#zdrowa-zywnosc — Public Fediverse posts

Dlaczego najzdrowsze soki w sklepie są w plastiku? To nie oszczędność, to fizyka (i 6000 atmosfer)

Przyzwyczailiśmy się myśleć, że sok premium musi być w szklanej butelce. Tymczasem w lodówkach świadomych konsumentów coraz częściej można spotkać bardzo drogie soki „tłoczone na zimno” w zwykłym plastiku.

Zanim oskarżysz producenta o cięcie kosztów, spójrz na etykietę. Jeśli znajdziesz tam skrót „HPP”, masz do czynienia z jedną z najbardziej zaawansowanych technologii konserwacji żywności.

Do napisania tych kilku słów skłonił mnie wpis jaki wyświetlił mi się w social mediach, który okazał się merytoryczną perłą i słusznie (a to naprawdę rzadkość w social mediach) punktuje pewien paradoks: najlepsze soki nie mogą być w szkle.

Powodem jest technologia HPP (High Pressure Processing), zwana po polsku paskalizacją. To proces, który pozwala zabić bakterie i pleśń bez gotowania soku, zachowując smak i witaminy świeżego owocu.

Jak zmieścić Rów Mariański w butelce?

Tradycyjny sok w kartonie czy w szkle jest pasteryzowany, czyli obrabiany termicznie – podgrzewany do wysokiej temperatury (ale bez jego zagotowania!). To zabija drobnoustroje. Niestety, niszczy też witaminę C, enzymy i zmienia smak (dlatego pomarańczowy sok z kartonu smakuje zawsze inaczej niż świeża pomarańcza).

W technologii HPP zamiast wrzątku używa się gigantycznego ciśnienia. Świeży sok zamyka się w elastycznej butelce. Butelka trafia do komory wodnej, w której pompy generują ciśnienie rzędu 600 megapaskali (6000 atmosfer).

To ciśnienie niemal sześciokrotnie wyższe niż na dnie najgłębszego miejsca na Ziemi – Rowu Mariańskiego. Taka siła fizycznie rozrywa ściany komórkowe bakterii i pleśni, sterylizując napój. Witaminy i małe cząsteczki smakowe są jednak zbyt drobne, by nawet tak wielkie ciśnienie zrobiło im krzywdę. Efekt? Sok bezpieczny mikrobiologicznie, który smakuje, jakby był wyciśnięty przed chwilą.

Dlaczego plastik jest konieczny?

Tutaj dochodzimy do sedna. Proces HPP wymaga opakowania, które jest elastyczne. Ciśnienie w komorze działa na butelkę równomiernie ze wszystkich stron (izostatycznie). Plastik poddaje się temu naciskowi, przenosi go na sok, a potem wraca do swojego kształtu.

Szklana butelka w takich warunkach natychmiast by eksplodowała lub została zmiażdżona na pył. Dlatego, widząc plastikową butelkę z napisem „Cold Pressed / HPP”, nie patrzymy na „tanią masówkę”, ale na konieczność technologiczną, która umożliwia dostarczenie nam zdrowego produktu.

Łyżka dziegciu: a co z mikroplastikiem?

Ponieważ wspomniałam o świadomych konsumentach (a za takich Was uważamy) doprecyzowania wymaga jeszcze jedna kwestia. Skoro działamy na butelkę tak potężną siłą, że zgniata ona bakterie, to czy nie niszczy ona  struktury plastiku, uwalniając cząsteczki sztucznego tworzywa do soku? Odpowiedź nie jest czarno-biała, a sami producenci soków skrzętnie pomijają ten aspekt w swojej komunikacji marketingowej, ale paradoksalnie fizyka w tym przypadku sprzyja technologii HPP.

Największym wrogiem tworzyw sztucznych, powodującym migrację mikrocząsteczek i związków chemicznych, jest bowiem wysoka temperatura, a nie sam nacisk. W tradycyjnym przemyśle soki często nalewa się do butelek na gorąco (tzw. hot-fill), co drastycznie zwiększa ryzyko przenikania niepożądanych substancji. Paskalizacja to proces „na zimno” (zazwyczaj 4-10°C), co sprawia, że struktura polimerów pozostaje znacznie bardziej stabilna chemicznie niż podczas obróbki cieplnej.

Co więcej, butelki do HPP są projektowane jako elastyczne. Ciśnienie w komorze wodnej działa na nie równomiernie ze wszystkich stron (izostatycznie), więc tworzywo się tymczasowo „ugina”, a nie kruszy czy ściera – a to właśnie uszkodzenia mechaniczne generują najwięcej mikroplastiku. Biorąc pod uwagę, że cały proces trwa zaledwie kilka minut, jest to mniejszy stres dla materiału niż np. wielomiesięczne magazynowanie zwykłej wody w nasłonecznionym miejscu, gdzie promieniowanie UV degraduje plastik. Ryzyko migracji istnieje zawsze, gdy żywność styka się z opakowaniem, ale w tym przypadku wybieramy „mniejsze zło” w zamian za biologicznie pełnowartościowy produkt.

Czy warto dopłacać?

Soki HPP są znacznie droższe, teraz chyba rozumiecie dlaczego. Technologia jest kosztowna, a transport musi odbywać się w chłodniach (HPP nie robi z soku „konserwy” na lata, jak pasteryzacja). W zamian otrzymujemy jednak produkt bogaty w polifenole, antyoksydanty i witaminy, których brakuje w sokach pasteryzowanych.

Warto jednak pamiętać o jednym: nawet najlepszy sok to wciąż cukry proste. Technologia HPP zachowuje witaminy, ale nie sprawi, że z soku zniknie fruktoza. Traktujmy je więc jako zdrowy deser lub zastrzyk witaminowy, a nie jako zamiennik wody czy całego owocu.

Przełom w bioelektronice. Naukowcy stworzyli sztuczny neuron, który działa jak prawdziwy

Pasza dla ludzi 🐒 ☢️ Raz, jedyny raz od wielu miesięcy sięgnąłem po gotowe danie w słoiku i... Opatrzność mnie pokarała. 😵 Całkiem słusznie. Jedzenie wysokoprzetworzone to świństwo, którego człowiek nie powinien spożywać. Gołąbki Pudliszki: stanowczo odradzam! Farsz o konsystencji i smaku gorszym niż karma dla psa. Nie zjadłem, chociaż byłem bardzo głodny. Dam psu - ciekawe czy to ruszy.

Jedzenie wysokoprzetworzone (czyli "gotowe do spożycia") jest b. niezdrowe. Nie wierzycie? Zobaczcie, co pisze o nim Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej: 🔗 https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/konsumpcja-zywnosci-wysokoprzetworzonej-i-jej-wplyw-na-zdrowie/

Nie piszę "żywność" lecz "jedzenie", bo prawdziwa żywność daje życie - zdrowie, odporność i siłę. To całkiem co innego niż pasza dla ludzi.

Nigdy więcej!
Never again!
Nie wieder!
Plus jamais!

#gołąbki #Pudliszki #gotoweJedzenie #żywnośćWysokoprzetworzona #jedzenieWysokoprzetworzone #żywność #jedzenie #paszaDlaLudzi #NCEŻ #zdrowaŻywność

Producenci pestycydów przez lata ukrywali wyniki badań na toksyczność swoich produktów. 📊 🖤 ☠️ Wyniki co najmniej dziewięciu badań przeprowadzonych przez firmy #Bayer i #Syngenta nie zostały przez nie przekazane odpowiednim instytucjom Unii Europejskiej: https://www.theguardian.com/environment/2023/jul/19/meps-condemn-pesticide-companies-withholding-toxicity-data

Podczas wysłuchania w Parlamencie Europejskim europosłowie dociekali, dlaczego firmy ukryły przed instytucjami regulacyjnymi UE jedną czwartą wyników badań, które były przez te firmy przekazane instytucjom regulacyjnym w w Stanach Zjednoczonych. Jest prawdopodobne, że dozwolone w UE dawki niektórych substancji byłyby niższe, gdyby instytucje #UE miały dostęp do wyników wszystkich badań. 👩‍⚕️ 🧠

Firmy produkujące pestycydy twierdzą, że nie mają sobie nic do zarzucenia.

#zdrowie #zdrowaŻywność #pestycydy #rolnictwo #żywność #bezpieczeństwoŻywności #regulacje #TheGuardian

Witamy wszystkich nowych na pokładzie! To, co tutaj jest, nazywa się #Fediwersum (chociaż może najbliższa jest Wam nazwa platformy #Mastodon).

Jako że są tu nowe osoby, to przedstawiamy się szybciutko: Otwarte Źródło to małe gospodarstwo ekologiczne na Podlasiu, nad Bugiem. 👨‍🌾 Prowadzimy grupę #RWS - Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność, w ramach której co tydzień dostarczamy świeże warzywa i nasze przetwory konsumentom w Warszawie i na Podlasiu. Zainteresowanych certyfikowaną żywnością ekologiczną zapraszamy na naszą stronę internetową.

🥔 🌽 🍆 🥦 🍅 🥒 🌶️ 🌱 🥬

Na Fedi jesteśmy już prawie dwa lata, więc niejedno już tu widzieliśmy. 😎

#warzywa #żywośćEkologiczna #rolnictwoEkologiczne #zdrowaŻywność #warzywaEkologiczne #Warszawa #Podlasie #OtwarteŹródło #jarmuż #ExiTT #MastodonMigration #TwitterMigration #poPolsku

Z czym zmaga się #rolnik w trakcie uprawy warzyw?

🚫 Chwasty - rosną co najmniej tak samo szybko jak roślina uprawna
🚫 Choroby - np. mączniak rzekomy, fuzarioza, zgnilizna
🚫 Szkodniki - np. stonka ziemniaczana, mszyce, przędziorek
🚫 Anomalie pogodowe - susza, gwałtowne opady, silny wiatr

KAŻDY z tych czynników może sprawić, że część lub całość plonu zostanie bezpowrotnie utracona. 📉 👎 🙃

I, co więcej, w każdym roku występuje duża część tych czynników. Od wiedzy i zaangażowania rolników i rolniczek zależy, czy uda się złagodzić skutki tych czynników i uratować chociaż część plonów.

Pomyślcie o tym, proszę, gdy będziecie kiedyś jeść smaczne i zdrowe #warzywa. Stoi za nimi całkiem ludzka historia. 👩‍🌾

#rolnictwo #rolnicy #rolniczki #żywność #zdrowaŻywność #rolnictwoEkologiczne #żywnośćEkologiczna #bio #eko #organic #jarzyny #ogród #ogrodnictwo #choroby #szkodniki #pogoda #susza #opady #chwasty #jedzenie #rolnictwoEko

Aby zapewnić piętnastu rodzinom #warzywa na cały sezon, potrzeba duuużo nasion. 👨‍👩‍👦 🌱 Tak wygląda to po jednej z tegorocznych dostaw nasion (niektóre gatunki w paru odmianach):
✅ #arbuz ✅ #bób ✅ #cebula ✅ #burak ✅ #cykoria ✅ #dynia ✅ #fasola ✅ #groch #groszek ✅ #kalarepa ✅ #koperek ✅ #kukurydza ✅ #marchew #marchewki ✅ #oberżyna #bakłażan ✅ #ogórek #ogórki ✅ #papryka ✅ #pietruszka ✅ #pomidor #pomidory ✅ #por ✅ #rzodkiewka ✅ #sałata #sałaty ✅ #szpinak a także zioła: ✅ #kolendra ✅ #lawenda ✅ #melisa ✅ #tymianek

#nasiona #sianie #ogród #ogrodnictwo #warzywnictwo #zioła #zielarstwo #RWS #otwarteŹródło #NadBugiem #RWSNadBugiem #żywnośćEkologiczna #żywność #jedzenie #zdrowaŻywność #eko #bio #organic #seeds #marzec #wiosna

Kto chce zamówić warzywa ekologiczne na cały nadchodzący sezon? 🍅 🥔 🌿 🥒 🥕 🌽 🍆

📌 Spotkanie organizacyjne grupy Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność już jutro (wtorek) o godz. 18:00 w Centrum Aktywizmu Klimatycznego Gniazdo w Warszawie, ul. Krucza 17.

👉 Więcej informacje o naszej nowopowstającej grupie RWS Nad Bugiem: https://otwartezrodlo.pl/powstaje-rws-nad-bugiem/

#RWS #zdrowaŻywność #żywnośćEkologiczna #żywnośćEko #eko #bio #organic #RWSNadBugiem #Warszawa #Podlasie #Bug

Poznajcie Magdę i Filipa, którzy prowadzą gospodarstwo regeneratywne Green Leaf - Kąkolewice. 👨‍🌾 👩‍🌾 Poznaliśmy ich się na spotkaniu Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność (RWS), gdzie przeprowadzili prezentację o swoim gospodarstwie, metodzie zarządzania nim i sposobie planowania uprawy warzyw. Filip i Magda wprowadzili nas w zasady Holistic Management, które spotkało się z dużym zainteresowaniem uczestników. Dobrze było też zobaczyć arkusze kalkulacyjne, które pozwalają ogarnąć mnóstwo czynników, z którymi spotykają się ogrodnicy i rolnicy w swojej pracy. Magda i Filip prowadzą szkolenia, więc może zobaczymy się na jednym z nich!
🎥 Tutaj jeden z filmów z tego gospodarstwa: https://invidious.baczek.me/watch?v=xYktlhyt8qg
🔗 A tu znaleziona w necie garść informacji o gospodarstwie: https://www.foodbevg.com/PL/Budzyn/658654134192767/Green-Leaf-Gospodarstwo-Regeneratywne-K%C4%85kolewice
[Nie podajemy linku do pewnego ogromnego portalu, bo nie chcemy go promować ;-)]

#RWS #RWSy #wspierajRolnictwo #rolnictwoRegeneratywne #rolnictwoEkologiczne #żywnośćEkologiczna #rolnicy #rolniczki #konsumenci #zdrowaŻywność #sprzedażBezpośrednia #GreenLeaf #Kąkolewice #HolisticManagement #SpotkanieRWS

🔋🔋🔋⚡ Takie spotkanie potrafi naładować baterie! Na pierwszym ogólnopolskim zlocie RWS-ów poznaliśmy fantastycznych ludzi! Spotkanie w Ekologicznym Uniwersytecie Ludowym służyło nie tylko nawiązaniu kontaktów 👩‍🌾 👨‍🔬 👩‍🏫 pomiędzy różnymi polskimi grupami Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność, ale też pogłębieniu wiedzy o ekologicznej uprawie warzyw i zaplanowaniu współpracy pomiędzy uczestniczkami i uczestnikami. Ach, szkoda było wyjeżdżać!
#RWS #rolnictwoEkologiczne #żywnośćEkologiczna #rolnicy #rolniczki #konsumenci #zdrowaŻywność #sprzedażBezpośrednia #RHD #RolniczyHandelDetaliczny #spotkanie #CSA #CSAs #EUL #Grzybów #SpotkanieRWS

🥗 Przygotowujemy się do sezonu, sprawdzamy dane, a tam taki kwiatek! 🥀😒 Spożycie warzyw w Polskich domach 2003-2021. Widać pewien trend. [Dane z portalu #GUS, źródło: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/wykres]
#warzywa #dieta #zdrowaDieta #zdrowaŻywność #vege #wege #statystyka Jedzmy warzywa! 🍅 🥒 🥔 🥕 🌽 💚

Żywność ekologiczna po przystępnych cenach? Tak - jeśli bezpośrednio od rolnika. 👨‍🌾🌱 Przystępując do grupy Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność, masz pewność, skąd pochodzi Twoja żywność. Spotkanie już w najbliższy wtorek - więcej: https://otwartezrodlo.pl/powstaje-rws-nad-bugiem/ #RWS #jedzenie #żywność #RWSNadBugiem #żywnośćEkologiczna #żywnośćEko #żywnośćBio #żywnośćOrganic #organic #bio #zdrowaŻywność #BezpośrednioOdRolnika #żywnośćOdRolnika

📓 Co dowiedzieliśmy się na kursie Doradcy Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność? #RWS Po pierwsze, RWS wpisuje się w szerszy trend rozmaitych form współpracy między konsumentami a rolnikami, które bazują na lokalności, solidarności i agroekologii. Zbiorczo bywają nazywane #LSPA (od ang. nazwy Local Solidarity-based partnerships for Agroecology). Jest to praktyczna odpowiedź na niekorzystne zmiany w systemie żywnościowym, coraz bardziej nieprzyjaznym dla ludzi, społeczeństw i środowiska. Jeśli zainteresował Cię ten temat, to warto sięgnąć po jedną z publikacji: https://www.en.cariassociation.org/Publications/Local-and-Solidarity-Based-Partnerships-for-Agroecology-LSPA #żywność #zdrowaŻywność #żywnośćEkologiczna #DoradcyRWS #Urgenci #kooperatywy #kooperatywa #rolnictwo #rolnictwoEkologiczne #społeczeństwoObywatelskie #konsumenci #rolnik #rolnicy #rolniczki #agroekologia #agroecology #suwerennośćŻywnościowa #zmianyKlimatyczne #rolnictwoPrzemysłowe #systemŻywnościowy #systemyŻywnościowe

🎞️ Czym jest Rolnictwo Wspierane przez Społeczność (RWS)? Opowiada o tym ten krótki film: https://invidious.baczek.me/watch?v=yuuI0sVXCac 👩‍🌾 🌱 🍃 💚 🙋 👩‍🏫 👨‍🔧

#żywność #zdrowaŻywność #rolnictwo #RWS #społeczność #konsumenci #rolnik #rolnicy #agroekologia #Invidious