#nieuwensemble — Public Fediverse posts

Unsuk Chin: grinning teeth and false magic in Gougalōn

Unsuk Chin (1961) is one of the most successful composers of our time. She won the Gaudeamus Award in 1985, the prestigious Grawemeyer Award in 2004, and was recently honoured with the Bach Prize 2019 of the city of Hamburg. On Saturday 18 May the German ensemble Musikfabrik will perform her popular piece Gougalōn in NTRZaterdagMatinee in Concertgebouw Amsterdam. The concert will be broadcast live on Radio 4.

Chin was born in Seoul, the capital of South Korea, as the daughter of a minister. When she was two years old her father bought a piano for his church services. She was immediately fascinated, but there was no money for piano lessons. She learnt to play the instrument on her own account and from the age of eight she contributed to the family income as a piano accompanist for wedding ceremonies.

From Tchaikovsky to Ligeti

In high school she got to know music by composers like Brahms and Tchaikovsky and decided to start composing herself. When she heard a piece by György Ligeti at the Seoul Conservatory, she was so impressed that she asked him by letter to teach her. He agreed and in 1985 she moved to Hamburg. The acquaintance was a shock: Ligeti rejected all her previously composed pieces. According to him they were well written but lacked personality.

Ironically, it was precisely in this period that she won the Gaudeamus Music Prize with Spektra for three celli, the piece with which she graduated from Seoul Conservatory. Under Ligeti’s tutorship she developed her own style, in which beauty of sound and humour go hand in hand. In 1991 she composed the witty Akrostichon-Wortspiel for the Dutch Nieuw Ensemble and solo soprano, based on nonsense lyrics. Two years later, this piece marked her international breakthrough.

East meets West

Chin tirelessly searches for unheard sounds and timbres. She writes for common western instruments, but manages to elicit eastern sounding sonorities from them; sometimes she also uses Asian instruments. In this way she organically links her Korean background with her western education. In her frequently performed ensemble piece Gougalōn Chin once again addresses her roots.

The idea arose during a stay in China in 2008-09. In her own words she experienced a ‘Proustian moment’ when visiting cities such as Hong Kong and Guangzhou. The atmosphere of the old and poor residential neighbourhoods with their narrow, winding alleys, ambulatory food vendors, and market places reminded her of her childhood in Seoul. This evoked long forgotten images of travelling amateur musicians and actors trying to foist homemade medicines on the common man/woman by means of street theatre.

Clattering teeth and dancing barracks

The title Gougalōn derives from old High German. The word’s meanings range from ‘tampering’ and ‘fooling people with fake magic’ to ‘making ridiculous movements’ and ‘divination’. Chin emphasizes she does not directly refer to the amateurish street theatre of her youth and that the music is not intended to be illustrative; she describes her piece as ‘imaginary folk music’. Yet it is difficult to avoid associations with the subtitles of the six movements, especially since Chin paints hilarious scenes with special sound effects.

For instance, the solo violin plays seemingly completely out of tune glissandi in ‘Lament of the bald singer’, the percussionists suggestively produce rattling sounds in ‘The grinning fortune teller with the false teeth’, in ‘Dance around the shacks’ long held lines of the strings are supported by swaying brass, while in ‘The hunt for the quack’s plait’ a pandemonium bursts loose that would well suit a pursuit scene in an animated film.

Gougalōn was well received by both audience and press. ‘Vivid, extravagant and technically assured to the point of virtuosity’, opined The Guardian; ‘Chin successfully pairs a typically German love of the grotesque with an Asiatic sound world, to hilarious effect’, wrote Backtrack. 

On the programme, too are world premières by Rozalie Hirs and Sander Germanus, and works by Carola Bauckholt and Rebecca Saunders.

https://youtu.be/Gp-dm9OS10M

#Gougalōn #GyörgyLigeti #Musikfabrik #NieuwEnsemble #NTRZaterdagmatinee #UnsukChin

Erik Satie in Panorama de Leeuw XIII

Hoe ontstond de Satie-rage in de jaren zestig? Die vraag beantwoordde ik gisteren in de dertiende aflevering van Panorama de Leeuw, gebaseerd op mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Ik schreef er bovendien over voor Cultuurpers.

Een belangrijk promotor van Erik Satie was de Italiaans-Franse pianist Aldo Ciccolini, maar zodra Reinbert de Leeuw midden jaren zeventig de arena betrad met zijn veel tragere vertolkingen, ontketende hij een ware rage. Al snel was Satie’s vroege pianomuziek niet meer weg te denken uit de publieke ruimte.

In Panorama de Leeuw XIII draaide ik naast bekende stukken ook liederen – met de sopraan Marjanne Kweksilber – en een fragment uit Vexations, een thema van anderhalve minuut dat 840 keer herhaald moet worden. Dit wapenfeit is voor zover bekend door geen enkele pianist ooit (solo) gerealiseerd. U beluistert de uitzending hier.

Vanwege de eindeloze herhalingen die Satie voorschreef in Vexations wordt hij wel beschouwd als een voorloper van minimalisten als Philip Glass en Steve Reich. Een generatie jonger dan deze pioniers van de herhalingsmuziek is John Adams, die echter al snel andere wegen insloeg en inspiratie zocht in de muziektraditie.

Het Koninklijk Concertgebouw Orkest bracht op 15 en 16 oktober de Nederlandse première van Scheherazade.2 voor viool en orkest. Adams schreef dit stuk op het lijf van de Amerikaanse violiste Leila Josefowicz, een ’empowered woman’, die soeverein weet te ontkomen aan haar fundamentalistische belagers.

Ik had Adams over dit stuk geïnterviewd voor het tijdschrift Preludium en verzorgde ook de inleiding bij het concert van 16 oktober. Na afloop ging ik met Adams op de foto.

John Adams + Thea Derks, Concertgebouw 16 oktober 2015 (c) Renske Vrolijk

Scheherazade.2 – geen Vioolconcert maar een ‘dramatische symfonie’ volgens Adams – verwijst uiteraard naar de Vertellingen van 1001 nacht, die de componist naar de actualiteit vertaalde. Het muzikale resultaat viel me niet mee, zoals ik schreef op Cultuurpers.

Ook de enscenering van Verdi’s opera Il trovatore die Àlex Ollé maakte voor De Nationale Opera stelde mij teleur. Dat kwam niet alleen door de matige uitvoering, maar vooral ook door de grauwe enscenering en statische personenregie. Deze stond elke mogelijke identificatie met de hoofdpersonen in de weg; alleen de mezzo Violeta Urmana wist als de zigeunerin Azucena daadwerkelijk emotie over te brengen. Hier lees je mijn recensie.

Wel zeer geslaagd was het portretconcert van Unsuk Chin dat het Nieuw Ensemble op 22 oktober presenteerde in de donderdagavondserie van het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Opnieuw werd ik getroffen door de rijke kleurschakeringen die Chin weet aan te brengen in haar muziek, vooral in het op Koreaanse tradities geïnspireerde Gougalon. Ik sprak met Chin voor Cultuurpers.

Unsuk Chin

Ondertussen ben ik druk bezig met de voorbereidingen voor mijn lezing over Arvo Pärt op dinsdag 24 november in VondelCS. Pärt werd dit jaar tachtig en dit wordt uitbundig gevierd met talloze concerten door ensembles, koren en orkesten. Hij werd vooral bekend vanwege zijn ‘nieuwe spirituele muziek’, maar die ontstond niet zonder slag of stoot.

Het lijkt me een uitdaging de lange ontwikkeling van Pärt op de voet te volgen, met muziekvoorbeelden van zijn vroege klassieke stukken, via heftig modernistische composities tot zijn alom geliefde welluidende ‘tintinnabulistijl’.

Mijn lezing vindt plaats in de zaal waar ook het radioprogramma Opium op 4 wordt uitgezonden. Hoofdgast is die avond het Cello8tet Amsterdam, dat later dit jaar een cd met muziek van Pärt uitbrengt. Ik heb hen bereid gevonden iets te komen vertellen over hun samenwerking met de Estse grootmeester en een stuk van hem te spelen.

Ik zie er erg naar uit en nodig iedereen van harte uit de lezing op 24 november in VondelCS bij te wonen. Hij duurt van 20.30-22.00 uur en daarna kun je bijven zitten voor de uitzending van Opium op 4. De entree voor dit alles is slechts € 10,-  en reserveren doe je via dit mailadres: [email protected]

#AldoCiccolini #AlexOlle #ArvoPärt #Cello8tetAmsterdam #Cultuurpers #DeNationaleOpera #ErikSatie #GiuseppeVerdi #IlTrovatore #JohnAdams #LeilaJosefowicz #MarjanneKweksilber #MensOfMelodie #NieuwEnsemble #PanoramaDeLeeuw #Preludium #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #UnsukChin #VioletaUrmana

Reconstructie op Concertzender: één lange aanklacht tegen Amerika

Het Holland Festival is weer achter de rug en ik bezocht aardig wat voorstellingen. Op dinsdag 9 juni ging de opera Koeien van Misha Mengelberg in première in de Stadsschouwburg in Amsterdam. Deze was overigens niet zelf door Mengelberg gemaakt, maar had jarenlang als wensdroom door zijn hoofd gespookt.

Regisseur Cherry Duyns schiep uit bestaande teksten van Mengelberg een libretto, Guus Janssen zocht er passende stukken bij, die hij samen met de door Mengelberg opgerichte Instant Composers Pool uitvoerde. Het werd een prachtig absurdistische voorstelling. Toen de sterk dementerende Mengelberg na afloop het podium werd opgereden in een rolstoel pinkten velen een traantje weg. Ook ik had de tranen in mijn ogen; het was pijnlijk te zien hoe broos mijn vroegere docent geworden was.

Misha Mengelberg, met Cherry Duyns, toegejuicht door Katrien Baerts, Stadsschouwburg Amsterdam, 9-6-2015

Een dag later, op woensdag 10 juni zat ik alweer in de Stadsschouwburg, bij de met veel bombarie aangekondigde productie Der Untergang der Nibelungen van het Berlijnse Gorki Theater. Het bleek een bombastisch wanproduct en als ik er niet voor Cultuurpers over had moeten schrijven, had ik beslist de zaal verlaten, in het kielzog van een groeiend aantal andere bezoekers.

Donderdag 11 juni ging de multimedia-opera As Big as the Sky van Arnoud Noordegraaf in première in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. De voorstelling was compleet uitverkocht, net als de twee volgende uitvoeringen op vrijdag en zondag. – Wellicht omdat de Chinese kunstenaar Ai Weiwei tekende voor het decor. Ik deed alle inleidingen, waarbij ik onder anderen sprak met Arnoud Noordegraaf en librettist Adrian Hornsby.

Arnoud Noordegraaf – Thea Derks – Adrian Hornsby – Bart Visser MGIJ 14-6-2015

Het enthousiasme van de makers en het prachtige decor van Ai Weiwei ten spijt, werd ook dit een teleurstelling. De regie (van Noordegraaf zelf) was statisch, het libretto ondoorgrondelijk en de muziek weinig prikkelend. Ook de uitvoering liet te wensen over. Bas Wiegers kreeg het Asko|Schönberg maar niet gelijk en van de zangers wist alleen Zhang Bo als dorpsomroeper zijn rol wat vlees op de botten te geven. De decors en filmbeelden van Ai Weiwei waren prachtig, maar konden de voorstelling niet redden.

Twee dagen na deze ‘Chinese’ opera klonk op dezelfde plek de première van een nieuwe opera van Guo Wenjing, Het innerlijke landschap. Een staaltje ongelukkig programmeren, want het was onvermijdelijk beide producties met elkaar te vergelijken. Het Nieuw Ensemble en een Chinees slagwerkensemble speelden onder leiding van Ed Spanjaard vlekkeloos en de sopraan Shien Timei was zelfs adembenemend. Toch was ook deze voorstelling uiteindelijk onbevredigend, vanwege de gemakzuchtige aanpak van Guo Wenjing. Hier lees je mijn bespreking.

Che Guevara ‘gereconstrueerd’, Theater Carré, juni 1969

Een week later nam ik de tiende aflevering op van mijn programma Panorama De Leeuw bij de Concertzender. Ik had veel reacties gekregen op de uitzending van 3 juni, waarin ik een substantieel deel draaide uit de opera Reconstructie die Reinbert de Leeuw in 1969 maakte met onder anderen Misha Mengelberg.

Op veler verzoek wijdde ik de gehele uitzending van 1 juli aan deze ‘moraliteit’. Het libretto van Harry Mulisch en Hugo Claus volgt de letters van het alfabet en is één lange, rauwe aanklacht tegen het imperialisme van Noord-Amerika. Ik schreef erover voor Cultuurpers. In mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie behandel ik diepgravend de controverse die deze anti-Amerikaanse productie in 1969 opriep; de uitzending is hier terug te horen.

De afgelopen week werkte ik aan de toelichtingen bij zeven composities van Vanessa Lann, die dit najaar zullen verschijnen op de cd moonshadow sunshadow, genoemd naar het gelijknamige stuk voor het vioolduo Liza Ferschtman en Esther Hoppe. Prachtig hoe Lann steeds weer onze verwachtingspatronen bevraagt, met een intrigerend spel tussen voor- en achtergrond. Ik hou u op de hoogte!

Maar nu is het tijd voor vakantie…

#AdrianHornsby #AiWeiwei #ArnoudNoordegraaf #AsBigAsTheSky #AskoSchönberg #BasWiegers #CherryDuyns #Concertzender #Cultuurpers #DerUntergangDerNibelungen #EdSpanjaard #GorkiTheater #GuoWenjing #GuusJanssen #HarryMulisch #HetInnerlijkeLandschap #HollandFestival #HugoClaus #InstantComposersPool #MensOfMelodie #MishaMengelberg #NieuwEnsemble #PanoramaDeLeeuw #Reconstructie #ReinbertDeLeeuw #ShienTimei #TheaDerks #ZhangBo