#anneliesvanparys — Public Fediverse posts

Medea, Circe & Penelope get a voice of their own

Euripides immortalized Medea in his eponymous play, Homer recounted Circe and Penelope in his Odyssey. Throughout the centuries, their labelling of the threesome became ever more solidified. We regard Medea as a hysterical child murderer, Circe as a malicious witch and Penelope as a passive, eternally waiting wife. But do we do them justice, Tamar Brüggeman, organizer of the Wonderfeel summer festival, wondered. From 17-18 July the outdoor festival presents a different take in the production They Have Waited Long Enough.

At Brüggeman’s request, librettist Gaea Schoeters and author Natalie Haynes examined other possible interpretations of the classical heroines. They arrived at a change of perspective ‘simply by taking their stories seriously’. This alternative view took on musical form in three brand new compositions by as many female composers: Annelies van Parys (Medea), Aftab Darvishi (Circe) and Calliope Tsoupaki (Penelope). Each one set a text by Schoeters for the soprano Charlotte Wajnberg, the Carousel String Quartet and three soloists: Annelien Van Wauwe, clarinet; Rhaphaela Danksagmüller, duduk, and Osama Abdulrasol, qanun.

Thus, after two millennia, the mythological ladies finally get their a voice of their won. The three musical portraits premiered online on May 21 at the Festival of Flanders, in a coproduction with the aforementioned festival Wonderfeel, Lunalia, Antwerp Liedfest, Oranjewoudfestival, Mittelfest and November Music.

THE ANGUISH OF MEDEA

Annelies van Parys zooms in on Medea and begins and ends her piece with a lullaby, played by the clarinet. In contrast to the monster that many see in Medea, she feels empathy for her tragic fate. The sorceress from Colchis left her homeland to follow her lover to his native land. In this foreign environment, she was immediately swapped for another. Not out of bloodlust but out of pure love, she then kills their children : she wants to save them from the humiliation she herself suffered as an outsider.

In Schoeters’ libretto Medea lulls her children into a deadly sleep. Her tenderness and agony are beautifully expressed by the sweet cantilenas of the clarinet and the soprano’s swaying vocal lines, infused with abrasive multiphonics and grinding strings. Sliding tones, rustling sounds and resigned recitatives alternating with sudden, passionate outbursts from the singer, make Medea’s doubts and despair palpable.

THE LONELINESS OF CIRCE

The Iranian-Dutch Aftab Darvishi painted Circe’s portrait. We regard her as an evil witch who turned men into pigs, but Darvishi recognizes a fellow sufferer in her. Like the demigoddess exiled to an island, she knows the feeling of loneliness and displacement when a person must build a new life in unfamiliar territory. For the solo instrument, Darvishi chose the Armenian duduk, a double-reed instrument with a sweet melancholic sound that can also sound shrill and unpleasant.

The muffled tones of the duduk almost imperceptibly blend with the voice of the soprano, who mainly communicates her sad message on one single tone. In stark contrast to her apparent resignation are the rich, romantic harmonies of the strings, that sketch a carefree, Arcadian universe. The string players do make attempts at rapprochement, though, but the moment they lovingly try to absorb the ‘foreign’ instrument, the duduk wriggles free from their embrace with harsh, unpleasant shrieks.

Screenshot online premiere

THE POWER OF PENELOPE

The Greek-Dutch Calliope Tsoupaki portrays Penelope. For many years, Odysseus’ wife kept a pack of would-be lovers at bay by unravelling her fabrics at night. Because of its resemblance to a loom, Tsoupaki chose a qanun, an Arabian zither with a trapezoidal soundboard strung with three-stranded strings, played with a plectrum. With its heavenly tinkling treble and deep buzzing basses, the instrument beautifully symbolizes the layered character and mental prowess of Penelope.

Tsoupaki gives the rich sound of the qanun a prominent role. Sparkling ascending and ascending motifs and modal scales are embedded in sonorous harmonies and fierce tremoli in the strings, coupled with sweltering melismas from the soprano. Abundant drones and bent tones evoke an oriental atmosphere. Arpeggio’s and minimalist repetitions effectively call to mind the never-ending journey of Odysseus and the patient but sovereign waiting of Penelope.

DIGNIFIED OWN VOICE

Wajnberg’s agile, full voice, careful diction and empathic performance flawlessly bring the characters’ changing emotions to the fore, aided by immaculate performances of the three soloists and the ever alert Carousel String Quartet. Its four players combine symphonic allure with individual perfection. Natalie Haynes introduces each composition with an impassioned spoken narrative, but in her enthusiasm sometimes overestimates the listener’s craving for detail.

The production offers Medea, Circe and Penelope a worthy voice of their own. This was about time, for indeed: They Have Waited Long Enough!

You can value my review with a donation, through PayPal (friends option), or by transferring money to my bank account: T. Derks, Amsterdam, NL82 INGB 0004 2616 94. Many thanks!

#AftabDarvishi #AnneliesVanParys #CalliopeTsoupaki #GaeaSchoeters #NatalieHaynes #TamarBrüggeman #TheyHaveWaitedLongEnough #Wonderfeel

Operadagen Rotterdam: drie opera’s die je niet wilt missen

Vrijdag 12 mei begint de twaalfde editie van Operadagen Rotterdam. Het tiendaagse festival staat onder de titel Lost & Found in het teken van de actuele vluchtelingenproblematiek. Ik selecteerde drie opera’s van Calliope Tsoupaki, Annelies van Parys en Claron McFadden, sterke vrouwen die hierop reflecteren en wier werk het verdient gehoord (en gezien) te worden.

Vluchtelingenproblematiek

De vrees voor het onbekende is zo oud als de mens – verworvenheden worden gekoesterd, vreemdelingen met argusogen bezien. In hun zoektocht naar een ‘nieuw thuis’ verlaten velen hun vertrouwde wereld en steken letterlijke en symbolische grenzen over om elders een nieuw – en hopelijk beter – bestaan op te bouwen.

Durven we ons te begeven op onontdekt terrein? Komen we aan op de plaats van bestemming of raken we juist verdwaald? Zonderen we ons af van de rest van de wereld, of herkennen we onszelf terug in de vreemde ander? Dat zijn de vragen die de componisten Tsoupaki en Van Parys en de sopraan Claron McFadden stellen. Alle drie kozen een bijzondere invalshoek.

Calliope Tsoupaki: Fortress Europe

De oudere dame Europa wil koste wat kost verhinderen dat ook maar één asielzoeker haar comfortabele wereldje binnendringt. – Hoewel ze als jonge vrouw op de rug van oppergod Zeus vanuit Syrië naar Europa kwam, waar ze als vreemdeling een nieuw bestaan moest opbouwen. Haar zoon is een politicus die de poort tot Europa stevig gesloten houdt. Oog in oog met de bootvluchteling Amar gaat hij echter twijfelen.

Tsoupaki componeerde er hartverscheurend mooie muziek bij, met kruidige, Arabisch getinte koorpassages en klaaglijke melodieën van een hobo. Zij maakt de gevoelens van weemoed om het verlies van huis en haard indringend invoelbaar. Jammer van het gortdroge en eenduidige libretto, dat niets aan onze verbeelding overlaat. Maar dankzij de wonderschone muziek en de treffende enscenering is Fortress Europe toch een voorstelling om een traantje bij weg te pinken.

Annelies van Parys: Het Kanaal

In Het Kanaal van de Vlaamse Annelies van Parys wil een vluchteling het Kanaal overzwemmen, een nieuwe toekomst tegemoet. Op de krijtrotsen aan de overkant stuit hij op een transseksuele vrouw die haar leven wil beëindigen. Tussen de twee ontstaat een verrassende dialoog: hun lot blijkt sterker verbonden dan gedacht.

Hun gesproken conversatie vindt zijn spiegel in de muziek van Annelies van Parys. Zij zette liederen op een recent teruggevonden theatertekst van William Shakespeare. Die beschrijft hoe een sheriff wil verhinderen dat zijn burgers een groep vluchtelingen lynchen. Een zangeres plaatst als ‘commentator’ de monologen in een breder, universeler kader. Zij wordt afwisselend begeleid door gitaar of luit, tokkelinstrumenten die populair waren in Shakespeare’s tijd.

Claron McFadden: Nachtschade: aubergine

Uitgesproken origineel is de insteek van de Amerikaans-Nederlandse sopraan Claron McFadden. In Nachtschade: aubergine gaat zij op zoek naar de gemeenschappelijke wortels van onze diverse culturen. Hiertoe volgt zij de route die de populaire paarse groente aflegde vanuit het Midden-Oosten naar onze keukentafel.

Zij bezocht vijf landen rond de Middellandse Zee. Samen met de lokale bevolking maakte ze een plaatselijk auberginegerecht en studeerde ze een traditioneel lied in. McFadden presenteert haar ervaringen in de vorm van een theatraal en culinair concert. Zo maakt zij ons verlangen naar identiteit in een steeds veranderende wereld invoelbaar.

Achter de musici worden filmbeelden geprojecteerd van Lisa Tahon, die McFadden volgde op haar reis. Gaandeweg wordt duidelijk dat van één oorsprong geen sprake is, slechts van een oneindig aantal vertakkingen en knooppunten. We blijken bovendien meer met elkaar gemeen te hebben dan we denken.

Bij het concert worden auberginehapjes geserveerd. – Een voorstelling om van te watertanden

Operadagen Rotterdam, van 12 t/m 21 mei

#AnneliesVanParys #CalliopeTsoupaki #ClaronMcFadden #FortressEurope #HetKanaal #NachtschadeAubergine #OperadagenRotterdam