home.social

#elhuyar — Public Fediverse posts

Live and recent posts from across the Fediverse tagged #elhuyar, aggregated by home.social.

  1. 🗣️ Nora Alcelay Uribeecheverria adimen artifizialeko ikertzailea, #Ekinean:

    "paradoxikoa ere bada, karreran gehiengoa neskak izanda, ikustea adimen artifizialak genero-alborapena duela"

    #Elhuyar aldizkariaren bidez: zientzia.eus/artikuluak/adimen

    #emakumeakzientzian #matxismoa #AA

  2. AEBko Zientzia Akademiak atzera bota du pankreako minbiziari buruzko Barbaciden artikulua, interes-gatazkengatik. Gainera, Barbacidek berak itxaropen faltsuak pizten lagundu zuela egotzi diote, aditzera eman baitzuen sendabidea hurbil zegoela, artean saguetan bakarrik probatu zuten arren.

    👉Hemen #Elhuyar en eman genuen albistea:
    zientzia.eus/artikuluak/saguet

    Bihar bertan eguneratu beharko dugu. Ze mingarria sendatzeko aukera izango zutela pentsatu zutenentzat...
    #etika #medikuntza #minbizia

  3. #OsasunarenMunduEguna den honetan, komeni da ohartaraztea, gure osasuna mehatxatzen duten eragileen artean, zenbateraino eragiten duen merkatuak. Hain zuzen, lau industria dira prebeni daitezkeen heriotzen heren baten eragileak: erregai fosilak, alkohola, tabakoa eta elikagai ultraprozesatuak.

    👉 Horri buruzko erreportajea, #Elhuyar aldizkarian: "Merkatua osasunaren kaltetan"
    zientzia.eus/artikuluak/merkat
    #osasuna #industria #kapitalismoa

  4. Interesgarria, oso, Fukushimako hondamendiaren lehen urteurrenean #Elhuyar aldizkarirako idatzitako artikulu hau berrirakurtzea: zientzia.eus/artikuluak/fukush

    Jose Ramon Etxebarriaren iritzia ere jaso nuen, eta hitz hauek gaur esanak dirudite:
    "Antza, ezin fida gaitezke irandarrez, balizko bonbak fabrikatu eta erabil baititzakete; fidatu behar dugu, ordea, amerikarrez, israeldarrez, errusiarrez eta NATO erakundeaz. Otsoa artzain"

    #energia #gerra #Fukushima

  5. #Elhuyar aldizkarian ahalegin sistematikoa egiten dugu gaiak feminismotik lantzeko, eta emakume zientzialariei protagonismoa emateko. Eta dibertsitatearen alde oraindik asko dugun arren egiteko, gustura gaude ahaleginak emaitzak ematen dituela ikusita, bereziki, ingurunearekin alderatuta (datuak, agenciaSINCen)

    ➡️ #Elhuyar aldizkariaren azken zenbakia:
    heyzine.com/flip-book/a80c68b1

    ➡️ SINCen erreportajea: agenciasinc.es/Reportajes/Dond

    @egoitzetxebeste

    #zientzia #feminismoa #emakumeakzientzian

  6. #Elhuyar aldizkarian ahalegin sistematikoa egiten dugu gaiak feminismotik lantzeko, eta emakume zientzialariei protagonismoa emateko. Eta dibertsitatearen alde oraindik asko dugun arren egiteko, gustura gaude ahaleginak emaitzak ematen dituela ikusita, bereziki, ingurunearekin alderatuta (datuak, agenciaSINCen)

    ➡️ #Elhuyar aldizkariaren azken zenbakia:
    heyzine.com/flip-book/a80c68b1

    ➡️ SINCen erreportajea: agenciasinc.es/Reportajes/Dond

    @egoitzetxebeste

    #zientzia #feminismoa #emakumeakzientzian

  7. #Elhuyar aldizkarian ahalegin sistematikoa egiten dugu gaiak feminismotik lantzeko, eta emakume zientzialariei protagonismoa emateko. Eta dibertsitatearen alde oraindik asko dugun arren egiteko, gustura gaude ahaleginak emaitzak ematen dituela ikusita, bereziki, ingurunearekin alderatuta (datuak, agenciaSINCen)

    ➡️ #Elhuyar aldizkariaren azken zenbakia:
    heyzine.com/flip-book/a80c68b1

    ➡️ SINCen erreportajea: agenciasinc.es/Reportajes/Dond

    @egoitzetxebeste

    #zientzia #feminismoa #emakumeakzientzian

  8. #Elhuyar aldizkarian ahalegin sistematikoa egiten dugu gaiak feminismotik lantzeko, eta emakume zientzialariei protagonismoa emateko. Eta dibertsitatearen alde oraindik asko dugun arren egiteko, gustura gaude ahaleginak emaitzak ematen dituela ikusita, bereziki, ingurunearekin alderatuta (datuak, agenciaSINCen)

    ➡️ #Elhuyar aldizkariaren azken zenbakia:
    heyzine.com/flip-book/a80c68b1

    ➡️ SINCen erreportajea: agenciasinc.es/Reportajes/Dond

    @egoitzetxebeste

    #zientzia #feminismoa #emakumeakzientzian

  9. 🎯 «Emakumeak ez bagaude hor, nork erabakiko du zer eduki garatu, zer den garrantzitsua, nola diseinatu? Gizonek»

    Gai askori buruz aritu da Nerea Ezeiza Ramos EHUren Informatika fakultateko dekanoa, azken #Elhuyar aldizkarian: genero-arrakala, informatikaren alderdi humanistikoaz, unibertsitateaz, adimen artifizialaz, ingurumenaz...

    👉 zientzia.eus/artikuluak/inform

    👉 Aldizkaria osorik ikusteko: heyzine.com/flip-book/a80c68b1

    👉 Harpidetza: urtean 28 €
    #emakumeakzientzian #informatika #gizartea #generoa

  10. #emakumeakzientzian #O11
    🗣️ Nazareth Torres Molina, Biologia eta Ingurune Zientzien doktorea, eta Hedy Lamarr “Emakumea naiz eta zientzialaria izan nahi dut” antzezlanean:
    «Ikusten dute beti egon direla zientzia egin duten emakumeak»
    👉 #Ekinean, #Elhuyar aldizkarian: zientzia.eus/artikuluak/ikuste

  11. Urte luzez uste izan den arren mutilek joera handiagoa dutela autismoa izateko, Suedian egindako ikerketa batean frogatu dute kondizio hori duten emakumezkoen eta gizonezkoen ehunekoa parekoa dela
    👉 @ElhuyarZientzia zientzia.eus/artikuluak/autism
    ➕ Autismoari buruzko erreportaje sakona, @egoitzetxebeste ren eskutik, #Elhuyar aldizkarian: zientzia.eus/artikuluak/autism
    #generoa #autismoa

  12. "Baldintzatzaile ekosozialak botere-harremanen emaitza dira, eta, horiei esker, elite korporatibo batek —azken batean, munduko herrialde eta klase aberatsenek— irabaziak lortzen ditu gehiengoaren osasunaren eta bizitzaren kontura, eta, bereziki, sektore pobretuenen eta ahulenen kontura"

    Joan Benach de Rovirak, #Elhuyar aldizkariaren azken zenbakiko "Merkatua osasunaren kaltetan" erreportajean:
    zientzia.eus/artikuluak/merkat
    #osasuna #politika #merkatua

  13. Jaione Bengoetxea Azurmendi kontra-narratibak sortzen aritu da, alegia, gorroto-diskurtsoari aurre egiteko erantzun ez-oldarkorrak
    👉 #Elhuyar aldizkarian, #Ekinean:
    zientzia.eus/artikuluak/azken-

  14. RE: neopaquita.es/@javierarmentia/

    #Prisma Zientzia- eta teknologia-arloko #LGTBIQA+ ikusgarritasuna emateko elkartea da.
    Egun hauetan biltzarra dute, eta, @javierarmentia ekin batera, han da Aitor Villafranca ere, besteak beste.
    Aspalditxo (2022ko uztailean) #Elhuyar aldizkariko #Ekinean atalerako elkarrizketatzeko zortea izan nuen. Merezi du gogora ekartzea:
    “Zientzia-eremuan jende guztiak aukera berdinak izatea nahi dugu”
    zientzia.eus/artikuluak/zientz

  15. 🟣 Europako hamaika ikerketa-zentrok eta zientzia-erakundek adierazpen bat sinatu dute, goi-mailako hezkuntza, ikerketa eta berrikuntza inklusiboagoak izan daitezen, genero-ikuspegitik.
    Azpimarratzekoa iruditzen zait, azkenaldiko joera ikusita...
    👉 Albistea, #Elhuyar Zientzian: zientzia.eus/artikuluak/adiera
    #emakumeakzientzian #inklusibitatea #berdintasuna

  16. #gaurkoegunez 1983an Barbara McClintock genetikari eta botanikariak Medikuntzako eta Fisiologiako Nobel saria irabazi zuen. Medikuntzako eta Fisiologiako Nobel saria beste inorekin partekatu gabe jaso zuen lehen emakumea izan zen.

    👉 Haren #istorioa #Elhuyar aldizkarian, @egoitzetxebeste n eskutik: zientzia.eus/artikuluak/barbar

    #emakumeakzientzian #genetika #NobelSariak

  17. Iraia Garcia Santisteban biokimikariak ezustekoz betetako bere ibilbidearen berri eman digu #Ekinean atalean. Orain endometriosia ikertzen dabil, eta buakeran, gaurkotasun beteko gai bat aipatu digu: bere laborategiak uko egin dio proiektu bati, #Israel tartean delako.

    #Elhuyar aldzikarian: aldizkaria.elhuyar.eus/ekinean
    #emakumeakzientzian #etika #endometriosia

  18. Alkoholak eragindako heriotzak AEBn bikoitzu egin dira 1999tik 2024ra
    🔸 Pandemiaren eragina nabarmena da
    🔸 Talderik kaltetuena jatorrizko etniena da:
    ♀️ zurietan baino lau aldiz handiagoa da heriotza-tasa
    ♂️ zurietan baino hiru aldiz handiagoa

    #Elhuyar aldizkarian: aldizkaria.elhuyar.eus/albiste
    #alhokola #diskriminazioa #generoa #etnia

  19. Geneak editatzeko teknika bat nabarmen hobetu dute
    🔸 CRISPR-en oinarrituta dago eta vPE deitu diote
    🔸 akatsak egiteko probabilitatea izugarri jaitsi dute: 7tik 1ean beharrean, 101etik bakarrean
    Albistea, #Elhuyar aldizkarian: aldizkaria.elhuyar.eus/albiste
    #genetika #teknologia

  20. Bazkalondoko eztabaidarako:

    Medikuntza androzentrikoa izan da historikoki. Horrek ondorio txarrak ekarri ditu emakumeentzat; hortaz, sexua eta generoa aintzat hartzeko neurriak hartu dira. Baina zenbateraino da egokia bereizketa hori?

    👉 Bi ikuspegi desberdin eta osagarri, A. Labaka erizain eta psikologoaren eta A. Etxeberria filosofoaren eskutik, #Elhuyar aldizkarian:

    aldizkaria.elhuyar.eus/analisi
    #generoa #sexua #binarismoa #medikuntza

  21. #Elhuyar aldizkariaren azken zenbakian, medikuntzan eta ikerketa medikoetan emakumeak ez baztertzeko neurriak hartu ditugu gaitzat. Izan ere, batzuen ustez, neurri horiek ez dira nahikoak, eta beste batzuek zalantzan jartzen dute neurri horien egokitasuna. Ainitze Labaka erizainak eta psikologian doktoreak eta Arantza Etxeberria filosofoak beren ikuspegia eman dute, analisi banatan:
    aldizkaria.elhuyar.eus/analisi
    #sexua #generoa #medikuntza #bazterkeria #filosofia

  22. 🟣 Menopausiarako test eta produktu komertzialen arriskua salatu du BMJk:
    🔸 hormonen maila neurtzen duten testak alferrikakoak dira; diagnostikoa klinikoa da
    🔸 tratamendu komertzialek ez dituzte segurtasun-arauak betetzen
    🔸 baieztatu du tratamendurik onena ez dela zenbakiekin hasten, baizik eta entzunaz
    👉 Xehetasunak eta erlazionatutako informazio gehiago, #Elhuyar aldizkarian:
    aldizkaria.elhuyar.eus/albiste
    #menopausia #merkatua #kulturazientifikoa

  23. Animalien gaitasun kognitiboei buruz egindako azken ikerketek frogatu dute orain arte errotuta egon diren hipotesi batzuk okerrak direla. Funtsean, eta beste behin ere, auzitan jarri dute pentsaera antropozentristatik eratorritako ikuspegia.
    👉 "Adimen naturala", #Elhuyar aldizkarian:
    aldizkaria.elhuyar.eus/errepor
    #enoluzioa #etologia #antropozentrismoa

  24. 🗣️ “Labanaren adibidea jartzen da askotan: onerako bezala erabil daiteke kalterako. AA tresnen kasuan, ahalmen izugarri handia dutenez, sor dezaketen kaltea ere oso da handia. Hala ere, ez da ahalmenagatik bakarrik. Izan ere, oso azkar garatu dira, eta gizarteak ez du hausnartzeko denborarik izan”.

    Unai Garcia Lopez, Adimen artifizialean graduatua, #Elhuyar aldizkarian, #Ekinean:
    aldizkaria.elhuyar.eus/ekinean

    vimeo.com/1080089726?p=1s

    #zientzia #gizartea #pentsamendukritikoa #AdimenArtifiziala #AA

  25. Nora García Alonso fisioterapeutak ariketa fisikoak COVID iraunkorrean duen eragina ikertu du tesian.

    🗣️Elkarrizketa, #Elhuyar aldizkarian:
    "Oso pozgarria zen ikustea nolako mesedea egiten zien ariketak"
    aldizkaria.elhuyar.eus/ekinean

    Azpimarra bat: “Unibertsitatea pertsona azkarrentzat zela uste nuen, eta ez nuen nire burua oso azkartzat”

    #emakumeakzientzian #Ekinean #kirola #COVID19

  26. #gaurkoegunez 1647an, Maria Sibylla Merian margolari eta naturalista jaio zen. Entomologia modernoaren oinarriak ezarri zituen, tximeleten metamorfosiari buruz egindako marrazkiekin.

    #Istorioa, @egoitzetxebeste ren eskutik, #Elhuyar aldizkarian:
    aldizkaria.elhuyar.eus/istorio
    #emakumeakzientzian

  27. Hegaztien eta ugaztunen garunak ere eboluzio konbergentearen adibidea direla frogatu dute Achucarron eta EHko beste zentro batzuetako ikertzaileek.

    Orain arte, uste zuten animalia-talde desberdinetako garunek bide bereik eboluzionatu zutela, eta diferentzia konplexutasun-mailan zegoela. Orain ikusi dute bide desberdinak hartu zituztela, nahiz eta funtzio berak dituzten

    #Elhuyar aldizkarian: aldizkaria.elhuyar.eus/albiste

    #zientzia #eboluzioa

  28. ❗ AEBko gobernuak emandako aginduek nahasmendua eta kaosa eragin dute ikerketa-arloan.

    Ikertzaileek ohartarazi dute dibertsitatea, ekitatea eta inklusioarekin zerikusia duten datuak galtzeak ondorio larriak izango dituela gizartean, osasun-egoera asko zuzenean erlazionatuta baitaude baldintzatzaile sozialekin (generoa, sexu-identitatea, etnia, maila ekonomikoa eta laborala, naziotasun-agiriak…).
    #Elhuyar aldizkarian: aldizkaria.elhuyar.eus/albiste
    #zientzia #politika #gizartea #generoa #dibertsitatea

  29. Duela 40-000-60.000 urteen artean, sapiensek Afrika utzi eta Europan hedatu ziren. Hedatzean, neandertalekin topo egin zuten, eta bi giza taldeek elkarren artean hibridatu ziren. Hori guztia jakina bazen ere, zientzialariek ez zekiten ondo zein izan zen hibridazioen dinamika eta zer bilakaera izan duen neandertalengandik jasotako herentzia genetikoak. Hori azaldu dute orain argitaratu diren bi artikuluk.
    #Elhuyar aldizkarian:
    aldizkaria.elhuyar.eus/albiste
    #eboluzioa #neandertal #sapiens

  30. Maren Martinez de Rituerto Zeberiok Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien gradua egin bazuen ere, ez da irakasle, ez entrenatzaile: onkologikoko ikertzailea da.
    🗣️ "Kirol-errezeta pertsona guztientzat da ona"
    aldizkaria.elhuyar.eus/ekinean
    #emakumeakzientzian #ekinean #elhuyar

  31. #gaurkoegunez 1962an argitaratu zuen Rachel Carsonek "Udaberri isila". Pestiziden eraginez txoriak hil eta haien kantuak faltako ziren udaberri bat iragartzen zuen liburu aintzindari hartan.
    🗞️Haren #istorioa, #Elhuyar aldizkarian, Egoitz Etxebesteren eskutik aldizkaria.elhuyar.eus/istorio

  32. #gaurkoegunez 1994an hil zen Dorothy Crowfoot kimikaria. Gizarte-arauen gainetik, lanean aritu zen, eta 1964an Kimikako Nobel Saria eman zioten. Prentsan, "amona bat" saritu zutela agertu zen.
    Haren #istorioa #Elhuyar aldizkarian: aldizkaria.elhuyar.eus/istorio

  33. #emakumeakzientzian Gaurko egunez, 1934an, hil zen Marie Curie, bi arlo desberdinetan Nobel sari bana jaso dituen lehen zientzialaria. Hurrengo urtean eman zieten Nobela alaba eta suhiari.
    #Istorioa, #elhuyar aldizkarian: aldizkaria.elhuyar.eus/istorio

  34. #gaurkoegunez 1912an jaio zen Alan Turing, "makinei bizia eman zien pertsona". Homosexuala izateagatik, konbertsio-terapia egitera behartu zuten. Horren ondorioz, bere buruaz beste egin zuen. #Istorioa #Elhuyar aldizkarian:
    aldizkaria.elhuyar.eus/istorio

  35. Gaur egun polioaren birus basatia desagertuta dago mundu osoan, bi herrialdetan izan ezik: Afganistan eta Pakistan.
    🗞️Txertoekiko mesfidantzaren atzean dagoen #istorioa,
    #Elhuyar aldizkariaren azken zenbakian:
    aldizkaria.elhuyar.eus/istorio

  36. #gaurkoegunez 1907an jaio zen Rachel Carson, "Udaberri isila" liburuaren egilea. Pestiziden eraginez hildako txorien kantuak faltako ziren udaberri bat iragartzen zuen. Abian zegoen krisi ekologikoaz ohartarazten zuten lehen notak ziren #Elhuyar aldizkaria #istorioa
    aldizkaria.elhuyar.eus/istorio

  37. #gaurkoegunez 1852an, 36 urte zituela, hil zen Ada Lovelace, "ordenagailuen eta adimen artifizialaren ama"
    Ezagutu haren #istorioa, Egoitz Etxebeste Adurizen eskutik, #Elhuyar aldizkarian:
    aldizkaria.elhuyar.eus/mundu-d