Live and recent posts from across the Fediverse tagged #visindavefurinn, aggregated by home.social.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89822
Um hina íslensku verðbólgu.
Í meginatriðum er íslensk verðbólga mæld með sambærilegum hætti og í nágrannalöndunum.
Örn Þór Halldórsson sendi Vísindavefnum langa spurningu. Stutta útgáfan hljóðar svona: Er íslensk verðbólga reiknuð út og samsett með sambærilegum hætti og í nágrannalöndunum, og þá sérstaklega húsnæðisliðurinn?
Gylfi Magnússon, prófessor í hagfræði við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=81688
- Hvers konar visi eða kvisi er aukvisi?
Guðrún Kvaran svarar því.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89719
Jökulhlaup eru oftast flokkuð eftir mesta rennsli. Minni hlaup halda sig að mestu við farvegi, en stærstu hlaupin flæmast yfir stór landsvæði og hafa margfaldan rofmátt og getu til setflutninga.
- Hvernig eru jökulhlaup flokkuð eftir stærð?
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89764
Árið 2018 birti OpenAI rannsóknina sem kynnti fyrsta GPT-líkanið. Heitið vísar til þess að líkanið býr til texta (e. generative), er forþjálfað (e. pre-trained) og byggist á umbreyti (e. transformer).
- Hvenær var fyrsta GPT-mállíkanið kynnt til sögunnar?
Hafsteinn Einarsson, dósent í tölvunarfræði við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89763
Stór mállíkön eins og þau sem liggja að baki nútímaspjallmennum eru líkön sem læra mynstur í tungumáli út frá stóru safni texta. Saga þeirra er hluti af sögu gervigreindar, en spjallforrit og önnur gervigreindarkerfi fyrir árið 2017 voru ekki mállíkön af sömu gerð og líkön á borð við ChatGPT.
- Hvenær og hvar hófst þróun stórra mállíkana?
Hafsteinn Einarsson, dósent í tölvunarfræði við HÍ, svarar þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=51640
„Ég hef heyrt frá mínum kennara sem kennir rafeindatækni að það sé til lækning við krabbameini og hafi verið búið að uppgötva hana fyrir löngu síðan“
Viðar Valdimarsson sendi Vísindavefnum spurningu í löngu máli um þetta efni:
- Er búið að finna lækningu við krabbameini sem haldið er leyndri fyrir almenningi?
Valgerður Jakobína Hjaltalín, nýdoktor á Heilbrigðisvísindasviði HÍ, fer yfir málið og svarar Viðari.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=50487
Í fornu máli merkir nafnorðið kynslóð yfirleitt 'ætt, ættkvísl'. Í Gylfaginningu segir: „Kona hans hét Frigg Fjörgynsdóttir og af þeirra ætt er sú kynslóð komin er vér köllum ása ættir.“
- Hvað er kynslóð og hvað nær hún yfir mörg ár?
Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor emeritus í íslenskri málfræði, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89729
Þegar Tómas kom heim frá jarðfræðinámi og –störfum í Svíþjóð 1946 eftir að stríði lauk var hann fyrstur íslenskra jarðfræðinga sem sérstaklega hafði sérhæft sig í bergfræði auk þess að mega teljast fyrsti „hagræni jarðfræðingur“ (e. economic geologist) landsins.
- Hver var Tómas Tryggvason og hvert var framlag hans til jarðvísinda?
Sigurður Steinþórsson, prófessor emeritus, fjallar um Tómas og framlag hans til jarðvísinda.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89681
Af þessu leiðir að þróun gervigreindarlíkans líkist fremur ræktun en hefðbundinni forritun. Reglurnar sem líkanið fer eftir eru ekki skrifaðar fyrirfram eins og í hefðbundinni forritun, þar sem ljóst er hvað forritið gerir.
- Hvernig geta stór mállíkön leyst verkefni sem þeim hefur ekki verið kennt sérstaklega að leysa?
Hafsteinn Einarsson, dósent í tölvunarfræði við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88034
Falskar minningar geta komið fyrir í sögum sem við segjum hvort öðru um lífshlaup okkar og atburði. Ein vísbending um slíkt er þegar sjónarvottar að atburði voru á árum áður sammála um atburðarás en eru það ekki lengur – fölsk minning kann að hafa þróast með tímanum.
- Geta falskar minningar haft áhrif á samfélagið?
Guðmundur D. Haraldsson, MSc í vitsmuna- og ákvörðunarfræðum, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89721
Ríki múslima á Íberíuskaga kallaðist Al-Andalus. Hægt er að rekja sögu þess til ársins 711. Næstu átta aldir var Íberíuskagi að meira eða minna leyti undir stjórn múslima.
- Hvað er vitað um konur í Al-Andalus?
Þórir Jónsson Hraundal, lektor í Mið-Austurlandafræðum við HÍ, svarar spurningunni.
#vísindavefurinn #vísindavefur #Al-Andalus #konur
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=87488
Dagbjartur Bjarnason vildi fá svar við þessari spurningu:
- Hvað eru 6 fjórðungar af smjöri samkvæmt gömlu máli mörg kg?
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89718
Flest jökulhlaup á Íslandi eru vatnsflóð. Þó er talið að sum Kötluhlaup, að minnsta kosti fyrst eftir að þau koma undan jökli, geti hafa verið aurflóð, og líklegt er að það gildi einnig um hlaup eftir gos í Öræfajökli.
- Hvernig eru jökulhlaup flokkuð eftir eiginleikum?
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89183
- Hvað er kurt og pí?
Guðrún Kvaran svarar því - með kurt og pí.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=19525
Því hefur löngum verið haldið fram að hólarnir í Vatnsdal, vötnin á Arnarvatnsheiði og eyjarnar á Breiðafirði væru óteljandi.
- Hvað eru Vatnsdalshólar í Austur-Húnavatnssýslu margir?
Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir landfræðingur fer yfir nýjustu tölur. (Mynd: Mats Wibe Lund).
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89725
Brýnt er orðið að setja almennar reglur um að íslenska, þjóðtungan, gangi alls staðar fyrir og stemmt stigu við notkun erlendra mála. Hér eru tillögur mínar um nokkur meginviðmið.
- Hvað viðmið ættu að gilda um notkun útlensku á Íslandi?
Jóhannes B. Sigtryggsson, rannsóknardósent á málræktarsviði Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89717
Hægt er að skipta jökulhlaupum í fimm gerðir eftir uppruna.
- Hvernig eru jökulhlaup flokkuð eftir uppruna?
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89724
Undanfarin ár hefur verið gerður fjöldi rannsókna á getu gervigreindar til að þýða yfir á íslensku.
- Er gervigreindartækni líkleg til að geta þýtt námsefni fyrir börn svo vel sé?
Steinþór Steingrímsson, rannsóknarlektor í máltækni við Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, svarar þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89702
- Af hverju enda íslensk eftirnöfn karla á -son en ekki -sonur?
Guðrún Kvaran svarar þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=89597
diesel, að morsa, galvanisering, vatt, amper, þrándur í götu, hnallþórur, sæmundur í sparifötunum, halldór, guttormur, gróusaga, þórðargelði, grettistak og bessaleyfi
- Hvaða orð í íslensku eiga uppruna í mannanöfnum?
Ellert Þór Jóhannsson, rannsóknarlektor á Árnastofnun, fer yfir málið.
- Hvernig tala menn reiprennandi?
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88518
Guðrún Kvaran svarar því.
#vísindavefurinn #vísindavefur #reiprennandi
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=87833
Með hækkandi aldri, sérstaklega eftir sextugt, verða lífeðlisfræðilegar breytingar á líkamanum, hann þarfnast færri hitaeininga vegna breyttrar líkamssamsetningar og minni efnaskiptahraða, en næringarefnaþörfin helst nánast óbreytt.
- Hvað þarf eldra fólk helst að hafa í huga varðandi mataræði og þyngdarstjórnun?
Ólöf Guðný Geirsdóttir, prófessor í næringarfræði við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85353
Í líffræði er yfirleitt ekki talað um að lífverur hafi ákveðinn tilgang. Bambus hefur til dæmis ekki þann tilgang að vera fæða fyrir pöndur, býflugur urðu ekki til bara til að frjóvga blóm, og tilgangur ljóna er ekki að halda niðri stofnstærð grasbíta.
Guðjón Smári spyr: Hvaða tilgangi þjóna marglyttur?
Jón Már Halldórsson líffræðingur svarar.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88646
Sögnin að bifa merkir ‘hræra, hreyfa, hagga’ og þekktist þegar í fornu máli. Miðmyndarsögnin bifast merkir ‘hreyfast’ og í fornu máli að ‘skjálfa af ótta’. Hvorugkynsorðið bif merkir ‘hræring, það að bifast’.
- Hvað er þetta bif- í bifreið?
Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88370
Hvítháfar veiða með því að grípa eða ráðast á bráð sína, rífa úr henni stykki og gleypa. Tanngerðin er algjörlega aðlöguð þessari fæðuöflun. Rannsóknir hafa leitt í ljós að lögun tannanna breytist á lífleiðinni og endurspeglar það hvernig fæðuval breytist eftir því sem dýrin stækka.
- Hvað eru tennur í hvítháfum stórar?
Jón Már Halldórsson líffræðingur svarar því.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=65367
- Fá hákarlar aldrei krabbamein og getur brjósk úr þeim læknað sjúkdóminn?
Valgerður Jakobína Hjaltalín, nýdoktor á Heilbrigðisvísindasviði HÍ, svarar því og fer ofan í saumana á algengri mýtu um hákarla og krabbamein.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88701
- Hvar geta jökulhlaup orðið á Íslandi?
Þessari spurningu er einfaldast að svara með því að birta kort sem sýnir þau svæði á Íslandi þar sem jökulhlaup vegna jarðhita og eldsumbrota hafa farið yfir á seinustu 10.000 árum. (Sjá kort í svarinu).
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=55251
Flest dýr hafa tvíhliða samhverfu, en það þýðir að hægri og vinstri hliðin eru spegilmyndir hvor af annarri, að minnsta kosti hvað ytra byrði varðar. En elstu dýr á jörðinni, svampar, eru ekki samhverfir, og einnig finnast dýr með aðra byggingu, samanber geislasamhverfu eða hringsamhverfu.
- Hvernig þróaðist samhverfa í dýraríkinu?
Arnar Pálsson, erfðafræðingur og prófessor í lífupplýsingafræði við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=20038
Við bestu mögulegu aðstæður getur almyrkvi varað í um sjö og hálfa mínútu á einum stað. Lengd hans ræðst fyrst og fremst af tvennu: stærð alskugga tunglsins og hraðanum sem skugginn fer yfir yfirborð jarðar.
- Hversu lengi getur almyrkvi varað á einum stað?
Matthias Baldursson Harksen, doktorsnemi í kennilegri eðlisfræði við HÍ, svarar því.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88692
Sólmyrkvar munu ekki hverfa alveg í fyrirsjáanlegri framtíð. Almyrkvar munu hins vegar einhvern tímann hætta að verða á jörðinni.
- Hætta sólmyrkvar einhvern tímann að sjást á jörðinni?
Matthias Baldursson Harksen, doktorsnemi í kennilegri eðlisfræði við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=87988
Örstutta svarið við spurningunni er: Sennilega er hægt að framleiða hrafntinnu úr ríólít-dufti en til þess þyrfti að minnsta kosti háhitaofn.
Sveinn Jökull Stefánsson vildi fá svar við þessu: Er hægt að framleiða eigin hrafntinnu án þess að nota eldgos?
Sigurður Steinþórsson, prófessor emeritus, svarar.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88693
Því hefur verið haldið fram að fjöldi þeirra tegunda sem á eftir að lýsa og greina í jarðvegi séu fleiri en allar þær tegundir sem þrífast ofanjarðar.
- Hvaða lífverur finnast í jarðvegi?
Ólafur Arnalds, prófessor emeritus, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88677
Tvær rætur liggja að evrópskum reikningsbókum. Annars vegar voru fræðirit, theoretica, rituð á latínu, samskiptamáli miðalda. Hins vegar urðu til hagnýtar bækur fyrir kaupmenn, practica, ritaðar á móðurmálinu, fyrst á Ítalíu þar sem þær nefndust libri di abbaco.
- Hvaða fyrirmyndir eru að evrópskum reikningsbókum?
Kristín Bjarnadóttir, prófessor emerita, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88694
Víða um heim, ekki síst á þurrlendissvæðum og þurrum svæðum jarðar, er að finna lífræna jarðvegsskán (e. crust, soil crust, biocrust), sem gerð er af fléttum, blágrænuþörungum, mosum og fleiru. Skán þessi hefur afar mikil áhrif á jarðvegsyfirborðið og vistkerfi.
Ólafur Arnalds, prófessor emeritus, svarar spurningunni Hvað er jarðvegsskán og af hverju er hún svona mikilvæg?
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=80575
Jónas Hallgrímsson lést í Kaupmannahöfn í maí 1845 og var lík hans grafið í kirkjugarði þar. Rétt um öld síðar voru leifar skáldsins grafnar upp, fluttar til Íslands og síðan grafnar á ný í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum.
Snæbjörn Pálsson, prófessor í stofnlíffræði við HÍ, svarar spurningunni:
- Geta nútímavísindi sagt til um það hvort bein sem grafin eru á Þingvöllum séu í raun og veru af Jónasi Hallgrímssyni?
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88683
Útfjólubláu ljóseindirnar í sólarljósinu búa að nægri orku til að brjóta niður mörg litarefni í smærri sameindir og breyta þannig litaáferð spegilflatarins.
- Af hverju dofna og upplitast litir á hlutum sem eru lengi í sólarljósi?
Ari Ólafsson, dósent emeritus í eðlisfræði við HÍ, svarar því.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88541
Súsanna Rós spurði: Hvaðan kemur orðatiltækið „að berja sér á brjóst“ og hver er merking þess? Ég hef alltaf haldið að þetta þýddi að hreykja sér og berja á brjóst eins og górillur gera, en svo virðast aðrir skilja þetta orðatiltæki sem að barma sér. Hvort er rétt?
Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88567
Allt í steik!
- Hvað kemur steik málinu við þegar „allt er í steik“?
Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85007
Neðansjávarhryggurinn frá Austur-Grænlandi um Ísland til Færeyja og Bretlandseyja er „afurð“ möttulstróksins sem nú er undir Íslandi.
- Hefur einhvern tíma verið hægt að ganga um landbrú frá Íslandi til meginlandanna?
Sigurður Steinþórsson, prófessor emeritus, svarar því.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88690
Hér er verið að vísa til þess að ýmis íslensk fyrirtæki gera upp rekstur sinn og efnahag í annarri mynt en íslenskri krónu, til dæmis dollar eða evru.
- Hvað er átt við þegar sagt er að íslensk fyrirtæki flýi krónuna og hvað felst í því?
Gylfi Magnússon, prófessor í hagfræði við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88382
Sennilega hafa Íslendingar, Norðmenn, Svíar og Danir allir talist meðal Væringja ef þeir bjuggu í Rómarveldi og þá oftast sem hermenn í her Rómarveldis.
- Voru allir væringjar íslenskir?
Sverrir Jakobsson, prófessor í miðaldasögu við HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=14955
Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu - í um 1800 m hæð.
- Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?
Helgi Björnsson, prófessor emeritus í jöklafræði, svarar spurningunni og sýnir hvar flugvélin mun koma upp eftir 25 km ferð frá slysstað. Það gæti tekið nokkur hundruð ár.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88514
Orðið er tökuorð úr fornensku biscop, bisceop, ættað úr latínu episcopus sem aftur tók orðið úr grísku epískopos.
- Hvenær og af hverju breyttist ritháttur á „byskup“ í „biskup“?
Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=86962
Stutta svarið er „þegar varmaólga í möttli jarðar, og þar með landrek, hættir.“
Gestur Kristmundsson vildi fá svar við þessari spurningu:
- Hvenær klárast hraunið innan úr jörðinni?
Sigurður Steinþórsson fer yfir málið.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88641
Þar sem þekkingu og hugsun er miðlað með orðum tungumálsins hefur orðaforði nemenda í tungumáli skólans sterk, skýr og bein áhrif á það hvernig þeim gengur í námi, í öllum námsgreinum.
- Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88663
Hantaveirur valda oftast tveimur sjúkdómsmyndum í mönnum: blæðandi hitasótt með nýrnaheilkenni og hantaveiru-lungnaheilkenni.
- Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru?
Jón Magnús Jóhannesson, læknir og rannsakandi, og Magnús Gottfreðsson, prófessor í læknisfræði við HÍ, sérfræðingur í smitsjúkdómum, svara spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88660
Hantaveirur eru ætt að minnsta kosti 40 veira sem finnast um allan heim, meðal annars í Skandinavíu. Talið er að meira en helmingur þeirra geti valdið sjúkdómi í mönnum.
- Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær?
Jón Magnús Jóhannesson, læknir og rannsakandi, og Magnús Gottfreðsson, prófessor í læknisfræði við HÍ, sérfræðingur í smitsjúkdómum, svara spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88586
Nafnorðið betrungur merkir ‘sá sem er betri en einhver annar’. Orðið er fremur sjaldgæft og heyrist helst í orðunum föðurbetrungur og móðurbetrungur.
- Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur?
Guðrún Kvaran svarar þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88640
Hundruðir rannsókna frá síðustu aldamótum hafa aukið þekkingu á því hvernig best er að haga lestrarkennslu. Margsannað er að hægt er að koma í veg fyrir lestrarvanda hjá meginþorra barna.
- Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar því.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88638
Fjölmargar rannsóknir hafa sýnt fram á að tungumál skólans leikur lykilhlutverk í öllu námi. Þegar börn auka þekkingu sína, færni og visku í gegnum skólaárin, auka þau jafnt og þétt færni sína í tungumálinu.
- Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88557
Einar Gunnar spurði: Hver er uppruni hugtaksins í stjórnmálum um „smjörklípu“ og hvernig kom það til?
Guðrún Kvaran svarar því.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88520
Silfurskottur halda sig yfirleitt á nokkuð láréttu yfirborði en þær geta auðveldlega klifrað upp hrjúfa og jafnvel málaða veggi þótt þær fari ekki eins hratt yfir þar og til dæmis á gólfi.
Auður spurði: Geta silfurskottur klifrað?
Jón Már Halldórsson líffræðingur svarar.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88381
Í Laxdæla sögu er sagt frá Bolla Bollasyni og dvöl hans í Austurvegi. Þar kemur fram að Bolli hafi ferðast til Miklagarðs (Konstantínópel) frá Danmörku: „Hann var litla hríð þar áður hann kom sér í Væringjasetu.“
- Hver var fyrsti íslenski væringinn?
Sverrir Jakobsson, prófessor í miðaldasögu við HÍ, svarar þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88589
Gögn sem höfundur þessa svars hefur fengið frá Yann Kolbeinssyni líffræðingi sýna að margar helstu tegundir farfugla sem hér verpa, koma nú marktækt fyrr til landsins en áður.
- Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?
Jón Már Halldórsson líffræðingur svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88605
Gagnreyndar (sannreyndar) kennsluaðferðir eru þær kallaðar sem búið er að rannsaka margoft, með vísindalegum aðferðum, með tilrauna- og samanburðarhópum.
- Anna spurði: Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar spurningunni.
#vísindavefurinn #vísindavefur #gagnreyndar #kennsluaðferðir
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88380
Í Morkinskinnu, íslensku sagnriti um Noregskonunga frá um 1220 er sagt að í Konstantínópel á dögum Haralds harðráða hafi verið „fjöldi ... Norðmanna, er þeir kalla Væringja.“, líkt og orðið sé ekki vel þekkt á þeim tíma.
- Hvað gerðu væringjar, voru þeir stétt eða þjóð?
Sverrir Jakobsson, prófessor í miðaldasögu við HÍ, svarar þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88623
Hormússund er mjótt sund á milli Persaflóa og Ómanflóa. Það er eina tenging Persaflóa, og flestra ríkjanna sem þar liggja, við opið haf.
- Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt?
Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir landfræðingur svarar spurningunni.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=87545
- Hví er „hví“ ekki notað lengur?
Hafsteinn Óskar sendi Vísindavefnum þá spurningu og Guðrún Kvaran svarar.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88401
Jöklar í heiminum eru á miklu undanhaldi. Þeir rýrna og þar með breytist þyngd þeirra, bráðnun jökulíss veldur því að massi flyst frá jöklum sem vatn og rennur til sjávar. Þegar það gerist má búast við að landhæð breytist.
- Hversu mikið mun land rísa við Grænland ef jökullinn þar bráðnar?
Freysteinn Sigmundsson og Páll Einarsson svara þeirri spurningu.
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88601
- Er eitthvað um að semja þegar ríki gera aðildarsamning við ESB?
Margrét Einarsdóttir, prófessor við lagadeild HR, svarar þeirri spurningu.