home.social

#waal — Public Fediverse posts

Live and recent posts from across the Fediverse tagged #waal, aggregated by home.social.

  1. Fahrrinnenvertiefung


    Im Zusammenhang mit dem #Niedrigwasser im #Rhein kommt hier und da die Forderung, die #Fahrrinne, also den überhaupt noch von Schiffen befahrbaren Streifen ungefähr in der Mitte, tiefer auszubaggern - und dann hätten die Schiffe mit dem bisherigen Tiefgang freie Fahrt.

    Kleiner Denkfehler:
    Solange das Wasser nicht aufgestaut wird, bekommt eine tieferliegende Stelle in einem Fließgewässer nicht mehr Wasser zugeführt als vorher; die Wassertiefe bleibt.
    Wenn man beispielsweise die Fahrrinne bei #Köln weiträumig vertiefen könnte, wäre die unmittelbare Folge, daß Wasser aus den flußabwärts gelegenen Bereichen Richtung Köln zurücklaufen müßte. Real ist das natürlich bei jedem Schaufelvorgang unmerkbar wenig.

    Die "Aktion Fahrrinnenvertiefung" würde nur dann fuktionieren, wenn die Fahrrinne unterhalb des Meeresspiegels läge. Wäre das realistisch?


    Die folgenden Daten entnehme ich der netten Äpp #OsmAnd (von F-Droid), in der ich die Landkarten einiger Regionen Deutschlands und der Niederlande installiert habe - alle gleich mit #Höhenlinien, was für einen #Radfahrer ein interessanter Zusatz ist.

    Da finde ich in der Nähe des Rheins südlich von #Duisburg eine Höhenlinie 30m.
    Bei #Nijmegen, kurz hinter der Grenze DE-NL de.wikipedia.org/wiki/Nijmegen , wo der Hauptarm des Rheins #Waal de.wikipedia.org/wiki/Waal_(Fl genannt wird, steht eine Höhenlinie 10m.
    Es ist ja nicht so, daß das ganze Land unter dem #Meeresspiegel liegt.

    Wenn man sich die Fahrrinne einige Meter tiefer vorstellt, kommt man immer noch nicht auf den Meeresspiegel.

    Es hilft nichts:
    Nur eine #Ampel-geregelte Flußnutzung würde helfen.

    ABER:
    Es müßten genug #Anlegestellen vor beiden Ampeln ausgebaggert werden. Da wäre dann nichts mehr mit "Freie Fahrt für freie Schiffsfahrer!" Sowas ist in Deutschland kaum möglich.

    Bliebe nur die gute alte #Eisenbahn.

  2. Fahrrinnenvertiefung


    Im Zusammenhang mit dem #Niedrigwasser im #Rhein kommt hier und da die Forderung, die #Fahrrinne, also den überhaupt noch von Schiffen befahrbaren Streifen ungefähr in der Mitte, tiefer auszubaggern - und dann hätten die Schiffe mit dem bisherigen Tiefgang freie Fahrt.

    Kleiner Denkfehler:
    Solange das Wasser nicht aufgestaut wird, bekommt eine tieferliegende Stelle in einem Fließgewässer nicht mehr Wasser zugeführt als vorher; die Wassertiefe bleibt.
    Wenn man beispielsweise die Fahrrinne bei #Köln weiträumig vertiefen könnte, wäre die unmittelbare Folge, daß Wasser aus den flußabwärts gelegenen Bereichen Richtung Köln zurücklaufen müßte. Real ist das natürlich bei jedem Schaufelvorgang unmerkbar wenig.

    Die "Aktion Fahrrinnenvertiefung" würde nur dann fuktionieren, wenn die Fahrrinne unterhalb des Meeresspiegels läge. Wäre das realistisch?


    Die folgenden Daten entnehme ich der netten Äpp #OsmAnd (von F-Droid), in der ich die Landkarten einiger Regionen Deutschlands und der Niederlande installiert habe - alle gleich mit #Höhenlinien, was für einen #Radfahrer ein interessanter Zusatz ist.

    Da finde ich in der Nähe des Rheins südlich von #Duisburg eine Höhenlinie 30m.
    Bei #Nijmegen, kurz hinter der Grenze DE-NL de.wikipedia.org/wiki/Nijmegen , wo der Hauptarm des Rheins #Waal de.wikipedia.org/wiki/Waal_(Fl genannt wird, steht eine Höhenlinie 10m.
    Es ist ja nicht so, daß das ganze Land unter dem #Meeresspiegel liegt.

    Wenn man sich die Fahrrinne einige Meter tiefer vorstellt, kommt man immer noch nicht auf den Meeresspiegel.

    Es hilft nichts:
    Nur eine #Ampel-geregelte Flußnutzung würde helfen.

    ABER:
    Es müßten genug #Anlegestellen vor beiden Ampeln ausgebaggert werden. Da wäre dann nichts mehr mit "Freie Fahrt für freie Schiffsfahrer!" Sowas ist in Deutschland kaum möglich.

    Bliebe nur die gute alte #Eisenbahn.

  3. Fahrrinnenvertiefung


    Im Zusammenhang mit dem #Niedrigwasser im #Rhein kommt hier und da die Forderung, die #Fahrrinne, also den überhaupt noch von Schiffen befahrbaren Streifen ungefähr in der Mitte, tiefer auszubaggern - und dann hätten die Schiffe mit dem bisherigen Tiefgang freie Fahrt.

    Kleiner Denkfehler:
    Solange das Wasser nicht aufgestaut wird, bekommt eine tieferliegende Stelle in einem Fließgewässer nicht mehr Wasser zugeführt als vorher; die Wassertiefe bleibt.
    Wenn man beispielsweise die Fahrrinne bei #Köln weiträumig vertiefen könnte, wäre die unmittelbare Folge, daß Wasser aus den flußabwärts gelegenen Bereichen Richtung Köln zurücklaufen müßte. Real ist das natürlich bei jedem Schaufelvorgang unmerkbar wenig.

    Die "Aktion Fahrrinnenvertiefung" würde nur dann fuktionieren, wenn die Fahrrinne unterhalb des Meeresspiegels läge. Wäre das realistisch?


    Die folgenden Daten entnehme ich der netten Äpp #OsmAnd (von F-Droid), in der ich die Landkarten einiger Regionen Deutschlands und der Niederlande installiert habe - alle gleich mit #Höhenlinien, was für einen #Radfahrer ein interessanter Zusatz ist.

    Da finde ich in der Nähe des Rheins südlich von #Duisburg eine Höhenlinie 30m.
    Bei #Nijmegen, kurz hinter der Grenze DE-NL de.wikipedia.org/wiki/Nijmegen , wo der Hauptarm des Rheins #Waal de.wikipedia.org/wiki/Waal_(Fl genannt wird, steht eine Höhenlinie 10m.
    Es ist ja nicht so, daß das ganze Land unter dem #Meeresspiegel liegt.

    Wenn man sich die Fahrrinne einige Meter tiefer vorstellt, kommt man immer noch nicht auf den Meeresspiegel.

    Es hilft nichts:
    Nur eine #Ampel-geregelte Flußnutzung würde helfen.

    ABER:
    Es müßten genug #Anlegestellen vor beiden Ampeln ausgebaggert werden. Da wäre dann nichts mehr mit "Freie Fahrt für freie Schiffsfahrer!" Sowas ist in Deutschland kaum möglich.

    Bliebe nur die gute alte #Eisenbahn.

  4. #Wandern am #Deltarhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese wundervolle #Wanderung (etwa 19 km) 🥾 führt auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 in den #Niederlanden von #Zetten entlang der #Waal nach #Ochten. (Hier einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs wandert man durch das Landgut Heerlijkheid #Hemmen und passiert #Dodewaard.🌤️ Mein #Tipp: Genießt die Blicke in die #Fluss- und #Auen-Landschaft.😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland

  5. #Wandern am #Deltarhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese wundervolle #Wanderung (etwa 19 km) 🥾 führt auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 in den #Niederlanden von #Zetten entlang der #Waal nach #Ochten. (Hier einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs wandert man durch das Landgut Heerlijkheid #Hemmen und passiert #Dodewaard.🌤️ Mein #Tipp: Genießt die Blicke in die #Fluss- und #Auen-Landschaft.😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland

  6. #Wandern am #Deltarhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese wundervolle #Wanderung (etwa 19 km) 🥾 führt auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 in den #Niederlanden von #Zetten entlang der #Waal nach #Ochten. (Hier einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs wandert man durch das Landgut Heerlijkheid #Hemmen und passiert #Dodewaard.🌤️ Mein #Tipp: Genießt die Blicke in die #Fluss- und #Auen-Landschaft.😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland

  7. Romeins Nijmegen (2) Noviomagus

    Een cupido van barnsteen (Valkhof Museum, Nijmegen)

    [Ik was een weekendje in Nijmegen en wijd er zes blogjes aan, of zeven, als ik ook dit blogje meetel. Dit is het tweede; het eerste was hier.]

    Ulpia Noviomagus

    In de jaren na de Bataafse Opstand reorganiseerden de Romeinen het Rijnland. Ze bekortten de weg naar de Donau door het Zwarte Woud (de Agri Decumates) te annexeren, en ook kregen meer legerbases stenen funderingen. Rome was niet langer in het offensief maar ging ervan uit dat de noordelijke rivieren voor langere tijd moesten worden verdedigd. In deze context moeten we ook de legioenbasis in Nijmegen plaatsen.

    Er was in 2011 een claim dat een legioen zijn hoofdkwartier had ingericht in het stadscentrum, waar de resten zouden zijn gevonden op het Sint-Josephhof. Ik heb over die claim sindsdien niets meer gehoord, maar het zou een loepzuivere parallel opleveren met Jeruzalem, dat eveneens in 70 werd verwoest. Daar vestigde een legioen zich in de veroverde stad, maakte daarmee duidelijk wie de baas was, en dwong de bewoners te vertrekken naar het drie kilometer verderop gelegen Shu‘afat. Idem in Nijmegen: onderworpen opstandelingen, legioen in hun stad, bevolking drie kilometer verderop. Omdat ik over de Nijmeegse basis echter nooit meer had gehoord, was opheldering daarover een van de redenen waarom ik afgelopen weekend Nijmegen bezocht. Ik heb de deskundigen echter niet kunnen spreken en de oplossing van dit mysterie ligt derhalve voorshands verborgen in de mist der tijden.

    Feit is dat al snel het Tiende Legioen Gemina, afkomstig uit Spanje, arriveerde en zich installeerde op de Hunerberg. Aannemend dat de rekrutering gelijkmatig verliep en de mortaliteit niet afweek van Coale-Demeny²-West, moeten er elk jaar ruim 300 rekruten zijn gekomen, en lang niet altijd uit de regio. In Museum Kam zag ik de grafsteen van een Marcus Scanius Maximus uit het verre Amfipolis, en ik zag gedenktekens van andere immigranten in het vernieuwde Valkhof Museum.

    Grafsteen van een soldaat uit Amphipolis (Museum Kam, Nijmegen)

    Door immigratie en handel was het Romeinse Nijmegen, van Noviomagus tot Hunerberg, dus een internationale wereld. Dat zou niet veranderen toen X Gemina rond 100 na Chr. werd afgelost door het Negende Legioen Hispana. Pieken in het kleingeld documenteren dat de keizers Domitianus en Trajanus de stad bezochten. De eerste was zó trots de splitsing van Rijn en Waal te hebben gezien, dat hij het herdacht met een knots van een inscriptie op de sokkel van zijn ruiterstandbeeld op het Forum Romanum.

    De tweede verleende Noviomagus zijn naam: Trajanus behoorde tot de familie Ulpius en de stad heette vanaf zeker moment Ulpia Noviomagus. Dit hoeft niet per se te zijn gebeurd bij het keizerlijk bezoek, want zulke naamsveranderingen behoren tot de standaard-stroopsmeerderij waarin de Romeinen zo uitblonken. Mijn favoriete voorbeeld is Sabora in Andalusië, dat de hielen van Vespasianus wilde likken en zich daarom naar hem wilde vernoemen, en als antwoord kreeg dat het zich mocht noemen zoals het wilde, zolang alle financiële overeenkomsten, nu de tenaamstelling niet langer klopte, maar van kracht bleven. Mochten de burgers van Sabora hebben gehoopt dat pluimstrijkerij zou worden beantwoord met een financiële tegenprestatie, dan kwamen ze bedrogen uit.

    Beker met gladiatoren (Valkhof Museum, Nijmegen)

    Stadsrechten?

    Ik ging niet alleen naar Nijmegen om te vernemen of er een legioenbasis middenin de stad was geweest. Ik hoopte ook te ontdekken waarom Nijmegen claimt dat het de oudste stad is in Nederland. Dat beweert de VVV, terwijl de stedelijke archeologen en medewerkers van de Radbouduniversiteit preciseren dat er stadsrechten zijn. Het gekke is: ik heb geen idee wat daarmee bedoeld kan zijn en ik zoek al langer naar de Romeinsrechtelijke grondslag. (Ik heb de materie hier en daar in enig detail behandeld.)

    Ja, ooit was er een theorie dat Trajanus aan Noviomagus de status van municipium zou hebben verleend. Dat zou dan een bepaalde rang zijn geweest. Probleem: de Romeinsrechtelijke definitie van municipium is gewoon overgeleverd. Het is een stad met voorouderlijke rechten. Ik zeg niet als eerste of enige dat een keizer veel kon, maar dat hij geen voorouderlijke rechten kon verlenen.

    Daar komt nog iets bij. Er zijn duizenden en duizenden inscripties bekend, en er is er niet één waarin een gemeente de vorst bedankt voor de statusverandering. Terwijl de Romeinen uitgesproken slijmballen waren. Ook in de collectie die bekendstaat als Fontes Iuris Romani Antejustiniani is geen voorbeeld te vinden. Voor zover ik kan overzien tonen inscripties alleen dat de woorden civitas of oppidum in de tweede eeuw na Chr. steeds vaker worden vervangen door municipium en in de vierde eeuw door res publica. De simpelste verklaring is dat civitas en oppidum riekten naar een stamsamenleving, en dat geen Romeinse gemeente zich zo nog wilde aanduiden. (De latere opkomst van res publica weerspiegelt het bestuurlijke jargon van de laat-Romeinse Tetrarchie.) Er bestond geen speciale municipiumstatus en dat kan dus de verklaring van de veronderstelde Nijmeegse stadsrechten niet zijn.

    Paardenbeslag met vermelding van VIIII Hispana; de spelling IX is Brits en bewijst dat het legioen daarvandaan naar Nijmegen kwam (Valkhof Museum, Nijmegen)

    De eersten die zich realiseerden hoe problematisch Nijmegens municipale status was, lijken Saskia van Dockum en Evert van Ginkel te zijn geweest, die in hun boek Romeins Nederland (1993, nog steeds prima) opperden dat het ging om marktrechten. Nijmegen zou die hebben gekregen ter compensatie van het vertrek van X Gemina. Dat heb ook ik geloofd, maar sindsdien is vastgesteld dat X Gemina werd afgelost door VIIII Hispana, zodat er niets te compenseren viel, terwijl ook bekend is geworden dat elke gemeente, met welke aanduiding ook, marktrechten bezat. (Dat de naam Noviomagus niet zomaar als “nieuwmarkt” kan worden vertaald en dus evenmin een aanwijzing is voor marktrechten, veronderstel ik na bovenstaande uitweiding bekend.)

    Kortom: ik snap niet wat Nijmegen bedoelt als het claimt de oudste stad van Nederland te zijn. Oudste legioenbasis? Zeker. Grootste stad in de tweede eeuw? Dat ook. Maar stadsrechten? Wie claimt moet bewijzen en ik had gehoopt afgelopen weekend de argumentatie te vernemen.

    [Wordt vanmiddag vervolgd met de Late Oudheid.]

    #AgriDecumates #Domitianus #EvertVanGinkel #FontesIurisRomaniAntejustiniani #GermaniaInferior #Hunerberg #Nijmegen #SaskiaVanDockum #SintJosephhof #Tetrarchie #Trajanus #ValkhofMuseum #VIIIIHispana #Waal #XGemina
  8. #Wandern am #Deltarhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese reizvolle #Wanderung (etwa 18 km) 🥾 führt auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 in den #Niederlanden von #Nijmegen ( #Nimwegen) nach #Zetten an der #Waal. (Hier einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs passiert man #Schloss #Doddendael 🏰 und überquert die #Tacitusbrücke. Mein #Tipp: Genießt die Blicke in die Auenlandschaft. 😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland

  9. #Wandern am #Deltarhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese reizvolle #Wanderung (etwa 18 km) 🥾 führt auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 in den #Niederlanden von #Nijmegen ( #Nimwegen) nach #Zetten an der #Waal. (Hier einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs passiert man #Schloss #Doddendael 🏰 und überquert die #Tacitusbrücke. Mein #Tipp: Genießt die Blicke in die Auenlandschaft. 😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland

  10. #Wandern am #Niederrhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese schöne #Wanderung (etwa 17 km)🥾 verläuft auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 von #Kranenburg nach #Nijmegen ( #Nimwegen) in den #Niederlanden. (Anbei einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs passiert man den #Duivelsberg mit Burg #Mergelp und das Naturschutzgebiet Heerlijkheid #Beek. 🌲🌳 Mein #Tipp: Krönender Abschluss sind die Renaissance-Bauten in Nimwegen an der #Waal. 😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere
    #NRWerleben #nederland

  11. #Wandern am #Niederrhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese schöne #Wanderung (etwa 17 km)🥾 verläuft auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 von #Kranenburg nach #Nijmegen ( #Nimwegen) in den #Niederlanden. (Anbei einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs passiert man den #Duivelsberg mit Burg #Mergelp und das Naturschutzgebiet Heerlijkheid #Beek. 🌲🌳 Mein #Tipp: Krönender Abschluss sind die Renaissance-Bauten in Nimwegen an der #Waal. 😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere
    #NRWerleben #nederland

  12. #Wandern am #Niederrhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese schöne #Wanderung (etwa 17 km)🥾 verläuft auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 von #Kranenburg nach #Nijmegen ( #Nimwegen) in den #Niederlanden. (Anbei einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs passiert man den #Duivelsberg mit Burg #Mergelp und das Naturschutzgebiet Heerlijkheid #Beek. 🌲🌳 Mein #Tipp: Krönender Abschluss sind die Renaissance-Bauten in Nimwegen an der #Waal. 😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere
    #NRWerleben #nederland

  13. #Wandern am #Niederrhein: 🚶🏻‍♂️🚶 Diese schöne #Wanderung (etwa 17 km)🥾 verläuft auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) 🇵🇱 von #Kranenburg nach #Nijmegen ( #Nimwegen) in den #Niederlanden. (Anbei einige #Video-Impressionen!)😉 Unterwegs passiert man den #Duivelsberg mit Burg #Mergelp und das Naturschutzgebiet Heerlijkheid #Beek. 🌲🌳 Mein #Tipp: Krönender Abschluss sind die Renaissance-Bauten in Nimwegen an der #Waal. 😉 Mehr Fotos + Infos hier:👉️️️ rheinwanderer.de/grote-riviere
    #NRWerleben #nederland

  14. Nijmegen – die älteste Stadt der Niederlande

    In zwei Stunden erreichbar Nijmegen: Ausflug in die älteste Stadt der Niederlande Aktualisiert am 28.02.2026 – 07:38 UhrLesedauer:…
    #Koeln #Koln #Cologne #Deutschland #Deutsch #DE #Schlagzeilen #Headlines #Nachrichten #News #Europe #Europa #EU #Köln #100137924 #100192518 #100832184 #Ausflugstipp #Ausflugsziel #Germany #Niederlande #Nijmegen #Nordrhein-Westfalen #Waal
    europesays.com/de/831672/

  15. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Diese kurze #Wanderung (#Video) in den #Niederlanden 🇳🇱 führt weitgehend auf dem #RomeinseLimespad (Römischer #Limesweg)🌤️ durch einen Teil von #Nijmegen (#Nimwegen) an der #Waal zum „Gesicht von Nimwegen“ (etwa 9 km). Mein #Tipp:🙂 Der #Rundweg ist auch für #Kinder geeignet, für die u.a. ein #Badestrand und die imposante Nachbildung einer römischen #Reitermaske interessant sind. Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/deltarhein-ru #nederland

  16. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Diese kurze #Wanderung (#Video) in den #Niederlanden 🇳🇱 führt weitgehend auf dem #RomeinseLimespad (Römischer #Limesweg)🌤️ durch einen Teil von #Nijmegen (#Nimwegen) an der #Waal zum „Gesicht von Nimwegen“ (etwa 9 km). Mein #Tipp:🙂 Der #Rundweg ist auch für #Kinder geeignet, für die u.a. ein #Badestrand und die imposante Nachbildung einer römischen #Reitermaske interessant sind. Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/deltarhein-ru #nederland

  17. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Diese kurze #Wanderung (#Video) in den #Niederlanden 🇳🇱 führt weitgehend auf dem #RomeinseLimespad (Römischer #Limesweg)🌤️ durch einen Teil von #Nijmegen (#Nimwegen) an der #Waal zum „Gesicht von Nimwegen“ (etwa 9 km). Mein #Tipp:🙂 Der #Rundweg ist auch für #Kinder geeignet, für die u.a. ein #Badestrand und die imposante Nachbildung einer römischen #Reitermaske interessant sind. Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/deltarhein-ru #nederland

  18. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Ihr möchtet rasch einen Eindruck bekommen, was euch bei einer #Wanderung (14 km) in den #Niederlanden 🇳🇱 auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) von #Ochten entlang der #Waal nach #Tiel erwartet?🤔 Hier einige #Video-Impressionen!🌤️ Mein #Tipp:😉 Besonders beeindruckt hat mich das reizvolle Städtchen Tiel am Ende dieser #Etappe. Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland #netherlands

  19. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Ihr möchtet rasch einen Eindruck bekommen, was euch bei einer #Wanderung (14 km) in den #Niederlanden 🇳🇱 auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) von #Ochten entlang der #Waal nach #Tiel erwartet?🤔 Hier einige #Video-Impressionen!🌤️ Mein #Tipp:😉 Besonders beeindruckt hat mich das reizvolle Städtchen Tiel am Ende dieser #Etappe. Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland #netherlands

  20. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Ihr möchtet rasch einen Eindruck bekommen, was euch bei einer #Wanderung (14 km) in den #Niederlanden 🇳🇱 auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) von #Ochten entlang der #Waal nach #Tiel erwartet?🤔 Hier einige #Video-Impressionen!🌤️ Mein #Tipp:😉 Besonders beeindruckt hat mich das reizvolle Städtchen Tiel am Ende dieser #Etappe. Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland #netherlands

  21. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Ihr möchtet rasch einen Eindruck bekommen, was euch bei einer #Wanderung (14 km) in den #Niederlanden 🇳🇱 auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) von #Ochten entlang der #Waal nach #Tiel erwartet?🤔 Hier einige #Video-Impressionen!🌤️ Mein #Tipp:😉 Besonders beeindruckt hat mich das reizvolle Städtchen Tiel am Ende dieser #Etappe. Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/grote-riviere #nederland #netherlands

  22. NEU bei RheinWanderer.de! #Wandern am #Deltarhein:🚶‍♂️ Diese interessante #Wanderung in den #Niederlanden 🇳🇱 führt auf dem #GroteRivierenpad (Große-Flüsse-Weg) von #Ochten über #IJzendoorn, die Prinz-Willem-Alexander-Brücke und #Wamel nach #Tiel (etwa 14 km).🌤️ Man wandert auf beiden Seiten der #Waal stromabwärts, wobei man zweimal diesen südlichen Hauptarm des Deltarheins überquert.😉 Mein #Tipp: Zum Abschluss sollte man Tiel besichtigen! Mehr Fotos + Infos hier:👉 rheinwanderer.de/grote-riviere

  23. 21-𝗷𝗮𝗿𝗶𝗴𝗲 𝗺𝗮𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗱𝗿𝗼𝗻𝗸𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗪𝗮𝗮𝗹, 𝗹𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺 𝗻𝗶𝗲𝘁 𝗴𝗲𝘃𝗼𝗻𝗱𝗲𝗻

    Een 21-jarige man is vanmiddag verdronken in de Waal bij Ochten (Gelderland). Het gaat om een man zonder Nederlandse nationaliteit, maar die wel in de omgeving woonde. Ondanks een grootschalige zoektocht is zijn lichaam niet gevonden.

    rtl.nl/nieuws/binnenland/artik

    #man #verdronken #Waal

  24. 21-𝗷𝗮𝗿𝗶𝗴𝗲 𝗺𝗮𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗱𝗿𝗼𝗻𝗸𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗪𝗮𝗮𝗹, 𝗹𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺 𝗻𝗶𝗲𝘁 𝗴𝗲𝘃𝗼𝗻𝗱𝗲𝗻

    Een 21-jarige man is vanmiddag verdronken in de Waal bij Ochten (Gelderland). Het gaat om een man zonder Nederlandse nationaliteit, maar die wel in de omgeving woonde. Ondanks een grootschalige zoektocht is zijn lichaam niet gevonden.

    rtl.nl/nieuws/binnenland/artik

    #man #verdronken #Waal

  25. 21-𝗷𝗮𝗿𝗶𝗴𝗲 𝗺𝗮𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗱𝗿𝗼𝗻𝗸𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗪𝗮𝗮𝗹, 𝗹𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺 𝗻𝗶𝗲𝘁 𝗴𝗲𝘃𝗼𝗻𝗱𝗲𝗻

    Een 21-jarige man is vanmiddag verdronken in de Waal bij Ochten (Gelderland). Het gaat om een man zonder Nederlandse nationaliteit, maar die wel in de omgeving woonde. Ondanks een grootschalige zoektocht is zijn lichaam niet gevonden.

    rtl.nl/nieuws/binnenland/artik

    #man #verdronken #Waal

  26. 21-𝗷𝗮𝗿𝗶𝗴𝗲 𝗺𝗮𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗱𝗿𝗼𝗻𝗸𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗪𝗮𝗮𝗹, 𝗹𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺 𝗻𝗶𝗲𝘁 𝗴𝗲𝘃𝗼𝗻𝗱𝗲𝗻

    Een 21-jarige man is vanmiddag verdronken in de Waal bij Ochten (Gelderland). Het gaat om een man zonder Nederlandse nationaliteit, maar die wel in de omgeving woonde. Ondanks een grootschalige zoektocht is zijn lichaam niet gevonden.

    rtl.nl/nieuws/binnenland/artik

    #man #verdronken #Waal

  27. 21-𝗷𝗮𝗿𝗶𝗴𝗲 𝗺𝗮𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗱𝗿𝗼𝗻𝗸𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗪𝗮𝗮𝗹, 𝗹𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺 𝗻𝗶𝗲𝘁 𝗴𝗲𝘃𝗼𝗻𝗱𝗲𝗻

    Een 21-jarige man is vanmiddag verdronken in de Waal bij Ochten (Gelderland). Het gaat om een man zonder Nederlandse nationaliteit, maar die wel in de omgeving woonde. Ondanks een grootschalige zoektocht is zijn lichaam niet gevonden.

    rtl.nl/nieuws/binnenland/artik

    #man #verdronken #Waal

  28. #Wandern am #Deltarhein:🚶🚶🏻‍♂️ Heute haben wir eine lange #Wanderung (24 km) auf dem #GroteRivierenpad in den #Niederlanden 🇳🇱 von #Dodewaard über #Ochten nach #Tiel gemacht.🌤️ Dabei wanderten wir immer an der #Waal entlang. Mein #Tipp: Besonders schön fand ich den #Plein-Platz mit der #Waterpoort in Tiel.😀 Mehr Fotos und Infos bald hier:👉 rheinwanderer.de/rhein/deltarh #nederland

  29. #Wandern am #Deltarhein:🚶🚶🏻‍♂️ Heute haben wir eine lange #Wanderung (24 km) auf dem #GroteRivierenpad in den #Niederlanden 🇳🇱 von #Dodewaard über #Ochten nach #Tiel gemacht.🌤️ Dabei wanderten wir immer an der #Waal entlang. Mein #Tipp: Besonders schön fand ich den #Plein-Platz mit der #Waterpoort in Tiel.😀 Mehr Fotos und Infos bald hier:👉 rheinwanderer.de/rhein/deltarh #nederland

  30. #Wandern am #Deltarhein:🚶🚶🏻‍♂️ Heute haben wir eine lange #Wanderung (24 km) auf dem #GroteRivierenpad in den #Niederlanden 🇳🇱 von #Dodewaard über #Ochten nach #Tiel gemacht.🌤️ Dabei wanderten wir immer an der #Waal entlang. Mein #Tipp: Besonders schön fand ich den #Plein-Platz mit der #Waterpoort in Tiel.😀 Mehr Fotos und Infos bald hier:👉 rheinwanderer.de/rhein/deltarh #nederland

  31. Romeinse vondsten uit de Waal

    Caesar met vondsten uit de Waal

    Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden bezit meer voorwerpen dan het kan exposeren. Tegelijk zijn er regionale musea die weleens iets anders willen tonen dan het gebruikelijke materiaal. Daarom is er een leuke en mijns inziens belangrijke reeks exposities Onder Ons, waarbij lokale musea het Leidse materiaal gebruiken. Ik heb al geblogd over de Vorst van Oss in Museum Jan Cunen in Oss, over de Etrusken in museum Wierdenland in Ezinge en over het laatantieke grafveld van Rhenen in het plaatselijke Stadsmuseum.

    De Etrusken in Ezinge niet te na gesproken is het belang dit: een historische bestelling begint plaatselijk; een kind ziet iets dat lokaal en herkenbaar is, maar ook anders; het ontwikkelt zo belangstelling voor het verleden. Door de voorwerpen te exposeren waar ze het meest aanzetten tot reflectie, gebruiken musea hun culturele waarde het best. De Vorst van Oss in Oss dus, en het laatantieke grafveld van Rhenen in Rhenen.

    Caesar aan de Waal

    En dus is momenteel ook de Nijmeegse Caesarbuste thuis in Nijmegen, in het mooie museum De Bastei. Onze kaalkop maakt deel uit van de Onder-ons-expositie “Romeinse Waalschatten”. Tussen alle moois in Leiden mist niemand het ding, terwijl het hier menig kind zal fascineren. Als ik Nijmegenaar was, vroeg ik het portret in permanente bruikleen.

    Hoewel ik dus blij ben dat Caesar is waar ’ie het meest inspireert, voel ik me ongemakkelijk bij de tentoonstelling. En dan bedoel ik niet dat elke student je inmiddels kan uitleggen waardoor titels met het woord “schat” erin zo schadelijk waren. Mijn ergernis betreft het negeren van de sleuteldoelgroep.

    De tweehoornige riviergod Rijn; reliëf uit Bonn

    Rhenus bicornis

    De sleuteldoelgroep bestaat uit mensen die je museale signaal kunnen versterken. Zij kunnen zeggen “die expositie over Bodi in Bonn, die is werkelijk informatief, daar moet je heen”. Gaat het om de Romeinse Oudheid, dan bestaat ze grosso modo uit twee overlappende groepen: mensen met een archeologische belangstelling en mensen die gymnasium deden. En helaas is het zo dat je je als lid van de eerste groep te kijk zet als incompetent in de ogen van de tweede groep wanneer je fouten maakt in de taal van de Romeinen.

    En het museum gaat volgens mij de mist in als het de Rhenus Bicornis erbij haalt, de “tweehoornige Rijn”, waarover ik al eens blogde. Het poëtische beeld is ontleend aan Italiaanse Romeinen als Vergilius en Ovidius.noot Vergilius, Aeneis 8.727; Ovidius, Tristia 4.2.40; vgl. EDCS-17700496. Geen Bataafse Romein zou de Rijn of de Rijngod echter systematisch aanduiden als “de tweehoornige Rijn”. Dat gebeurt op de tentoonstelling wel. Vergelijk het met een ander door Vergilius bedacht poëtisch beeld: zou er een Romein zijn geweest die de provincie Africa voortdurend aanduidde als Africa terra triumphis dives (“triomfrijk Africa”)? Of zou iemand de rivier de Tiber steeds Tiber Pater noemen, “vader Tiber”? Het museum presenteert een bijvoeglijk naamwoord als onlosmakelijk deel van een naam, en elke gymnasiast herkent dat dit raar Latijn is.

    En was het museum nou maar consequent. Lees echter even mee op de website, voor veel mensen de eerste kennismaking en de plek waar ze nog even dingen nazoeken. Meteen een fout.

    Voor het goede begrip: ik zeg niet dat het bovenstaande inhoudelijk belangrijk is – ik heb het over presentatie. De Bastei zet zich voor de halve sleuteldoelgroep neer als ondeskundig. De oplossing zou simpel zijn geweest: vraag een classicus. Die helpt je graag en snel. Ik appte voor dit blogje met een classicus en had antwoord in twee minuten.

    En dan is er nog iets dat me verbaasde. De Romeinen hadden er geen moeite mee Gallische woorden als Rhenus over te nemen, maar de Bataven hechtten aan hun Germaanse achtergrond. Kijk maar naar hun namen, die door de Romeinen werden weergegeven als Chariovalda, Imerix, Servofredus en Civilis: Legerleider, Krijgsheer, Gewapendebeschermer en Strijder. Toen de Bataven zich hadden gevestigd in de Betuwe, bleven ze “hun” rivier aanduiden met de Germaanse naam: Waal.noot Het is onduidelijk of *Wahal- “meanderend” of “voortstromend” betekent, maar het is zeker Germaans. Ik vermoed dat een antieke Nijmegenaar die de Bastei zou bezoeken, Vergilius’ tweehoornige Rijn er met de haren bijgesleept zou hebben gevonden.

    Amforen

    Sleuteldoelgroep

    Ik was niet de enige bezoeker die meer informatie wilde hebben. Als het museum bijvoorbeeld uitlegt dat er handel was op de Waal en daarom vijf puntgaaf bewaarde amforen neerzet, kan het toch méér vertellen dan “Amfoor | 19 voor tot 450 n.Chr.” en “de vorm vertelt ons iets over de inhoud en soms ook over de herkomst”. Hoe moeilijk is het om met de drie woorden “Olijfolieamfoor uit Andalusië” de wereld van interregionale handel te evoceren?

    Zo is er meer, waar de Bastei de sleuteldoelgroep onvoldoende bedient. En dat keert zich tegen het museum, want een sleuteldoelgroep kan ook het signaal “dit was slecht” versterken. Omdat ik dat niet wil, zal ik niet meer voorbeelden geven; daarvoor is Romeins Nijmegen, waar ik ooit bestuurswerk deed, me te dierbaar. Maar er zijn dus problemen.

    Oplossingen

    De eerste oorzaak is dat de Nederlandse archeologie, net als andere geesteswetenschappen, een intellectuele opdoffer heeft gehad door de studieduurbekorting van de jaren tachtig. En omdat de Nederlandse archeologen daardoor onvoldoende weten, zijn ze ervan overtuigd dat er niets méér is dat ze moeten weten – bijvoorbeeld dat je anderen om advies kunt vragen.

    Het tweede probleem is specifiek Nijmeegs: de gemeente heeft te veel verleden en te weinig geld. De kennis van zaken schiet regelmatig tekort, men is wat in zichzelf gekeerd en er gebeuren daar aan de Waal vaker rare dingen. Dat heeft zich ook hier gewroken.

    Is er een oplossing? Idealiter verwijdert het museum alle verwijzingen naar de tweehoornige Rijn, want die stoot de halve sleuteldoelgroep af. Ik vrees echter dat het voor die aanpassing te laat is. Maar overvraag ik als ik verzoek om uitgebreidere uitleg op de bordjes?

    En o ja: hou die Caesarbuste alsjeblieft waar hij hoort, in Nijmegen aan de Waal.

    [De oudheidkundige wetenschappen zijn in de eerste plaats wetenschappen. Een overzicht van stukjes over het wetenschappelijk aspect, vindt u daar.]

    Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u een van mijn boeken kopen (en lezen), zoals Goden en halfgoden. Of ga mee op reis naar Tunesië! Of kom een cursus doen. Of doneer. U kunt deze blog ook volgen via het Whatsapp-kanaal.

    Deel dit:

    #DeBastei #GermaanseTalen #Nijmegen #PubliusOvidiusNaso #PubliusVergiliusMaro #Rijn #sleuteldoelgroep #Waal