#theaderks — Public Fediverse posts

“De Staat” van Louis Andriessen in #PanoramadeLeeuw XVII

Draaide ik in de vorige aflevering van Panorama de Leeuw de liederencyclus Canto general van Peter Schat, op woensdag 2 maart liet ik De Staat van Louis Andriessen horen. Beide stukken ontstonden in de jaren zeventig van de vorige eeuw, toen ‘de vijf’ nog met elkaar bevriend waren. Reinbert de Leeuw was betrokken bij de wereldpremières van beide stukken, die hij ook vaker uitvoerde.

In mijn uitzending zoomde ik nader in op de ‘Kwestie-Schuyt’, een onverkwikkelijke affaire rond de betaling van Nico Schuyt als hoofd documentatie van uitgeverij Donemus. De zaak kende alleen maar verliezers en betekende een bestuurlijk dieptepunt in de carrière van Reinbert de Leeuw. Ik kreeg verschillende reacties van mensen, die verrast waren de achtergronden van deze controverse te horen. In mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie ben ik uitvoerig op deze zaak ingegaan.

Op woensdag 10 februari deed ik een nagesprek bij een openbare repetitie van Amsterdam Sinfonietta, met de Oostenrijkse componist Thomas Larcher, de cellist Jean-Quihen Queyras en de violiste Candida Thompson, artistiek leider en concertmeester van het strijkorkest.

De zaal was gevuld met een zeer aandachtig publiek, dat graag een kijkje achter de schermen nam bij de instudering van Ouroboros, dat Larcher speciaal voor Amsterdam Sinfonietta en Queyras had gecomponeerd. Donderdag 11 februari deed ik ook de inleiding, waarbij ik uitvoerig met Larcher sprak over zijn manier van componeren en over de totstandkoming van zijn stuk. Tijdens het concert speelde Paolo Giacometti ook diens stuk Mumien voor cello en piano. Ik vroeg hem naar de hierin gebruikte ‘prepared piano’.

https://youtu.be/xejixZOiFik

Een dag later werd het boek Pierre Audi, man en mythe van Roland de Beer gepresenteerd in de Stopera. Enige maanden geleden had De Beer mij in tamelijke wanhoop gebeld omdat zijn uitgever het bij nader inzien niet wilde publiceren, zou ik een goed woordje voor hem kunnen doen bij de uitgever van mijn biografie van Reinbert de Leeuw, was zijn vraag. Uiteraard heb ik Roland meteen bij Dolf Weverink geïntroduceerd en na lezing van het manuscript besloot hij het boekwerk van De Beer inderdaad uit te geven. Roland schreef een mooi bedankje in mijn exemplaar.

Drie dagen later werd eveneens in de Stopera het nieuwe seizoen van De Nationale Opera gepresenteerd Daar trof ik ook Erik Voermans, wiens artikelenbundel Van Andriessen tot Zappa ik een week eerder had besproken. Hij was zo blij met mijn lovende woorden, dat hij vreesde dat mensen zouden denken dat hij mij betaald had, zoals hij in een tweet had laten weten.

Donderdag 18 februari maakte ik een reportage van het project Pronkstukken, waarin TivoliVredenburg samenwerkt met Utrechtse middelbare scholen. Leerlingen van het Bonifatiuscollege componeerden een eigen stuk dat geïnspireerd was op het Tweede Pianoconcert van Sjostakovitsj, dat de volgende dag werd uitgevoerd in het AVROTROSVrijdagconcert. Mijn reportage werd tijdens de live uitzending gedraaid.

Ik maakte ook een kort filmpje met de workshopleiders Niels Vermeulen en Jurgen van Harskamp.

https://youtu.be/edGvsj8hTJo

Vrijdag 19 februari deed ik de inleiding bij een concert van het blokfluitkwintet Seldom Sene, dat onder de titel Spaanse pepers een zeer gevarieerd programma bracht met Spaanse meesters uit de vijftiende en zestiende eeuw. De vijf dames speelden niet alleen geweldig, maar bleken ook enthousiasmerende gesprekspartners, zowel inleiding als concert was een groot succes.

Donderdag 25 februari presenteerde het Koninklijk Concertgebouw het nieuwe seizoen, en de presentatie stond geheel in het teken van de komst van de nieuwe chef-dirigent, Daniele Gatti. Een bijzonder charmante man, die zich helaas vooral richt op het ijzeren repertoire. Wel is hij bijzonder enthousiast over manieren om nieuw publiek te werven, zoals hij me vertelde.
https://youtu.be/EUnBG1UkQqI

Voor het nieuwere repertoire engageert het KCO andere dirigenten, zoals Joel Fried vertelt in dit filmpje. Ik schreef een verslag.

Een dag later zat ik alweer in de Stopera, voor een repetitie van Only the Sound Remains van Kaija Saariaho. Deze double-bill is gebaseerd op twee stukken uit het Nôh Theater en wordt geregisseerd door de controversiële Amerikaan Peter Sellars. De hoofdrol in beide korte opera’s wordt gezongen door de Franse countertenor Philippe Jaroussky. Ik sprak uitgebreid met Saariaho over haar nieuwe opera, waarmee op 15 maart het Opera Forward Festival geopend wordt. Je leest mijn interview hier.

Het toeval wil dat ik door Südwestrundfunk gevraagd werd een reportage te maken van het festival, dus na afloop van de repetitie stak ik ook Jaroussky en Sellars nog even mijn microfoon onder hun neus. Beiden toonden zich enthousiaste sprekers en hun uitspraken verwerkte ik in een artikel voor Cultuurpers.

Erik Satie in Panorama de Leeuw XIII

Hoe ontstond de Satie-rage in de jaren zestig? Die vraag beantwoordde ik gisteren in de dertiende aflevering van Panorama de Leeuw, gebaseerd op mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Ik schreef er bovendien over voor Cultuurpers.

Een belangrijk promotor van Erik Satie was de Italiaans-Franse pianist Aldo Ciccolini, maar zodra Reinbert de Leeuw midden jaren zeventig de arena betrad met zijn veel tragere vertolkingen, ontketende hij een ware rage. Al snel was Satie’s vroege pianomuziek niet meer weg te denken uit de publieke ruimte.

In Panorama de Leeuw XIII draaide ik naast bekende stukken ook liederen – met de sopraan Marjanne Kweksilber – en een fragment uit Vexations, een thema van anderhalve minuut dat 840 keer herhaald moet worden. Dit wapenfeit is voor zover bekend door geen enkele pianist ooit (solo) gerealiseerd. U beluistert de uitzending hier.

Vanwege de eindeloze herhalingen die Satie voorschreef in Vexations wordt hij wel beschouwd als een voorloper van minimalisten als Philip Glass en Steve Reich. Een generatie jonger dan deze pioniers van de herhalingsmuziek is John Adams, die echter al snel andere wegen insloeg en inspiratie zocht in de muziektraditie.

Het Koninklijk Concertgebouw Orkest bracht op 15 en 16 oktober de Nederlandse première van Scheherazade.2 voor viool en orkest. Adams schreef dit stuk op het lijf van de Amerikaanse violiste Leila Josefowicz, een ’empowered woman’, die soeverein weet te ontkomen aan haar fundamentalistische belagers.

Ik had Adams over dit stuk geïnterviewd voor het tijdschrift Preludium en verzorgde ook de inleiding bij het concert van 16 oktober. Na afloop ging ik met Adams op de foto.

John Adams + Thea Derks, Concertgebouw 16 oktober 2015 (c) Renske Vrolijk

Scheherazade.2 – geen Vioolconcert maar een ‘dramatische symfonie’ volgens Adams – verwijst uiteraard naar de Vertellingen van 1001 nacht, die de componist naar de actualiteit vertaalde. Het muzikale resultaat viel me niet mee, zoals ik schreef op Cultuurpers.

Ook de enscenering van Verdi’s opera Il trovatore die Àlex Ollé maakte voor De Nationale Opera stelde mij teleur. Dat kwam niet alleen door de matige uitvoering, maar vooral ook door de grauwe enscenering en statische personenregie. Deze stond elke mogelijke identificatie met de hoofdpersonen in de weg; alleen de mezzo Violeta Urmana wist als de zigeunerin Azucena daadwerkelijk emotie over te brengen. Hier lees je mijn recensie.

Wel zeer geslaagd was het portretconcert van Unsuk Chin dat het Nieuw Ensemble op 22 oktober presenteerde in de donderdagavondserie van het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Opnieuw werd ik getroffen door de rijke kleurschakeringen die Chin weet aan te brengen in haar muziek, vooral in het op Koreaanse tradities geïnspireerde Gougalon. Ik sprak met Chin voor Cultuurpers.

Unsuk Chin

Ondertussen ben ik druk bezig met de voorbereidingen voor mijn lezing over Arvo Pärt op dinsdag 24 november in VondelCS. Pärt werd dit jaar tachtig en dit wordt uitbundig gevierd met talloze concerten door ensembles, koren en orkesten. Hij werd vooral bekend vanwege zijn ‘nieuwe spirituele muziek’, maar die ontstond niet zonder slag of stoot.

Het lijkt me een uitdaging de lange ontwikkeling van Pärt op de voet te volgen, met muziekvoorbeelden van zijn vroege klassieke stukken, via heftig modernistische composities tot zijn alom geliefde welluidende ‘tintinnabulistijl’.

Mijn lezing vindt plaats in de zaal waar ook het radioprogramma Opium op 4 wordt uitgezonden. Hoofdgast is die avond het Cello8tet Amsterdam, dat later dit jaar een cd met muziek van Pärt uitbrengt. Ik heb hen bereid gevonden iets te komen vertellen over hun samenwerking met de Estse grootmeester en een stuk van hem te spelen.

Ik zie er erg naar uit en nodig iedereen van harte uit de lezing op 24 november in VondelCS bij te wonen. Hij duurt van 20.30-22.00 uur en daarna kun je bijven zitten voor de uitzending van Opium op 4. De entree voor dit alles is slechts € 10,-  en reserveren doe je via dit mailadres: [email protected]

#AldoCiccolini #AlexOlle #ArvoPärt #Cello8tetAmsterdam #Cultuurpers #DeNationaleOpera #ErikSatie #GiuseppeVerdi #IlTrovatore #JohnAdams #LeilaJosefowicz #MarjanneKweksilber #MensOfMelodie #NieuwEnsemble #PanoramaDeLeeuw #Preludium #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #UnsukChin #VioletaUrmana

Reconstructie op Concertzender: één lange aanklacht tegen Amerika

Het Holland Festival is weer achter de rug en ik bezocht aardig wat voorstellingen. Op dinsdag 9 juni ging de opera Koeien van Misha Mengelberg in première in de Stadsschouwburg in Amsterdam. Deze was overigens niet zelf door Mengelberg gemaakt, maar had jarenlang als wensdroom door zijn hoofd gespookt.

Regisseur Cherry Duyns schiep uit bestaande teksten van Mengelberg een libretto, Guus Janssen zocht er passende stukken bij, die hij samen met de door Mengelberg opgerichte Instant Composers Pool uitvoerde. Het werd een prachtig absurdistische voorstelling. Toen de sterk dementerende Mengelberg na afloop het podium werd opgereden in een rolstoel pinkten velen een traantje weg. Ook ik had de tranen in mijn ogen; het was pijnlijk te zien hoe broos mijn vroegere docent geworden was.

Misha Mengelberg, met Cherry Duyns, toegejuicht door Katrien Baerts, Stadsschouwburg Amsterdam, 9-6-2015

Een dag later, op woensdag 10 juni zat ik alweer in de Stadsschouwburg, bij de met veel bombarie aangekondigde productie Der Untergang der Nibelungen van het Berlijnse Gorki Theater. Het bleek een bombastisch wanproduct en als ik er niet voor Cultuurpers over had moeten schrijven, had ik beslist de zaal verlaten, in het kielzog van een groeiend aantal andere bezoekers.

Donderdag 11 juni ging de multimedia-opera As Big as the Sky van Arnoud Noordegraaf in première in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. De voorstelling was compleet uitverkocht, net als de twee volgende uitvoeringen op vrijdag en zondag. – Wellicht omdat de Chinese kunstenaar Ai Weiwei tekende voor het decor. Ik deed alle inleidingen, waarbij ik onder anderen sprak met Arnoud Noordegraaf en librettist Adrian Hornsby.

Arnoud Noordegraaf – Thea Derks – Adrian Hornsby – Bart Visser MGIJ 14-6-2015

Het enthousiasme van de makers en het prachtige decor van Ai Weiwei ten spijt, werd ook dit een teleurstelling. De regie (van Noordegraaf zelf) was statisch, het libretto ondoorgrondelijk en de muziek weinig prikkelend. Ook de uitvoering liet te wensen over. Bas Wiegers kreeg het Asko|Schönberg maar niet gelijk en van de zangers wist alleen Zhang Bo als dorpsomroeper zijn rol wat vlees op de botten te geven. De decors en filmbeelden van Ai Weiwei waren prachtig, maar konden de voorstelling niet redden.

Twee dagen na deze ‘Chinese’ opera klonk op dezelfde plek de première van een nieuwe opera van Guo Wenjing, Het innerlijke landschap. Een staaltje ongelukkig programmeren, want het was onvermijdelijk beide producties met elkaar te vergelijken. Het Nieuw Ensemble en een Chinees slagwerkensemble speelden onder leiding van Ed Spanjaard vlekkeloos en de sopraan Shien Timei was zelfs adembenemend. Toch was ook deze voorstelling uiteindelijk onbevredigend, vanwege de gemakzuchtige aanpak van Guo Wenjing. Hier lees je mijn bespreking.

Che Guevara ‘gereconstrueerd’, Theater Carré, juni 1969

Een week later nam ik de tiende aflevering op van mijn programma Panorama De Leeuw bij de Concertzender. Ik had veel reacties gekregen op de uitzending van 3 juni, waarin ik een substantieel deel draaide uit de opera Reconstructie die Reinbert de Leeuw in 1969 maakte met onder anderen Misha Mengelberg.

Op veler verzoek wijdde ik de gehele uitzending van 1 juli aan deze ‘moraliteit’. Het libretto van Harry Mulisch en Hugo Claus volgt de letters van het alfabet en is één lange, rauwe aanklacht tegen het imperialisme van Noord-Amerika. Ik schreef erover voor Cultuurpers. In mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie behandel ik diepgravend de controverse die deze anti-Amerikaanse productie in 1969 opriep; de uitzending is hier terug te horen.

De afgelopen week werkte ik aan de toelichtingen bij zeven composities van Vanessa Lann, die dit najaar zullen verschijnen op de cd moonshadow sunshadow, genoemd naar het gelijknamige stuk voor het vioolduo Liza Ferschtman en Esther Hoppe. Prachtig hoe Lann steeds weer onze verwachtingspatronen bevraagt, met een intrigerend spel tussen voor- en achtergrond. Ik hou u op de hoogte!

Maar nu is het tijd voor vakantie…

#AdrianHornsby #AiWeiwei #ArnoudNoordegraaf #AsBigAsTheSky #AskoSchönberg #BasWiegers #CherryDuyns #Concertzender #Cultuurpers #DerUntergangDerNibelungen #EdSpanjaard #GorkiTheater #GuoWenjing #GuusJanssen #HarryMulisch #HetInnerlijkeLandschap #HollandFestival #HugoClaus #InstantComposersPool #MensOfMelodie #MishaMengelberg #NieuwEnsemble #PanoramaDeLeeuw #Reconstructie #ReinbertDeLeeuw #ShienTimei #TheaDerks #ZhangBo

Geslaagde #Reinbertlezing in Drachten

Donderdag 21 mei gaf ik een inleiding bij het concert ‘Ton de Leeuw met de Franse slag’ van Cappella Amsterdam, in de donderdagavondserie van het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Ik sprak met Daan Manneke, die studeerde bij De Leeuw en van wie ook twee Franstalige psalmen op het programma stonden. Ik sprak ook met de jonge Franse componist Laurent Durupt, wiens Souffler sur quelques lueurs zijn Nederlandse première beleefde. Bijzonder was, dat de weduwe van De Leeuw en bijna al zijn kinderen aanwezig waren.

Minou de Leeuw, Thea Derks, Arlette + Isabelle de Leeuw, Ina en Daan Manneke MGIJ 21-5-2015

Precies een week later, op donderdag 28 mei was ik bij Boekhandel Van der Velde in Drachten voor een lezing over mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Hierin kon ik mooi aansluiten bij de expositie over drie generaties Werkman in Museum Drachten. De componist en pianist Daniel Ruyneman, een belangrijke wegbereider van De Leeuw, was namelijk gerelateerd aan de kunstenaarsvereniging De Ploeg waaraan Hendrik verbonden was. Eerder die middag kreeg ik een rondleiding van curator Annemieke Keizer.

De lezing trok een klein, maar zeer aandachtig publiek, dat na afloop interessante vragen stelde. Een bezoeker was zelfs helemaal uit Emmeloord gekomen om erbij te zijn, die had de biografie al bijna uit. Mijn uitgever Dolf Weverink was ook van de partij, en maakte bovenstaande foto van de signeersessie na afloop. Twee dagen later publiceerde het Friesch Dagblad een groot essay van mij over Reinberts Friese wortels.

Friesch Dagblad 30 mei 2015 Derks

Vrijdag 29 mei was ik bij de wereldpremière van Traurig wie der Tod van Theo Verbey in de omroepserie De Vrijdag van Vredenburg, weer veilig terug in de gerestaureerde Grote Zaal van TivoliVredenburg. Ik had Verbey uitvoerig geïnterviewd en hij vertelde dat zijn stuk een persoonlijke achtergrond had. Hij koos voor de herdichtingen van Chinese poëzie van Hans Bethge, die hij zette voor het Groot Omroepkoor en het Radio Filharmonisch Orkest. Het stuk was bijzonder welluidend en kreeg een ovationeel applaus van de goed gevulde zaal.

Thea Derks signeert Reinbertbio, Boekhandel Van der Velde Drachten 28-5-2015

Twee dagen later verzorgde ik in TivoliVredenburg alweer de inleiding bij het concert ‘De magie van Blechacz’ van Amsterdam Sinfonietta. Het programma was geheel Scandinavisch, met één Oostenrijkse eend in de bijt. Naast werken van Grieg, Sibelius en Rautavaara, klonk het Pianoconcert nr. 23 van Mozart, met als solist de jonge Pool Rafal Blechacz .

Ik sprak voorafgaand over het programma met Willem de Bordes, artistiek coördinator van Amsterdam Sinfonietta. Het werd een memorabele avond: Blechacz heeft een prachtig toucher en de musici speelden onder leiding van concertmeester en artistiek leider Candida Thompson zeer alert, vol energie en spatgelijk. Hartverwarmend is de enorme speelvreugde die zij zonder uitzondering uitstralen.

Op maandag 1 juni was het tijd voor een nieuwe productie van de opera Lulu van Alban Berg van De Nationale Opera & Ballet in het kader van het Holland Festival. Wekenlang gonsde de pers van opwinding, omdat de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge tekende voor de regie. De superlatieven over diens fantastische inzichten vlogen je om de oren, dus de verwachtingen waren zeer hooggespannen.

Helaas liet Kentridge de opera verdrinken in een overdaad aan beelden. Die zijn weliswaar mooi en vindingrijk, maar het toch al problematische libretto ontbeerde elke diepgang en zeggingskracht. Temeer daar ook zijn personenregie te wensen over liet: je begrijpt geen moment wat al die mensen op  het podium drijft, Lulu incluis. Zo werd de voorstelling een deceptie van niet ingeloste beloftes – zoals de Chinese keizer wiens onnoemlijk prachtige nieuwe gewaden onzichtbaar bleken. Ik noemde mijn bespreking dan ook Lulu en de kleren van Kentridge.

Woensdagavond 3 juni klonk bij de Concertzender aflevering IX van Panorama de Leeuw, waarin ik dit keer inzoomde op de controverses rond ‘soniek’ versus ‘muziek’ en de opera Reconstructie. Zoals gebruikelijk, liet ik ook nu weer enkele historische stukken horen: een opname van het Vioolconcert van Henkemans met Theo Olof uit 1951 en een half uur uit de enige bestaande opname van Reconstructie, gemaakt in 1969. Overstuurd, maar vol energie en nooit te horen op de Nederlandse radio. Het programma is hier terug te luisteren.

Inleiding MGIJ op Dorsen Yesterday Tomorrow Holland Festival 4-6-2015

Gisteravond, 4 juni, gaf ik een inleiding bij de wereldpremière van Yesterday Tomorrow van de Amerikaanse regisseur Annie Dorsen. Zij maakt ‘algoritmisch theater’, door met behulp van computers bestaande teksten en muziek te ontrafelen en weer in elkaar te zetten. Dit keer volgden drie zangers een traject waarin het Beatles lied Yesterday transformeert naar de musical song Tomorrow. De algoritmes van de computer bepalen ter plekke welke noten en woorden ze moeten zingen, en zelfs welke bewegingen ze daarbij moeten maken. Helaas bleef het geheel toch ietwat te veel concept om een uur lang echt te blijven boeien. Maar interessant was het zeker!

#AlbanBerg #AmsterdamSinfonietta #AnnemiekeKeizer #CandidaThompson #CappellaAmsterdam #Concertzender #Cultuurpers #DaanManneke #DaniëlRuyneman #DeNationaleOpera #DePloeg #FrieschDagblad #GrootOmroepkoor #HansHenkemans #HendrikWerkman #HollandFestival #LaurentDurupt #Lulu #MensOfMelodie #MuseumDrachten #MuziekgebouwAanTIJ #PanoramaDeLeeuw #RadioFilharmonischOrkest #RafalBlechacz #Reconstructie #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #TheoOlof #TheoVerbey #TivoliVredenburg #TonDeLeeuw #TraurigWieDerTod #VanDerVeldeBoeken #VrijdagVanVredenburg #WillemDeBordes #WilliamKentridge

“Panorama de Leeuw: een betere introductie tot leven en werk kan De Leeuw zich niet wensen”

Eind januari ontving ik een blog van Adriaan Meij, de beheerder van Zael te Meppel, waar ik in juni 2014 de aftrap maakte voor mijn reeks Reinbertlezingen. Meij beveelt mijn radioprogramma Panorama de Leeuw aan bij zijn bezoekers.

Hij noemt het ‘een prachtige inleiding om thuis te raken in de diepere achtergronden van moderne klassieke muziek’, vooral ook omdat ik me richt op ‘iedereen die wel interesse heeft, maar niet van de hoed en de rand van Reinberts moderne muziek weet’.

Meij concludeert: ‘Een betere introductie tot zijn werk en leven kan Reinbert zich niet wensen. Het zou – op zijn leeftijd – vriendelijk zijn dat eens toe te geven.’

Adriaan Meij, 26 januari 2015

Op vrijdag 30 januari was ik te gast bij Fabiola Veerman in haar radioprogramma Kunst en Cultuur op AmsterdamFM. Aanleiding was het concert met Schuberts Winterreise van de bariton Mattijs van de Woerd en de pianist Edward Janning in de Amsterdamse Amstelkerk op dinsdag 3 februari 2015. Net als in Ouderkerk hadden de musici mij gevraagd ook dit keer de inleiding te verzorgen. U kunt het gesprek hier terugluisteren.

Fabiola Veerman & Thea Derks, 30-1-2015

Diezelfde avond speelde de Philharmonie Zuidnederland in De Vrijdag van Vredenburg een concert met onder andere Omaggio a Gesualdo van de 10 jaar geleden gestorven Jan van Vlijmen. Zijn stuk werd geflankeerd door werken van Mozart en van zijn vroegere tegenstrever Hans Henkemans.

Ik sprak voor de live uitzending op Radio 4 met programmeur Jan Zekveld, die Van Vlijmen goed gekend heeft. In het pauzegesprek legde ik hem enkele citaten voor uit een interview dat ik met Van Vlijmen had in oktober 2004. Het zou zijn laatste worden, hij stierf twee maanden later, op 24 december 2004.

Bijzonder was ook dat zowel van Vlijmens dochter Esther, als diens zus Annelies bij het concert aanwezig waren. Zij waren ontroerd en dankten de violist Joe Puglia van harte omdat hij het werk van hun familielid met zoveel toewijding en finesse had uitgevoerd. Voor mij was het extra speciaal, omdat Annelies van Vlijmen mij enorm geholpen heeft met de biografie van Reinbert de Leeuw.

Annelies en Esther van Vlijmen met Joe Puglia, 30-1-2015 TivoliVredenburg

Op maandag 2 februari startte een vijfdelige reeks interviews in het kader van ‘Hoe klopt het klassieke hart van…’ waarvoor ik gitarist/componist Corrie van Binsbergen had weten te strikken.

Op dinsdag 3 februari was het tweede concert met Winterreise van Schubert in een uitverkochte Amstelkerk in Amsterdam. Ook voor mijn inleiding waren veel mensen toegestroomd en het werd  een prachtige avond, met een staande ovatie voor Mattijs van de Woerd en Edward Janning. Ook mijn #Reinbertbio mocht zich verheugen in een grote belangstelling.

Mattijs van de Woerd + Thea Derks na afloop van Winterreise in de Amstelkerk te Amsterdam, 3-2-2015

Een dag later klonk alweer de vijfde aflevering van Panorama de Leeuw, waarin ik dit keer stilstond bij Reinberts gelijktijdige studies aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en het Muzieklyceum in Amsterdam in de vroege jaren zestig. Met aandacht voor de huisconcertjes met zijn vriend en huisgenoot, de hoboïst Han de Vries en voor het Nederlandse concertleven in het algemeen. De uitzending is hier terug te luisteren.

Op donderdag 5 februari publiceerde ik een bespreking van het boek Cathy Berberian, Pioneer of Contemporary Vocality.

Op zondag 8 februari bezocht ik in Arti et Amicitiae de nieuwjaarsborrel van Lira, de organisatie die de belangen van auteurs behartigt. Op deze levendige bijeenkomst ontmoette ik een paar oude kennissen, onder wie de fotografe Anno van der Heide en de filmer Hans Hylkema. Hans schafte meteen mijn #Reinbertbio aan, waarop Anno ons op de gevoelige plaat vastlegde. ‘Wij zijn beslist het paar van het jaar’, stelde Hylkema tevreden vast.

Hans Hylkema & Thea Derks, Arti et Amicitiae 8-2-2015 (c) Anno van der Heide

Diezelfde week viel de uitnodiging in de bus voor mijn #Reinbertlezing aan de Universiteit van Amsterdam op donderdag 19 februari. Aanvang half vier, voor iedereen gratis toegankelijk. Komt allen!

#AdriaanMeij #AmstelkerkAmsterdam #AmsterdamFM #AnneliesVanVlijmen #AnnoVanDerHeide #ArtiEtAmicitiae #Concertzender #CorrieVanBinsbergen #EdwardJanning #EstherVanVlijmen #FabiolaVeerman #HansHenkemans #HansHylkema #HoeKloptHetKlassiekeHartVan #JanVanVlijmen #JanZekveld #JoePuglia #KoninklijkConservatorium #Lira #MatthijsVanDeWoerd #MensOfMelodie #MuzieklycemAmsterdam #OmaggioAGesualdo #PanoramaDeLeeuw #PhilharmonieZuidnederland #radio4 #ReinbertDeLeeuw #Reinbertbio #Reinbertlezing #Schubert #TheaDerks #TivoliVredenburg #UniversiteitVanAmsterdam #VrijdagVanVredenburg #Winterreise #Zael

Thea Derks in Limburg-wiki

Ook tijdens mijn lezing bij boekhandel Feijn in Alkmaar van 30 september j.l. mocht ik mij verheugen in een aandachtig en toegewijd publiek. Mijn uitgever Dolf Weverink was meegegaan en na afloop signeerde ik op verzoek van boekverkoper Michael van Buizen nog wat extra exemplaren voor de komende feestdagen.

Thea Derks signeert bij Feijn, Alkmaar. Links Michael van Buizen, midden een bezoeker

Een dag later zond de ConcertZender de eerste aflevering uit van ‘Panorama de Leeuw’, waarin ik elke eerste woensdag van de maand het muziekspoor volg van Reinbert de Leeuw aan de hand van mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. In muziektijdschrift Luister van oktober-november werd het programma paginagroot aangekondigd.

Luister okt-nov 2014

De aflevering van Panorama de Leeuw van 1 oktober 2014 is hier terug te luisteren (klikken op het mini-luidsprekertje naast de programmatitel). Ik ben inmiddels volop bezig met de voorbereidingen voor aflevering twee, op woensdag 5 november tussen 21.00-22.00 uur.

Tot mijn verrassing bleek de website van mijn geboortedorp Oostrum een uitgebreid bericht aan het programma gewijd te hebben. Nu maar hopen dat de inwoners massaal gaan luisteren naar nieuwe muziek 🙂 En dankzij een tweet van Wouter Steenbeek ontdekte ik tot mijn nog grotere verbazing – en niet geringe trots – dat de Limburg-wiki een lemma aan mij heeft gewijd. – In het Maastrichts.

Thea Derks interviewt Lucas van Woerkum, TivoliVredenburg 2-10-2014

Donderdag 2 oktober beleefde het ‘symphonic cinema’ The Firebird van Lucas van Woerkum zijn wereldpremière, tijdens het openingsconcert van het Nederlands Filmfestival in TivoliVredenburg. Markus Stenz dirigeerde het Radio Filharmonisch Orkest en het concert werd herhaald op zaterdag 4 oktober in de serie De vrijdag van Vredenburg van de AVROTROS op Radio 4. Ik sprak hiervoor met Lucas van Woerkum en maakte een reportage van het project rond Firebird van leerlingen van het Amadeus Lyceum uit Vleuten.

Enkele dagen later kreeg ik de poster toegestuurd over mijn lezing bij Boekhandel Broekhuis in Enschede op donderdag 23 oktober a.s. Geestig dat deze in de winkel naast een aankondiging hangt voor Wim Brands, die er een week eerder te gast is. Aangezien Brands in zijn televisieprogramma ‘Brands met boeken’ tot op heden geen aandacht aan mijn biografie heeft besteed, is dit een aardig doekje voor het bloeden…

“@BoekEnschede: @tdrks @KarinM4 @ErikInkoper ” Kom ik toch nog eens bij @BoekenBrands, zij het alleen op papier -:)

Op woensdag 8 oktober verzorgde ik de inleiding bij een concert van het Hilliard Ensemble en het Asko|Schönberg in TivoliVredenburg in Utrecht. Het betrof de afscheidstournee van het Hilliard Ensemble, dat veertig jaar lang op topniveau zowel oude als de allernieuwste muziek heeft gepresenteerd. Ze waren alle vier nadrukkelijk present bij de inleiding, een bij wijlen hilarische belevenis.

Gordon Jones, Steven Harrold, Rogers Covey-Crump, Thea Derks & David James, TivoliVredenburg 8-10-2014

Het Hilliard Ensemble zong twee speciaal voor hen gecomponeerde werken van John Casken: een bewerking van Viderunt omnes van de middeleeuwse geestelijke Perotinus en The Dream of the Rood uit 2008. Op het programma stond daarnaast Magnum ignotum van de Georgische componist Giya Kantsjeli. Ik sprak tijdens de inleiding ook met John Casken en dirigent Clark Rundell. Het was een mooi concert, waarin oude en nieuwe muziek op een vanzelsprekende manier aan elkaar gekoppeld werden. Het publiek in de goed gevulde Hertz zaal reageerde dan ook enthousiast, hoewel tijdens mijn inleiding was gebleken dat bijna niemand de uitgevoerde componisten kende.

John Casken, Thea Derks & Clark Rundell, TivoliVredenburg 8 October 2014

Nieuw programma bij Concertzender: ‘Panorama de Leeuw’

Morgen, woensdag 1 oktober, begint bij de ConcertZender mijn nieuwe programma ‘Panorama de Leeuw’. Hierin volg ik elke eerste woensdag van de maand tussen 21.00-22.00 uur het muziekspoor van Reinbert de Leeuw, aan de hand van mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Net als in mijn boek streef ik ernaar vooral ook de geïnteresseerde leek te bereiken, terwijl daarnaast de kenner volop aan zijn of haar trekken komt.

Ik ben erg blij dat de ConcertZender mij de gelegenheid biedt een groter publiek te enthousiasmeren voor muziek van na 1900. Henri Drost schreef er voor Cultuurpers een stukje over. Extra leuk is dat ik met dit programma terugkeer naar de zender waarbij ik in 1994 mijn eerste schreden zette op het pad van de radiojournalistiek.

De ConcertZender draait geheel op vrijwilligers en is dus afhankelijk van donateurs. Al dertig jaar vecht deze avontuurlijke zender steeds weer met succes voor zijn leven. U kunt trouwens ook gratis steunen, door uw internetaankopen te doen via hun sponsorkliks.

Thea Derks + Jörg Widmann, TivoliVredenburg 21-9-2014

Afgelopen zondag 21 september werd het Sextett van Wolfgang Rihm herhaald in TivoliVredenburg in Utrecht. Het programma van Quatuor Danel, de hoornist Bruno Schneider en de componisst/klarinettist Jörg Widmann was echter aanzienlijk moderner dan wat zij donderdag 18 september presenteerder in het Muziekgebouw aan ‘t IJ in Amsterdam. In plaats van het Klarinetkwintet van Mozart stonden nu het Negende Strijkkwartet van Rihm en Air voor hoorn solo van Widmann op de lessenaars. Ik sprak hierover met Widmann tijdens de inleiding in de helaas maar matig gevulde Hertz zaal.

De lezing over mijn biografie bij boekhandel Jansen & De Feijter van afgelopen donderdag 25 september was een groot succes. Het toegestroomde publiek was zeer aandachtig en betrokken en wilde van geen ophouden weten. Toen ik mijn betoog na ruim een uur afsloot, volgde nog een stortvloed aan vragen. Als Walter Jansen – boekverkoper van het jaar 2014 – niet had ingegrepen, stond ik er nu waarschijnlijk nog… Jansen maakte me trots door mijn biografie van Reinbert de Leeuw te vergelijken met die van Annejet van der Zijl over Annie M.G. Schmidt.

Inmiddels staat ook het gesprek online dat Ivan Borghstijn van boekhandel Nawijn & Polak met mij voerde voor zijn radioprogramma bij HofstreekFM. Borghstijn stelde overigens ook de cd-box ‘Aangenaam klassiek’ samen, die afgelopen donderdag werd gepresenteerd in VondelCS. Hierop staat onder andere een door Reinbert de Leeuw gearrangeerd lied uit de Maeterlinck Gesänge van Zemlinsky. Ik sprak hem hierover voor Preludium in 2013.

Preludium februari 2013 p.1

Preludium Notenbeeld februari 2013 p. 2

Het lied is te vinden op een zojuist verschenen cd van het Vlaamse ensemble Het Collectief en de sopraan Katrien Baerts. Deze is geheel gewijd aan door De Leeuw gemaakte arrangementen van werken van Berg, Zemlinsky, Busoni en Webern. Uiteraard gedirigeerd door Reinbert De Leeuw zelf.

Vanavond om 20.00 uur geef ik een lezing over mijn boek bij boekhandel Feijn in Alkmaar. Ik zie ernaar uit.

#Berg #BoekhandelFeijn #BrunoScheider #Busoni #Concertzender #Cultuurpers #HenriDrost #HetCollectief #HofstreekFM #IvanBorghstijn #JansenDeFeijter #JörgWidmann #KatrienBaerts #MensOfMelodie #NawijnPolak #PanoramaDeLeeuw #Preludium #QuatuorDanel #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #TivoliVredenburg #WalterJansen #Weber #WolfgangRihm #Zemlinsky

Anna Meredith: ‘Een componist moet zijn eigen weg volgen’

A.s. zondag 23 februari opent de 20e Young Composers Meeting in Apeldoorn. Componisten van onder de 30 kunnen een week lang ervaring opdoen met het componeren voor ensemble en orkest, onder leiding van docenten als Louis Andriessen, Martijn Padding en de Britse Anna Meredith. Zij was zelf in 2003 een van de deelnemers en kreeg de compositieopdracht voor 2004. Dat werd het korte In Bloom, genoemd naar het gelijknamige stuk van Nirvana.

De Young Composers Meeting is een initiatief van orkest de ereprijs, in samenwerking met Gaudeamus, Theater Orpheus en Het Gelders Orkest.  De week wordt a.s. zondag geopend door het ‘het Orkest van de 21e eeuw’, dat onder leiding staat van Ed Spanjaard. Op het programma uiteraard In Bloom van Meredith en het nieuwe stuk van de prijswinnaar van vorig jaar, de Amerikaanse Morgan Krauss. Het concert vindt plaats in het Gemeentehuis van Apeldoorn – ja, er zijn nog gemeenten die de kunsten een warm hart toedragen – en is gratis toegankelijk. Het begint om 16.00 uur. Ik sprak met Anna Meredith voor muziekvan.nu (Site is inmiddels offline.)

#AnnaMeredith #Apeldoorn #EdSpanjaard #GeldersOrkest #InBloomNirvana #MorganKrauss #orkestDeEreprijs #TheaDerks #YoungComposersMeeting

Moritz Eggert: ‘Ik wil Wagner zijn onschuld teruggeven’

Antwerpen, 24-4-2013 – De Vlaamse Opera vroeg de kunstenaar Jan Fabre een productie te maken rond zijn geliefde componist Richard Wagner. Hij zoomt in op diens getroubleerde relatie met Friedrich Nietzsche, zelf een niet onbegenadigd componist. Aanvankelijk was deze diep onder de indruk van Wagners vernieuwende vorm van muziektheater, maar toen zijn oudere vriend zich verloor in grootheids- en godsdienstwaan, haakte de filosoof gedesillusioneerd af.

Voor Tragedy of a Friendship werkte Fabre nauw samen met de Vlaamse auteur Stefan Hertmans en de Duitse componist Moritz Eggert. Een opera mag het eindproduct niet genoemd worden, want dat schept verkeerde verwachtingen volgens Eggert. Het is wel een Gesamtkunswerk in de zin van Wagner, maar dan zonder de dwingende bombast. Lees hier het gesprek dat ik met hem had voor de website muziekvan.nu. De productie wordt in juni ook uitgevoerd in het Holland Festival.

Moritz Eggert ® Mara Eggert

#HollandFestival #JanFabre #MoritzEggert #muziektheater #Nietzsche #opera #StefanHertmans #TheaDerks #VlaamseOpera #Wagner

Moritz Eggert: ‘Ik wil Wagner zijn onschuld teruggeven’

Antwerpen, 24-4-2013 – De Vlaamse Opera vroeg de kunstenaar Jan Fabre een productie te maken rond zijn geliefde componist Richard Wagner. Hij zoomt in op diens getroubleerde relatie met Friedrich Nietzsche, zelf een niet onbegenadigd componist. Aanvankelijk was deze diep onder de indruk van Wagners vernieuwende vorm van muziektheater, maar toen zijn oudere vriend zich verloor in grootheids- en godsdienstwaan, haakte de filosoof gedesillusioneerd af.

Voor Tragedy of a Friendship werkte Fabre nauw samen met de Vlaamse auteur Stefan Hertmans en de Duitse componist Moritz Eggert. Een opera mag het eindproduct niet genoemd worden, want dat schept verkeerde verwachtingen volgens Eggert. Het is wel een Gesamtkunswerk in de zin van Wagner, maar dan zonder de dwingende bombast. Lees hier het gesprek dat ik met hem had voor de website muziekvan.nu. De productie wordt in juni ook uitgevoerd in het Holland Festival.

Moritz Eggert ® Mara Eggert

#HollandFestival #JanFabre #MoritzEggert #muziektheater #Nietzsche #opera #StefanHertmans #TheaDerks #VlaamseOpera #Wagner

Moritz Eggert: ‘Ik wil Wagner zijn onschuld teruggeven’

Antwerpen, 24-4-2013 – De Vlaamse Opera vroeg de kunstenaar Jan Fabre een productie te maken rond zijn geliefde componist Richard Wagner. Hij zoomt in op diens getroubleerde relatie met Friedrich Nietzsche, zelf een niet onbegenadigd componist. Aanvankelijk was deze diep onder de indruk van Wagners vernieuwende vorm van muziektheater, maar toen zijn oudere vriend zich verloor in grootheids- en godsdienstwaan, haakte de filosoof gedesillusioneerd af.

Voor Tragedy of a Friendship werkte Fabre nauw samen met de Vlaamse auteur Stefan Hertmans en de Duitse componist Moritz Eggert. Een opera mag het eindproduct niet genoemd worden, want dat schept verkeerde verwachtingen volgens Eggert. Het is wel een Gesamtkunswerk in de zin van Wagner, maar dan zonder de dwingende bombast. Lees hier het gesprek dat ik met hem had voor de website muziekvan.nu. De productie wordt in juni ook uitgevoerd in het Holland Festival.

Moritz Eggert ® Mara Eggert

#HollandFestival #JanFabre #MoritzEggert #muziektheater #Nietzsche #opera #StefanHertmans #TheaDerks #VlaamseOpera #Wagner

Moritz Eggert: ‘Ik wil Wagner zijn onschuld teruggeven’

Antwerpen, 24-4-2013 – De Vlaamse Opera vroeg de kunstenaar Jan Fabre een productie te maken rond zijn geliefde componist Richard Wagner. Hij zoomt in op diens getroubleerde relatie met Friedrich Nietzsche, zelf een niet onbegenadigd componist. Aanvankelijk was deze diep onder de indruk van Wagners vernieuwende vorm van muziektheater, maar toen zijn oudere vriend zich verloor in grootheids- en godsdienstwaan, haakte de filosoof gedesillusioneerd af.

Voor Tragedy of a Friendship werkte Fabre nauw samen met de Vlaamse auteur Stefan Hertmans en de Duitse componist Moritz Eggert. Een opera mag het eindproduct niet genoemd worden, want dat schept verkeerde verwachtingen volgens Eggert. Het is wel een Gesamtkunswerk in de zin van Wagner, maar dan zonder de dwingende bombast. Lees hier het gesprek dat ik met hem had voor de website muziekvan.nu. De productie wordt in juni ook uitgevoerd in het Holland Festival.

Moritz Eggert ® Mara Eggert

#HollandFestival #JanFabre #MoritzEggert #muziektheater #Nietzsche #opera #StefanHertmans #TheaDerks #VlaamseOpera #Wagner

Jacques Bank: De Bijlmer Opera

Twintig jaar geleden stortte een vliegtuig neer op een flat in de Bijlmermeer, wat we uitvoerig herdenken. Maar wat een gemiste kans dat bij deze gelegenheid niet de Bijlmer Opera van Jaques Bank wordt heruitgevoerd! Deze verscheen in 2002 op cd. Hierbij de tekst die ik destijds schreef voor het begeleidende boekje. Helaas is de cd niet meer leverbaar, wel is hij nog te bestellen via Muziekweb 

‘Geen paal gaf mij groter voldoening!’ Met deze woorden sloeg burgemeester Van Hall in 1966 de eerste paal voor de Amsterdamse nieuwbouwwijk de Bijlmermeer. Deze zou een paradijs op aarde worden, omdat volgens de principes van de Functionele Stad zaken als wonen, werken en recreëren strikt gescheiden werden. Componist Jacques Bank (1943) woonde er ruim twintig jaar en zag hoe de werkelijkheid de idealen inhaalde. Toen Willem van Manen hem vroeg een opera voor Orkest de Volharding te schrijven, aarzelde hij geen moment: de Bijlmer was zijn onderwerp.

Dat was in 1996. De criminaliteit had schrikbarende vormen aangenomen, een vliegtuig was neergestort op de wijk en men was begonnen de anonieme hoogbouw te vervangen door eengezinswoningen, die haaks stonden op de ooit geformuleerde idealen. Bank zag de tragiek van deze ontwikkelingen en vroeg zijn broer Fer (1944) een libretto te schrijven. Deze gebruikte hiervoor uitsluitend bestaande teksten – van architecten, plannenmakers, politici, woningcorporaties, kranten, maar ook van Vergilius en Aeschylos. Hieruit smeedde hij een aangrijpend verhaal, met de boodschap dat wat mensen in hun enthousiasme bedenken, in de praktijk vaak gedoemd is te mislukken. Toch is de opera niet bedoeld als aanklacht: ‘De Bijlmer staat symbool voor het noodlot en het failliet van de maakbaarheidgedachte’, zei Jacques Bank hierover.

Maar een opera over de Bijlmer, levert dat wat op? Ja, zo bewezen Jacques en Fer Bank tijdens de première van De Bijlmer Opera op 18 januari 2000: het schijnbaar gortdroge thema bleek wel degelijk groots en meeslepend muziektheater op te kunnen leveren. Opera gedijt nu eenmaal bij een goedlopend verhaal, een navolgbare regie en zinderende muziek, en hierin voorziet De Bijlmer Opera  ruimschoots. Een interessante vondst van de gebroeders Bank – met dank aan Les Troyens van Berlioz – is de rol van de onheilsprofetes Kassandra, in dit geval belichaamd door een zwerfster. Tegen een fond van akelig joelende flexatones opent zij de opera met een door merg en been snijdend ‘Ai, de Dood zweeft door de lucht!’. Niemand luistert, ook al worden haar waarschuwingen voor het naderend onheil steeds indringender. Als het noodlot uiteindelijk letterlijk, in de vorm van een neerstortend vliegtuig, toeslaat, zwijgt Kassandra en loopt weg over de rokende puinhopen; in haar hand een draagbaar tv-tje met beelden van de ramp.

Een tweede trouvaille waardoor De Bijlmer Opera het anekdotische overstijgt, is de rol van een acteur, die nu eens optreedt als pedante architect, dan weer als diens verontruste tegenstrever, of als de huisarts Boy Edgar die de eenzaamheid van huisvrouwen aan de orde stelt. Hartverscheurend is hij als mevrouw Ramperzad, die met een Surinaams accent vertelt hoe haar man naar Nederland verhuisde, maar nog geen werk heeft gevonden: ‘Ze nemen zeker geen mensen die niet kunnen schrijven. Ja, hij kan zijn naam wel schrijven, maar niet zo goed.’ Een zanger belichaamt de opeenvolgende burgemeesters. Hij begint met opgewekte triolen, maar naarmate hij het falen van de Bijlmer inziet klinkt hij steeds wanhopiger. Net als in een Griekse tragedie speelt het koor een belangrijke rol: het ene moment vertegenwoordigt het de bewoners, het volgende de plannenmakers, of de architect die in de arm wordt genomen wanneer de problemen zich opstapelen. Nadat het vliegtuig is neergestort, zingt het koor een requiem, bestaande uit een uitspraak van architect Le Corbusier ‘C’est toujours la vie qui a raison, l’architecte qui a tort’. De tekst wordt aanvankelijk boos gescandeerd, maar transformeert geleidelijk in een troostrijke klaagzang.

De inventieve enscenering van Peter de Baan en Siet Zuyderland zorgde in 2000 voor een indringende ervaring, maar De Bijlmer Opera herbergt ook zonder beeld een universeel aansprekende dramatiek. De zeggingskracht wordt nog versterkt doordat de opnames voor de cd werden gemaakt na afloop van de voorstellingen, zodat het live gevoel behouden bleef en je als luisteraar een nabijheid voelt die studio-opnames vaak ontberen. Op een aansprekende manier maakt de muziek invoelbaar hoe toekomstvisioenen vaak door de praktijk worden ingehaald. We ervaren bijna lijfelijk de wanhoop van Kassandra als zij niet gehoord wordt; de woede van de bewoners over hoge huren en slechte voorzieningen; de potsierlijke borstklopperij van de ontwerpers en het amechtige gestuntel van beleidsmakers – dergelijke zaken zijn van alle tijden.

Bank, die studeerde bij Ton de Leeuw, streeft naar eigen zeggen niet naar vernieuwing als doel op zich, maar wil ‘het publiek muzikaal bij de lurven wil grijpen’ en dat is precies wat hij doet. De Bijlmer Opera is een dynamische partituur, die zonder ook maar ergens plat te worden het verhaal op de voet volgt. Ronkende koperakkoorden, duister roffelende pauken en apocalyptische gongs zorgen voor beklemmende momenten; licht tinkelende belletjes en zwierige marimbapartijen begeleiden passages van milde ironie. Swingende patronen van de blazers herinneren aan de muziek van minimalisten als Glass of Reich, terwijl de warme samenklanken van het koor bij wijlen zwemen naar Berlioz. De muziek ontroert, zonder sentimenteel te zijn, doordat Bank zijn partituur nergens ‘dichtsmeert’ met volvette akkoorden of overvolle partijen, maar altijd ruimte laat voor de zangers en de spreker. Deze werkwijze reflecteert het open stratenplan van de Bijlmer. Bijkomend voordeel is dat de teksten goed verstaanbaar zijn.

Met De Bijlmer Opera bewijst Bank opnieuw zijn enorme talent om alledaagse prozateksten muzikaal tot leven te wekken. Zo zette hij in A very bad Character een justitieel rapport voor solo mannenstem (1989), gebruikte hij in Gebroken sprookjes voor bas en ensemble opstellen van allochtone kinderen (1991) en baseerde hij zijn opera-oratorium Episodes de la vie d’un artiste op brieven van Harriet Smithson en teksten uit een biografie over Hector Berlioz (1992-93). Vocale composities zijn toch al in de meerderheid in zijn oeuvre, maar opvallend is dat hij hiervoor zelden literaire teksten gebruikt. In een interview zei Bank hierover: ‘Literatuur is al zo gelaagd dat je daar als componist nauwelijks iets aan toe kunt voegen. Een verhaaltje uit een buurtkrant heeft maar een betekenislaag, waar je zelf andere tegenaan kunt zetten. Want juist in de alledaagsheid van de teksten ligt de menselijke tragiek verborgen. Door zulke koude, zakelijke woorden in een bad met kokende noten te gooien, wil ik de onderliggende emoties blootleggen.’ – Compassie met het menselijk onvermogen, zoals die ook uit De Bijlmer Opera spreekt, loopt als een rode draad door Banks oeuvre, getuigend van een tegenwoordig niet meer vanzelfsprekend engagement.

Thea Derks, Amsterdam, 9-10-2002
Voor cd-boekje De Bijlmer Opera Muziekgroep Nederland

Jacques Bank: De Bijlmer Opera; libretto Fer Bank; Orkest de Volharding en Nederlands Zangtheater o.l.v. Ernst van Tiel; Marjanne Kweksilber, sopraan; Charles van Tassel, bariton; Frans van Deursen, spreekstem; Composers’ Voice CV 110 

#Bijlmer #BijlmerOpera #Bijlmermeer #BoyEdgar #BurgemeesterVanHall #CharlesVanTassel #EpisodesDeLaVieDUnArtiste #ErnstVanTiel #FerBank #FransVanDeursen #HarrietSmithson #HectorBerlioz #JacquesBank #MarjanneKweksilber #MuziekgroepNederland #NederlandsZangtheater #nieuweMuziek #opera #OrkestDeVolharding #PeterDeBaan #SietZuyderland #TheaDerks #TonDeLeeuw