#antikensammlung — Public Fediverse posts

Im achten Artikel der neuen #ZBLG befasst sich Claudius Stein mit dem #Augsburger Fürstbischof Johann Egolph von Knöringen (1537-1575) und besonders mit seiner #Antikensammlung und deren Nachleben. Diese wurde 1573 der Universität #Ingolstadt gestiftet, ist aber heute großteils verloren.

Een Etruskisch graf

Of ik niet eens wat aandacht aan de Etrusken kon besteden. Tja. Eigenlijk best een goed idee, want ik heb nog niet zo vaak over hen geblogd. En als ik het dan doe, is het vaak om te benadrukken dat ze helemaal zo geheimzinnig niet zijn als wel wordt gedacht. Archeologisch zijn ze een vrij gewone Italische cultuur en de taal is minder raadselachtig dan publiciteitsgeile wetenschappers doen voorkomen. We weten niet in welke taalfamilie het Etruskisch past, dat is het voornaamste probleem.

Maar goed, de Etrusken komen er op deze blog inderdaad bekaaid van af en ik heb een plan voor de lange termijn om nog eens te bloggen over de boeken Zes tot en met Tien van Titus Livius, die daarin beschrijft hoe Rome Italië aan zich onderwerpt. Zeg maar de periode tussen de inname van Rome door de Galliërs in 387 v.Chr. tot en met de beslissende veldslag bij Sentinum in 295 v.Chr. Ik heb die boeken ooit, toen ik me voorbereidde op mijn VWO-eindexamen, vertaald en heb er altijd een zekere liefde voor gehouden. Dit is echter een langetermijnplan voor ná de reeks over Caesar, die, zoals u al vermoedt, tot minstens 15 maart 2026 zal doorgaan. En nog wat langer.

Ter zake. Ik zei al dat de Etrusken archeologisch eigenlijk een vrij gewone Italische cultuur zijn. In de zevende, zesde eeuw vonden ze, zoals zoveel anderen, aansluiting bij de grote Mediterrane handelsnetwerken. Ze hadden ijzer, lood, zink en koper in de aanbieding – een van de toenmalige mijnen heet nog steeds Colline Metallifere, “metaaldragende heuvels”. Er ontstond een puissant rijke elite, die het bij een uitvaart breed liet hangen.

Tomba del Triclinio

Bij de stad Tarquinia, honderd kilometer ten noordwesten van Rome, zijn diverse grafvelden te zien: soms grafheuvels, soms grafkamers. De interessantste dateren uit het eerste kwart van de vijfde eeuw – de datering is niet helemaal onomstreden – en een van de allermooiste staat bekend als de Tomba del Triclinio, het “graf van de dinerkamer”. Er zijn daar schitterende wandschilderingen te zien van de maaltijd die bij de uitvaart heeft plaatsgevonden.

Op het plaatje hierboven ziet u de familie rechts aanliggen. Een muzikant speelt op een diaulos, een kat zit achter een kip aan. Dit is een van de eerste Europese afbeeldingen van het dier, en het documenteert dat de eerste katten (Felis silvestris silvestris) een vlekkenhuid hadden. Onze katten (Felis silvestris lybica) stammen af van een andere ondersoort, die in de Late Oudheid is geïntroduceerd. Middenin zien we de gasten dansen in het bos of een park. Een kat klimt in een boom, maar de vogels zijn al opgevlogen; er is een kruik wijn, dus het is een vrolijke uitvaart geweest. Links zien we een jonge man afstijgen van zijn paard.

Op het plafond is boven de afstijgende ruiter nog een kat te zien, al lijkt hij wat op een luipaard. De twee andere katachtigen doen echter typische kattendingen, dus ik vermoed dat ook dit een kat voorstelt.

Carlo Ruspi

Maar deze foto’s tonen, zoals u al vermoedde, niet het verbleekte origineel. Ze zijn kort na de Tweede Wereldoorlog, toen de Italiaanse archeologen (als reactie op de eenzijdige fascistische aandacht voor het Romeinse Rijk) zich richtten op het vroegste Italië, in veiligheid gebracht en tegenwoordig te zien in een lokaal museum. Maar de schade was er ook in 1948 al. De frisheid van de oorspronkelijke kleuren is voorgoed verdwenen.

Kort na de ontdekking van de Tomba del Triclinio in 1830 maakte de Italiaanse schilder Carlo Ruspi (1798-1863) echter tekeningen, schaal één op één. Terwijl het origineel bleker en bleker werd, kunnen we dankzij Ruspi’s werk de schitterende kleuren nog ervaren. Wat u hier ziet, is de reconstructie in de Antikensammlung in München.

[Dit was het 481e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]

Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u een van mijn boeken kopen (en lezen), zoals Goden en halfgoden. Of kom een cursus doen. Of doneer. U kunt deze blog ook volgen via het Whatsapp-kanaal.

#Antikensammlung #CarloRuspi #kat #München #Tarquinia #TombaDelTriclinio

Bilingue

Op het moment dat u dit leest, zwerf ik door Parijs. Zoals u weet wisten de middeleeuwse theologen van de Sorbonne al dat de lieve God Parijs heeft geschapen als tegenwicht voor het universum, dat immers bot en bruut is. En het is een belangrijke wijsgerige kwestie, besproken door de filosofen in het Quartier Latin, waarom mensen, terwijl Parijs toch bestaat, ergens anders willen wonen. Wat ik maar zeggen wil: ik heb wel iets beters te doen dan bloggen.

Dus een plaatje. Het bovenstaande. Deze vaas – technisch: een hydria, die water bevatte – komt niet uit het Louvre, zelfs niet uit Parijs, maar uit de Antikensammlung te München. Op de schouder zien we van links een strijdwagen aan komen rijden; als u goed kijk ziet u dat de rechter strijdwagen rechtsomkeert maakt. De krijger middenin lijkt zich ook uit de voeten te willen gaan maken, al kijkt hij de naderende vijand nog wel aan.

Op de buik van de amfoor herkennen we de god Dionysos, die een drinkhoorn overhandigt aan Ariadne. Aan weerszijden staan satyrs. Het is allemaal wat klungelig geschilderd; de dynamiek die we bovenaan zien, is onderaan afwezig. Als u het verband weet tussen schouders en buik, mag u het me via de reageerpanelen laten weten, want ik heb geen idee.

Het leuke is de tegenstelling. Op de schouder van deze kruik zijn de figuren zwart tegen een rode achtergrond, op de buik hebben we rode figuren tegen een zwarte achtergrond. Een jargon: zwartfigurig en roodfigurig. Het eerste dateren we in de zesde eeuw v.Chr., het tweede in de vijfde eeuw v.Chr. En deze kruik uit München toont de overgang. De schilder was handiger met zwartfigurige dan met roodfigurige afbeeldingen, maar probeerde het toch eens. De kruik is gevonden in de Etruskische stad Vulci, en moet rond 510 v.Chr. zijn gemaakt.

Kunsthistorici noemen kruiken als deze, waarin twee stijlen tegelijk zijn gebruikt, een bilingue. Dat betekent letterlijk “tweetalig”, maar twee stijlen – vooruit, we moeten het maar niet verkeerd rekenen. Ik heb wel wat beters te doen dan mopperen. Ik ga eens naar het Louvre, kijken of ze ook daar een bilingue hebben.

[Dit was het 471e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]

Ik organiseer in het voorjaar van 2025 een reis naar de vernieuwde musea van Beieren. Door mee te gaan helpt u deze blog gratis te houden. Maar u kunt natuurlijk ook een van mijn boeken kopen (en lezen), een cursus doen, of doneren. U kunt de blog ook volgen via het Whatsapp-kanaal.

#Antikensammlung #Ariadne #bilingueVaasschilderkunst_ #Dionysos #GriekseVaasschilderkunst

Die Antikensammlung im #Schloss #Wilhelmshöhe
Diese #Antikensammlung ist für Fans der Antike sicherlich ein Ausflugsziel, welches man nicht missen sollte. Man kann hier #Skulpturen und auch #Keramiken bewundern - dies geht teils auch über den Schwerpunkt #Antike hinaus. Ein Blick nach #Kassel:
https://buff.ly/4feeaI1

At the Altes Museum in Berlin is a temporary exhibition 'Goddesses & Consorts' (Göttinnen & Gattinnen) which runs until 16 March 2025. I show here two depictions of the mythological figure Atalante. Both objects, the vase painting and the relief, show here fighting against the nobleman Peleus at funeral games of king Pelias. On both images the fight looks like a draw.

#altesmuseumberlin #antikensammlung #goetinnenundgattinnen #atalante #atalanta #greekmythology #fightingwomen

Vor 11 Jahren #OTD verstarb Elisabeth Rohde (1915–2013), klassische #Archäologin und #Direktorin der #Antikensammlung der Staatlichen #Museen zu Berlin.
Berlin war damals eine geteilte Stadt: Elisabeth Rohde wohnte im Westen, arbeitete aber im Osten, und überquerte fast täglich die Grenze.
Wir stellen ihr spannendes Leben heute im AktArcha-Blog vor: https://aktarcha.hypotheses.org/6329

Erbe will #Antikensammlung zurück: Martin-von-Wagner Museum in #Würzburg braucht 1 Million Euro https://www.br.de/nachrichten/bayern/erbe-will-antikensammlung-zurueck-museum-braucht-1-million-euro,UFfvtgT

Gestern hat Prof. Dr. Ruth Bielfeldt vom Münchener Zentrum für Antike Welten #MZAW an der Ludwig-Maximilians-Universität #LMU die Konferenz #ThePoeticsOfThingsPast in #Kiel mit einer Keynote über den Koloss von #Rhodos bereichert. Heute hält sie in der Kieler #Antikensammlung einen Vortrag über die Beleuchtung im Römischen Haus. Alle Infos: http://www.antikensammlung-kiel.de/veranstaltungen/vortraege.html

Das ist eine #Brillenfibel

Archäolog*innen mögen die besonders, weil die aus spiralförmig gedrehten Draht so gut einzuordnen sind. Sie stammen aus der Zeit 800-600 v. Chr. und sind damals sehr weit verbreitet. Diese #Fibel hier kommt aus #Griechenland. Sie ist ausgestellt in der #Antikensammlung in #Kassel, und da gibt es noch mehr zu entdecken:
https://www.miss-jones.de/2018/09/07/die-kasseler-antikensammlung-im-schloss-wilhelmshoehe/

NEU in #Arachne:

Dank einer Kooperation mit der Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg (#SPSG) kann nun auch die #Antikensammlung Carls von Preußen (1801-1883) im Berliner #SchlossGlienicke in der #iDAI.world online studiert werden:

https://www.dainst.org/-/antikensammlung-der-spsg-im-schloss-glienicke-digital-und-offen-verfugbar

2/2 ©Staatliche Museen zu #Berlin #Antikensammlung, Germany https://recherche.smb.museum/detail/677133/halbkugelf%C3%B6rmiges-golddrahtgeflecht-haarnetz?language=de&question=griechisches+Haarnetz&limit=15&controls=none&collectionKey=ANT*&objIdx=0

Die Kieler #Antikensammlung, geleitet von #ClusterROOTS-Mitglied Annette Haug, vereinbart mit dem italienischen Staat die Rückgabe von vier antiken Vasen, die seit den 1980er/1990er Jahren in der Kieler Sammlung waren. Sie waren zwar nach deutschem Recht legal erworben worden, stammen aber wahrscheinlich aus #Raubgrabungen. "Wir haben eine moralische Verantwortung, diese Stücke zurückzugeben“, erklärt Annette Haug. Die ganze Geschichte: https://www.uni-kiel.de/de/detailansicht/news/176-antikensammlung