#musee-du-quai-branly — Public Fediverse posts

https://www.europesays.com/afrique/159295/ Kwame Akoto expose le Ghana populaire à Paris #Afrique #Ghana #Kumasi #KwameAkoto #MuséeDuQuaiBranly #Paris #Peinture

Sortir du nucléaire☢ Projection du film "To Use a Mountain": Le 2026-05-09 à partir de 16:30 Lieu : Musée du quai Branly Jacques Chirac - 37 quai Jacques Chirac à Paris (75343) "To Use a Mountain" de Casey Carter (Etats-Unis | 2025 | 99… #Cinéma #Film #Projection #ToUseAMountain #MuséeduquaiBranly

Projection du film "To Use a M...

Sortir du nucléaire☢ Projection du film "To Use a Mountain": Le 2026-05-09 à partir de 16:30 Lieu : Musée du quai Branly Jacques Chirac - 37 quai Jacques Chirac à Paris (75343) "To Use a Mountain" de Casey Carter (Etats-Unis | 2025 | 99… #Cinéma #Film #Projection #ToUseAMountain #MuséeduquaiBranly

Projection du film "To Use a M...

https://www.europesays.com/afrique/87540/ «En Afrique, le vêtement devient un moyen de revendiquer une identité» : le musée du Quai Branly expose «Africa Fashion» #Afrique #Mode #MuséeDuQuaiBranly

https://www.europesays.com/africa/208743/ «En Afrique, le vêtement devient un moyen de revendiquer une identité» : le musée du Quai Branly expose «Africa Fashion» #Afrique #mode #MuséeDuQuaiBranly

https://www.europesays.com/afrique/60532/ Africa Fashion : une onde de choc stylistique au musée du quai Branly – Jacques Chirac #Afrique #ArchivesHistoriques #ChrisSeydou #ImaneAyissi #MuséeDuQuaiBranly #VictoriaAndAlbertMuseum

https://www.europesays.com/fr/748199/ La France va restituer à la Côte d’Ivoire le tambour parleur pillé en 1916 #Actualités #CôteD'ivoire #FR #France #MuséeDuQuaiBranly #News #pillage #RépubliqueFrançaise #RestitutionD'oeuvresD'art

RE: https://mastodon.social/@muzeodrome/116104083495397436

"Quant aux musées qui avaient choisit de rester dans #X déb. 2025, ils ont p la plupart continué de publier ds celui-ci, ms pour certains moins qu’auparavant.Toutefois, en février 2026, le #muséeduLouvre, le #muséeduquaiBranly, le #ChâteaudeVersailles et le #MinistèredelaCulture continuent d’y poster environ 1xjour. St-ils aveugles à ce point de la déliquescence de la plateforme, valident-ils que déshabiller avec une IA des femmes/filles sans leur consentement soit OK?"

poke #archives #veille

Peinture aborigène #MuseeDuQuaiBranly

« Présentée à l’époque comme un projet scientifique, cette mission est aujourd’hui au cœur d’une contre-enquête menée par des historiens africains et les équipes du #MuséeDuQuaiBranly. Car derrière les discours de sauvegarde culturelle, on découvre une réalité beaucoup plus brutale : dons sous contrainte, chantages, vols déguisés, collaborations ambiguës et mémoire effacée. »

https://www.youtube.com/watch?v=wIrHlGg78uI

#MissionDakarDjibouti #colonisationFrançaise #pillageDuPatrimoineAfricain #Afrique @histodons

«[U]ne collection de 3 600 objets, 6 000 spécimens zoologiques ou botaniques et 370 manuscrits éthiopiens dont le #MuséeDuQuaiBranly décide un siècle plus tard d’interroger la provenance. Autrement dit : ont-ils été offerts, achetés ou volés ? ..

Une contre-enquête avec les premiers concernés interrogés par six chercheurs africains..»

https://www.rfi.fr/fr/podcasts/la-marche-du-monde/20250419-mission-dakar-djibouti-une-contre-enqu%C3%AAte-avec-les-africains

#MissionDakarDjibouti #Afrique #colonisationFrançaise #histFr #patrimoine #pillageDuPatrimoineAfricain #étudesDécoloniales @histodons

Pareidolie.

#pareidolie #pareidolia #photography #photographie #mastoart #instrumentdemusique #musicinstruments #museeduquaibranly #artancien #masque #mask #afrique #africa #isabellebonameaulemordan #isabellebonameau

Oudheidkundigen hebben diverse dateringsmethoden. Terugwerkend: eerst is er de gangbare kalender, wat verder terug hebben we de Romeinse keizers en hellenistische koningen, nog wat dieper zijn er de Mesopotamische sterrenkundige dateringen. Daarnaast biedt de archeologie een stoer werkpaard: de koolstofdatering. Alleen: dat werkpaard heeft soms kuren. Elke datering behoeft kalibratie en daarnaast zijn er reservoireffecten en andere complicaties. En nog een probleem: organisch materiaal mineraliseert, en in sommige regio’s gaat dat erg snel.

Zoals de gebieden ten zuiden van de Sahara. De Romeinen ontmoetten kooplieden uit die regio, maar wisten daar – als we de route langs de Nijl even buiten beschouwing laten – maar weinig van. Het enige wat de klassieke auteurs ons aan informatie hebben nagelaten, zijn geruchten over goudbewakende gorgonen en amazones: een echo van de situatie in de Bambouk. Omdat archeologen dus  dateringsmoeilijkheden hebben, is er, vergeleken met bijvoorbeeld de Maghreb, een gat in onze kennis. Dit is een van de redenen dat subsaharaal Afrika een beetje wordt genegeerd. Zelfs Zenab Badawi, die in haar recente An African History of Africa licht wil werpen op dit werelddeel, besteedt er geen aandacht aan.

Thermoluminescentie

Gelukkig bestaan er meer oudheidkundige dateringstechnieken, zoals thermoluminescentie. Daarmee kunnen onderzoekers sedimenten en aardewerk dateren. Dit is geen nieuwe techniek of zo; archeologen kunnen het al meer dan een halve eeuw en dat ik het er nog niet eerder over heb gehad is gewoon omdat andere dingen actueler waren. Het principe is dat mineralen (en dus ook zandkorrels en kleideeltjes) van nature een zachte elektromagnetische straling hebben, de luminescentie. Na verhitting is die verwaarloosbaar, maar als het materiaal vervolgens wordt afgesloten van het licht, bijvoorbeeld omdat het onder de grond ligt, laadt het zich weer op vanuit natuurlijke radioactiviteit. Als een analist het materiaal in het lab belicht, komt de zo opgebouwde elektromagnetische straling weer vrij en daarna geldt: hoe meer, hoe ouder. Je kunt zo tienduizenden jaren teruggaan en de foutenmarge loopt op tot 10%.

In het Musée du Quai Branly in Parijs leerde ik vorige week iets over een mij nog onbekend resultaat. Rond het Tsjaad-meer, dus aan de zuidwestelijke rand van de Sahara, bestond ooit de zogeheten Sao-cultuur. Archeologen plaatsten die lange tijd in de ruim twee millennia tussen de negende eeuw v.Chr. en de veertiende eeuw na Chr. De stadstaten aan het einde van deze periode zijn ook bekend uit Arabische bronnen en vormen geen probleem, maar het beginpunt was feitelijk een slag in de lucht. In 2014 kwamen verschillende terracottabeeldjes als het bovenstaande naar het laboratorium en konden analisten vaststellen dat het begin van de Sao-cultuur zeven eeuwen later moet worden geplaatst, rond het midden van de tweede eeuw v.Chr.

Betekenis

Maakt thermoluminescentie in dit geval veel uit? Voor de Romeinse handel niet: we wisten al dat men producten uitwisselde met Sao-kooplieden. Maar er ontstaat een interessant synchronisme tussen de opkomst van de Sao-cultuur en de neergang van de Karthaagse handel. We mogen speculeren – speculeren! – dat daardoor een eerdere elite verarmde en desintegreerde, waarna Sao-elites vrij baan kregen. De foutenmarge maakt echter ook de omgekeerde gang van zaken denkbaar: al eerder in de tweede eeuw v.Chr. bloeide de handel op tussen de nieuwe Sao-mensen en Karthago, dat daardoor in welvaart toenam, wat dan voor Rome weer aanleiding was tot militaire interventie.

Al met al is de herdatering van de Sao-cultuur geen werkelijk belangrijk nieuw resultaat; nieuwe hypotheses zijn zelfs helemaal geen resultaat. Maar er openen zich wel nieuwe denkpistes. En dat is gewoon leuk.

[De oudheidkundige wetenschappen zijn in de eerste plaats wetenschappen. Een overzicht van stukjes over het wetenschappelijk aspect, vindt u daar.]

PS

O ja: had u deze petitie al getekend?

Deze blog is gratis, maar als u me wil steunen, koop dan een van mijn boeken, doe via Livius.nl een cursus of reis, of doneer. U kunt de blog ook volgen via het Whatsapp-kanaal.

https://mainzerbeobachter.com/2024/11/04/thermoluminescentie-en-wat-dat-betekent/

#Bambouk #chronologie #DerdePunischeOorlog #koolstofdatering #MuséeDuQuaiBranly #Sahara #SaoCultuur #thermoluminescentie #Tsjaad #ZenabBadawi

Deze blog begon ruim dertien jaar geleden als een algemeen medium, zeg maar als een soort dagelijkse krant, en veranderde al snel in een blog over de Oudheid. Ik heb Rome, Griekenland, Egypte, Mesopotamië en Perzië altijd gepresenteerd in samenhang met Centraal-Eurazië en met Afrika; de Indusbeschaving en China kregen wat minder aandacht omdat ik er wat minder van weet. En Precolumbiaans Amerika kreeg pas de laatste jaren wat aandacht.

Eén reden daarvoor is dat de Precolumbiaanse culturen niet goed passen bij de definitie van de oude wereld: de periode waarover we naast het archeologische bewijs al geschreven bronnen hebben, maar niet zó veel bronnen dat we aan echte geschiedvorsing kunnen denken. Eigenlijk bestaat deze situatie in de Amerika’s alleen in de ruime eeuw vóór Cortés en Pizarro. Een tweede reden: voor de op deze blog behandelde materie kan ik zonder Azteken en Inka’s.

Precolumbiaanse culturen

Evengoed zijn de Precolumbiaanse culturen interessant en ik zou er misschien meer over hebben geschreven als ik had geweten hoe ik aan informatie moest komen. Internet helpt niet werkelijk: in die ongedifferentieerde nevenschikking van informatie kan ik kaf en koren niet scheiden. De openbare bibliotheek bood een handvol boeken over pakweg de Maya’s of de Azteken, maar een echt overzichtswerk vond ik niet. Het academisch aanbod bleek hypergespecialiseerd. Terwijl ik dus gewoon een handboek à la De Blois en Van der Spek wilde lezen, zoals eerstejaars-geschiedenisstudenten in hun eerste weken doen.

En dus baseerde ik me op het museale aanbod. De Aztekententoonstelling in het Wereldmuseum in Leiden, de slecht toegelichte collectie in het Humboldtforum in Berlijn, de voorwerpen in de Brusselse Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, de weergaloos mooie collectie van het Museum aan de Stroom in Antwerpen en – vorige week – het Musée du Quai Branly in Parijs. Ik koop catalogi. Ik heb nu ruim duizend foto’s, geordend in eenennegentig mappen, van Yupik in Alaska tot Mapuche in Argentinië, maar eigenlijk weet ik niet goed wat de namen betekenen. Is “Puebla” de naam van een archeologische cultuur, van een landstreek in Mexico of van een archeologische fase? Mijn kennis is structuurloos.

Ik heb, eerlijk gezegd, de indruk dat dat niet alleen komt door mijn beperkte intellect. Het helpt de geïnteresseerde beginner niet dat Tiwanaku en Wari ook worden weergegeven als Tiahuanacu en Huari. Of dat een en dezelfde oude cultuur twee namen kan hebben.

Een fijn boek

Maar misschien ben ik onlangs gered. In het Musée du Quai Branly kocht ik een klein boekje, Les civilisations précolombiennes van de Franse archeologen Éric Taladoire en Patrice Lecoq; het is de vorig jaar verschenen, geactualiseerde versie van een boekje uit 2016. En hé, dit was bijna precies het boek dat ik zocht.

In het eerste hoofdstuk presenteren ze de archeologie en etnografie van de Amerika’s als een “tweede ontdekking” en schetsen ze de grote regio’s. Ik kan nu mijn eenennegentig fotomappen tenminste gaan ordenen. Het tweede hoofdstuk behandelt Midden-Amerika: de preklassieke Olmeken, de klassieke Maya’s, andere beschavingen uit de regio (zoals Teotihuacán) en tot slot de postklassieke imperia – anders gezegd, de Azteken. Steeds opnieuw gaat de beschrijving van de geografie vooraf aan die van de materiële cultuur, zo nu en dan onderbroken door beschrijvingen van zaken als religie, sjamanisme, mensenoffers, landbouwtechnieken of de politieke structuur.

Noordelijk Amerika komt er met een kort derde hoofdstuk bekaaid vanaf, waarna het vierde hoofdstuk de culturen van de Andes behandelt. Zeg maar Peru. Ze verdelen de geschiedenis in een aanloopfase, een formatieve periode (Cupisnique, Chavin), een periode van diversificatie (Nazca, Moche, Recuay, Vicus…), een periode van verstedelijking (Wari en Tiwanaku), een nieuwe periode van diversificatie (Chimu, Sicán, Chancay…) en tot slot ook hier imperiumvorming: de Inka’s.

Een vijfde hoofdstuk behandelt de culturen van Ecuador, Colombia, Bolivia, Chili en het Amazonegebied. Opnieuw kort. Ik had hier wat meer willen lezen over de domesticatie van de maïsplant, waarvan ik toevallig al eens heb opgeduikeld dat het een moeizaam proces is geweest.

Het beste is het slot. Dan trappen de auteurs hun eigen bouwwerk omver. Ze benoemen de politieke bijbedoelingen van sommige onderzoekers. Ook leggen ze uit dat het definiëren van culturen en cultuurfasen (“preklassiek” of “formatief”) problematisch is. Uiteraard zijn dit normale thema’s uit de geschiedtheorie en de sociale wetenschappen, maar het is goed dat deze zelfkritiek ook in een inleidend werk aan de orde komt.

Presentatie

Een perfect boek is dit niet. Ik schreef al dat dit bijna precies het boek was dat ik zocht. Afbeeldingen en meer landkaarten zouden de tekst beter begrijpelijk hebben gemaakt. Je kunt het online allemaal opzoeken, maar je hebt het liever meteen bij de hand. Hier wreekt zich het format van de Que sais-je?-reeks.

Tegelijkertijd: Les civilisations précolombiennes biedt een (volgens mij) gedegen overzicht en ook niet méér. De hinderlijke neiging van een Charles Mann om voortdurend zichzelf in het verhaal te plaatsen – zijn boek 1491 begint met een beschrijving van wat hij zag uit een vliegtuig – blijft de lezer bespaard.

Weet ik nu alles? Nee. Maar ik heb nu wel de materie bij de hand die ik nodig heb om een kaartenbak aan te leggen, om mijn fotoarchiefje te ordenen en – wie weet, als er zegen op rust – eens een blogje te wijden aan die wonderlijk vreemde wereld.

Deze blog is gratis, maar als u me wil steunen, koop dan een van mijn boeken, doe via Livius.nl een cursus of reis, of doneer. U kunt de blog ook volgen via het Whatsapp-kanaal.

https://mainzerbeobachter.com/2024/11/02/precolumbiaanse-culturen/

#Amazonegebied #Azteken #ÉricTaladoire #boek #Bolivia #Chancay #CharlesCMann #Chavin #Chili #Chimú #Colombia #Cupisnique #Ecuador #InkaS #maïs #Mapuche #MayaS #mensenoffer #Mexico #Moche #MuséeDuQuaiBranly #Nazca #Olmeken #PatriceLecoq #Peru #Puebla #Recuay #Sicán #sjamanisme #Teotihuacán #Tiwanaku #Wari #Yupik

Halloween spirit again ? 🧙‍♀️🧟‍♀️🧛‍♂️👿🎃💀👻

L'exposition "Zombis - La mort n'est pas une fin ?" commissionnée par @philippe Charlier au Musée du quai Branly - Jacques Chirac n'attend que vous !

#exposition #quaibranly #musee #museeduquaibranly #Halloween #halloween2024 #zombie #croyances #anthropologie #Haiti #culture #culturepourtous

https://www.theartchemists.com/exposition-zombis-quai-branly/

Je reviens éblouï de l’exposition « Black Indians » au #MuseeduQuaiBranly A ne pas manquer jusqu’au 15 janvier 23