται».

«Τι πράγμα;» ρώτησε η Παουλίνα.

«Οι ήχοι».

<…>

«Ας κοιτάξουμε καλύτερα τα αστέρια. Κοίτα αυτό που ξεπροβάλλει εκεί στον λόφο, ξέρεις πώς το λένε;» ρώτησε ο Ραμόν.

«Πού να ξέρω;»

«Το λένε Πάουλι».

«Ναι, καλά».

«Είμαι ο φύλακας όλων τους και επίσης ο υπεύθυνος για την ονοματοδοσία».

🪶Μέσα σ’ αυτό το είδος ελαφρού πυρετού που νιώθει όποιος από τη μία μέρα στην άλλη βλέπει τη συνηθισμένη ζωή του να γίνεται ενδιαφέρουσα εκείνο το διάστημα, εκτός από φίλος, ένιωθα και συνεργός του Ραμόν, αντί να ψάχνω στο λεξικό τις λέξεις που μου έβαζαν για εργασία, εγώ έψαχνα δικές μου λέξεις.

Πουλί: Πτηνό, ιδίως αν είναι μικρό. Άνθρωπος: Έλλογο έμβιο ον, άντρας ή γυναίκα. Ο προϊστορικός άνθρωπος.

🪶Δεν ήταν έξι ούτε εφτά, όπως είχα υπολογίσει την προηγούμενη μέρα από το παράθυρό μου, αλλά πάνω από δέκα οι φωτιές που άναβαν όταν έπεφτε η νύχτα, σαν απομεινάρια ενός άστρου που είχε καταρρεύσει κουρασμένο στη Γη.

«Το άστρο των Χωρίς Σπίτι», είπε ο Ραμόν.

«Πότε έφτασαν;» ρώτησε η Παουλίνα, σαν να ήταν γνωστοί της.

«Πριν από μια δυο μέρες».

🪶Να ξηλώσει, παρακαλούμε, εκείνο το γελοίο έκτρωμα. Τι θα σκεφτεί ο κόσμος όταν το δει; Ότι εδώ είμαστε όλοι μας απροσάρμοστοι; Όχι, εμείς είμαστε αξιοπρεπείς άνθρωποι που κάνουν το μπάνιο τους το πρωί, δουλεύουν τη μέρα και κοιμούνται τη νύχτα. Εντάξει, υπάρχουν και μερικοί τεμπέληδες, όπως παντού, αλλά το να είναι ο συγκεκριμένος τεμπέλης το πρώτο που βλέπει κανείς όταν κοιτάζει από το παράθυρό του είναι άλλο θέμα. Τι θα σκεφτούν τα παιδιά; Ότι είναι δουλειά να κάθεσαι εκεί χωρίς να κάνεις τίποτα; Ας ζήσει όπου θέλει, είπε κάποιος, την ώρα που ο γείτονας του 21 σήκωσε το χέρι του στον αέρα σαν να ήθελε να σβήσει το σχόλιο που είχε μόλις ακουστεί.

🪶Η αποκόλληση από τη γη είχε τα μειονεκτήματά της, καθώς σήμαινε την αποδέσμευση από οτιδήποτε αποτελούσε επιπλέον βάρος. Όπως, για παράδειγμα, ένα ρολόι.

🪶Η συζήτηση που είχε ο Ραμόν με τον εαυτό του, ελλείψει παρέας, πέρασε από φάσεις ευφράδειας, ακόμα και χαράς, που θα ήταν αδύνατο να επιτευχθούν χωρίς τη γενναιόδωρη συντροφιά του αλκοόλ. Πέρασε όμως και από σκοτεινές περιοχές -τραυλίσματα, δάκρυα, λόξιγκα που, με τον τρόπο τους, έκαναν δουλειά. Σε τι πράγμα; Μόνο εκείνος ξέρει. Εξάλλου, αυτός ήταν που διέσχισε, μονάχος του, το μονοπάτι της μέθης του. Ένα μονοπάτι γεμάτο πέτρες -το γνωρίζουν οι πότες του κόσμου αλλά τόσο διαφωτιστικό όσο και τα μονοπάτια απ’ τα οποία πέρασαν οι μεγάλοι σοφοί, της κλάσης του Ιησού Χριστού ή του παλαιστή Αντρέ του Γίγαντα.

🪶«Είσαι σίγουρη πως δεν θα κατέβει;»

«Ακόμα κι αν ήθελε να κατέβει, δεν μπορεί πια».

«Εξαιτίας των γειτόνων;»

«Εξαιτίας του ίδιου, Μιγκέλ».

Υπήρχε μια πτυχή της αγάπης, λιγότερο εκτιμημένη, που είχε να κάνει με το να αφήνεις τον άλλο να ακολουθήσει τον δρόμο του. Το είχε καταλάβει η Παουλίνα, το είχε καταλάβει ο Ραμόν, και τώρα είχε έρθει η σειρά μου. Έτσι, σκούπισα τα δάκρυά μου, την αγκάλιασα και μπήκα στο σπίτι.

«Πάλι αυτή η καταραμένη μυρωδιά καπνού», είπε η μητέρα μου. Η ίδια γυναίκα που λίγες μέρες πριν είχε αναλάβει να εκφωνήσει τον περί ειρήνης λόγο στη συνέλευση της γειτονιάς με άρπαξε, με ταρακούνησε και μου έριξε δυο σφαλιάρες που με πέταξαν κάτω. Σηκώθηκα και πήγα στο δωμάτιό μου. Είχα μάθει από την Παουλίνα ότι μερικές φορές είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου να μη δίνεις σημασία στα λόγια και στις πράξεις των άλλων.

🪶Αλλά όχι. Δεν μπορούσες να βγάλεις από τα ρούχα τη μυρωδιά του καπνού, γιατί ο καταραμένος καπνός τα πότιζε και σε τύλιγε σε ένα σύννεφο από το οποίο δεν μπορούσες να ξεφύγεις. Εκείνο το σύννεφο που βρισκόταν εκεί για να σου θυμίζει από πού ερχόσουν και, το πιο σημαντικό, μέχρι πού μπορούσες να φτάσεις.

«Έχετε νερό, έτσι δεν είναι;» ρώτησε το αφεντικό της.

«Ναι, φυσικά, μην ανησυχείτε», απάντησε εκείνη.

Εκείνος, που δεν την πίστεψε και ήξερε πως ζούσε δίπλα στο κανάλι, της πρότεινε να χρησιμοποιεί το μπάνιο του φούρνου για να πλένει τα ρούχα τα δικά της και των κοριτσιών. Τα έκανε χειρότερα.

🪶Όσο φως δεν έδιναν οι προβολείς το αναπλήρωναν τα αστέρια. Δεν ήξερα αν το είχαν προσέξει, αλλά υπήρχαν δύο που εμφανίζονταν στον ουρανό μέρα παρά μέρα, γιατί τα αστέρια, όπως και κάποιοι άνθρωποι (κι εδώ έκανα παύση, για να καταλάβουν ότι όταν έλεγα «κάποιοι» εννοούσα εμάς τους δύο), αποφάσιζαν τι είδους ζωή θα ζούσαν. Τους προβολείς;

🪶Δεν το κατάλαβαν, αλλά το παιδί που συνάντησαν στον δρόμο και τους φάνηκε πως είχε λίγο λασπωμένα ρούχα ήταν το φάντασμα του Εδουαρδίτο, του πνιγμένου, που ήθελε να τους προειδοποιήσει πως υπάρχουν σταυροδρόμια όπου η γραμμή που ενώνει το παρελθόν με το παρόν λυγίζει τόσο ώστε σχηματίζει μια τρύπα. «Άμα πέσεις εκεί μέσα, δεν ξαναγυρνάς», ήθελε να τους πει. Εκείνοι όμως, με την αδρεναλίνη που είχαν μέσα τους, δεν σταμάτησαν να τον ακούσουν και συνέχισαν. Μπορώ να τους φανταστώ να ανεβαίνουν τη σκάλα, να ψαχουλεύουν το σπίτι της πινακίδας και μετά να σκύβουν από την τρύπα που λειτουργούσε ως παράθυρο. Επίσης, μπορώ να φανταστώ τη βροχή από ούρα που έριξαν από ψηλά, γιατί, όπως είχε πει ο Ντονόσο, ο βασικός σκοπός δεν ήταν να κοιτάξουν τους λόφους και την πόλη από ψηλά, αλλά να κατουρήσουν. Τι συνέβη μετά ούτε οι ίδιοι καλοθυμούνται.

🪶Οι ηθοποιοί του θεατρικού έργου που ήταν η ζωή άρχισαν να προβάρουν το σενάριο:

Ο Ραμόν έφταιγε. Το είχαν πει επανειλημμένα: Οι άντρες και οι γυναίκες δεν είναι πουλιά. Οι άντρες και οι γυναίκες ζουν σε πολυκατοικίες, κοιμούνται σε κρεβάτια, δουλεύουν, και όταν νυχτώνει, αυτοί οι άντρες και αυτές οι γυναίκες βλέπουν τηλεόραση, πέφτουν για ύπνο κι αρχίζουν να ροχαλίζουν. Τα αστέρια, η νύχτα, ο άνεμος που φυσά πιο δυνατά την ώρα που κοιμούνται είναι πράγματα που έπαψαν να τους απασχολούν από τη στιγμή που ξεφορτώθηκαν τα φτερά, τη γούνα ή το καβούκι τους. Υπάρχει μια δομή, μια τάξη. Ήταν τόσο δύσκολο να το καταλάβεις; Ήταν τόσο περίπλοκο, Ραμόν;

🪶Θα πετύχαινα κάτι αν απαντούσα ότι έλεγε ψέματα και ότι είχα ανέβει, αλλά όχι μαζί τους; Όχι, γιατί αυτό που είχαν μπροστά τους οι γείτονες δεν ήταν οι ένοχοι για την εξαφάνιση του παιδιού, αλλά η τέλεια αφορμή για να ξεφορτωθούν, μια για πάντα. τον Ραμόν, τους Χωρίς Σπίτι και ό,τι θεωρούσαν πως ήταν στο πρόβλημα», δηλαδή πράγματα ή όντα που δεν λειτουργούσαν σύμφωνα με τους κανόνες της κοινότητας, που οι ίδιοι ως δικαστές και ένορκοι μαζί είχαν αναλάβει να ορίσουν.

🪶Ο πόλεμος δεν καταγράφηκε σε κανένα βιβλίο, αλλά όσοι συμμετείχαμε σε αυτόν θυμόμαστε ακόμη ότι ξεκίνησε με κάποιον που είχε δίκιο και συνεχίστηκε με λόγια που πήγαιναν κι έρχονταν.

🪶Τη μητέρα μου να κάθεται μπροστά στην τηλεόραση, χωρίς να δίνει σημασία σ’ αυτά που δείχνει η οθόνη, περιμένοντας τη μέρα που θα μπούμε από την πόρτα για να μας τιμωρήσει με τον χειρότερο τρόπο που μπορεί να τιμωρηθεί κάποιος: να παριστάνει πως δεν υπάρχουμε.

🪶 Η Παουλίνα λέει προχώρα, πρόσεχε, στρίψε, σταμάτα κι εγώ την ακούω με τυφλή εμπιστοσύνη, Από τα μεγάφωνα ανακοινώνουν καθυστέρηση και από την άλλη πλευρά μια γυναίκα φωνάζει κάτι που δεν καταλαβαίνουμε. Η Παουλίνα σιωπά, γι’ αυτό ανοίγω τα μάτια και κοιτάζω την αντανάκλασή μας σε μια διαφήμιση παπουτσιών Nike. Για να μην τα ξεχάσω, επαναλαμβάνω τα ονόματα των πρωτευουσών: Σαντιάγο, Λίμα, Μπουένος Άιρες, Μανάγουα, Πόλη του Μεξικού. Είναι αργά, αλλά κάνει ακόμη ζέστη.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις. […] | ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο « Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΑΚΙΔΑ» της ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ

🪶Η ιστορία της ανθρωπότητας θα δείξει ότι αυτοί που βρίσκονται στην αρχή και στο τέλος του καταλόγου, δηλαδή όσοι γελούν κι όσοι σιωπούν, καταλήγουν να ‘ναι οι πιο επικίνδυνοι. Όμως αυτή η ιστορία δεν μας πολυενδιαφέρει εδώ, οπότε, προς το παρόν, κι ενώ τα κεφάλια ξεπροβάλλουν από τα παράθυρα των πολυκατοικιών «απλώς για να δουν», στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα το ανησυχητικό.

🪶Οικογένεια. Εκείνο τον καιρό περίπου αποφάσισα ότι έτσι θα λέγεται η ταινία που θα κάνω κάποτε, όπου όλοι οι πρωταγωνιστές θα καταλήξουμε λιπόθυμοι κάτω από ένα τραπέζι επειδή θα έχουμε πιει ένα παχύρρευστο, ζαχαρώδες υγρό. «Αγάπη» θα είναι η λέξη που θα εμφανίζεται γραμμένη στην ετικέτα του μπουκαλιού, στην οποία θα εστιάσει η κάμερά μου λίγο πριν από τη λέξη «Τέλος». 

🪶Μερικές μέρες αργότερα, ενώ η μητέρα του φούσκωνε τα μπαλόνια, ένιωθε πως δεν άδειαζαν μόνο οι πνεύμονές της αλλά και η καρδιά της: Τι θα γινόταν αν δεν ερχόταν κανένας; Θα σήμαινε πως ο Ραμόν, στα οχτώ του χρόνια, είχε αποτύχει ως παιδί; Έφταιγε εκείνος; Ή, ακόμα χειρότερα, εκείνη; Δεν χρειάστηκε να ψάξει για απαντήσεις, γιατί οι καλεσμένοι ήρθαν. Και έπαιξαν, γέλασαν, μέχρι που έσπασαν και μια πινιάτα. Καθώς τους άκουγε, η μητέρα του θυμόταν τη μέρα που είχε έρθει από τον Νότο με τον Ραμόν στην αγκαλιά της, σε ένα από τα κτίρια αυτής εδώ της συνοικίας. Γιατί, παρόλο που τα διαμερίσματα ήταν μικρά, σε ορισμένες αλλόκοτες περιπτώσεις η καρδιά ήταν μεγάλη και οι οικογένειες που ήταν ήδη στριμωγμένες υποδέχονταν άλλους, που βολεύονταν όπως όπως.

🪶Το αλκοόλ; Το γνώρισε στην εφηβεία του. Τίποτα το αξιοσημείωτο. Ή μάλλον ναι. Το αλκοόλ ήταν μια ωφέλιμη ανακάλυψη, ένα φράγμα ανάμεσα σ’ αυτόν και στον θόρυβο. Και, όπως όλοι οι αλκοολικοί του κόσμου, ήταν σίγουρος ότι θα το έκοβε όποτε ήθελε.

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Ο Ραμόν ήταν σίγουρος πως υπήρχαν. Τριάντα έξι χρόνια του πήρε να βρει το παρατηρητήριο που χρειαζόταν για να συνεχίσει την αναζήτηση της σιωπής που είχε διακόψει στα εννιά του χρόνια. Ένα παρατηρητήριο και επίσης μια δουλειά που, χωρίς να του τρώει χρόνο, του επέτρεπε να αγοράσει ένα καλό παλτό και του εξασφάλιζε ένα πιάτο ρύζι. Και την μπίρα του. Υπήρχαν νήματα, εξηγούσε. Λεπτά νήματα που συνέδεαν τα πράγματα. Ένα πρωί διάλεγες τα μπλε σου παπούτσια και, ακριβώς τη στιγμή που τα έδενες, ένας αστρονόμος ανακάλυπτε ένα δυο αστέρια φασματικού τύπου που, λόγω της υψηλής επιφανειακής τους θερμοκρασίας, έλαμπαν με ένα γαλαζωπό χρώμα. Είχε παίξει κάποιο ρόλο η επιλογή σου; Με άλλα λόγια, μήπως ήταν αυτή η ανακάλυψη (σου θυμίζω: γαλάζια άστρα) το κοσμικό και φασματικό ισοδύναμο των παπουτσιών σου;

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις.

🪶Τα νήματα που ένωναν τα πράγματα έμοιαζαν να ακολουθούν κανόνες παρόμοιους με αυτούς του συστήματος από σκοινιά και τροχαλίες που είχε χρησιμοποιήσει ο Ραμόν για να ανεβάσει τα έπιπλα. Οποιοδήποτε επιπλέον βάρος, οποιοδήποτε ελάττωμα στην ύφανση κάποιου από τα σκοινιά μπορούσε να κάνει ολόκληρο τον μηχανισμό να καταρρεύσει, ρίχνοντας κάτω ένα τραπέζι, μια καρέκλα ή ολόκληρο τον ουρανό. «Δράση και αντίδραση», μου είπε μια μέρα ο Ραμόν. «Τι σημαίνει αυτό;» ρώτησα.

🪶«Γιατί σου αρέσει εδώ πάνω;» τον ρωτούσε. «Άκου», της απαντούσε. «Το μόνο που ακούω είναι ένα αυτοκίνητο που απομακρύνεται». «Αυτό ακριβώς».

🪶«Ο θόρυβος του κόσμου», έλεγε στον εαυτό του ο Ραμόν. Λόγια αγάπης. Πληροφορίες. Οδηγίες. Κατηγορίες. Γέλια. Εξηγήσεις. Και καμιά τουφεκιά που, ανάμεσα σε τόσα ακουστικά ερεθίσματα, δεν μπορούσες να ξέρεις στα σίγουρα αν ήταν αληθινή ή φανταστική.

«Μοιάζουν σαν να τεντώνονται».

«Τι πράγμα;» ρώτησε η Παουλίνα.

«Οι ήχοι».

<…>

«Ας κοιτάξουμε καλύτερα τα αστέρια. Κοίτα αυτό που ξεπροβάλλει εκεί στον λόφο, ξέρεις πώς το λένε;» ρώτησε ο Ραμόν.

«Πού να ξέρω;»

«Το λένε Πάουλι».

«Ναι, καλά».

«Είμαι ο φύλακας όλων τους και επίσης ο υπεύθυνος για την ονοματοδοσία».

🪶Μέσα σ’ αυτό το είδος ελαφρού πυρετού που νιώθει όποιος από τη μία μέρα στην άλλη βλέπει τη συνηθισμένη ζωή του να γίνεται ενδιαφέρουσα εκείνο το διάστημα, εκτός από φίλος, ένιωθα και συνεργός του Ραμόν, αντί να ψάχνω στο λεξικό τις λέξεις που μου έβαζαν για εργασία, εγώ έψαχνα δικές μου λέξεις.

Πουλί: Πτηνό, ιδίως αν είναι μικρό. Άνθρωπος: Έλλογο έμβιο ον, άντρας ή γυναίκα. Ο προϊστορικός άνθρωπος.

🪶Δεν ήταν έξι ούτε εφτά, όπως είχα υπολογίσει την προηγούμενη μέρα από το παράθυρό μου, αλλά πάνω από δέκα οι φωτιές που άναβαν όταν έπεφτε η νύχτα, σαν απομεινάρια ενός άστρου που είχε καταρρεύσει κουρασμένο στη Γη.

«Το άστρο των Χωρίς Σπίτι», είπε ο Ραμόν.

«Πότε έφτασαν;» ρώτησε η Παουλίνα, σαν να ήταν γνωστοί της.

«Πριν από μια δυο μέρες».

🪶Να ξηλώσει, παρακαλούμε, εκείνο το γελοίο έκτρωμα. Τι θα σκεφτεί ο κόσμος όταν το δει; Ότι εδώ είμαστε όλοι μας απροσάρμοστοι; Όχι, εμείς είμαστε αξιοπρεπείς άνθρωποι που κάνουν το μπάνιο τους το πρωί, δουλεύουν τη μέρα και κοιμούνται τη νύχτα. Εντάξει, υπάρχουν και μερικοί τεμπέληδες, όπως παντού, αλλά το να είναι ο συγκεκριμένος τεμπέλης το πρώτο που βλέπει κανείς όταν κοιτάζει από το παράθυρό του είναι άλλο θέμα. Τι θα σκεφτούν τα παιδιά; Ότι είναι δουλειά να κάθεσαι εκεί χωρίς να κάνεις τίποτα; Ας ζήσει όπου θέλει, είπε κάποιος, την ώρα που ο γείτονας του 21 σήκωσε το χέρι του στον αέρα σαν να ήθελε να σβήσει το σχόλιο που είχε μόλις ακουστεί.

🪶Η αποκόλληση από τη γη είχε τα μειονεκτήματά της, καθώς σήμαινε την αποδέσμευση από οτιδήποτε αποτελούσε επιπλέον βάρος. Όπως, για παράδειγμα, ένα ρολόι.

🪶Η συζήτηση που είχε ο Ραμόν με τον εαυτό του, ελλείψει παρέας, πέρασε από φάσεις ευφράδειας, ακόμα και χαράς, που θα ήταν αδύνατο να επιτευχθούν χωρίς τη γενναιόδωρη συντροφιά του αλκοόλ. Πέρασε όμως και από σκοτεινές περιοχές -τραυλίσματα, δάκρυα, λόξιγκα που, με τον τρόπο τους, έκαναν δουλειά. Σε τι πράγμα; Μόνο εκείνος ξέρει. Εξάλλου, αυτός ήταν που διέσχισε, μονάχος του, το μονοπάτι της μέθης του. Ένα μονοπάτι γεμάτο πέτρες -το γνωρίζουν οι πότες του κόσμου αλλά τόσο διαφωτιστικό όσο και τα μονοπάτια απ’ τα οποία πέρασαν οι μεγάλοι σοφοί, της κλάσης του Ιησού Χριστού ή του παλαιστή Αντρέ του Γίγαντα.

🪶«Είσαι σίγουρη πως δεν θα κατέβει;»

«Ακόμα κι αν ήθελε να κατέβει, δεν μπορεί πια».

«Εξαιτίας των γειτόνων;»

«Εξαιτίας του ίδιου, Μιγκέλ».

Υπήρχε μια πτυχή της αγάπης, λιγότερο εκτιμημένη, που είχε να κάνει με το να αφήνεις τον άλλο να ακολουθήσει τον δρόμο του. Το είχε καταλάβει η Παουλίνα, το είχε καταλάβει ο Ραμόν, και τώρα είχε έρθει η σειρά μου. Έτσι, σκούπισα τα δάκρυά μου, την αγκάλιασα και μπήκα στο σπίτι.

«Πάλι αυτή η καταραμένη μυρωδιά καπνού», είπε η μητέρα μου. Η ίδια γυναίκα που λίγες μέρες πριν είχε αναλάβει να εκφωνήσει τον περί ειρήνης λόγο στη συνέλευση της γειτονιάς με άρπαξε, με ταρακούνησε και μου έριξε δυο σφαλιάρες που με πέταξαν κάτω. Σηκώθηκα και πήγα στο δωμάτιό μου. Είχα μάθει από την Παουλίνα ότι μερικές φορές είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου να μη δίνεις σημασία στα λόγια και στις πράξεις των άλλων.

🪶Αλλά όχι. Δεν μπορούσες να βγάλεις από τα ρούχα τη μυρωδιά του καπνού, γιατί ο καταραμένος καπνός τα πότιζε και σε τύλιγε σε ένα σύννεφο από το οποίο δεν μπορούσες να ξεφύγεις. Εκείνο το σύννεφο που βρισκόταν εκεί για να σου θυμίζει από πού ερχόσουν και, το πιο σημαντικό, μέχρι πού μπορούσες να φτάσεις.

«Έχετε νερό, έτσι δεν είναι;» ρώτησε το αφεντικό της.

«Ναι, φυσικά, μην ανησυχείτε», απάντησε εκείνη.

Εκείνος, που δεν την πίστεψε και ήξερε πως ζούσε δίπλα στο κανάλι, της πρότεινε να χρησιμοποιεί το μπάνιο του φούρνου για να πλένει τα ρούχα τα δικά της και των κοριτσιών. Τα έκανε χειρότερα.

🪶Όσο φως δεν έδιναν οι προβολείς το αναπλήρωναν τα αστέρια. Δεν ήξερα αν το είχαν προσέξει, αλλά υπήρχαν δύο που εμφανίζονταν στον ουρανό μέρα παρά μέρα, γιατί τα αστέρια, όπως και κάποιοι άνθρωποι (κι εδώ έκανα παύση, για να καταλάβουν ότι όταν έλεγα «κάποιοι» εννοούσα εμάς τους δύο), αποφάσιζαν τι είδους ζωή θα ζούσαν. Τους προβολείς;

🪶Δεν το κατάλαβαν, αλλά το παιδί που συνάντησαν στον δρόμο και τους φάνηκε πως είχε λίγο λασπωμένα ρούχα ήταν το φάντασμα του Εδουαρδίτο, του πνιγμένου, που ήθελε να τους προειδοποιήσει πως υπάρχουν σταυροδρόμια όπου η γραμμή που ενώνει το παρελθόν με το παρόν λυγίζει τόσο ώστε σχηματίζει μια τρύπα. «Άμα πέσεις εκεί μέσα, δεν ξαναγυρνάς», ήθελε να τους πει. Εκείνοι όμως, με την αδρεναλίνη που είχαν μέσα τους, δεν σταμάτησαν να τον ακούσουν και συνέχισαν. Μπορώ να τους φανταστώ να ανεβαίνουν τη σκάλα, να ψαχουλεύουν το σπίτι της πινακίδας και μετά να σκύβουν από την τρύπα που λειτουργούσε ως παράθυρο. Επίσης, μπορώ να φανταστώ τη βροχή από ούρα που έριξαν από ψηλά, γιατί, όπως είχε πει ο Ντονόσο, ο βασικός σκοπός δεν ήταν να κοιτάξουν τους λόφους και την πόλη από ψηλά, αλλά να κατουρήσουν. Τι συνέβη μετά ούτε οι ίδιοι καλοθυμούνται.

🪶Οι ηθοποιοί του θεατρικού έργου που ήταν η ζωή άρχισαν να προβάρουν το σενάριο:

Ο Ραμόν έφταιγε. Το είχαν πει επανειλημμένα: Οι άντρες και οι γυναίκες δεν είναι πουλιά. Οι άντρες και οι γυναίκες ζουν σε πολυκατοικίες, κοιμούνται σε κρεβάτια, δουλεύουν, και όταν νυχτώνει, αυτοί οι άντρες και αυτές οι γυναίκες βλέπουν τηλεόραση, πέφτουν για ύπνο κι αρχίζουν να ροχαλίζουν. Τα αστέρια, η νύχτα, ο άνεμος που φυσά πιο δυνατά την ώρα που κοιμούνται είναι πράγματα που έπαψαν να τους απασχολούν από τη στιγμή που ξεφορτώθηκαν τα φτερά, τη γούνα ή το καβούκι τους. Υπάρχει μια δομή, μια τάξη. Ήταν τόσο δύσκολο να το καταλάβεις; Ήταν τόσο περίπλοκο, Ραμόν;

🪶Θα πετύχαινα κάτι αν απαντούσα ότι έλεγε ψέματα και ότι είχα ανέβει, αλλά όχι μαζί τους; Όχι, γιατί αυτό που είχαν μπροστά τους οι γείτονες δεν ήταν οι ένοχοι για την εξαφάνιση του παιδιού, αλλά η τέλεια αφορμή για να ξεφορτωθούν, μια για πάντα. τον Ραμόν, τους Χωρίς Σπίτι και ό,τι θεωρούσαν πως ήταν στο πρόβλημα», δηλαδή πράγματα ή όντα που δεν λειτουργούσαν σύμφωνα με τους κανόνες της κοινότητας, που οι ίδιοι ως δικαστές και ένορκοι μαζί είχαν αναλάβει να ορίσουν.

🪶Ο πόλεμος δεν καταγράφηκε σε κανένα βιβλίο, αλλά όσοι συμμετείχαμε σε αυτόν θυμόμαστε ακόμη ότι ξεκίνησε με κάποιον που είχε δίκιο και συνεχίστηκε με λόγια που πήγαιναν κι έρχονταν.

🪶Τη μητέρα μου να κάθεται μπροστά στην τηλεόραση, χωρίς να δίνει σημασία σ’ αυτά που δείχνει η οθόνη, περιμένοντας τη μέρα που θα μπούμε από την πόρτα για να μας τιμωρήσει με τον χειρότερο τρόπο που μπορεί να τιμωρηθεί κάποιος: να παριστάνει πως δεν υπάρχουμε.

🪶 Η Παουλίνα λέει προχώρα, πρόσεχε, στρίψε, σταμάτα κι εγώ την ακούω με τυφλή εμπιστοσύνη, Από τα μεγάφωνα ανακοινώνουν καθυστέρηση και από την άλλη πλευρά μια γυναίκα φωνάζει κάτι που δεν καταλαβαίνουμε. Η Παουλίνα σιωπά, γι’ αυτό ανοίγω τα μάτια και κοιτάζω την αντανάκλασή μας σε μια διαφήμιση παπουτσιών Nike. Για να μην τα ξεχάσω, επαναλαμβάνω τα ονόματα των πρωτευουσών: Σαντιάγο, Λίμα, Μπουένος Άιρες, Μανάγουα, Πόλη του Μεξικού. Είναι αργά, αλλά κάνει ακόμη ζέστη.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις. […] | ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο « Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΑΚΙΔΑ» της ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ

🪶Η ιστορία της ανθρωπότητας θα δείξει ότι αυτοί που βρίσκονται στην αρχή και στο τέλος του καταλόγου, δηλαδή όσοι γελούν κι όσοι σιωπούν, καταλήγουν να ‘ναι οι πιο επικίνδυνοι. Όμως αυτή η ιστορία δεν μας πολυενδιαφέρει εδώ, οπότε, προς το παρόν, κι ενώ τα κεφάλια ξεπροβάλλουν από τα παράθυρα των πολυκατοικιών «απλώς για να δουν», στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα το ανησυχητικό.

🪶Οικογένεια. Εκείνο τον καιρό περίπου αποφάσισα ότι έτσι θα λέγεται η ταινία που θα κάνω κάποτε, όπου όλοι οι πρωταγωνιστές θα καταλήξουμε λιπόθυμοι κάτω από ένα τραπέζι επειδή θα έχουμε πιει ένα παχύρρευστο, ζαχαρώδες υγρό. «Αγάπη» θα είναι η λέξη που θα εμφανίζεται γραμμένη στην ετικέτα του μπουκαλιού, στην οποία θα εστιάσει η κάμερά μου λίγο πριν από τη λέξη «Τέλος». 

🪶Μερικές μέρες αργότερα, ενώ η μητέρα του φούσκωνε τα μπαλόνια, ένιωθε πως δεν άδειαζαν μόνο οι πνεύμονές της αλλά και η καρδιά της: Τι θα γινόταν αν δεν ερχόταν κανένας; Θα σήμαινε πως ο Ραμόν, στα οχτώ του χρόνια, είχε αποτύχει ως παιδί; Έφταιγε εκείνος; Ή, ακόμα χειρότερα, εκείνη; Δεν χρειάστηκε να ψάξει για απαντήσεις, γιατί οι καλεσμένοι ήρθαν. Και έπαιξαν, γέλασαν, μέχρι που έσπασαν και μια πινιάτα. Καθώς τους άκουγε, η μητέρα του θυμόταν τη μέρα που είχε έρθει από τον Νότο με τον Ραμόν στην αγκαλιά της, σε ένα από τα κτίρια αυτής εδώ της συνοικίας. Γιατί, παρόλο που τα διαμερίσματα ήταν μικρά, σε ορισμένες αλλόκοτες περιπτώσεις η καρδιά ήταν μεγάλη και οι οικογένειες που ήταν ήδη στριμωγμένες υποδέχονταν άλλους, που βολεύονταν όπως όπως.

🪶Το αλκοόλ; Το γνώρισε στην εφηβεία του. Τίποτα το αξιοσημείωτο. Ή μάλλον ναι. Το αλκοόλ ήταν μια ωφέλιμη ανακάλυψη, ένα φράγμα ανάμεσα σ’ αυτόν και στον θόρυβο. Και, όπως όλοι οι αλκοολικοί του κόσμου, ήταν σίγουρος ότι θα το έκοβε όποτε ήθελε.

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Ο Ραμόν ήταν σίγουρος πως υπήρχαν. Τριάντα έξι χρόνια του πήρε να βρει το παρατηρητήριο που χρειαζόταν για να συνεχίσει την αναζήτηση της σιωπής που είχε διακόψει στα εννιά του χρόνια. Ένα παρατηρητήριο και επίσης μια δουλειά που, χωρίς να του τρώει χρόνο, του επέτρεπε να αγοράσει ένα καλό παλτό και του εξασφάλιζε ένα πιάτο ρύζι. Και την μπίρα του. Υπήρχαν νήματα, εξηγούσε. Λεπτά νήματα που συνέδεαν τα πράγματα. Ένα πρωί διάλεγες τα μπλε σου παπούτσια και, ακριβώς τη στιγμή που τα έδενες, ένας αστρονόμος ανακάλυπτε ένα δυο αστέρια φασματικού τύπου που, λόγω της υψηλής επιφανειακής τους θερμοκρασίας, έλαμπαν με ένα γαλαζωπό χρώμα. Είχε παίξει κάποιο ρόλο η επιλογή σου; Με άλλα λόγια, μήπως ήταν αυτή η ανακάλυψη (σου θυμίζω: γαλάζια άστρα) το κοσμικό και φασματικό ισοδύναμο των παπουτσιών σου;

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις.

🪶Τα νήματα που ένωναν τα πράγματα έμοιαζαν να ακολουθούν κανόνες παρόμοιους με αυτούς του συστήματος από σκοινιά και τροχαλίες που είχε χρησιμοποιήσει ο Ραμόν για να ανεβάσει τα έπιπλα. Οποιοδήποτε επιπλέον βάρος, οποιοδήποτε ελάττωμα στην ύφανση κάποιου από τα σκοινιά μπορούσε να κάνει ολόκληρο τον μηχανισμό να καταρρεύσει, ρίχνοντας κάτω ένα τραπέζι, μια καρέκλα ή ολόκληρο τον ουρανό. «Δράση και αντίδραση», μου είπε μια μέρα ο Ραμόν. «Τι σημαίνει αυτό;» ρώτησα.

🪶«Γιατί σου αρέσει εδώ πάνω;» τον ρωτούσε. «Άκου», της απαντούσε. «Το μόνο που ακούω είναι ένα αυτοκίνητο που απομακρύνεται». «Αυτό ακριβώς».

🪶«Ο θόρυβος του κόσμου», έλεγε στον εαυτό του ο Ραμόν. Λόγια αγάπης. Πληροφορίες. Οδηγίες. Κατηγορίες. Γέλια. Εξηγήσεις. Και καμιά τουφεκιά που, ανάμεσα σε τόσα ακουστικά ερεθίσματα, δεν μπορούσες να ξέρεις στα σίγουρα αν ήταν αληθινή ή φανταστική.

«Μοιάζουν σαν να τεντώνονται».

«Τι πράγμα;» ρώτησε η Παουλίνα.

«Οι ήχοι».

<…>

«Ας κοιτάξουμε καλύτερα τα αστέρια. Κοίτα αυτό που ξεπροβάλλει εκεί στον λόφο, ξέρεις πώς το λένε;» ρώτησε ο Ραμόν.

«Πού να ξέρω;»

«Το λένε Πάουλι».

«Ναι, καλά».

«Είμαι ο φύλακας όλων τους και επίσης ο υπεύθυνος για την ονοματοδοσία».

🪶Μέσα σ’ αυτό το είδος ελαφρού πυρετού που νιώθει όποιος από τη μία μέρα στην άλλη βλέπει τη συνηθισμένη ζωή του να γίνεται ενδιαφέρουσα εκείνο το διάστημα, εκτός από φίλος, ένιωθα και συνεργός του Ραμόν, αντί να ψάχνω στο λεξικό τις λέξεις που μου έβαζαν για εργασία, εγώ έψαχνα δικές μου λέξεις.

Πουλί: Πτηνό, ιδίως αν είναι μικρό. Άνθρωπος: Έλλογο έμβιο ον, άντρας ή γυναίκα. Ο προϊστορικός άνθρωπος.

🪶Δεν ήταν έξι ούτε εφτά, όπως είχα υπολογίσει την προηγούμενη μέρα από το παράθυρό μου, αλλά πάνω από δέκα οι φωτιές που άναβαν όταν έπεφτε η νύχτα, σαν απομεινάρια ενός άστρου που είχε καταρρεύσει κουρασμένο στη Γη.

«Το άστρο των Χωρίς Σπίτι», είπε ο Ραμόν.

«Πότε έφτασαν;» ρώτησε η Παουλίνα, σαν να ήταν γνωστοί της.

«Πριν από μια δυο μέρες».

🪶Να ξηλώσει, παρακαλούμε, εκείνο το γελοίο έκτρωμα. Τι θα σκεφτεί ο κόσμος όταν το δει; Ότι εδώ είμαστε όλοι μας απροσάρμοστοι; Όχι, εμείς είμαστε αξιοπρεπείς άνθρωποι που κάνουν το μπάνιο τους το πρωί, δουλεύουν τη μέρα και κοιμούνται τη νύχτα. Εντάξει, υπάρχουν και μερικοί τεμπέληδες, όπως παντού, αλλά το να είναι ο συγκεκριμένος τεμπέλης το πρώτο που βλέπει κανείς όταν κοιτάζει από το παράθυρό του είναι άλλο θέμα. Τι θα σκεφτούν τα παιδιά; Ότι είναι δουλειά να κάθεσαι εκεί χωρίς να κάνεις τίποτα; Ας ζήσει όπου θέλει, είπε κάποιος, την ώρα που ο γείτονας του 21 σήκωσε το χέρι του στον αέρα σαν να ήθελε να σβήσει το σχόλιο που είχε μόλις ακουστεί.

🪶Η αποκόλληση από τη γη είχε τα μειονεκτήματά της, καθώς σήμαινε την αποδέσμευση από οτιδήποτε αποτελούσε επιπλέον βάρος. Όπως, για παράδειγμα, ένα ρολόι.

🪶Η συζήτηση που είχε ο Ραμόν με τον εαυτό του, ελλείψει παρέας, πέρασε από φάσεις ευφράδειας, ακόμα και χαράς, που θα ήταν αδύνατο να επιτευχθούν χωρίς τη γενναιόδωρη συντροφιά του αλκοόλ. Πέρασε όμως και από σκοτεινές περιοχές -τραυλίσματα, δάκρυα, λόξιγκα που, με τον τρόπο τους, έκαναν δουλειά. Σε τι πράγμα; Μόνο εκείνος ξέρει. Εξάλλου, αυτός ήταν που διέσχισε, μονάχος του, το μονοπάτι της μέθης του. Ένα μονοπάτι γεμάτο πέτρες -το γνωρίζουν οι πότες του κόσμου αλλά τόσο διαφωτιστικό όσο και τα μονοπάτια απ’ τα οποία πέρασαν οι μεγάλοι σοφοί, της κλάσης του Ιησού Χριστού ή του παλαιστή Αντρέ του Γίγαντα.

🪶«Είσαι σίγουρη πως δεν θα κατέβει;»

«Ακόμα κι αν ήθελε να κατέβει, δεν μπορεί πια».

«Εξαιτίας των γειτόνων;»

«Εξαιτίας του ίδιου, Μιγκέλ».

Υπήρχε μια πτυχή της αγάπης, λιγότερο εκτιμημένη, που είχε να κάνει με το να αφήνεις τον άλλο να ακολουθήσει τον δρόμο του. Το είχε καταλάβει η Παουλίνα, το είχε καταλάβει ο Ραμόν, και τώρα είχε έρθει η σειρά μου. Έτσι, σκούπισα τα δάκρυά μου, την αγκάλιασα και μπήκα στο σπίτι.

«Πάλι αυτή η καταραμένη μυρωδιά καπνού», είπε η μητέρα μου. Η ίδια γυναίκα που λίγες μέρες πριν είχε αναλάβει να εκφωνήσει τον περί ειρήνης λόγο στη συνέλευση της γειτονιάς με άρπαξε, με ταρακούνησε και μου έριξε δυο σφαλιάρες που με πέταξαν κάτω. Σηκώθηκα και πήγα στο δωμάτιό μου. Είχα μάθει από την Παουλίνα ότι μερικές φορές είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου να μη δίνεις σημασία στα λόγια και στις πράξεις των άλλων.

🪶Αλλά όχι. Δεν μπορούσες να βγάλεις από τα ρούχα τη μυρωδιά του καπνού, γιατί ο καταραμένος καπνός τα πότιζε και σε τύλιγε σε ένα σύννεφο από το οποίο δεν μπορούσες να ξεφύγεις. Εκείνο το σύννεφο που βρισκόταν εκεί για να σου θυμίζει από πού ερχόσουν και, το πιο σημαντικό, μέχρι πού μπορούσες να φτάσεις.

«Έχετε νερό, έτσι δεν είναι;» ρώτησε το αφεντικό της.

«Ναι, φυσικά, μην ανησυχείτε», απάντησε εκείνη.

Εκείνος, που δεν την πίστεψε και ήξερε πως ζούσε δίπλα στο κανάλι, της πρότεινε να χρησιμοποιεί το μπάνιο του φούρνου για να πλένει τα ρούχα τα δικά της και των κοριτσιών. Τα έκανε χειρότερα.

🪶Όσο φως δεν έδιναν οι προβολείς το αναπλήρωναν τα αστέρια. Δεν ήξερα αν το είχαν προσέξει, αλλά υπήρχαν δύο που εμφανίζονταν στον ουρανό μέρα παρά μέρα, γιατί τα αστέρια, όπως και κάποιοι άνθρωποι (κι εδώ έκανα παύση, για να καταλάβουν ότι όταν έλεγα «κάποιοι» εννοούσα εμάς τους δύο), αποφάσιζαν τι είδους ζωή θα ζούσαν. Τους προβολείς;

🪶Δεν το κατάλαβαν, αλλά το παιδί που συνάντησαν στον δρόμο και τους φάνηκε πως είχε λίγο λασπωμένα ρούχα ήταν το φάντασμα του Εδουαρδίτο, του πνιγμένου, που ήθελε να τους προειδοποιήσει πως υπάρχουν σταυροδρόμια όπου η γραμμή που ενώνει το παρελθόν με το παρόν λυγίζει τόσο ώστε σχηματίζει μια τρύπα. «Άμα πέσεις εκεί μέσα, δεν ξαναγυρνάς», ήθελε να τους πει. Εκείνοι όμως, με την αδρεναλίνη που είχαν μέσα τους, δεν σταμάτησαν να τον ακούσουν και συνέχισαν. Μπορώ να τους φανταστώ να ανεβαίνουν τη σκάλα, να ψαχουλεύουν το σπίτι της πινακίδας και μετά να σκύβουν από την τρύπα που λειτουργούσε ως παράθυρο. Επίσης, μπορώ να φανταστώ τη βροχή από ούρα που έριξαν από ψηλά, γιατί, όπως είχε πει ο Ντονόσο, ο βασικός σκοπός δεν ήταν να κοιτάξουν τους λόφους και την πόλη από ψηλά, αλλά να κατουρήσουν. Τι συνέβη μετά ούτε οι ίδιοι καλοθυμούνται.

🪶Οι ηθοποιοί του θεατρικού έργου που ήταν η ζωή άρχισαν να προβάρουν το σενάριο:

Ο Ραμόν έφταιγε. Το είχαν πει επανειλημμένα: Οι άντρες και οι γυναίκες δεν είναι πουλιά. Οι άντρες και οι γυναίκες ζουν σε πολυκατοικίες, κοιμούνται σε κρεβάτια, δουλεύουν, και όταν νυχτώνει, αυτοί οι άντρες και αυτές οι γυναίκες βλέπουν τηλεόραση, πέφτουν για ύπνο κι αρχίζουν να ροχαλίζουν. Τα αστέρια, η νύχτα, ο άνεμος που φυσά πιο δυνατά την ώρα που κοιμούνται είναι πράγματα που έπαψαν να τους απασχολούν από τη στιγμή που ξεφορτώθηκαν τα φτερά, τη γούνα ή το καβούκι τους. Υπάρχει μια δομή, μια τάξη. Ήταν τόσο δύσκολο να το καταλάβεις; Ήταν τόσο περίπλοκο, Ραμόν;

🪶Θα πετύχαινα κάτι αν απαντούσα ότι έλεγε ψέματα και ότι είχα ανέβει, αλλά όχι μαζί τους; Όχι, γιατί αυτό που είχαν μπροστά τους οι γείτονες δεν ήταν οι ένοχοι για την εξαφάνιση του παιδιού, αλλά η τέλεια αφορμή για να ξεφορτωθούν, μια για πάντα. τον Ραμόν, τους Χωρίς Σπίτι και ό,τι θεωρούσαν πως ήταν στο πρόβλημα», δηλαδή πράγματα ή όντα που δεν λειτουργούσαν σύμφωνα με τους κανόνες της κοινότητας, που οι ίδιοι ως δικαστές και ένορκοι μαζί είχαν αναλάβει να ορίσουν.

🪶Ο πόλεμος δεν καταγράφηκε σε κανένα βιβλίο, αλλά όσοι συμμετείχαμε σε αυτόν θυμόμαστε ακόμη ότι ξεκίνησε με κάποιον που είχε δίκιο και συνεχίστηκε με λόγια που πήγαιναν κι έρχονταν.

🪶Τη μητέρα μου να κάθεται μπροστά στην τηλεόραση, χωρίς να δίνει σημασία σ’ αυτά που δείχνει η οθόνη, περιμένοντας τη μέρα που θα μπούμε από την πόρτα για να μας τιμωρήσει με τον χειρότερο τρόπο που μπορεί να τιμωρηθεί κάποιος: να παριστάνει πως δεν υπάρχουμε.

🪶 Η Παουλίνα λέει προχώρα, πρόσεχε, στρίψε, σταμάτα κι εγώ την ακούω με τυφλή εμπιστοσύνη, Από τα μεγάφωνα ανακοινώνουν καθυστέρηση και από την άλλη πλευρά μια γυναίκα φωνάζει κάτι που δεν καταλαβαίνουμε. Η Παουλίνα σιωπά, γι’ αυτό ανοίγω τα μάτια και κοιτάζω την αντανάκλασή μας σε μια διαφήμιση παπουτσιών Nike. Για να μην τα ξεχάσω, επαναλαμβάνω τα ονόματα των πρωτευουσών: Σαντιάγο, Λίμα, Μπουένος Άιρες, Μανάγουα, Πόλη του Μεξικού. Είναι αργά, αλλά κάνει ακόμη ζέστη.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις. […] | ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο « Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΑΚΙΔΑ» της ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ

🪶Η ιστορία της ανθρωπότητας θα δείξει ότι αυτοί που βρίσκονται στην αρχή και στο τέλος του καταλόγου, δηλαδή όσοι γελούν κι όσοι σιωπούν, καταλήγουν να ‘ναι οι πιο επικίνδυνοι. Όμως αυτή η ιστορία δεν μας πολυενδιαφέρει εδώ, οπότε, προς το παρόν, κι ενώ τα κεφάλια ξεπροβάλλουν από τα παράθυρα των πολυκατοικιών «απλώς για να δουν», στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα το ανησυχητικό.

🪶Οικογένεια. Εκείνο τον καιρό περίπου αποφάσισα ότι έτσι θα λέγεται η ταινία που θα κάνω κάποτε, όπου όλοι οι πρωταγωνιστές θα καταλήξουμε λιπόθυμοι κάτω από ένα τραπέζι επειδή θα έχουμε πιει ένα παχύρρευστο, ζαχαρώδες υγρό. «Αγάπη» θα είναι η λέξη που θα εμφανίζεται γραμμένη στην ετικέτα του μπουκαλιού, στην οποία θα εστιάσει η κάμερά μου λίγο πριν από τη λέξη «Τέλος». 

🪶Μερικές μέρες αργότερα, ενώ η μητέρα του φούσκωνε τα μπαλόνια, ένιωθε πως δεν άδειαζαν μόνο οι πνεύμονές της αλλά και η καρδιά της: Τι θα γινόταν αν δεν ερχόταν κανένας; Θα σήμαινε πως ο Ραμόν, στα οχτώ του χρόνια, είχε αποτύχει ως παιδί; Έφταιγε εκείνος; Ή, ακόμα χειρότερα, εκείνη; Δεν χρειάστηκε να ψάξει για απαντήσεις, γιατί οι καλεσμένοι ήρθαν. Και έπαιξαν, γέλασαν, μέχρι που έσπασαν και μια πινιάτα. Καθώς τους άκουγε, η μητέρα του θυμόταν τη μέρα που είχε έρθει από τον Νότο με τον Ραμόν στην αγκαλιά της, σε ένα από τα κτίρια αυτής εδώ της συνοικίας. Γιατί, παρόλο που τα διαμερίσματα ήταν μικρά, σε ορισμένες αλλόκοτες περιπτώσεις η καρδιά ήταν μεγάλη και οι οικογένειες που ήταν ήδη στριμωγμένες υποδέχονταν άλλους, που βολεύονταν όπως όπως.

🪶Το αλκοόλ; Το γνώρισε στην εφηβεία του. Τίποτα το αξιοσημείωτο. Ή μάλλον ναι. Το αλκοόλ ήταν μια ωφέλιμη ανακάλυψη, ένα φράγμα ανάμεσα σ’ αυτόν και στον θόρυβο. Και, όπως όλοι οι αλκοολικοί του κόσμου, ήταν σίγουρος ότι θα το έκοβε όποτε ήθελε.

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Ο Ραμόν ήταν σίγουρος πως υπήρχαν. Τριάντα έξι χρόνια του πήρε να βρει το παρατηρητήριο που χρειαζόταν για να συνεχίσει την αναζήτηση της σιωπής που είχε διακόψει στα εννιά του χρόνια. Ένα παρατηρητήριο και επίσης μια δουλειά που, χωρίς να του τρώει χρόνο, του επέτρεπε να αγοράσει ένα καλό παλτό και του εξασφάλιζε ένα πιάτο ρύζι. Και την μπίρα του. Υπήρχαν νήματα, εξηγούσε. Λεπτά νήματα που συνέδεαν τα πράγματα. Ένα πρωί διάλεγες τα μπλε σου παπούτσια και, ακριβώς τη στιγμή που τα έδενες, ένας αστρονόμος ανακάλυπτε ένα δυο αστέρια φασματικού τύπου που, λόγω της υψηλής επιφανειακής τους θερμοκρασίας, έλαμπαν με ένα γαλαζωπό χρώμα. Είχε παίξει κάποιο ρόλο η επιλογή σου; Με άλλα λόγια, μήπως ήταν αυτή η ανακάλυψη (σου θυμίζω: γαλάζια άστρα) το κοσμικό και φασματικό ισοδύναμο των παπουτσιών σου;

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις.

🪶Τα νήματα που ένωναν τα πράγματα έμοιαζαν να ακολουθούν κανόνες παρόμοιους με αυτούς του συστήματος από σκοινιά και τροχαλίες που είχε χρησιμοποιήσει ο Ραμόν για να ανεβάσει τα έπιπλα. Οποιοδήποτε επιπλέον βάρος, οποιοδήποτε ελάττωμα στην ύφανση κάποιου από τα σκοινιά μπορούσε να κάνει ολόκληρο τον μηχανισμό να καταρρεύσει, ρίχνοντας κάτω ένα τραπέζι, μια καρέκλα ή ολόκληρο τον ουρανό. «Δράση και αντίδραση», μου είπε μια μέρα ο Ραμόν. «Τι σημαίνει αυτό;» ρώτησα.

🪶«Γιατί σου αρέσει εδώ πάνω;» τον ρωτούσε. «Άκου», της απαντούσε. «Το μόνο που ακούω είναι ένα αυτοκίνητο που απομακρύνεται». «Αυτό ακριβώς».

🪶«Ο θόρυβος του κόσμου», έλεγε στον εαυτό του ο Ραμόν. Λόγια αγάπης. Πληροφορίες. Οδηγίες. Κατηγορίες. Γέλια. Εξηγήσεις. Και καμιά τουφεκιά που, ανάμεσα σε τόσα ακουστικά ερεθίσματα, δεν μπορούσες να ξέρεις στα σίγουρα αν ήταν αληθινή ή φανταστική.

«Μοιάζουν σαν να τεντώνονται».

«Τι πράγμα;» ρώτησε η Παουλίνα.

«Οι ήχοι».

<…>

«Ας κοιτάξουμε καλύτερα τα αστέρια. Κοίτα αυτό που ξεπροβάλλει εκεί στον λόφο, ξέρεις πώς το λένε;» ρώτησε ο Ραμόν.

«Πού να ξέρω;»

«Το λένε Πάουλι».

«Ναι, καλά».

«Είμαι ο φύλακας όλων τους και επίσης ο υπεύθυνος για την ονοματοδοσία».

🪶Μέσα σ’ αυτό το είδος ελαφρού πυρετού που νιώθει όποιος από τη μία μέρα στην άλλη βλέπει τη συνηθισμένη ζωή του να γίνεται ενδιαφέρουσα εκείνο το διάστημα, εκτός από φίλος, ένιωθα και συνεργός του Ραμόν, αντί να ψάχνω στο λεξικό τις λέξεις που μου έβαζαν για εργασία, εγώ έψαχνα δικές μου λέξεις.

Πουλί: Πτηνό, ιδίως αν είναι μικρό. Άνθρωπος: Έλλογο έμβιο ον, άντρας ή γυναίκα. Ο προϊστορικός άνθρωπος.

🪶Δεν ήταν έξι ούτε εφτά, όπως είχα υπολογίσει την προηγούμενη μέρα από το παράθυρό μου, αλλά πάνω από δέκα οι φωτιές που άναβαν όταν έπεφτε η νύχτα, σαν απομεινάρια ενός άστρου που είχε καταρρεύσει κουρασμένο στη Γη.

«Το άστρο των Χωρίς Σπίτι», είπε ο Ραμόν.

«Πότε έφτασαν;» ρώτησε η Παουλίνα, σαν να ήταν γνωστοί της.

«Πριν από μια δυο μέρες».

🪶Να ξηλώσει, παρακαλούμε, εκείνο το γελοίο έκτρωμα. Τι θα σκεφτεί ο κόσμος όταν το δει; Ότι εδώ είμαστε όλοι μας απροσάρμοστοι; Όχι, εμείς είμαστε αξιοπρεπείς άνθρωποι που κάνουν το μπάνιο τους το πρωί, δουλεύουν τη μέρα και κοιμούνται τη νύχτα. Εντάξει, υπάρχουν και μερικοί τεμπέληδες, όπως παντού, αλλά το να είναι ο συγκεκριμένος τεμπέλης το πρώτο που βλέπει κανείς όταν κοιτάζει από το παράθυρό του είναι άλλο θέμα. Τι θα σκεφτούν τα παιδιά; Ότι είναι δουλειά να κάθεσαι εκεί χωρίς να κάνεις τίποτα; Ας ζήσει όπου θέλει, είπε κάποιος, την ώρα που ο γείτονας του 21 σήκωσε το χέρι του στον αέρα σαν να ήθελε να σβήσει το σχόλιο που είχε μόλις ακουστεί.

🪶Η αποκόλληση από τη γη είχε τα μειονεκτήματά της, καθώς σήμαινε την αποδέσμευση από οτιδήποτε αποτελούσε επιπλέον βάρος. Όπως, για παράδειγμα, ένα ρολόι.

🪶Η συζήτηση που είχε ο Ραμόν με τον εαυτό του, ελλείψει παρέας, πέρασε από φάσεις ευφράδειας, ακόμα και χαράς, που θα ήταν αδύνατο να επιτευχθούν χωρίς τη γενναιόδωρη συντροφιά του αλκοόλ. Πέρασε όμως και από σκοτεινές περιοχές -τραυλίσματα, δάκρυα, λόξιγκα που, με τον τρόπο τους, έκαναν δουλειά. Σε τι πράγμα; Μόνο εκείνος ξέρει. Εξάλλου, αυτός ήταν που διέσχισε, μονάχος του, το μονοπάτι της μέθης του. Ένα μονοπάτι γεμάτο πέτρες -το γνωρίζουν οι πότες του κόσμου αλλά τόσο διαφωτιστικό όσο και τα μονοπάτια απ’ τα οποία πέρασαν οι μεγάλοι σοφοί, της κλάσης του Ιησού Χριστού ή του παλαιστή Αντρέ του Γίγαντα.

🪶«Είσαι σίγουρη πως δεν θα κατέβει;»

«Ακόμα κι αν ήθελε να κατέβει, δεν μπορεί πια».

«Εξαιτίας των γειτόνων;»

«Εξαιτίας του ίδιου, Μιγκέλ».

Υπήρχε μια πτυχή της αγάπης, λιγότερο εκτιμημένη, που είχε να κάνει με το να αφήνεις τον άλλο να ακολουθήσει τον δρόμο του. Το είχε καταλάβει η Παουλίνα, το είχε καταλάβει ο Ραμόν, και τώρα είχε έρθει η σειρά μου. Έτσι, σκούπισα τα δάκρυά μου, την αγκάλιασα και μπήκα στο σπίτι.

«Πάλι αυτή η καταραμένη μυρωδιά καπνού», είπε η μητέρα μου. Η ίδια γυναίκα που λίγες μέρες πριν είχε αναλάβει να εκφωνήσει τον περί ειρήνης λόγο στη συνέλευση της γειτονιάς με άρπαξε, με ταρακούνησε και μου έριξε δυο σφαλιάρες που με πέταξαν κάτω. Σηκώθηκα και πήγα στο δωμάτιό μου. Είχα μάθει από την Παουλίνα ότι μερικές φορές είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου να μη δίνεις σημασία στα λόγια και στις πράξεις των άλλων.

🪶Αλλά όχι. Δεν μπορούσες να βγάλεις από τα ρούχα τη μυρωδιά του καπνού, γιατί ο καταραμένος καπνός τα πότιζε και σε τύλιγε σε ένα σύννεφο από το οποίο δεν μπορούσες να ξεφύγεις. Εκείνο το σύννεφο που βρισκόταν εκεί για να σου θυμίζει από πού ερχόσουν και, το πιο σημαντικό, μέχρι πού μπορούσες να φτάσεις.

«Έχετε νερό, έτσι δεν είναι;» ρώτησε το αφεντικό της.

«Ναι, φυσικά, μην ανησυχείτε», απάντησε εκείνη.

Εκείνος, που δεν την πίστεψε και ήξερε πως ζούσε δίπλα στο κανάλι, της πρότεινε να χρησιμοποιεί το μπάνιο του φούρνου για να πλένει τα ρούχα τα δικά της και των κοριτσιών. Τα έκανε χειρότερα.

🪶Όσο φως δεν έδιναν οι προβολείς το αναπλήρωναν τα αστέρια. Δεν ήξερα αν το είχαν προσέξει, αλλά υπήρχαν δύο που εμφανίζονταν στον ουρανό μέρα παρά μέρα, γιατί τα αστέρια, όπως και κάποιοι άνθρωποι (κι εδώ έκανα παύση, για να καταλάβουν ότι όταν έλεγα «κάποιοι» εννοούσα εμάς τους δύο), αποφάσιζαν τι είδους ζωή θα ζούσαν. Τους προβολείς;

🪶Δεν το κατάλαβαν, αλλά το παιδί που συνάντησαν στον δρόμο και τους φάνηκε πως είχε λίγο λασπωμένα ρούχα ήταν το φάντασμα του Εδουαρδίτο, του πνιγμένου, που ήθελε να τους προειδοποιήσει πως υπάρχουν σταυροδρόμια όπου η γραμμή που ενώνει το παρελθόν με το παρόν λυγίζει τόσο ώστε σχηματίζει μια τρύπα. «Άμα πέσεις εκεί μέσα, δεν ξαναγυρνάς», ήθελε να τους πει. Εκείνοι όμως, με την αδρεναλίνη που είχαν μέσα τους, δεν σταμάτησαν να τον ακούσουν και συνέχισαν. Μπορώ να τους φανταστώ να ανεβαίνουν τη σκάλα, να ψαχουλεύουν το σπίτι της πινακίδας και μετά να σκύβουν από την τρύπα που λειτουργούσε ως παράθυρο. Επίσης, μπορώ να φανταστώ τη βροχή από ούρα που έριξαν από ψηλά, γιατί, όπως είχε πει ο Ντονόσο, ο βασικός σκοπός δεν ήταν να κοιτάξουν τους λόφους και την πόλη από ψηλά, αλλά να κατουρήσουν. Τι συνέβη μετά ούτε οι ίδιοι καλοθυμούνται.

🪶Οι ηθοποιοί του θεατρικού έργου που ήταν η ζωή άρχισαν να προβάρουν το σενάριο:

Ο Ραμόν έφταιγε. Το είχαν πει επανειλημμένα: Οι άντρες και οι γυναίκες δεν είναι πουλιά. Οι άντρες και οι γυναίκες ζουν σε πολυκατοικίες, κοιμούνται σε κρεβάτια, δουλεύουν, και όταν νυχτώνει, αυτοί οι άντρες και αυτές οι γυναίκες βλέπουν τηλεόραση, πέφτουν για ύπνο κι αρχίζουν να ροχαλίζουν. Τα αστέρια, η νύχτα, ο άνεμος που φυσά πιο δυνατά την ώρα που κοιμούνται είναι πράγματα που έπαψαν να τους απασχολούν από τη στιγμή που ξεφορτώθηκαν τα φτερά, τη γούνα ή το καβούκι τους. Υπάρχει μια δομή, μια τάξη. Ήταν τόσο δύσκολο να το καταλάβεις; Ήταν τόσο περίπλοκο, Ραμόν;

🪶Θα πετύχαινα κάτι αν απαντούσα ότι έλεγε ψέματα και ότι είχα ανέβει, αλλά όχι μαζί τους; Όχι, γιατί αυτό που είχαν μπροστά τους οι γείτονες δεν ήταν οι ένοχοι για την εξαφάνιση του παιδιού, αλλά η τέλεια αφορμή για να ξεφορτωθούν, μια για πάντα. τον Ραμόν, τους Χωρίς Σπίτι και ό,τι θεωρούσαν πως ήταν στο πρόβλημα», δηλαδή πράγματα ή όντα που δεν λειτουργούσαν σύμφωνα με τους κανόνες της κοινότητας, που οι ίδιοι ως δικαστές και ένορκοι μαζί είχαν αναλάβει να ορίσουν.

🪶Ο πόλεμος δεν καταγράφηκε σε κανένα βιβλίο, αλλά όσοι συμμετείχαμε σε αυτόν θυμόμαστε ακόμη ότι ξεκίνησε με κάποιον που είχε δίκιο και συνεχίστηκε με λόγια που πήγαιναν κι έρχονταν.

🪶Τη μητέρα μου να κάθεται μπροστά στην τηλεόραση, χωρίς να δίνει σημασία σ’ αυτά που δείχνει η οθόνη, περιμένοντας τη μέρα που θα μπούμε από την πόρτα για να μας τιμωρήσει με τον χειρότερο τρόπο που μπορεί να τιμωρηθεί κάποιος: να παριστάνει πως δεν υπάρχουμε.

🪶 Η Παουλίνα λέει προχώρα, πρόσεχε, στρίψε, σταμάτα κι εγώ την ακούω με τυφλή εμπιστοσύνη, Από τα μεγάφωνα ανακοινώνουν καθυστέρηση και από την άλλη πλευρά μια γυναίκα φωνάζει κάτι που δεν καταλαβαίνουμε. Η Παουλίνα σιωπά, γι’ αυτό ανοίγω τα μάτια και κοιτάζω την αντανάκλασή μας σε μια διαφήμιση παπουτσιών Nike. Για να μην τα ξεχάσω, επαναλαμβάνω τα ονόματα των πρωτευουσών: Σαντιάγο, Λίμα, Μπουένος Άιρες, Μανάγουα, Πόλη του Μεξικού. Είναι αργά, αλλά κάνει ακόμη ζέστη.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία:

[…]Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις. […] | ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ 

Αξιοσημείωτα από το βιβλίο « Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΑΚΙΔΑ» της ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΦΕΡΑΔΑ

🪶Η ιστορία της ανθρωπότητας θα δείξει ότι αυτοί που βρίσκονται στην αρχή και στο τέλος του καταλόγου, δηλαδή όσοι γελούν κι όσοι σιωπούν, καταλήγουν να ‘ναι οι πιο επικίνδυνοι. Όμως αυτή η ιστορία δεν μας πολυενδιαφέρει εδώ, οπότε, προς το παρόν, κι ενώ τα κεφάλια ξεπροβάλλουν από τα παράθυρα των πολυκατοικιών «απλώς για να δουν», στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα το ανησυχητικό.

🪶Οικογένεια. Εκείνο τον καιρό περίπου αποφάσισα ότι έτσι θα λέγεται η ταινία που θα κάνω κάποτε, όπου όλοι οι πρωταγωνιστές θα καταλήξουμε λιπόθυμοι κάτω από ένα τραπέζι επειδή θα έχουμε πιει ένα παχύρρευστο, ζαχαρώδες υγρό. «Αγάπη» θα είναι η λέξη που θα εμφανίζεται γραμμένη στην ετικέτα του μπουκαλιού, στην οποία θα εστιάσει η κάμερά μου λίγο πριν από τη λέξη «Τέλος». 

🪶Μερικές μέρες αργότερα, ενώ η μητέρα του φούσκωνε τα μπαλόνια, ένιωθε πως δεν άδειαζαν μόνο οι πνεύμονές της αλλά και η καρδιά της: Τι θα γινόταν αν δεν ερχόταν κανένας; Θα σήμαινε πως ο Ραμόν, στα οχτώ του χρόνια, είχε αποτύχει ως παιδί; Έφταιγε εκείνος; Ή, ακόμα χειρότερα, εκείνη; Δεν χρειάστηκε να ψάξει για απαντήσεις, γιατί οι καλεσμένοι ήρθαν. Και έπαιξαν, γέλασαν, μέχρι που έσπασαν και μια πινιάτα. Καθώς τους άκουγε, η μητέρα του θυμόταν τη μέρα που είχε έρθει από τον Νότο με τον Ραμόν στην αγκαλιά της, σε ένα από τα κτίρια αυτής εδώ της συνοικίας. Γιατί, παρόλο που τα διαμερίσματα ήταν μικρά, σε ορισμένες αλλόκοτες περιπτώσεις η καρδιά ήταν μεγάλη και οι οικογένειες που ήταν ήδη στριμωγμένες υποδέχονταν άλλους, που βολεύονταν όπως όπως.

🪶Το αλκοόλ; Το γνώρισε στην εφηβεία του. Τίποτα το αξιοσημείωτο. Ή μάλλον ναι. Το αλκοόλ ήταν μια ωφέλιμη ανακάλυψη, ένα φράγμα ανάμεσα σ’ αυτόν και στον θόρυβο. Και, όπως όλοι οι αλκοολικοί του κόσμου, ήταν σίγουρος ότι θα το έκοβε όποτε ήθελε.

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Ο Ραμόν ήταν σίγουρος πως υπήρχαν. Τριάντα έξι χρόνια του πήρε να βρει το παρατηρητήριο που χρειαζόταν για να συνεχίσει την αναζήτηση της σιωπής που είχε διακόψει στα εννιά του χρόνια. Ένα παρατηρητήριο και επίσης μια δουλειά που, χωρίς να του τρώει χρόνο, του επέτρεπε να αγοράσει ένα καλό παλτό και του εξασφάλιζε ένα πιάτο ρύζι. Και την μπίρα του. Υπήρχαν νήματα, εξηγούσε. Λεπτά νήματα που συνέδεαν τα πράγματα. Ένα πρωί διάλεγες τα μπλε σου παπούτσια και, ακριβώς τη στιγμή που τα έδενες, ένας αστρονόμος ανακάλυπτε ένα δυο αστέρια φασματικού τύπου που, λόγω της υψηλής επιφανειακής τους θερμοκρασίας, έλαμπαν με ένα γαλαζωπό χρώμα. Είχε παίξει κάποιο ρόλο η επιλογή σου; Με άλλα λόγια, μήπως ήταν αυτή η ανακάλυψη (σου θυμίζω: γαλάζια άστρα) το κοσμικό και φασματικό ισοδύναμο των παπουτσιών σου;

🪶Σχέσεις ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει πάνω και σε ό,τι συμβαίνει κάτω. Έπρεπε να βρεθείς σε έναν ενδιάμεσο χώρο ούτε πολύ κολλημένος στη γη ούτε πολύ κοντά στον ουρανό για να τις δεις.

🪶Τα νήματα που ένωναν τα πράγματα έμοιαζαν να ακολουθούν κανόνες παρόμοιους με αυτούς του συστήματος από σκοινιά και τροχαλίες που είχε χρησιμοποιήσει ο Ραμόν για να ανεβάσει τα έπιπλα. Οποιοδήποτε επιπλέον βάρος, οποιοδήποτε ελάττωμα στην ύφανση κάποιου από τα σκοινιά μπορούσε να κάνει ολόκληρο τον μηχανισμό να καταρρεύσει, ρίχνοντας κάτω ένα τραπέζι, μια καρέκλα ή ολόκληρο τον ουρανό. «Δράση και αντίδραση», μου είπε μια μέρα ο Ραμόν. «Τι σημαίνει αυτό;» ρώτησα.

🪶«Γιατί σου αρέσει εδώ πάνω;» τον ρωτούσε. «Άκου», της απαντούσε. «Το μόνο που ακούω είναι ένα αυτοκίνητο που απομακρύνεται». «Αυτό ακριβώς».

🪶«Ο θόρυβος του κόσμου», έλεγε στον εαυτό του ο Ραμόν. Λόγια αγάπης. Πληροφορίες. Οδηγίες. Κατηγορίες. Γέλια. Εξηγήσεις. Και καμιά τουφεκιά που, ανάμεσα σε τόσα ακουστικά ερεθίσματα, δεν μπορούσες να ξέρεις στα σίγουρα αν ήταν αληθινή ή φανταστική.

«Μοιάζουν σαν να τεντώνονται».

«Τι πράγμα;» ρώτησε η Παουλίνα.

«Οι ήχοι».

<…>

«Ας κοιτάξουμε καλύτερα τα αστέρια. Κοίτα αυτό που ξεπροβάλλει εκεί στον λόφο, ξέρεις πώς το λένε;» ρώτησε ο Ραμόν.

«Πού να ξέρω;»

«Το λένε Πάουλι».

«Ναι, καλά».

«Είμαι ο φύλακας όλων τους και επίσης ο υπεύθυνος για την ονοματοδοσία».

🪶Μέσα σ’ αυτό το είδος ελαφρού πυρετού που νιώθει όποιος από τη μία μέρα στην άλλη βλέπει τη συνηθισμένη ζωή του να γίνεται ενδιαφέρουσα εκείνο το διάστημα, εκτός από φίλος, ένιωθα και συνεργός του Ραμόν, αντί να ψάχνω στο λεξικό τις λέξεις που μου έβαζαν για εργασία, εγώ έψαχνα δικές μου λέξεις.

Πουλί: Πτηνό, ιδίως αν είναι μικρό. Άνθρωπος: Έλλογο έμβιο ον, άντρας ή γυναίκα. Ο προϊστορικός άνθρωπος.

🪶Δεν ήταν έξι ούτε εφτά, όπως είχα υπολογίσει την προηγούμενη μέρα από το παράθυρό μου, αλλά πάνω από δέκα οι φωτιές που άναβαν όταν έπεφτε η νύχτα, σαν απομεινάρια ενός άστρου που είχε καταρρεύσει κουρασμένο στη Γη.

«Το άστρο των Χωρίς Σπίτι», είπε ο Ραμόν.

«Πότε έφτασαν;» ρώτησε η Παουλίνα, σαν να ήταν γνωστοί της.

«Πριν από μια δυο μέρες».

🪶Να ξηλώσει, παρακαλούμε, εκείνο το γελοίο έκτρωμα. Τι θα σκεφτεί ο κόσμος όταν το δει; Ότι εδώ είμαστε όλοι μας απροσάρμοστοι; Όχι, εμείς είμαστε αξιοπρεπείς άνθρωποι που κάνουν το μπάνιο τους το πρωί, δουλεύουν τη μέρα και κοιμούνται τη νύχτα. Εντάξει, υπάρχουν και μερικοί τεμπέληδες, όπως παντού, αλλά το να είναι ο συγκεκριμένος τεμπέλης το πρώτο που βλέπει κανείς όταν κοιτάζει από το παράθυρό του είναι άλλο θέμα. Τι θα σκεφτούν τα παιδιά; Ότι είναι δουλειά να κάθεσαι εκεί χωρίς να κάνεις τίποτα; Ας ζήσει όπου θέλει, είπε κάποιος, την ώρα που ο γείτονας του 21 σήκωσε το χέρι του στον αέρα σαν να ήθελε να σβήσει το σχόλιο που είχε μόλις ακουστεί.

🪶Η αποκόλληση από τη γη είχε τα μειονεκτήματά της, καθώς σήμαινε την αποδέσμευση από οτιδήποτε αποτελούσε επιπλέον βάρος. Όπως, για παράδειγμα, ένα ρολόι.

🪶Η συζήτηση που είχε ο Ραμόν με τον εαυτό του, ελλείψει παρέας, πέρασε από φάσεις ευφράδειας, ακόμα και χαράς, που θα ήταν αδύνατο να επιτευχθούν χωρίς τη γενναιόδωρη συντροφιά του αλκοόλ. Πέρασε όμως και από σκοτεινές περιοχές -τραυλίσματα, δάκρυα, λόξιγκα που, με τον τρόπο τους, έκαναν δουλειά. Σε τι πράγμα; Μόνο εκείνος ξέρει. Εξάλλου, αυτός ήταν που διέσχισε, μονάχος του, το μονοπάτι της μέθης του. Ένα μονοπάτι γεμάτο πέτρες -το γνωρίζουν οι πότες του κόσμου αλλά τόσο διαφωτιστικό όσο και τα μονοπάτια απ’ τα οποία πέρασαν οι μεγάλοι σοφοί, της κλάσης του Ιησού Χριστού ή του παλαιστή Αντρέ του Γίγαντα.

🪶«Είσαι σίγουρη πως δεν θα κατέβει;»

«Ακόμα κι αν ήθελε να κατέβει, δεν μπορεί πια».

«Εξαιτίας των γειτόνων;»

«Εξαιτίας του ίδιου, Μιγκέλ».

Υπήρχε μια πτυχή της αγάπης, λιγότερο εκτιμημένη, που είχε να κάνει με το να αφήνεις τον άλλο να ακολουθήσει τον δρόμο του. Το είχε καταλάβει η Παουλίνα, το είχε καταλάβει ο Ραμόν, και τώρα είχε έρθει η σειρά μου. Έτσι, σκούπισα τα δάκρυά μου, την αγκάλιασα και μπήκα στο σπίτι.

«Πάλι αυτή η καταραμένη μυρωδιά καπνού», είπε η μητέρα μου. Η ίδια γυναίκα που λίγες μέρες πριν είχε αναλάβει να εκφωνήσει τον περί ειρήνης λόγο στη συνέλευση της γειτονιάς με άρπαξε, με ταρακούνησε και μου έριξε δυο σφαλιάρες που με πέταξαν κάτω. Σηκώθηκα και πήγα στο δωμάτιό μου. Είχα μάθει από την Παουλίνα ότι μερικές φορές είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου να μη δίνεις σημασία στα λόγια και στις πράξεις των άλλων.

🪶Αλλά όχι. Δεν μπορούσες να βγάλεις από τα ρούχα τη μυρωδιά του καπνού, γιατί ο καταραμένος καπνός τα πότιζε και σε τύλιγε σε ένα σύννεφο από το οποίο δεν μπορούσες να ξεφύγεις. Εκείνο το σύννεφο που βρισκόταν εκεί για να σου θυμίζει από πού ερχόσουν και, το πιο σημαντικό, μέχρι πού μπορούσες να φτάσεις.

«Έχετε νερό, έτσι δεν είναι;» ρώτησε το αφεντικό της.

«Ναι, φυσικά, μην ανησυχείτε», απάντησε εκείνη.

Εκείνος, που δεν την πίστεψε και ήξερε πως ζούσε δίπλα στο κανάλι, της πρότεινε να χρησιμοποιεί το μπάνιο του φούρνου για να πλένει τα ρούχα τα δικά της και των κοριτσιών. Τα έκανε χειρότερα.

🪶Όσο φως δεν έδιναν οι προβολείς το αναπλήρωναν τα αστέρια. Δεν ήξερα αν το είχαν προσέξει, αλλά υπήρχαν δύο που εμφανίζονταν στον ουρανό μέρα παρά μέρα, γιατί τα αστέρια, όπως και κάποιοι άνθρωποι (κι εδώ έκανα παύση, για να καταλάβουν ότι όταν έλεγα «κάποιοι» εννοούσα εμάς τους δύο), αποφάσιζαν τι είδους ζωή θα ζούσαν. Τους προβολείς;

🪶Δεν το κατάλαβαν, αλλά το παιδί που συνάντησαν στον δρόμο και τους φάνηκε πως είχε λίγο λασπωμένα ρούχα ήταν το φάντασμα του Εδουαρδίτο, του πνιγμένου, που ήθελε να τους προειδοποιήσει πως υπάρχουν σταυροδρόμια όπου η γραμμή που ενώνει το παρελθόν με το παρόν λυγίζει τόσο ώστε σχηματίζει μια τρύπα. «Άμα πέσεις εκεί μέσα, δεν ξαναγυρνάς», ήθελε να τους πει. Εκείνοι όμως, με την αδρεναλίνη που είχαν μέσα τους, δεν σταμάτησαν να τον ακούσουν και συνέχισαν. Μπορώ να τους φανταστώ να ανεβαίνουν τη σκάλα, να ψαχουλεύουν το σπίτι της πινακίδας και μετά να σκύβουν από την τρύπα που λειτουργούσε ως παράθυρο. Επίσης, μπορώ να φανταστώ τη βροχή από ούρα που έριξαν από ψηλά, γιατί, όπως είχε πει ο Ντονόσο, ο βασικός σκοπός δεν ήταν να κοιτάξουν τους λόφους και την πόλη από ψηλά, αλλά να κατουρήσουν. Τι συνέβη μετά ούτε οι ίδιοι καλοθυμούνται.

🪶Οι ηθοποιοί του θεατρικού έργου που ήταν η ζωή άρχισαν να προβάρουν το σενάριο:

Ο Ραμόν έφταιγε. Το είχαν πει επανειλημμένα: Οι άντρες και οι γυναίκες δεν είναι πουλιά. Οι άντρες και οι γυναίκες ζουν σε πολυκατοικίες, κοιμούνται σε κρεβάτια, δουλεύουν, και όταν νυχτώνει, αυτοί οι άντρες και αυτές οι γυναίκες βλέπουν τηλεόραση, πέφτουν για ύπνο κι αρχίζουν να ροχαλίζουν. Τα αστέρια, η νύχτα, ο άνεμος που φυσά πιο δυνατά την ώρα που κοιμούνται είναι πράγματα που έπαψαν να τους απασχολούν από τη στιγμή που ξεφορτώθηκαν τα φτερά, τη γούνα ή το καβούκι τους. Υπάρχει μια δομή, μια τάξη. Ήταν τόσο δύσκολο να το καταλάβεις; Ήταν τόσο περίπλοκο, Ραμόν;

🪶Θα πετύχαινα κάτι αν απαντούσα ότι έλεγε ψέματα και ότι είχα ανέβει, αλλά όχι μαζί τους; Όχι, γιατί αυτό που είχαν μπροστά τους οι γείτονες δεν ήταν οι ένοχοι για την εξαφάνιση του παιδιού, αλλά η τέλεια αφορμή για να ξεφορτωθούν, μια για πάντα. τον Ραμόν, τους Χωρίς Σπίτι και ό,τι θεωρούσαν πως ήταν στο πρόβλημα», δηλαδή πράγματα ή όντα που δεν λειτουργούσαν σύμφωνα με τους κανόνες της κοινότητας, που οι ίδιοι ως δικαστές και ένορκοι μαζί είχαν αναλάβει να ορίσουν.

🪶Ο πόλεμος δεν καταγράφηκε σε κανένα βιβλίο, αλλά όσοι συμμετείχαμε σε αυτόν θυμόμαστε ακόμη ότι ξεκίνησε με κάποιον που είχε δίκιο και συνεχίστηκε με λόγια που πήγαιναν κι έρχονταν.

🪶Τη μητέρα μου να κάθεται μπροστά στην τηλεόραση, χωρίς να δίνει σημασία σ’ αυτά που δείχνει η οθόνη, περιμένοντας τη μέρα που θα μπούμε από την πόρτα για να μας τιμωρήσει με τον χειρότερο τρόπο που μπορεί να τιμωρηθεί κάποιος: να παριστάνει πως δεν υπάρχουμε.

🪶 Η Παουλίνα λέει προχώρα, πρόσεχε, στρίψε, σταμάτα κι εγώ την ακούω με τυφλή εμπιστοσύνη, Από τα μεγάφωνα ανακοινώνουν καθυστέρηση και από την άλλη πλευρά μια γυναίκα φωνάζει κάτι που δεν καταλαβαίνουμε. Η Παουλίνα σιωπά, γι’ αυτό ανοίγω τα μάτια και κοιτάζω την αντανάκλασή μας σε μια διαφήμιση παπουτσιών Nike. Για να μην τα ξεχάσω, επαναλαμβάνω τα ονόματα των πρωτευουσών: Σαντιάγο, Λίμα, Μπουένος Άιρες, Μανάγουα, Πόλη του Μεξικού. Είναι αργά, αλλά κάνει ακόμη ζέστη.

by SearchingTheMeaningOfLife

Βαθμολογία: