#magie — Public Fediverse posts on home.social

Jona Lendering @[email protected] · 2026-09-17 · 04:00 UTC

Antieke tandheelkunde

Fenicische tandprothese (Archaeological Museum of the American University, Beiroet)

Tandklachten zijn, behalve vervelend, van alle tijden, en daarom zijn er ook al heel erg lang specialisten. Ik meen dat er in de Oudheid al vullingen waren, al kan ik me niet herinneren hoe ik dat weet. Wat ik wel zeker weet, is dat u hierboven een Fenicische tandprothese ziet, in Sidon gevonden in het graf van een man die leefde in de vijfde eeuw v.Chr.

De zes voortanden zijn met gouddraad verbonden, en dat bleek nodig ook. Uit röntgenfoto’s blijkt namelijk dat de man leed aan parodontitis, wat wil zeggen dat hij leed aan een vergevorderde vorm van tandvleesontsteking, zó ernstig dat het kaakbot werd aangetast en de tanden los kwamen zitten. Het gouddraad stabiliseerde de voortanden, zodat hij ze kon blijven gebruiken en beschikte over een letterlijk schitterende lach.

In het oude Assyrië pakte men de zaken anders aan: tegen een ontsteking zetten ze een bezwering in. Bij antieke magie geeft de toverspreuk precies aan wat de onheilstichter dient te doen. Zo hebben we onderstaande beschrijving van een behandeling van een kiespijn ten gevolge van een ontsteking.

De behandeling bestaat uit de verwijdering van pus door middel van een naaldje. In de gore vloeistof lijkt men een wormpje herkend te hebben. Dan volgen de eigenlijke bezwering én een recept. Het begint met een parodie op het scheppingsverhaal, die dient ter verklaring van het verschijnsel kiespijn.

Nadat Anu de hemel had geschapen,
en de hemel de aarde had geschapen,
en de aarde de rivieren had geschapen,
en de rivieren de kanalen hadden geschapen,
en de kanalen het zilt hadden geschapen,
en het zilt de worm had geschapen,
ging de worm wenend naar Šamaš,
en voor Ea vloeiden zijn tranen:
“Wat zult u mij als voedsel geven,
wat zult u mij te drinken geven?”
“Ik zal u rijpe vijgen en appels geven.”
“Wat heb ik daaraan?
Wat heb ik aan vijgen en appels?
Laat me opklimmen om te wonen
tussen de tanden en het tandvlees!
Ik wil het bloed van de tanden drinken
en kauwen op stukjes tandvlees!”
Steek een naald om de worm te treffen.
Dit is de bezwering tegen tandpijn: “Moge Ea je treffen met de kracht van zijn hand, worm, omdat je dit ooit hebt gezegd!”
Het ritueel: meng bier, mout en dadelolie. Herhaal drie keer de bezwering over dit geneesmiddel en giet het over de tanden.

Normaal gesproken zit er al mout in bier, dus dit is raar, maar misschien kende men een procedé om bier te maken met een heel hoog alcoholpercentage, en dan werkte dit drankje ontsmettend. Het kan ook bedoeld zijn als een verdoving.

[De tandprothese was het 550e voorwerp in onze reeks museumstukken.

Ik ben de komende twee weken in Algerije, zal hier geen vragen beantwoorden en kan de geautomatiseerd klaargezette blogjes vermoedelijk niet aankondigen op de sociale media. WhatsApp werkt vermoedelijk wel. U volgt me hier en ik deel er ook foto’s van opgravingen.]

#Anu #Ea #magie #tandheelkunde #Šamaš

#anu #ea #magie #tandheelkunde #samas