#schonberg-ensemble — Public Fediverse posts

Volle bak bij #Reinbertlezing Universiteit van Amsterdam

In de NTR Zaterdagmatinee van 14 februari jl. dirigeerde Reinbert de Leeuw het Radio Filharmonisch Orkest in de Nederlandse première van de Vierde Symfonie van Henryk Górecki. De Leeuw  gaf de Pool ooit een opdracht voor het Schönberg Ensemble, hetgeen resulteerde in Kleines Requiem für eine Polka, dat hij in 1993 met het Schönberg Ensemble in première bracht. Het stuk werd door de pers unaniem neergesabeld en de aanvankelijk bejubelde Górecki verdween al snel van de programma’s.

In mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie erkent de dirigent dat hij weliswaar gelooft in de oprechtheid van Górecki’s inspiratie, maar dat hij diens spirituele klankwereldzelf niet kan navoelen. Des te opmerkelijker dat hij nu dus toch diens Vierde Symfonie dirigeerde. Ik schreef hierover voor Cultuurpers. De vraag of Górecki kunst of kitsch maakt, zal waarschijnlijk door iedereen verschillend beantwoord worden, maar de Vierde Symfonie deed met zijn simpele, eindeloos herhaalde akkoordblokken de weegschaal niet meteen uitslaan in zijn voordeel.

De dag ervoor was ik voor de tweede keer te gast in het programma Kunst en Cultuur van Fabiola Veerman op AmsterdamFM. Aanleiding was mijn #Reinbertlezing aan de Universiteit van Amsterdam op donderdag 19 februari. Veerman is een geweldige gastvrouw, die zich goed voorbereidt en haar gesprekspartner alle ruimte geeft. Het interview is hier terug te luisteren.

Fabiola Veerman & Thea Derks bij AmsterdamFM 13-2-2015

Wellicht mede dankzij het programma van Veerman, was het volle bak bij mijn lezing aan de Universiteit van Amsterdam op 19 februari. Niet alleen waren er nogal wat alumni en docenten aanwezig, maar ook flink wat studenten. Men luisterde aandachtig en stelde na afloop vele vragen. Een deelnemer vertelde over zijn eigen ervaringen als student van De Leeuw aan het Koninklijk Conservatorium.

Bijzonder voor mij was ook de aanwezigheid van Koert Stuyf. Hij schreef in de jaren zestig een aantal indrukwekkende choreografieën voor de legendarische danseres Ellen Edinoff, waarbij Reinbert de Leeuw vroege pianostukken van Erik Satie vertolkte. Helaas is zij in 2013 overleden.

Lezing aan de UvA 19-2-2015 (c) Mariët vd Berg

Julia Kursell – Kasper van Kooten & Wouter Capitain na afloop Reinbertlezing UvA 19-2-2015

Eerder die week nam ik de zesde aflevering op van Panorama de Leeuw voor de Concertzender, zoals altijd in een van de studio’s van Salto in Pakhuis de Zwijger te Amsterdam. Voorafgaand werd ik door Hans Bakhuizen geïnterviewd over mijn programma, voor een filmpje dat geplaatst zal worden op de website van de Concertzender. De nieuwe aflevering wordt op woensdag 4 maart uitgezonden vanaf 21.00 uur en wordt de volgende dag om 17.00 uur herhaald. De uitzending van 4 februari kunt u hier terugluisteren.

In de Vrijdag van Vredenburg van a.s. vrijdag 27 februari, speelt Amsterdam Sinfonietta een programma met onder andere de strijkorkestversie van het eerste Strijkkwartet van Leos Janácek, die bekend werd als de Kreutzer Sonate. Het stuk is gebaseerd op de gelijknamige novelle van Leo Tolstoj, die vertelt over een fatale liefdesaffaire van een paar dat samen de Kreutzer Sonate van Beethoven instudeert. Ik maakte een reportage van het repetitieproces, die voorafgaand aan het concert wordt uitgezonden op Radio 4.

#AmsterdamFM #Cultuurpers #EllenEdinoff #ErikSatie #HenrykGórecki #JuliaKursell #KasperVanKooten #KoertStuyf #KreutzerSonate #LeosJanácekAmsterdamSinfonietta #MensOfMelodie #ReinbertDeLeeuw #Reinbertlezing #SchönbergEnsemble #TheaDerks #Tolstoj #UniversiteitVanAmsterdam #VrijdagVanVredenburg #WouterCapitain

Piano Bulletin over Reinbertbio: ‘Prachtig portret, liefdevol, maar niet vleiend’

Het waren weer drukke tijden, waarin ik niet toekwam aan het updaten van dit blog. Wel schreef ik een korte voorbeschouwing voor het seminar over muziekkritiek op 11 september in cultuurcentrum Rasa te Utrecht. Dit o.a. door het Gaudeamus Muziekfestival georganiseerde debat was zeer goed bezocht en leverde ook een boeiende discussie op met het publiek.

Teleurstellend was echter dat onder de aanwezigen weinig animo bestond om te betalen voor inhoudelijke muziekjournalistiek op het web, hoewel men algemeen betreurde dat de aandacht voor cultuur in de fysieke media afneemt. Kennelijk moet er nog een geestelijke omslag gemaakt worden voor men zich realiseert dat het hele muziekleven, van de componist tot de uitvoerder en van de organisator tot de koffiejuffrouw gebaat is bij serieuze artikelen over muziek.

Mischa Andriessen, Thea Derks, Marianne de Feijter & Emile Wennekes in Rasa 11-9-2014 (c) Co Broerse https://www.flickr.com/photos/fconcrete/

Ik bezocht vier concerten in het Gaudeamus Muziekfestival, dat dit jaar volkomen terecht gewonnen werd door de Oekraïense Anna Korsun. Haar vocaal/instrumentale compositie Wehmut is een bijzonder volwassen en betoverend stuk, een waar meesterwerk. Ik schreef over het Festival voor Cultuurpers.

De afgelopen week viel ook het nieuwste nummer van het Piano Bulletin van de European Piano Teachers Association in de bus, geschreven door hoofdredacteur Christo Lelie. In een bespreking van mijn biografie Reinbert de leeuw, mens of melodie looft hij mijn zorgvuldigheid, mijn respectvolle benadering van De Leeuw en de breedte van mijn onderzoek:

‘Zo creëert zij niet alleen een biografie van Reinbert de Leeuw, maar geeft zij een gedetailleerde schets van de twintigste-eeuwse muziek zoals die in de na-oorlogse jaren geïntroduceerd werd door een musicus die compromisloos voor de muziek heeft gekozen (vandaar de ondertitel mens of melodie). En passant schreef Derks de geschiedenis van het Schönberg Ensemble.’

Lelie prijst ook de fraaie vormgeving en de lage prijs van het boek. Dankzij mijn journalistieke aanpak, met ruim 250 informanten, wijkt dit af van een ‘doorsnee biografie’ en ‘geeft het sterk de indruk van een televisie- of radiodocumentaire’. De auteur zoekt ook een verklaring voor De Leeuws bezwaren tegen mijn biografie:

‘Wat De Leeuw tegen deze zeer grondig en volgens mij respectvol, zelfs liefdevol maar niet vleiend geschreven biografie heeft, laat zich deels wel raden. […]  Al die referenten zeggen eerlijk waar het op staat. Soms komt Reinbert de Leeuw er dan niet altijd gunstig in naar voren, zeker als het om conflictsituaties gaat, waarvan er de nodige in zijn leven geweest zijn, want De Leeuw was en is zeer invloedrijk, heeft vaak uitgesproken meningen en is niet altijd plooibaar gebleken, zo valt te lezen.’

Volgende week donderdag 25 september geef ik een lezing over mijn biografie bij boekhandel Jansen & De Feijter in Velp. Woensdag 24 september word ik hierover geïnterviewd door Tineke van Middelkoop in haar programma Cultuur in de stad bij RTV Arnhem, tussen 18.00-20.uur. Het programma is zowel te beluisteren via de kabel (93,1) de ether (105.9 FM) of via de website. Een opname van het gesprek vindt u hier.

Wolfgang Rihm + Thea Derks, Muziekgebouw aan ‘t IJ, 18-9-2014

Gisteren vond in het Amsterdamse Muziekgebouw aan ‘t IJ de wereldpremière plaats van het Sextett dat Wolfgang Rihm componeerde voor het Belgische Quatuor Danel, de Duitse klarinettist Jörg Widmann en de Zwitserse hoornist Bruno Scheider. Voorafgaand aan het concert leidde ik een openbare repetitie, waarin ik ook Rihm zelf kon betrekken. Hij zei interessante dingen, zoals dat hij als componist ‘geen politieagent, maar eerder een tuinman’ is, die vooral luistert naar hoe het klinkt en dan bereid is aanpassingen te doen.

Tijdens de inleiding hierna sprak ik verder met Rihm, en met Marc Danel, primarius van het Danel Kwartet. Interessant was dat Danel de uitvoerend musicus vergeleek met het snoer van onze microfoons: hij is alleen maar het doorgeefluik tussen componist en publiek. Rihm stemde hier van harte mee in.

Tijdens het concert bleek hoe geweldig de musici samenwerkten en hoe bevlogen zij de onderhavige stukken verdedigden. Het Sextett klonk nog wat onwennig, vooral vanwege de lastige hoornpartij, maar Mozarts Klarinetkwintet en Rihms 4 Studien zu einem Klarinettenquintett kregen meesterlijke uitvoeringen. A.s. zondag verzorg ik ook de inleiding in TivoliVredenburg, waar Mozart vervangen wordt door Air van Widmann voor hoorn solo en het Negende Strijkkwartet van Rihm. Ik zou zeggen: zorg dat u erbij bent!

#4StudienZuEinemKlarinettenquintett #AnnaKorsun #BrunoSchneider #ChristoLelie #Cultuurpers #EmileWennekes #EPTA #Gaudeamus #JörgWidmann #LeporelloUitgevers #MarianneDeFeijter #MischaAndriessen #MozartKV581 #MuziekgebouwAanTIJ #MuziekvanNu #PianoBulletin #Rasa #ReinbertDeLeeuw #SchönbergEnsemble #Sextett #TheaDerks #TivoliVredenburg #WolfgangRihm

Reinbert de Leeuw: mens of melodie krijgt tweede druk

Afgelopen week de laatste correcties doorgegeven voor de tweede druk van Reinbert de Leeuw: mens of melodie. Ik ben nog in conclaaf met mijn uitgever of we deze officieel zullen presenteren of toch liever met stille trom de wereld in zullen sturen.

Ik werd deze week ook uitgenodigd voor een gesprek met Aad de Been in het programma ‘Klassiek op West’ van Omroep West op 4 mei, van 20.00-21.00 uur. Eerder die dag presenteer ik een column in de talkshow De Branding van het Korzo Theater en het festival Dag in de Branding, die in het weekend van 10 en 11 mei geheel in het teken staan van het Nederlandse strijkkwartet.

Op dinsdag 22 april werd ik in hotel Gooiland te Hilversum geïnterviewd over mijn boek door Tjako Fennema, in zijn programma ‘De tafel van Tjako’ voor RTi!, de lokale omroep van Hilversum. De opnames worden uitgezonden op zondag 11 mei, en ieder uur herhaald. In dezelfde aflevering spreekt Fennema met jazz-hoornist Morris Kliphuis. Later wordt het geheel op YouTube gezet.

Thea Derks + Tjako Fennema, Gooiland 22-4-2014

De volgende dag, woensdag, 23 april vond het debat plaats over ‘De hobbels van biografisch onderzoek’ van weekblad De Groene Amsterdammer en de Universiteit van Amsterdam in Spui25. De avond werd gepresenteerd door Margreet Fogteloo, algemeen verslaggever van De Groene. Literatuurredactrice Marja Pruis las een column voor over hoe bedreigend het is als iemand bij leven een biografie aan je wijdt, want ‘stel dat mijn zus vertelt dat ik mijn kinderen sla…’

Nop Maas, de biograaf van Gerard Reve noemde zijn kwelgeest Joop Schafthuizen onomwonden ‘gek’ en vertelde smakelijk hoe hij deze een hele kist met correspondentie had ontfutseld.  Willem Otterspeer, de biograaf van W.F. Hermans, kreeg ervan langs door Max Pam. Die verweet hem luiheid, omdat hij maar één dag per week aan zijn boek gewerkt had en opperde bovendien dat Otterspeer weinig had begrepen van Hermans’ literaire werk. Ik zelf wees op de feilbaarheid van onze geheugens – een euvel waarmee beslist niet alleen ouderen kampen.

Margreet Fogteloo, Max Pam, Thea Derks, Nop Maas

Zo verweet Reinbert de Leeuw mij in een interview met Het Parool van 19 maart 2014 dat ik geen snars zou begrijpen van ‘camp’, omdat ik zijn verslaving aan de soap Peyton Place uitvoerig heb behandeld. Echter, in het artikel ‘Dag Peyton Place’, dat Henk Bernlef op 25 augustus 1973 publiceerde in diezelfde krant, zegt De Leeuw: ‘Camp. Het ophangen van een affiche van het Danseresje van Degas, terwijl je weet dat dat nou juist niet mag. Nee, dat is het niet. Dat is een verschrikkelijk misverstand.’ Fogteloo besloot de avond met de conclusie dat je een mens niet echt nader komt door een biografie: ‘Ik lees liever een boek van de gebiografeerde.’

Donderdag 25 april bleek het interview van Guus Urlings in De Limburger/Limburgs Dagblad herplaatst te zijn in het Eindhovens Dagblad – met een ander slot en een andere foto, van maestro De Leeuw himself.

En zojuist ontving ik een prachtige recensie die Aad van de Ven vandaag publiceerde in Den Haag Centraal. Hij schrijft onder andere:

Eén van de kwaliteiten van de biografie is dat deze niet alleen een genuanceerd en veelzijdig portret biedt van Reinbert de Leeuw zelf, maar ook zijn muzikale omgeving schetst. Aan uitvoerige citaten geen gebrek. Dit alles draagt er toe bij dat er ook voor de niet in de materie ingevoerde lezer een levendig beeld ontstaat van een halve eeuw progressief muziekleven in Nederland. 

Helaas heb ik nog geen exemplaar van de krant ontvangen, dus de integrale bespreking houdt u te goed voor de volgende update.

#AadDeBeen #AadVanDeVen #DeGroeneAmsterdammer #DenHaagCentraal #KlassiekOpWest #KoninklijkConservatorium #KorzoTheater #MargreetFogteloo #MarjaPruis #MaxPam #NopMaas #OmroepWest #ReinbertDeLeeuw #RTiHilversum #SchönbergEnsemble #Spui25 #TheaDerks #TjakoFennema #UniversiteitVanAmsterdam #UvA

VPRO plaatst Reinbert de Leeuw in de spotlights

Hilversum – 8 mei 2013 – Op 8 september a.s. wordt pianist, componist en dirigent Reinbert de Leeuw 75 jaar en dit heuglijke feit wordt gevierd met een scala aan evenementen. Zo wordt eind september een driedaags festival aan hem gewijd in Den Haag en Amsterdam, is hij komend seizoen de centrale componist in de NTR ZaterdagMatinee, en verschijnt er een cd-box met zijn opnames. Zelf voltooide ik onlangs een biografie over Reinbert de Leeuw, die ik eveneens later dit jaar hoop te publiceren.

Op verzoek van Aad van Nieuwkerk, producer van de uitzendingen van de VPRO maakte ik drie programma’s over Reinbert de Leeuw, die worden uitgezonden in de  Avondconcerten op Radio 4 van 9, 16 en 23 mei a.s. Hiertoe dook ik samen met Van Nieuwkerk in de archieven van de VPRO en maakte een selectie uit de mooiste opnames. De meeste hiervan verschenen niet op de cd-box die in 2006 werd uitgebracht bij de viering van het 30-jarig jubileum van het Schönberg Ensemble, dat hij samen met Henk Guittart oprichtte en nog altijd leidt, zij het tegenwoordig als het fusie-ensemble Asko|Schönberg.

In de drie programma’s komen stukken tot klinken van componisten met wie De Leeuw een sterke band heeft, zoals nog levende toondichters als Louis Andriessen, Steve Reich Sofia Goebaidoelina en Oliver Knussen, en reeds overleden grootheden als Mauricio Kagel, Galina Oestvolskaja, John Cage en Olivier Messiaen. Ook ‘klassieke’ modernen als Arnold Schönberg, Erik Satie en Charles Ives ontbreken niet.

Voor de reeks van drie uitzendingen sprak ik met Reinbert de Leeuw over zijn band met de componisten en over de uitgevoerde werken. Deze interviews zullen verspreid over de avond tot klinken komen. Zij werden bovendien gefilmd door Aad van Nieuwkerk en zijn via YouTube te bekijken en beluisteren. In de eerste uitzending van 9 mei, klinken o.a. De Staat van Louis Andriessen, L’Ascension van Olivier Messiaen en een vijftal werkjes van Charles Ives. Ik wens u veel luister (-en kijk)plezier!

#AadVanNieuwkerk #CharlesIves #ErikSatie #GalinaOestvolskaja #JörgWidmann #JohnAdams #LouisAndriessen #MauricioKagel #OliverKnussen #radio4 #ReinbertDeLeeuw #SchönbergEnsemble #SofiaGoebaidoelina #SteveReich #TheaDerks #VPRO