#ivan-vukosavljevic — Public Fediverse posts

Ivan Vukosavljević celebrates the birth of his daughter

In 2024, Ivan Vukosavljević released his CD Slow Roads with eight  works for organ solo. On his new album, a mind in the heart, the composer presents as many compositions for solo piano. In the CD booklet, we read that for a long time he could not relate to this ‘non-malleable instrument’ because of his preference for unusual timbres and harmonies.

Vukosavljević writes that in recent years, he has ‘relearned to appreciate traditionally conceptualized harmony’, whereupon ‘the piano in my apartment suddenly transformed from a piece of decorative furniture into a vessel of a new music within me’.

The eight piano pieces were written at a time when he became a father for the first time, which was ‘the most impactful event in my life so far’. He also embraced the ethos of the Orthodox Christian faith and its hymns, and experiences raising his daughter as ‘the highest spiritual confirmation of it’.

Love born from humility

The album is named after the first track, a mind in the heart (all titles are written in lowercase), a phrase he has carried with him for years. It describes the love he feels for his daughter, ‘born out of ‘humility’, which he sees as ‘a precondition for any spiritual endeavour’.

The piano opens with low, calm chords, which gradually shift to the treble and become louder and more dissonant. A low drone anchors the whole to the earth. The drone returns in the following tracks and is reminiscent of the low, sustained basses that are so characteristic of Orthodox chant.

In a citadel, the music becomes more melodious, with swirling motifs in the upper register against solid chords in the lower register. Here, too, the volume increases, the texture becomes fuller and the whole gradually shifts towards the treble.

Serbian Orthodox hymn

Ninia sili is a reinterpretation of an existing Serbian Orthodox hymn. A slow, dreamy melody in the upper register is contrasted with rapid turmoil in the lower register. Two themes seem to intertwine, like two parallel worlds.

In the other tracks, Vukosavljević develops a different element each time, but the overall tempo remains slow and rubato. This again betrays the affinity with Orthodox (and Gregorian!) chant, in which human breath determines the length of the phrase. The gradually rising and falling melodies are equally characteristic of this ancient music. Without exception, they are very accessible, but never ingratiating. 

These eight compositions are like études. Joana Gama performs them with great empathy, as if she herself were meditating. Her playing is transparent and reflective, the recording warm and spacious. Partly due to the predominantly modal nature of the music, the album exudes a soothing calm. One can imagine that Vukosavljević’s daughter thrives on this.

https://youtu.be/KXTmEUnGlog

Slow Roads by Ivan Vukosavljević: a loving ode to the organ

Recently the new music label Elsewhere Music released the CD Slow Roads with eight organ pieces by Ivan Vukosavljević (1986). I got to know the Serbian/Dutch composer in 2017, when I interviewed him prior to the opening concert of the Gaudeamus Music Week, as one of the five nominees for the Gaudeamus Music Award. Although his piece Atlas Slave did not make it to the finish line (Aart Strootman won), it did attract attention: ‘In Atlas Slave, Ivan Vukosavljević builds a hypnotic sound world from a guitar played with a bow’, I opined at the time.

Vukosavljević studied composition at the University of Arts in Belgrade and the Royal Conservatoire in The Hague, where he has lived and worked since 2014. He has composed pieces for the Gaudeamus Music Week, Orkest de Ereprijs and Ensemble Klang and won the Amsterdam Marimba Weekend Composition Prize in 2022 with The Ladder. ‘With very modest means and simple instrumental parts, the composer builds maximum musical effect,’ wrote one critic.

It’s an apt description of Vukosavljević’s style, which often combines electronics with physical instruments. He likes to work with a minimum of material and shares a fascination for timbre with many of his contemporaries. This is certainly true of the recently released CD Slow Roads with eight works for organ recorded in churches in the northern Netherlands. His text in the CD booklet seems to be a blueprint of his own composing. He describes our country as a ‘seemingly endless pastoral landscape. Meadows and farmland stretching in the long distance. An occasioanl church tower in the distance’.

According to Vukosavljević, the further north you travel, the emptier and quieter it becomes. Precisely in this stillness he found the five churches in which the CD was recorded. Each has an organ in meantone tuning, with the fifths tuned slightly lower so that the thirds sound purer. The resulting compilation is a beautiful amalgam of compositions exploring the possibilities of the diverse organs in slowly shifting patterns.

The CD opens with The Ladder, recorded on the organ constructed by an anonymous builder in 1531 in the Mariakerk of Krewerd. Organist Lise Morrison sets slowly descending melody lines against stacks of dissonant harmonies. Eventually, we seem to end up in an abyss with tones so low that all we hear is a deep pulsing growl. Compelling and meditative.

We recognise this descending tendency in several pieces. Like in When You Are Able to Become the Patterns of the Earth, played by Tineke Steenbrink on the organ built by Theodorus Faber in the Jacobuskerk in Zeerijp in 1651. Here, however, the underlying surface is more agile and the reflective atmosphere is pierced outbursts that recall the whining sounds of a bagpipe.

Steenbrink also performs Echo (After Sweelinck) on the organ built by Hendrick and Johannes Huys in the Antoniuskerk in Kantens in 1661. Shrill harmonies and diatonic motifs change colour in constantly shifting registers. The simple, sing-along melodies most closely resemble common church organ themes.

Although Vukosavljević does not deploy electronics this time, his eight sound explorations do create that impression. Sharp, squeaking, scraping, vibrating and other indeterminate sounds are contrasted with ultra-low, subwoofer-like roaring, formed by unearthly vibrations that may not be perceptible to all.

Vukosavljević clearly nurtures a great love for the organ. Together, the eight pieces constitute a beautiful set of etudes, forming one extended ode to the organ’s unprecedented richness of sound. Slow Roads is a welcome acquisition for any organ lover.

https://www.youtube.com/watch?v=7ooOwaMm73Y&ab_channel=IvanV

#AartStrootman #GaudeamusAward #IvanVukosavljevic #TinekeSteenbrink #WhenYouAreAbleToBecomeThePatternsOfTheEarth

Aart Strootman wins Gaudeamus Award #Gaud17

On Sunday 10 September the Gaudeamus Award for composers under 30 was granted to the Dutch guitarist, composer and instrument designer Aart Strootman (1987) in TivoliVredenburg, Utrecht. The jury, consisting of Joe Cutler, Christopher Trapani and Mayke Nas, chose him from the 5 nominees who had passed their first selection.

For this year’s edition 288 scores were handed in, from 36 different countries. The Gaudeamus Award consists of a commission of € 5000 for a new piece to be premiered in the next Gaudeamus Muziekweek. Strootman’s fellow nominees were the Americans Chaz Underriner, Ethan Braun and Sky Macklay, and the Serbian Ivan Vukosavljevic.

The jury comments on Strootman: ‘An artist who sees no boundaries between performing, composing, improvising, and designing instruments. He’s a complete original, whose sonic invention is an inspiration and who approaches composition with a remarkable freshness, reinventing the sound of each instrument within an ensemble down to the finest detail. A performer, an improviser, an inventor and a unique composer.’

Strootman was happily surprised: ‘I hadn’t expected to win the prize, I’m very honoured.’ Asked what he had in mind for the commission, he answered: ‘I don’t know yet. I’m immersed in writing a new piece for the Bang on a Can All Stars at the moment, for the upcoming November Music Festival. I’m going to concentrate on that and work very hard. – But first I’m going to have a stiff drink.’

Like last year, the jury selection betrayed a predilection for composers focussing on sound and texture. From the jury report we learn that Underriner ‘shows extreme attention to detail’; Braun writes ‘beautifully poised music’; Vukosavljevic ‘understands the physicality of sound’, while Macklay ‘finely balances process and intuition’.

However enchanting their works may be, of the 5 composers Macklay seems to be the only who dares surprise us with outright recognizable melodies and rhythms. She also likes to poke fun at tradition, as in her contageous Many Many Cadences for string quartet.

Insomnio performing Ballet Mécanique TivoliVredenburg 10-9-2017 (c) Herre Vermeer

With her spunk Macklay comes closest in spirit to ‘Bad boy of music’ George Antheil, whose Ballet Mécanique sparked off the afternoon. It got a dazzling performance by the Utrecht based ensemble Insomnio under the baton of Ulrich Pöhl.

This high energy piece for percussion, sirens, electric bells, (player) piano’s and airplane propellers is a modern classic. Antheil wrote it in 1924, combining the machine-like roar of the futurists with Stravinskian ostinati and repetitive motifs that pre-echo the minimalists. Pöhl and his musicians blew the roof off TivoliVredenburg and got a thunderous applause.

One would wish young music pioniers would venture further into unmapped territories. Exploring the physicality of sound and the effect of layering chords may lead to hypnotizing, meditative textures, but the overall soundworld becomes so similar you can hardly tell one composer from another. Hopefully next year’s jury will have more ear for truly original voices and select a wider variety of styles, so a new Antheil will not be overlooked.

#AartStrootman #ChazUnderriner #EthanBraun #GaudeamusAward #GeorgeAntheil #Insomnio #IvanVukosavljevic #SkyMacklay

Gaudeamus Muziekweek: de piep-knor definitief voorbij?

De Gaudeamus Muziekweek lijkt het stadium van doorwrochte, maar publieksonvriendelijke ‘piep-knor’ definitief achter zich te hebben gelaten. Het gerenommeerde festival voor nieuwe muziek brengt in vijf dagen tijd 129 composities uit 32 landen. Asko|Schönberg en Cappella Amsterdam trapten woensdag 6 september af met een bonte variëteit aan stijlen. Hiermee was het openingsconcert een graadmeter van wat modernemuziekliefhebbers tot en met zondag kunnen verwachten.

De voor de Gaudeamus Award genomineerde Sky Macklay (VS, 1988) schildert in White/Waves met ruis- en sisklanken een imposant beeld van machtige oceaangolven. Jan-Peter de Graaff haakt in Rimpelingen voor cello en ensemble onbekommerd aan bij traditionele harmonieën en melodieën. De Rus Alexander Khubeev, winnaar van Gaudeamus Award 2015 kiest in The Codex of Thoughtcrimes juist voor het andere uiterste.

Bijna geen instrument klinkt zoals we het gewend zijn en de zangers uiten hun ‘gedachten die door anderen als misdaden worden gezien’ door wc-rollen. Het vervormde gekreun en gepiep lijkt wel wat op de manier waarop walvissen met elkaar communiceren. Gaandeweg ga je snakken naar een ‘gewone’ toon. Muzikaal is dit Russische Carnaval des animaux misschien niet helemaal overtuigend, maar geestig en aansprekend is het wel.

Timbre en eenvoud

Voorafgaand aan dit concert sprak ik met de vijf genomineerden, Sky MacKlay; Ethan Braun (VS, 1987); Ivan Vukosavljevic (Servië, 1986); Aart Strootman, (Nederland, 1987) en Chaz Underriner (VS, 1987). Hoe verschillend de jonge muziekpioniers ook zijn, zij delen een fascinatie voor timbre en werken graag met een minimum aan materiaal.

In Brauns Discipline produceren vier gitaren in dezelfde, afwijkende stemming, een complex weefsel aan boventonen. Ivan Vukosavljevic bouwt in Atlas Slave een hypnotiserende klankwereld vanuit een met strijkstok bespeelde gitaar. MacKlay presenteert in Many Many Cadences voor strijkkwartet een geleidelijk in glissandi uiteenvallende reeks cadensen.

Herwaardering muziektraditie

Tijdens de concerten op donderdag van de Australische cellist Alistair Sung en ensemble IEMA bleek hoezeer jonge componisten de muziektraditie weer omarmen. De Amerikaanse Caroline Shaw (1982) baseerde In manus tuas voor cello solo op het gelijknamige motet van Thomas Tallis. Zij verweeft sonore flarden oude muziek organisch met moderne, meer industriële klanken. Het stuk werd stijlvol uitgevoerd door Sung.

De Japanse Yukiko Watanabe (1983) deconstrueert Bachs Goldberg Variationen in Nue voor piano en ensemble. De pianist vertolkt – hortend en stotend – het origineel, als een schim gevolgd door een koto en een onder de vleugel gezeten klarinettiste. Een slagwerker bespeelt een bloempot en projecteert vergeelde vakantiekiekjes. – Een mooi zinnebeeld van onze langzaam vervagende herinneringen, aan Bachs muziek en ons eigen verleden.

De Schotste Genevieve Murphy (1988) figureerde zelf als verteller annex zangeres in Squeeze Machine, geïnspireerd op het leven van haar autistische broer. In dit theatrale stuk debiteert zij met uitgestreken gezicht surrealistische teksten over de door angst en eenzaamheid gekwelde ‘Artuur’. Diens in zichzelf gekeerde personage wordt geregeld opgeschrikt door lawaaiige opnames uit een overvolle kroeg, waar accordeon- en doedelzakmuziek wordt gespeeld. Het vermakelijke stuk werd perfect en in opperste concentratie uitgevoerd door het IEMA Ensemble, een academie voor jonge musici van Ensemble Modern.

Apocalyptische smeekbedes

Klapstuk van de donderdag was de wereldpremière van Lacrimosa voor zeven violen van de Oekraïens-Nederlandse componist Maxim Shalygin (1985). Hij had zich altijd afgevraagd waarom het traditionele Requiem maar één lacrimosa bevat, de smeekbede van zondaars om mededogen en eeuwige rust. ‘In mijn beleving is dit deel het magische brandpunt waarin alle belangrijke ideeën samenkomen’, schrijft hij in een eigen toelichting. ‘Misschien daarom is het steevast ook het mooiste deel: vol gevoelens van pijn en catharsis. Langzaam maar zeker vormde zich bij mij het plan ook zelf een soort requiem te componeren.’

Dat werd Lacrimosa, or 13 Magic Songs. Shalygin dirigeerde zelf de zeven violisten van het mede door hem opgerichte ensemble Shapeshift. Lichtvoetige, elkaar innig omstrengelende motieven (‘Light’), omineus gezoem (‘Insects’) en verwoed over de snaren kolkende arpeggio’s (‘Stream’) worden afgewisseld met momenten van pure, etherische schoonheid (‘Lullaby’), driftige pizzizati (‘Rain’), gierende glissandi (‘Sirens’) en furieus wapengekletter (‘Prayers’).

Shalygin voert ons door een scala aan emoties, waarin gevoelens van wanhoop, vrees en woede overheersen; de apocalyps is nooit ver weg. De op blote voeten spelende musici leken met hun woest bewegende lijven en armen soms onder hun zware taak te bezwijken. Hun totale overgave droeg sterk bij aan een enerverende luisterervaring.

Lacrimosa werd gecomponeerd in opdracht van de Gaudeamus Muziekweek. Het festival heeft de afgelopen jaren het accent verschoven naar communicatieve muziek en merkbaar meer aansluiting gevonden bij een algemeen publiek; de concerten van Sung en IEMA waren goeddeels uitverkocht.

Of met Shalygins intense, tot het hart sprekende Lacrimosa voorgoed een punt wordt gezet achter de academische ‘piep-knor’, zal nog moeten blijken, maar de teerling is geworpen. Na afloop van het concert werd het publiek gevraagd een cd-uitgave van Lacrimosa werk te helpen realiseren via Voordekunst. Mijn advies: doen!

De Gaudeamus Muziekweek loopt nog tot en met zondag 10 september. Dan wordt ook de winnaar van de Gaudeamus Award 2017 bekengemaakt.