Live and recent posts from across the Fediverse tagged #zientzia, aggregated by home.social.
♒ Egia/gezurra/ez dago ebidentzia: haurdunek besteek baino joera handiagoa al dute eltxoen ziztada jasotzeko?
Erantzuna jakiteko, entzun bukaerara arte #UhinUltramoreak podcastaren azken atala
🎧 Guau - 67. Udako bisitari gogaikarriak
https://guau.eus/m/uhin-ultramoreak-d4-67-udako-bisitari-gogaikarriak
Passion for Kowledge jaialdian, solasaldia izan dute Maria Martinon Torres paleoantropologoak eta Ramon Orús #AA ko sistemen ikertzailea, giza eboluzioari, garapen teknologikoari eta gizateriaren etorkizunari buruz. Oso interesgarria. Gustatu zait Martinonen gogoeta hau: "Gizakiok zaindu behar dugu ezertarako balio ez duen baina funtsezkoa zaigun hori egiteko burujabetza"
👉 Ikusi nahi izanez gero, 1h 45 min-etik aurrera: https://www.youtube.com/live/r9B8iJhgYCk?si=_Mnw0692tV4b8ECB
Espazio-ontzietako bateriak
2026an zeruak presentzia handia izan du albistegietan (eguraldiaz harago). Artemis II misioaren ilargirako bidaiak lehendabizi eta abuztuko eguzki ek…
https://ataria.eus/komunitatea/imanollandamedrano/1789998767738-espazio-ontzietako-bateriak-imanol-landa-medrano-wattaria?utm_source=Mastodon&utm_medium=Sare_sozialak
#AlbisteOnak Ozono geruzako zuloa itxiz doa, 1987an mundu mailan adostutako neurrien eraginez. Martxa honetan, 2035erako ez da haren arrastorik geratuko. Nahi izanez gero, ahal da. #Zientzia #Politika #Ingurumena
Pertsona ugari dauden espazio itxi batean tenperatura igo egiten da. Zenbatekoa da eta nola kalkulatzen da giza gorputz batek bataz beste sortzen duen kaloria-energia? #zientzia
Vivian irakaslearen mikrobiologia-eskola. Unibertsitatean gehien gustatu zitzaizkidan irakasgaietako bat da hau.
Aula da microbiologia no IOUSP. Se alguém comentar eu descrevo a aula.
#USP #microbiologia #laboratório #ciência #oceanografia #oceanologia #Iousp #basco #Brasil #faculdade #universidade #bactéria #micróbio #mikrobiologia #laborategia #zientzia #ozeanografia #ozeanologia #Basco #Brasil #unibertsitatea #bakterioa #mikrobioa #euskera #euskal
Peckham esperimentu soziala, langile klasearen osasunaren gainean duela 100 urte eginiko #zientzia , "ongizate estatuen" garapenak baztertutakoa. Baina berreskuratzeko modukoa, BAIETZ? https://eu.wikipedia.org/wiki/Peckham_esperimentua
Klase soziala eta jokabide makurrak: loturarik ba ote?
Ziur aski denok noizbait egin diogu galdera hori geure buruari. Dirudunek probabilitate handiagoarekin jokatzen ote dute etikaren mugen kanpoan? Zant…
https://ataria.eus/komunitatea/JosuLG/1789469999602-klase-soziala-eta-jokabide-makurrak-loturarik-ba-ote-zientziaren-talaia-josu-lopez-gazpio?utm_source=Mastodon&utm_medium=Sare_sozialak
Giza #garuna, jatorrian, ez dela organo bakarra, baizik eta jatorri desberdineko bi organok osatzen dutela iradoki du ikerketa batek.
Haren arabera, bi nerbio-sistema zaharrek osatzen dute garuna:
🔸alde primitiboago bat, gure bihotzen taupadak, arnasketa eta beste funtzio batzuk erregulatzen dituena
🔸beste alde bat, gizaki egiten gaituena, poesia, matematika eta abarrerako gai dena
Ikerketa lagungarria izan daiteke garuneko zeinbait gaitz ulertzeko
Ene ba! Oraintxe esan didate Passion For Kowledge jaialdiaren barruan umeentzat egin behar dudan saiorako sarrerak agortuta daudela!
https://p4k.dipc.org/eu/talk/ilargira-joateko-prest-antzerki-zientifikoa/
Kontzertuekin egiten duten bezala, orain bira bat egitea bururatzen bazaie, abisatuko dizuet aldez aurretik. Ez dut uste baina...
George Crotch, Altsasuko kuebetako faunia ikertu zeban lehelengotarikua. Bizitza laburra, bizar luzia! (gaur modako hipsterra izango zuan 😉) #speleo #zientzia https://eu.wikipedia.org/wiki/George_Robert_Crotch
RE: https://mastodon.eus/@GureTerritorioLibreBakarra/117250857690387709
"Dentsitatea giza neurria baita azkenean —beste guztia bezala, esango duzu, hori bagenekien gutxi gorabehera—. Eta halaxe da. Baina ez da masa bolumenaz zatituta kalkulatzen, norbere bizitza munduaren bizitzaz biderkatuta baizik".
Ze ederra Xabier Gantzarainen zutabe hau (ere)...
Bitartean, gizaki askok ezin dute ezer ikusi beren zilborrez harago. Haiei buruz, @berria n: 'Ez bakarrak, ez lehenak: harroputzak"
Jakinarazi dituzte aurtengo #IgNobel sariak, eta irabazleetako bat (biomekanikako kategoriakoa, hain zuzen) aipatu genuen hemen ere, argitaratu zutenean: muxuaren eboluzioa konparatua!
Hemen ikerketa haren jatorrizko artikulua:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1090513825001370
Praktikoena, berriz, fisikakoa iruditu zait: zutikako pixatolien diseinu egokiena, zipriztinik ez izateko: https://academic.oup.com/pnasnexus/article/4/4/pgaf087/8098745
Behin entzun nuen eboluzioaren katean, izaki urtarrak lurrera atera zirenean berriz uretara itzuli zirela (batzuk bederen) eta uretan jarraitu zutela eboluzionatzen. Birikak izango zituzten eta uretan sartzean galdu egingo ziruzten? #eboluzioa #zientzia
#Ideiak
Hemen duzu bideoa instrukzioekin, eklipsea ikusteko kartoizko proiektorea egiteko #tutoriala. #Eguzkieklipsea https://neopaquita.es/@grivera/117076693088211284
https://svs.gsfc.nasa.gov/14391
#tutorial #eclipse #eklipsea #eclipse2026 #astronomia #astronomy #eskulanak #diy #zientzia #bideoa #video #NASA 3/3
#Ideiak
Hemen duzu bideoa intrukzioekin, eklipsea ikusteko kartoizko proiektorea egiteko #tutoriala. #Eguzkieklipsea https://neopaquita.es/@grivera/117076693088211284 #tutorial #eclipse #eklipsea #eclipse2026 #asteonomia #astronomy #eskulanak #diy #zientzia #bideoa #video 3/3
Oso erraza da.
Eklipsea jarraitzeko kartoizko proiektore tresna sinplea egin dezakezu zeure eskuekin eta eskura dituzun materialekin. Haur batek ere egin dezake. #Eguzkieklipsea #eklipsea #eclipse #zientzia #eclipse2026 #eclipse26 #osasuna #astronomia #astronomy #eskulanak #diy
https://neopaquita.es/@grivera/117076607401759958 2/3
RE: https://anticapitalist.party/@Looping/117073198276775766
Nola jarraitu eklipsea ikusmena hondatu gabe? Eguzkiari bizkarra emanez eta kartulina baten bidez gerizpearen eboluzioa ikusiz. #Eguzkieklipsea #eklipsea #eclipse #eclipse2026 #eclipse26 #osasuna #zientzia #astronomia #astronomy 1/3
RE: https://indieweb.social/@kenSwinson/117052197093858093
#Ideiak
Artea osasunarentzat onuragarria da.
#osasuna #osakidetza #art #arte #artea #science #zientzia #ciencia
🦋 10 urteko japoniar batek frogatu du tximeleta-beldarren oroimenak iraun egiten duela metamorfosia egin ondoren, baita hurrengo belaunaldietan ere
Hori frogatzeko, ikerketa bat diseinatu zuen entomologo baten laguntzarekin: beldarrak entrenatu zituen, izpiliku-lurrina eta dardara erlazionatzeko. Hala, ikusi zuen, beldarrak tximeleta bihurtuta ere, lurrina saihesten zutela, baita hurrengo belaunaldikoek ere
RE: https://techhub.social/@GregCocks/116678327413392685
Eskuz idazteak, idazmakinaz idazteak ez bezala, garuneko konektibitatea sustatzen du. #neurozientzia #burmuina #idazketa #hezkuntza #ikaskuntza #pedagogia #brain #neuroscience #zientzia #science #writing
♒ #UhinUltramoreak podcastaren
65. atalaren protagonista Rachel Carson da, ekologismoaren ama eta misoginiaren jomuga
Pestiziden kalteak salatu zituen eta nekazaritza industriala bultzatzen zuten jauntxoen haserrea piztu zuen: “Emakume hain polita izanik, ezkongabe badago, seinale komunista dela”
Trumpen gobernuak bertan behera utzi zuen climate.gov webgunea, zeinak klimaren bilakaerari buruzko datu baliotsuak biltzen eta eskaintzen zituen. Orain, irabazi asmorik talde batek berriro martxan jarri du, climate.us helbidean
https://arstechnica.com/science/2026/06/uss-climate-gov-site-taken-down-by-trump-relaunched-by-nonprofit/
#klima #zientzia #politika
Baldintza sozioekonomikoek zuzenean eragiten dute haurren garunaren garapenean, batez ere eremu motorrean eta sentsorialean, baina ez kognizioan. Inguruneko egoera hobetzen bada, garuna ere bere onera etortzen da, plastizitateari esker
👉 Science aldizkaria: https://www.science.org/doi/10.1126/science.aee6213
#zientzia #gizartea #garuna
Fisika: argiaren abiadura eta espazioa, erraz azaldua. https://youtube.com/shorts/MHerwicFdZ0?is=T1xqdDNUKqeIMB5G #zientzia #BrianCox
♒ Hizki handiz idatziko dugu #UhinUltramoreak podcastaren 64. atalaren protagonista: KLITORIA
🎧 Plazer baduzue:
https://zientzia.eus/podcastak/uhin-ultramoreak/64-uhin-ultramoreak-hitz-batean-klitoria/
#emakumeakzientzian eta nola egingo sistema zientifikoak emakumeak estutzen dituen, akitzeraino
https://www.scielo.br/j/rac/a/W7ZXtL46GXqdjssr3JxNzsJ/?lang=pt
Genero-arrakala, lan zientifikoen aitortzan eta aipamenetan. Mujeres con ciencia blogean, @martamachos en bidez:
https://mujeresconciencia.com/2026/06/10/ideas-innovadoras/
Erleak arazo konplexuak ebazteko gai direla frogatu dute zientzialariek.
Beste bizidunen adimena gutxiesten dugula erakusten duen n-garren adibidea.
Adibide gehiago, #Elhuyar aldizkariaren "Adimen naturala" erreportajean: https://zientzia.eus/artikuluak/adimen-naturala/
Erleen ikerketa berria, Science aldizkarian:
https://www.science.org/content/article/bees-just-did-something-no-other-insect-has-been-shown-do
"Beste alerta gorri bat AEBko zientziarentzat"
Science aldizkariaren editoriala:
"Ikerketak AEBko Kongresuan bi aldeko babesa duen arren, eta zientziarekiko konfiantza herrialde osoan % 75etik gorakoa den arren, badirudi Trumpen administrazioa jarraitzen duela herriaren jarduera zientifikoa akabatu nahian"
https://www.science.org/doi/10.1126/science.aej3572
#zientzia #politika #Trump
♒ Datu-zentro erraldoiak #UhinUltramoreak podcastean.
Starring: #Elhuyar aldizkaria, @egoitzetxebeste @tunubesecamirio @teketen
Also starring: @azpilikueta
Beste gai batzuk: kokaina arrainetan, ugaztun bibiparoak... Eta egia/gezurra/ez dago ebidentzia sekzioa!
🎧 https://zientzia.eus/podcastak/uhin-ultramoreak/62-uhin-ultramoreak/
❤️🔥 Munstro orori dago eskeinita #FrankensteinAgurgarria
🗓️ @Petti eta bion eskutik, maiatzaren 21ean, osteguna, Zarauzko Arranon (Musika Plaza)
Eta biba Mary Shelley guztiak!
❤️🔥 "Ez baitiogu munstroak sortzeari utzi"
#FrankensteinAgurgarria errezitaldi mutantea, @Petti eta bion eskutik, maiatzaren 21ean, ostegunez, Zarauzko Arrano tabernan (Musika Plazan), 20:00etan
🍷Munstro, mamu, gaueko izaki, piztia eta kreatura arraro guztiak gonbidatuta zaudete!
Hau da, hau, luxua! Bi orritan, eta @javierarmentia ren konpainia noblean! Eskerrik asko, Itsaso Jauregi, gero eta azkarrago doan mundu honetan, gertakizunei patxadaz begiratzeko eta interpretatzeko tartea emateagatik.
#ArtemisII misioaz, kritikoki, @berria n: "Espazioaren konkista" https://www.berria.eus/bizigiro/espazioaren-konkista_2156749_102.html
"Biologikoki emakumea'", @berria n:
Olinpiadak, #SYR testa, #biologia, #sexua, eta, batez ere, kirol-erakundeen obsesioa binarismoarekiko eta emakumeen gorputza epaitzeko.
https://www.berria.eus/bizigiro/analisia-bizigiro/biologikoki-emakumea_2156193_102.html
Entzun duzue #UhinUltramoreak podcastaren azken atala? Ez dugu espoilerrik egin nahi, baina uste dugu zer pentsatua emango dizuela, eta gainera espero ―eta desio― dugu barre egingo duzuela.
🎧 Zuekin, 57. atala: Zientziaren B aldea
https://guau.eus/m/uhin-ultramoreak-d4-57-zientziaren-b-aldea
📢 Kalean da martxoko #Elhuyar aldizkaria! Datu-zentroei eman dizkiegu azala eta erdiko orriak, eta laguntzaile izan ditugu @teketen eta @tunubesecamirio . Eskerrik asko!!
Horrez gain, beste eduki pila bat dauzkagu: artikuluak, elkarrizketak, analisia, istorioa, albisteak, Gai Librean, @ileturia ren ekarpena...
👉 Gaurkotasun beteko gaiak, espiritu kritikoz eta ikuspegi feministarekin
@ElhuyarZientzia
https://zientzia.eus/aldizkaria/361/
#zientzia #teknologia #gizartea
"Errekonozimendua eskatzen dut nik: euskaraz argitaratutakoa ontzat eman dezatela. UEUren Uztaro-n, Elhuyar-en… eta euskarazko aldizkarietan publikatutako artikuluak ere zientifikoak dira".
Fernando Mijangosek esanak, aho bizarrik gabe, @argia n:
https://www.argia.eus/argia-astekaria/2952/fernando-mijangos-eguneroko-kimika
Bide batez, mila esker @elhuyar aipatzeagatik. Hain zuzen, hori da komunitatea sortzeko lehen pausoa: ekarpenak elkarri aitortzea
#zientzia #euskara #unibertsitatea #gizartea
🗣️ Pascual D. Diago astrofisikaria eta Matematikaren Didaktikako irakasle eta ikertzaileak agerian utzi du argitalpen-sistemaren ustelkeria txantxetako artikulu baten bidez.
Elkarrizketa, #Ekinean : «Argitaratu beharra arriskutsua bihurtu da»
https://zientzia.eus/artikuluak/argitaratu-beharra-arriskutsua-bihurtu-da/
➕ Gaurko @berria ko zutabeari lotuta dago #UhinUltramoreak podcastaren 4. edizioa abiatzeko jendaurrean egin dugun atala. Hemen duzue:
🎧 https://guau.eus/m/uhin-ultramoreak-d4-55-adimen-artifizalaren-sexismoa
📽️ https://guau.eus/s/uhin-ultramoreak-bideopodcasta
@alaitzochoa rekin batera, @egoitzetxebeste ren laguntzarekin, eta luxuzko berri-emaile batekin: @joxe @bloga !!
Hurrengo ataletarako, ongi etorriak izango dira zuen ekarpenak. Izan ere, #EguneroIkastenDaZerbait eta guk asko ikasten dugu zuongandik. Mila esker!
Gauza bitxia gertatu zait. Insomnioak jota pasa dut gaua, 4 ordu inguru egin ditut lo, baina ez nago bereziki loguretuta, ez beste egun batzuetan baino gehiago. Lo-zikloekin zerikusia izan dezake?
Mezua editatu dut informazioa gehitze aldera: musika konpultsiboki entzuten aritu naiz ordu luzez. Ez dakit honek emaitzan eraginik izan dezakeen. Musika entzuten dugunean, dopaminaz gain, adrenalina ere jariatzen du burmuinak? #insomnioa #loa #zientzia #musikaetaburburmuina
RE: https://mastodon.social/@martamachos/115829634958288776
Artikulua 2023koa da, baina merezi du gogora ekartzea, horrelakoak gertatzea ez baita salbuespena: nola izan kontuan ekitatea, dibertsitatea eta inklusioa biltzar zientifikoetan, zuriketarik gabe?
Mujeres con ciencia blogean, @martabueno ren eskutik eta @martamachos en bidez ⤵️
#dibertsitatea #berdintasuna #zientzia
Zenbait landarek erradiazio infragorria, hau da, beroa, erabiltzen dute polinizatzaileak erakartzeko. https://scholar.social/@animalculum/115785994252595984 #zientzia #botanika #polinizazioa