#orthodoxie — Public Fediverse posts

Die Wiederaufnahme des Titels »Patriarch des Westens« durch #Papst Franziskus ist für den Ökumenischen Patriarchen Bartholomaios I. ein Zeichen für die angestrebte Einheit der #Kirche. Mit dem Titel verbinde die #Orthodoxie die Hoffnung auf eine Rückkehr zur Kircheneinheit des ersten Jahrtausends:

Bartholomaios: Papst-Titel "Pa...

#schweiz : #klimakrise / #klimaanlage / #kulturkampf / #dichotomie / #ideologie / #orthodoxie

„Manche sehen in ihr einen rettenden Strohhalm – in einer brennenden Welt. Andere gehen sofort auf die Barrikaden: Der Kulturkampf um die Klimaanlage ist in der Schweiz angekommen.“

https://www.woz.ch/2629/klimaanlagen/wir-sind-hier-nicht-in-texas-theodor/!TDBKNSVFVR75

#schweiz : #klimakrise / #klimaanlage / #kulturkampf / #dichotomie / #ideologie / #orthodoxie

„Manche sehen in ihr einen rettenden Strohhalm – in einer brennenden Welt. Andere gehen sofort auf die Barrikaden: Der Kulturkampf um die Klimaanlage ist in der Schweiz angekommen.“

https://www.woz.ch/2629/klimaanlagen/wir-sind-hier-nicht-in-texas-theodor/!TDBKNSVFVR75

#schweiz : #klimakrise / #klimaanlage / #kulturkampf / #dichotomie / #ideologie / #orthodoxie

„Manche sehen in ihr einen rettenden Strohhalm – in einer brennenden Welt. Andere gehen sofort auf die Barrikaden: Der Kulturkampf um die Klimaanlage ist in der Schweiz angekommen.“

https://www.woz.ch/2629/klimaanlagen/wir-sind-hier-nicht-in-texas-theodor/!TDBKNSVFVR75

https://www.europesays.com/fr/1002912/ Ukraine: 11 morts et une cathédrale emblématique endommagée après des frappes russes : Actualités #Actualités #christianisme #conflit #EU #europe #News #orthodoxie #patrimoine #Russie #Ukraine

https://www.europesays.com/fr/1000959/ Guerre en Ukraine : Kiev et d’autres grandes villes attaquées, une cathédrale prend feu (PHOTOS) #Actualités #christianisme #conflit #DonaldTrump #EU #europe #IouriOuchakov #JaredKushner #News #orthodoxie #patrimoine #Russie #SteveWitkoff #Ukraine #VladimirPoutine #VolodymyrZelensky

De Kerkgeschiedenis van Eusebios

De Kerkgeschiedenis van Eusebios van Caesarea is om verschillende redenen een interessante tekst. Om te beginnen natuurlijk om dat wat de auteur betoogt: dat het christendom weliswaar van diverse kanten wordt bedreigd maar dat de bisschoppen de gelovigen in het rechte, orthodoxe spoor houden. Die gedachte is eigenlijk best opmerkelijk, want de meeste Romeinen waren niet van mening dat er, in religieuze zin, zoiets bestond als orthodoxie. Zolang de offers maar op de juiste manier werden gebracht, was alles dik in orde.

Van proto-orthodox naar orthodox

Voor de christenen lag dat anders: in de eerste drie eeuwen van dit geloof waren er allerlei christelijke opvattingen, en langzaam maar zeker zette de opvatting door dat wie Christus vereerde niet ook andere goden mocht vereren. De aanhangers van deze opvatting staan bekend als proto-orthodoxe of exclusivistische christenen. Tijdens het door keizer Constantijn de Grote voorgezeten Eerste Concilie van Nikaia (325) werd deze visie normatief. Tegelijk werd bepaald dat er maar één orthodoxe manier was om over Christus te denken: de tweenaturenleer.

In het decennium voor het concilie schreef Eusebios de Kerkgeschiedenis, waarin hij het bestaan van een orthodoxie veronderstelde. Hij doet dat door alles wat van de ware leer afweek, te presenteren als dwaalleer of dwaasheid. Tevens benadrukt hij, zoals gezegd, het belang van de bisschoppen als hoeders van de orthodoxie. Zowel ketterijen als vervolgingen hebben zijns inziens te maken met mensen die niet luisterden naar hun bisschop, of bisschoppen die tekortschoten in hun herderlijke taak.

Joodse invloeden

Dit is overigens een idee dat we ook in de toenmalige joodse literatuur aantreffen. Als er iets mis ging, had dat te maken met tekortschietend rabbijns toezicht. Een andere overeenkomst tussen Eusebios’ boek en het toenmalige joodse denken is het idee van de “apostolische successie”: een bisschop weet wat hij moet doen omdat hij het leerde van zijn voorganger, die het weer wist van zijn voorganger, die het weer had van een eerdere generatie, en zo terug, dieper en dieper, naar de apostelen en Christus. Eusebios biedt in zijn Kerkgeschiedenis dus diverse lijsten van bisschoppen. Bij wijze van voorbeeld noem ik de bisschoppen van Jeruzalem:

De eerste was Jakobus, die de “broeder van de Heer” werd genoemd. Na hem kwam als tweede Simeon. De derde was Justus. De vierde Zaccheüs, de vijfde Tobias, de zesde Benjamin, de zevende Johannes, de achtste Matteüs, de negende Filippos, de tiende Seneca, de elfde Justus, de twaalfde Levi, de dertiende Efres, de veertiende Jozef, en tot slot was Judas de vijftiende. Dit waren de bisschoppen van Jeruzalem vanaf de tijd van de apostelen.noot Eusebios, Kerkgeschiedenis 4.5.3-5.

We vinden ditzelfde idee van opvolging/inwerking ook terug in het indrukwekkende Mishna-traktaat Aboth, waarin het leergezag op identieke wijze wordt overgedragen: van Mozes naar Jozua en dan via via naar de farizeeën en de rabbijnen.

Documenten

Een andere reden waarom de Kerkgeschiedenis van Eusebios zo boeiend is, is zijn systematische gebruik van documenten. Opnieuw een joodse gewoonte: al in het Bijbelboek Ezra-Nehemia worden brieven geciteerd. Dat is niet heel anders dan in de Griekse redevoeringen van diezelfde tijd, waarin sprekers hun betoog nogal eens onderbreken door voor te lezen wat er in deze of gene wet staat. Citaten zijn dan dus autoriteitsclaims.

Dit gebruik uit de rechtspraak heeft in de Griekse geschiedschrijving weinig navolging gevonden. Een geciteerd document is immers een stijlbreuk en Griekse (en Romeinse) auteurs parafraseerden liever. En als ze al documenten citeerden, moeten wij er rekening mee houden dat die zijn verzonnen, zoals de toenmalige geschiedschrijvers ook nogal wat toespraken verzonnen. Het citeren van een valse bron duidt niet per se kwaadwillendheid; auteurs kunnen natuurlijk ook naïef zijn, zoals hedendaagse rectoren en journalisten die fictieve citaten ontlenen aan artificiële intelligentie.

Dit alles roept de vraag op hoe authentiek Eusebios’ documenten zijn – en dus hoe betrouwbaar zijn Kerkgeschiedenis is. Hij citeert dus bisschopslijsten die teruggaan tot op de apostelen, maar we hebben het zeer sterke vermoeden dat het bisschopsambt eigenlijk pas in de tweede eeuw is gegroeid. Dat wil niet per se zeggen dat de informatie onwaar is, want ook zonder de titel “bisschop” kunnen er leiders zijn geweest, maar het dwingt wel tot nadenken. Van de andere kant: waar we Eusebios kunnen controleren, zoals wanneer hij Flavius Josephus aanhaalt, is hij vrij correct. Een door hem geciteerde brief waarover twijfel heeft bestaan, is later als papyrus teruggevonden.

Ik ben dus al met al geneigd tot in dubio pro Eusebio. In elk geval kon hij in Caesarea beschikken over een goede bibliotheek, waar hij de geciteerde documenten inderdaad zou kunnen vinden. Tegelijk: daar kon hij ook teksten vinden van auteurs wier opvattingen hij, levend in de vierde eeuw, niet deelde. Die citeert hij dus niet. Hij citeert alleen wat hem te pas komt en vervalst het verleden door dingen weg te laten. De confirmation bias dus.

Invloed

Eusebios’ verslag loopt tot het moment waarop Constantijn alleenheerser is. Een kleine eeuw later kreeg hij opvolgers met twee nieuwe kerkhistorici: Sokrates en Sozomenos. Zij vervolgden het verhaal tot in de vijfde eeuw. Rufinus deed iets soortgelijks: hij vertaalde Eusebios in het Latijn en voegde twee boeken toe. Zij schreven elk een vervolg op Eusebios’ Kerkgeschiedenis. Zoiets heet een continuatie en zo’n auteur – u raadt het nooit – heet een continuator. Die continuaties kregen ook weer continuaties, en daarop volgden de excerpten. Dat is zeker duizend jaar zo doorgegaan.

En daarmee bleef Eusebios’ Kerkgeschiedenis, die een heel selectief beeld gaf van de eerste drie eeuwen van het christendom, lange tijd de standaard. Het is nog steeds lastig ervan los te komen, en mede daarom zijn gnostische teksten als die uit Nag Hammadi zo vreselijk belangrijk.

Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

»Könnte es vielleicht sein, dass es im metaphorischen Eine-Welt-Laden unserer deutschen #Ökumene ohnehin nie Platz für (orientalische) #Orthodoxie gab? Dass uns nichts fehlt, wenn die arabischen, aramäischen und armenischen Christen fehlen?« (Valerie Mitwali)

«In Sumy beschädigte eine russische Drohne eine Kirche der Ukrainischen Orthodoxen Kirche des Moskauer Patriarchats»

https://ukraine-nachrichten.de/sumy-besch%C3%A4digte-eine-russische-drohne-eine-kirche-ukrainischen-orthodoxen-kirche-moskauer-patriarchats_30050?mtm_source=mastodon&mtm_medium=social&mtm_campaign=ma

#Ukraine #Drohnen #Kirche #Orthodoxie #Sumy

Russisch-ortodoxe kriegsweihnacht

Russlands Soldaten erfüllen im Ukraine-Krieg nach den Worten von Staatsoberhaupt Wladimir Putin eine „heilige Mission“» im Auftrag Gottes

[Archivversjon, das kaputte anführungszeichen ist aus dem originaltext]

Hach, diese ganzen religjonen der liebe und des friedens aber auch immer!

#Christentum #Krieg #Link #Orthodoxie #Religion #Russland #Ukraine

Het Evangelie van de Egyptenaren

Ik heb weleens verteld dat de apocriefe evangeliën weinig waarde hebben voor wie wil weten in welke joodse wereld het christendom is ontstaan. De teksten zijn daarvoor veelal te laat. Ook zijn ze meestal gnostisch, wat zowel een gemakzuchtige kapstokterm is als een scheldnaam voor christelijke opvattingen die later, toen er een orthodoxie was ontstaan, niet voldeden aan de standaard der rechtzinnigheid. Ze werden steeds minder gekopieerd en zijn vaak alleen fragmentarisch bekend.

Omdat die niet-orthodoxe vormen van christendom toch interessant zijn, trekken ze de belangstelling. Ze documenteren weliswaar niet het ontstaan van het nieuwe geloof, maar wel de tweede en derde eeuw, waarin het nieuwe geloof zijn joodse intellectuele bagage uitbreidde met Grieks-Romeins gedachtegoed. Een voorbeeld is het Evangelie van de Egyptenaren.

Het Evangelie van de Egyptenaren

Het wordt alleen geciteerd door de (wel orthodox genoemde) christelijke auteur Clemens van Alexandrië (ca.150-215). Het feit dat het Evangelie van de Egyptenaren heet en alleen bekend is dankzij een Egyptische auteur, suggereert dat het ook wel zal komen uit Egypte. Zoals ik al zei: een gebied dat in de tweede eeuw een ware fabriek was van nieuwe christelijke ideeën. Hieronder zijn alle bekende citaten, in de vertaling van A.F.J. Klijn; de genoemde Salome is niet het meisje dat danste voor Herodes Antipas, maar iemand die aanwezig was bij de kruisiging en graflegging.noot Marcus 15.40 en 16.1.

1. (Jezus zei:) “Ik ben gekomen om een eind te maken aan de werken van de vrouw.”noot Clemens van Alexandrië, Stromateis 9.63.2.
2. (Salome vroeg:) “Hoe lang zal de dood macht hebben?” (Jezus zei:) “Zolang jullie, vrouwen, kinderen baren.”noot Clemens van Alexandrië, Stromateis 6.45.3.
3. (Salome vroeg:) “Hoe lang zullen de mensen sterven?” (Jezus zei:) “Zo lang de vrouwen kinderen baren.”noot Clemens van Alexandrië, Stromateis 9.64.1.
4. (Salome zei:) “Dan heb ik er goed aan gedaan dat ik niet heb gebaard.” ( Jezus zei:) “Eet elk gewas, maar je moet niet eten wat bitterheid bevat.”noot Clemens van Alexandrië, Stromateis9.66.1-2.
5. (Toen Salome wilde weten wanneer datgene waarnaar ze vroeg, gekend zou worden, zei de Heer:) “Wanneer jullie het kleed van de schaamte met voeten getreden hebt en wanneer de twee één zijn geworden en het mannelijke één met het vrouwelijke is geworden, zodat er geen mannelijk of vrouwelijk meer is.”noot Clemens van Alexandrië, Stromateis13.92.2.

Afhankelijk van de vraag of je het tweede en derde fragment telt als dezelfde uitspraak of als twee verschillende passages, hebben we dus vier of vijf citaten. Dat is alles.

Ziel en lichaam

Anders dan je denken zou, heeft de auteur op zich niets tegen vrouwen; anders zou hij geen vrouwelijk ondervrager opvoeren. Wat de auteur lijkt te betreuren is lichamelijkheid, het “kleed van schaamte” van de menselijke ziel. Dat weten we natuurlijk niet helemaal zeker, want daarvoor zijn de fragmenten te kort, maar we weten dat er filosofen als Filon van Alexandrië waren die meenden dat als de ziel opsteeg ten hemel, lichaam en sekse achterbleven. En omgekeerd, als een vrouw een kind baarde, raakte een ziel opgesloten in een lichaam en kreeg de ziel een geslacht. Het is geen toeval dat in het Evangelie van de Egyptenaren de ondervrager uitgerekend Salome is, die aanwezig was bij Jezus’ dood en (dus) het moment waarop zijn ziel zich los maakte van het lichaam.

Mogelijk was de opvatting dat de ziel bij de hemelvaart sekseloos werd, afkomstig uit de Griekse wijsbegeerte. Er zijn nogal wat filosofische stromingen die ziel en lichaam tegenover elkaar plaatsen. Dat idee deed het ook later goed. Het Marcusevangelie kent een anekdote waarin Jezus impliceert dat mensen in de hemel geen sekse meer hebben.noot Marcus 12.13-27.

Dat het lichaam er na de dood niet meer toe deed, en eigenlijk verwaarloosbaar was, sloeg eveneens aan. De gymnosofisten en christelijke kluizenaars trokken zich terug in de woestijn, kastijdden hun lichaam en hoopten zo hun ziel sneller te kunnen verlossen.

[Een overzicht van deze reeks over het Nieuwe Testament, waarin dit blogje een beetje een buitenbeentje is, vindt u hier.]

Mijn boek over de geschiedenis van Libanon is verschenen; de opbrengst gaat via Cordaid naar het geteisterde land.

PS: u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

#AFJKlijn #apocriefeTekst #ConstantijnDeGrote #EvangelieVanDeEgyptenaren #FilonVanAlexandrië #gnosis #orthodoxie #ziel

#meme
#Economie
#Orthodoxie
#Liberalisme
#Capitalisme

#meme
#Economie
#Orthodoxie
#Liberalisme
#Capitalisme

#meme
#Economie
#Orthodoxie
#Liberalisme
#Capitalisme

#meme
#Economie
#Orthodoxie
#Liberalisme
#Capitalisme

De Byzance à la guerre en Ukraine: géopolitique de l’orthodoxie

L’image du patriarche Kirill bénissant avions et chars russes partant détruire l’#Ukraine a ravivé les clichés d’une #orthodoxie belliciste, ultraconservatrice et homophobe, radicalement hostile à l’Otan et aux valeurs démocratiques occidentales... Jean-Arnault Dérens publie une #Géopolitique de l’orthodoxie. Bonnes pages.

✒️ Par Le Courrier des Balkans | En accès libre › https://blogs.mediapart.fr/le-courrier-des-balkans/blog/040625/de-byzance-la-guerre-en-ukraine-geopolitique-de-lorthodoxie?at_medium=rs-cm&at_campaign=mastodon&at_account=mediapartblogs

De Byzance à la guerre en Ukraine: géopolitique de l’orthodoxie

L’image du patriarche Kirill bénissant avions et chars russes partant détruire l’#Ukraine a ravivé les clichés d’une #orthodoxie belliciste, ultraconservatrice et homophobe, radicalement hostile à l’Otan et aux valeurs démocratiques occidentales... Jean-Arnault Dérens publie une #Géopolitique de l’orthodoxie. Bonnes pages.

✒️ Par Le Courrier des Balkans | En accès libre › https://blogs.mediapart.fr/le-courrier-des-balkans/blog/040625/de-byzance-la-guerre-en-ukraine-geopolitique-de-lorthodoxie?at_medium=rs-cm&at_campaign=mastodon&at_account=mediapartblogs

De Byzance à la guerre en Ukraine: géopolitique de l’orthodoxie

L’image du patriarche Kirill bénissant avions et chars russes partant détruire l’#Ukraine a ravivé les clichés d’une #orthodoxie belliciste, ultraconservatrice et homophobe, radicalement hostile à l’Otan et aux valeurs démocratiques occidentales... Jean-Arnault Dérens publie une #Géopolitique de l’orthodoxie. Bonnes pages.

✒️ Par Le Courrier des Balkans | En accès libre › https://blogs.mediapart.fr/le-courrier-des-balkans/blog/040625/de-byzance-la-guerre-en-ukraine-geopolitique-de-lorthodoxie?at_medium=rs-cm&at_campaign=mastodon&at_account=mediapartblogs

De Byzance à la guerre en Ukraine: géopolitique de l’orthodoxie

L’image du patriarche Kirill bénissant avions et chars russes partant détruire l’#Ukraine a ravivé les clichés d’une #orthodoxie belliciste, ultraconservatrice et homophobe, radicalement hostile à l’Otan et aux valeurs démocratiques occidentales... Jean-Arnault Dérens publie une #Géopolitique de l’orthodoxie. Bonnes pages.

✒️ Par Le Courrier des Balkans | En accès libre › https://blogs.mediapart.fr/le-courrier-des-balkans/blog/040625/de-byzance-la-guerre-en-ukraine-geopolitique-de-lorthodoxie?at_medium=rs-cm&at_campaign=mastodon&at_account=mediapartblogs

De Byzance à la guerre en Ukraine: géopolitique de l’orthodoxie

L’image du patriarche Kirill bénissant avions et chars russes partant détruire l’#Ukraine a ravivé les clichés d’une #orthodoxie belliciste, ultraconservatrice et homophobe, radicalement hostile à l’Otan et aux valeurs démocratiques occidentales... Jean-Arnault Dérens publie une #Géopolitique de l’orthodoxie. Bonnes pages.

✒️ Par Le Courrier des Balkans | En accès libre › https://blogs.mediapart.fr/le-courrier-des-balkans/blog/040625/de-byzance-la-guerre-en-ukraine-geopolitique-de-lorthodoxie?at_medium=rs-cm&at_campaign=mastodon&at_account=mediapartblogs

1700 jaar Nikaia (1): iets nieuws?

Aanstaande dinsdag is het 1700 jaar geleden dat in Nikaia, het huidige İznik in Turkije, een enorme vergadering begon van christelijke leiders: het Concilie van Nikaia. (Ook wel aangeduid als Nicea, maar ik wil niet invisibiliseren.) Onder toezicht van keizer Constantijn de Grote stelden de bisschoppen een formule vast waarmee ze de relatie tussen God de Vader en God de Zoon konden beschrijven; verder namen ze besluiten over de berekening van de paasdatum, de organisatie van de kerk en de levenswijze van de geestelijken.

Uit de baaierd aan christelijke vormen ontstond één christendom, dat nog steeds bestaat. De beslissingen zijn na al die eeuwen zó vanzelfsprekend, dat we niet langer herkennen hoe revolutionair ze ooit waren.

Innovaties

Het eerste punt is dat Constantijn alleen bepaalde leiders uitnodigde, namelijk bisschoppen die meenden dat wie Christus vereerde, niet ook andere goden mocht vereren. Dit exclusivisme was in de antieke wereld allerminst vanzelfsprekend en nog vér na het Concilie van Nikaia waren er volop christenen die ook naar synagogen of heidense tempels gingen. Volgens de conciliedeelnemers en de huidige kerken zouden dat geen christenen zijn, maar dat zagen zij zelf natuurlijk anders.

Een tweede revolutionaire innovatie was dat er voor de christenen maar één manier kon zijn om over het goddelijke te denken, de orthodoxe. Ook dit speelt nog altijd een rol in het christendom. Het onderscheid tussen de oosterse en westerse kerken gaat bijvoorbeeld terug op (na Nikaia geformuleerde) verschillende opvattingen over Christus.

Nikaia introduceerde ook de methode om de doctrine vast te stellen: door een vergadering. Alle bisschoppen waren officieel gelijk en in de zin dat ieders mening (althans officieel) het zwaarst woog, was de intellectuele discussie in Nikaia een democratie van experts. Als men het eens was, zo was de redenering, dan moest het zijn doordat de Heilige Geest de aanwezigen in de juiste richting leidde. Hiermee werd feitelijk gezegd dat niet alleen de heilige schrift, maar ook de consensus der bisschoppen geïnspireerd was en een bron van religieus gezag. Deze blog is niet de plek om uit te weiden over latere discussies over het leergezag, maar ik denk dat de aanwezigen in Nikaia vreemd zouden hebben opgekeken van het aforisme van paus Benedictus XVI dat waarheid niet democratisch wordt bepaald.

Een laatste innovatie uit 325 is inmiddels wat op de achtergrond geraakt, althans in Europa: dat de overheid een rol had bij het bepalen of handhaven van de christelijke rechtzinnigheid. Een Europese regeringsleider mag nu dan wel zeggen dat jeder mag nach seiner Façon selig werden, maar overheidsbetrokkenheid bij de orthodoxie is eeuwenlang een belangrijk aspect van de Europese cultuur geweest.

Kortom, in Nikaia ontstond het christendom zoals wij het kennen en het concilie heet met recht een belangrijke historische gebeurtenis. Bijzonder is bovendien dat we de invloed (vormende werking, agency…) van dit aspect van de antieke cultuur op onze cultuur kunnen onderbouwen met de relevante sociaalwetenschappelijke argumenten.

Was Nikaia wel zo innovatief?

Revoluties komen echter nooit zomaar. Niet alleen Constantijn, élke Romeinse magistraat voelde zich verantwoordelijk voor de goede relatie tussen zijn onderdanen en de goden (pax deorum). Dat dit zich vertaalde in orthodoxie, was slechts een beperkte innovatie. De relatie tussen God de Vader en God de Zoon oogt weliswaar als een nieuw, christelijk thema, maar feitelijk importeerden de theologen een oudere discussie over Plato’s Timaios – ik schreef er al eens over.

Ik noem ook de eed van trouw die keizer Decius in 249/250 eiste van al zijn onderdanen. Ze moesten verplicht offeren. Decius is de geschiedenis in gegaan als christenvervolger, maar de eed van trouw trof andere groepen even hard: denk aan pythagoreeërs, denk aan de groep rond het Corpus Hermeticum, denk aan neoplatonisten en denk aan anderen die moeite hadden met de antieke offerpraktijk. Het springende punt is dat Decius religie benutte om in een verdeeld imperium eenheid te scheppen. Een kwart eeuw later deed keizer Aurelianus hetzelfde door de verering van de zon voor te schrijven. Ook in dit opzicht bood Constantijn niets nieuws.

Keizer Diocletianus, die de verering van Jupiter en Hercules had benut om eenheid te scheppen, had andersdenkenden gewelddadig vervolgd: manicheeërs en christenen dus. En ook dit aspect is in Nikaia aanwezig. De betrouwbaarheid van de anekdote dat Nikolaas van Myra een opponent een klap zou hebben gegeven mag dan dubieus zijn, ze past bij het algemene karakter van de kerkvergadering. Er zijn namelijk meer anekdotes over verbaal en fysiek geweld. Constantijn stond niet boven intimidatie: de bisschoppen betraden het paleis langs een erehaag van gardisten met getrokken zwaarden, en de keizer dwong de consensus over een compromisformule af met sancties.

Wat ik maar zeggen wil: Nikaia schiep een christendom, maar het was geen schepping uit het niets. Anderhalve eeuw geleden muntte Theodor Mommsen het aforisme dat vernieuwingen altijd tot uitdrukking worden gebracht middels bestaande vormen. Mommsens bekendste voorbeeld was het keizerschap van Augustus, dat weliswaar een revolutie was maar dat zich bediende van traditionele vormen. Hij zou ook het ontstaan van het christendom hebben kunnen noemen.

[later deze week meer over het Concilie van Nikaia]

Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u doneren, maar ook een van mijn boeken kopen (en lezen). Mijn boek over Libanon verschijnt in april, maar u kunt het al bestellen. Er is ook een HomeAcademy-cursus, waarvan de opbrengst naar Cordaid Libanon gaat. En u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

#agency #Augustus #Aurelianus #BenedictusXVI #christenvervolging #ConstantijnDeGrote #CorpusHermeticum #Decius #Diocletianus #EersteConcilieVanNikaia #exclusivistischeChristenen #HeiligeGeest #neoplatonisme #nietExclusivistischeChristenen #NikolaasVanMyra #offer #orthodoxie #pythagorisme #TheodorMommsen #vormendeWerking

Longtemps partisan de l’ #orthodoxie #budgétaire, le chef de la #droite #chrétienne #allemande a finalement fait voter au #Bundestag un vaste plan de #dépenses #publiques et de #défense, qu’il compte financer par l’ #emprunt

https://www.courrierinternational.com/article/allemagne-pas-encore-chancelier-friedrich-merz-renie-deja-ses-promesses-de-campagne_228973

Longtemps partisan de l’ #orthodoxie #budgétaire, le chef de la #droite #chrétienne #allemande a finalement fait voter au #Bundestag un vaste plan de #dépenses #publiques et de #défense, qu’il compte financer par l’ #emprunt

https://www.courrierinternational.com/article/allemagne-pas-encore-chancelier-friedrich-merz-renie-deja-ses-promesses-de-campagne_228973

Longtemps partisan de l’ #orthodoxie #budgétaire, le chef de la #droite #chrétienne #allemande a finalement fait voter au #Bundestag un vaste plan de #dépenses #publiques et de #défense, qu’il compte financer par l’ #emprunt

https://www.courrierinternational.com/article/allemagne-pas-encore-chancelier-friedrich-merz-renie-deja-ses-promesses-de-campagne_228973

Longtemps partisan de l’ #orthodoxie #budgétaire, le chef de la #droite #chrétienne #allemande a finalement fait voter au #Bundestag un vaste plan de #dépenses #publiques et de #défense, qu’il compte financer par l’ #emprunt

https://www.courrierinternational.com/article/allemagne-pas-encore-chancelier-friedrich-merz-renie-deja-ses-promesses-de-campagne_228973

Longtemps partisan de l’ #orthodoxie #budgétaire, le chef de la #droite #chrétienne #allemande a finalement fait voter au #Bundestag un vaste plan de #dépenses #publiques et de #défense, qu’il compte financer par l’ #emprunt

https://www.courrierinternational.com/article/allemagne-pas-encore-chancelier-friedrich-merz-renie-deja-ses-promesses-de-campagne_228973

Longtemps partisan de l’ #orthodoxie #budgétaire, le chef de la #droite #chrétienne #allemande a finalement fait voter au #Bundestag un vaste plan de #dépenses #publiques et de #défense, qu’il compte financer par l’ #emprunt www.courrierinternational.com/article/alle...

Allemagne. Pas encore chanceli...

Longtemps partisan de l’ #orthodoxie #budgétaire, le chef de la #droite #chrétienne #allemande a finalement fait voter au #Bundestag un vaste plan de #dépenses #publiques et de #défense, qu’il compte financer par l’ #emprunt www.courrierinternational.com/article/alle...

Allemagne. Pas encore chanceli...

Youtube Abi Themen Religion Abitur 2024: ALLE Themen für deine Reli Klausur im Abi 2024! (Evangelisch | Katholisch). 0:00 Intro  2:00 So erreichst du 15 Punkte im Religion Abitur 2024!  11:45 Die Theodizeefrage einfach erklärt!  28:05...
https://material.rpi-virtuell.de/material/youtube-abi-themen/
#ReligionEdu #FediLZ #Oberstufe #christen-und-heiden #hinduismus #orthodoxe-kirche #orthodoxie #religionskritik #theodizee

Youtube Abi Themen Religion Abitur 2024: ALLE Themen für deine Reli Klausur im Abi 2024! (Evangelisch | Katholisch). 0:00 Intro  2:00 So erreichst du 15 Punkte im Religion Abitur 2024!  11:45 Die Theodizeefrage einfach erklärt!  28:05...
https://material.rpi-virtuell.de/material/youtube-abi-themen/
#ReligionEdu #FediLZ #Oberstufe #christen-und-heiden #hinduismus #orthodoxe-kirche #orthodoxie #religionskritik #theodizee

Neu im Comenius-Antiquariat 30.1.2025.
https://buchantiquariat.com/de/neue-artikel
#antiquariat #buchantiquariat #books #comenius_antiquariat #Photographie #Fotografie #ErotischePhotographie #Aktfotografie #Erotica #Kunstausstellung #Ausstellungskatalog #Bildhauerei #Plastik #Sculpture #Ostkirche #Orthodoxie #Russland #Sowjetunion #Malerei #Ikone #Kunstgeschichte #Christentum #Theologie #Madonna

Neu im Comenius-Antiquariat 30.1.2025.
https://buchantiquariat.com/de/neue-artikel
#antiquariat #buchantiquariat #books #Photographie #Fotografie #ErotischePhotographie #Aktfotografie #Erotica #Kunstausstellung #Ausstellungskatalog #Bildhauerei #Plastik #Sculpture #Ostkirche #Orthodoxie #Russland #Sowjetunion #Malerei #Ikone #Kunstgeschichte #Christentum #Theologie #Madonna

Neu im Comenius-Antiquariat 30.1.2025.
https://buchantiquariat.com/de/neue-artikel
#antiquariat #buchantiquariat #books #comenius_antiquariat #Photographie #Fotografie #ErotischePhotographie #Aktfotografie #Erotica #Kunstausstellung #Ausstellungskatalog #Bildhauerei #Plastik #Sculpture #Ostkirche #Orthodoxie #Russland #Sowjetunion #Malerei #Ikone #Kunstgeschichte #Christentum #Theologie #Madonna

Wie steht es um die Ukraine nach über 1000 Tagen Angriffskrieg Russlands auf das Land? Welche Rolle spielen die Kirchen? Zum dritten Mal ist Osteuropa- und Ostkirchenexpertin Regina Elsner im „Eule-Podcast“ zu Gast, um am Ende des Jahres aufzuklären: https://eulemagazin.de/eule-podcast-37-ukraine-update-2024-mit-regina-elsner/ #UkraineKrieg #Ukraine #Russland #Orthodoxie #Frieden #Ökumene

Wie steht es um die Ukraine nach über 1000 Tagen Angriffskrieg Russlands auf das Land? Welche Rolle spielen die Kirchen? Zum dritten Mal ist Osteuropa- und Ostkirchenexpertin Regina Elsner im „Eule-Podcast“ zu Gast, um am Ende des Jahres aufzuklären: https://eulemagazin.de/eule-podcast-37-ukraine-update-2024-mit-regina-elsner/ #UkraineKrieg #Ukraine #Russland #Orthodoxie #Frieden #Ökumene

Wie steht es um die Ukraine nach über 1000 Tagen Angriffskrieg Russlands auf das Land? Welche Rolle spielen die Kirchen? Zum dritten Mal ist Osteuropa- und Ostkirchenexpertin Regina Elsner im „Eule-Podcast“ zu Gast, um am Ende des Jahres aufzuklären: https://eulemagazin.de/eule-podcast-37-ukraine-update-2024-mit-regina-elsner/ #UkraineKrieg #Ukraine #Russland #Orthodoxie #Frieden #Ökumene

Seit 30 Jahren verbindet eine intensive Partnerschaft die württembergische Landeskirche mit dem Rumänisch-Orthodoxen Erzbistum von Vad, Feleac und Cluj. Anlässlich Jubiläums ist eine württembergische Delegation nach Rumänien gereist: https://www.elk-wue.de/news/2024/25072024-besuch-bei-rumaenischer-partnerkirche

#fedikirche #elkwue #ökumene #kirche #evangelisch #orthodoxie #rumanien

Seit 30 Jahren verbindet eine intensive Partnerschaft die württembergische Landeskirche mit dem Rumänisch-Orthodoxen Erzbistum von Vad, Feleac und Cluj. Anlässlich Jubiläums ist eine württembergische Delegation nach Rumänien gereist: https://www.elk-wue.de/news/2024/25072024-besuch-bei-rumaenischer-partnerkirche

#fedikirche #elkwue #ökumene #kirche #evangelisch #orthodoxie #rumanien

Seit 30 Jahren verbindet eine intensive Partnerschaft die württembergische Landeskirche mit dem Rumänisch-Orthodoxen Erzbistum von Vad, Feleac und Cluj. Anlässlich Jubiläums ist eine württembergische Delegation nach Rumänien gereist: https://www.elk-wue.de/news/2024/25072024-besuch-bei-rumaenischer-partnerkirche

#fedikirche #elkwue #ökumene #kirche #evangelisch #orthodoxie #rumanien

Seit 30 Jahren verbindet eine intensive Partnerschaft die württembergische Landeskirche mit dem Rumänisch-Orthodoxen Erzbistum von Vad, Feleac und Cluj. Anlässlich Jubiläums ist eine württembergische Delegation nach Rumänien gereist: https://www.elk-wue.de/news/2024/25072024-besuch-bei-rumaenischer-partnerkirche

#fedikirche #elkwue #ökumene #kirche #evangelisch #orthodoxie #rumanien

https://www.perlentaucher.de/9punkt/2024-07-16.html?utm_campaign=Am+Morgen&utm_content=11743&utm_medium=Mail&utm_source=Newsletter&utm_uid=d5eb22ec

"Dass #Trump.s Überleben als göttlicher Eingriff verstanden wird, hat auch tazler Louis Berger erlebt. Und die #Amerika.ner stehen mit solchen religiösen Fantasien ja nicht allein, meint er: "Eine ähnliche 'Logik' lässt sich zum Beispiel in den Ansichten des Moskauer Patriarchen #Kyrill I. zu #Putin.s Angriffskrieg gegen die #Ukraine ausmachen: Das Oberhaupt der russischen #Orthodoxie bezeichnete diesen als >>

https://www.perlentaucher.de/9punkt/2024-07-16.html?utm_campaign=Am+Morgen&utm_content=11743&utm_medium=Mail&utm_source=Newsletter&utm_uid=d5eb22ec

"Dass #Trump.s Überleben als göttlicher Eingriff verstanden wird, hat auch tazler Louis Berger erlebt. Und die #Amerika.ner stehen mit solchen religiösen Fantasien ja nicht allein, meint er: "Eine ähnliche 'Logik' lässt sich zum Beispiel in den Ansichten des Moskauer Patriarchen #Kyrill I. zu #Putin.s Angriffskrieg gegen die #Ukraine ausmachen: Das Oberhaupt der russischen #Orthodoxie bezeichnete diesen als >>

https://www.perlentaucher.de/9punkt/2024-07-16.html?utm_campaign=Am+Morgen&utm_content=11743&utm_medium=Mail&utm_source=Newsletter&utm_uid=d5eb22ec

"Dass #Trump.s Überleben als göttlicher Eingriff verstanden wird, hat auch tazler Louis Berger erlebt. Und die #Amerika.ner stehen mit solchen religiösen Fantasien ja nicht allein, meint er: "Eine ähnliche 'Logik' lässt sich zum Beispiel in den Ansichten des Moskauer Patriarchen #Kyrill I. zu #Putin.s Angriffskrieg gegen die #Ukraine ausmachen: Das Oberhaupt der russischen #Orthodoxie bezeichnete diesen als >>