#mithrenes — Public Fediverse posts

Alexander de Grote in Sousa (1)

In onze reeks over Alexander de Grote waren we vorige maand vertrokken uit de grote stad Babylon en op weg gegaan naar Sousa. Zoals wel vaker in de oude geschiedenis kennen we de plannen van de generaal niet en moeten we die afleiden uit wat hij feitelijk deed. Het is plausibel dat de Macedoniërs de diverse hoofdsteden van het Perzische Rijk wilden plunderen, want dat hebben ze gedaan, maar eigenlijk weten we dat niet. Alexanders biograaf Ploutarchos vertelt:

Toen hij door Babylonië trok verbaasde hij zich vooral over een kloof waaruit onophoudelijk vuur opsteeg als uit een bron, en over de stroom van nafta die zo groot was dat hij niet ver van die kloof een meer vormde. Dit nafta leek op asfalt, maar was zo licht ontvlambaar dat het, al voordat de vlam het bereikte, ontbrandde door de vuurgloed, en dikwijls ook de lucht ertussen deed ontvlammen.noot Ploutarchos, Alexander 35.1-2; vert. Hetty van Rooijen.

Langs de olievelden van Zuid-Irak marcheerden de Macedoniërs naar Sousa, ooit de hoofdstad van het koninkrijk Elam, maar al twee eeuwen een residentie van de Perzische koning. De stad was zó belangrijk dat de Grieken niet beter wisten of het “paleis van Memnon” was de hoofdstad van het Perzische imperium, tot Alexander het bestaan van Persepolis ontdekte.

In Klein-Azië, Syrië en Egypte had Alexander zich gepresenteerd als degene die de plaatselijke bevolking bevrijdde van Perzische dwingelandij, en ook in Babylon had hij zich met succes aangediend als iemand die zich meer aan de plaatselijke cultuur gelegen liet liggen dan de Achaimenidische koning, maar nu hij het centrum van het imperium naderde ging dat niet langer. Alexander zou verdeeldheid moeten zaaien binnen de vijandelijke gelederen.

Daarom stelde hij Aziatische officieren aan op verantwoordelijke posten. Mazaios werd herbenoemd tot satraap van Babylonië (met enkele Macedoniërs als legercommandanten), en Mithrenes, die ruim drie jaar eerder Sardes aan de Macedoniërs had overgegeven, kreeg een eervolle positie aan het hoofd van een leger dat Armenië moest bezetten. Het signaal aan de garnizoenscommandant van Sousa was duidelijk: hij kon zich overgeven zonder bang te zijn voor zijn eigen hachje.

Deze tactiek had succes. In de laatste dagen van november 331 gaf de hoofdstad van Elam zich over aan Alexander:

Onderweg kwam de zoon van de satraap van Sousa hem tegemoet, evenals een koerier van Filoxenos. Alexander had hem direct na de veldslag naar Sousa gestuurd. Filoxenos liet weten dat de bewoners van Sousa hun stad hadden overgegeven en dat de hele schatkist veilig werd bewaard voor Alexander. Toen Alexander in de stad kwam, nam hij het geld in bezit, evenals de overige eigendommen van de koning.noot Arrianus, Anabasis 3.16.6-7; vert. Simone Mooij.

Steeds wanneer Alexander een belangrijke Perzische stad innam, vermelden onze bronnen de ongelooflijk grote hoeveelheden goud en zilver. De meeste bronnen zijn het erover eens dat bij deze gelegenheid niet minder dan 40.000 talenten in Macedonische handen vielen, maar zeggen niet of dat een Grieks talent van zesentwintig kilo was of een Babylonisch talent, dat vier kilo zwaarder was. Er werd dus 1040 of 1200 ton edelmetaal buitgemaakt. Dat lijkt overdreven, maar de hoeveelheid zilver en goud die de opvolgers van Alexander in het laatste kwart van de vierde eeuw in de vorm van munten in omloop brachten, bewijst dat Alexander inderdaad de beschikking had gekregen over ontzaglijke hoeveelheden edelmetaal.

[Wordt vervolgd. Een overzicht van alle blogjes over Alexander de Grote is hier.]