#luoyang — Public Fediverse posts

Luo Yang 羅洋 (b.1984)

https://palianshow.wordpress.com/2026/05/10/luo-yang/

Luo Yang 羅洋 (b.1984)

https://palianshow.wordpress.com/2026/05/10/luo-yang/

Luo Yang 羅洋 (b.1984)

https://palianshow.wordpress.com/2026/05/10/luo-yang/

Luo Yang 羅洋 (b.1984)

https://palianshow.wordpress.com/2026/05/10/luo-yang/

Luo Yang 羅洋 (b.1984)

https://palianshow.wordpress.com/2026/05/10/luo-yang/

https://www.sinotheater.com/113499/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 18 🔥LAY Gave Up His Golden Eye Ability! |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113437/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 17 🆘LAY Was Kidnapped By Uncle De! |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113375/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 16 💥Uncle De’s True Identity Revealed! |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113311/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 15 🔑LAY Has Figured Out A Way To Save Himself! |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113257/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 14 💥LAY’s Picture Was Stolen By A Gui |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113209/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 13 🏜️LAY Rescues Alai And Obtains Clues.|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113145/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 12 💎LAY Helps Victor Retrieve The Ruby.|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113097/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 11 🩸The Curse’s Price:LAY Loses His Sense Of Taste|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113059/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 10 😱LAY Exposes The Mole Within The Archaeology Team|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/113009/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 09 👁‍🗨LAY Figured Out The Man In Black’s Identity!|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112969/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 08 💥LAY Discovers Miao Feifei’s Undercover Identity |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112937/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 07 🩸LAY Suffers Amnesia After Being Chased! |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112897/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 06 👊LAY Rescues Hu Wen At The Casino!|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112865/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 05 😱Lay Zhang’s Superpowers Failed!|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112825/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 04 🚓Lay Intercepts Smuggled Goods At The Pier!|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112769/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 03 👊Lay’s Extraordinary Abilities Break The Deadlock|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112761/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 02 🔥Lay Zhang’s Golden Eyes Make a Comeback!|iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.sinotheater.com/112737/ 【Multi | FULL】The Golden Eyes 黄金瞳 | FULL 01 👁‍🗨LAY Unexpectedly Awakens His Golden Eyes! |iQIYI #Bambi #ChengYi #CiCi #exo #EXO回归 #fantasy #HuangXuan #iqiyi #JosephZeng #lay #LayDrama #LeeLiChun #LiuYuning #Luoyang #MysteriousLotusCasebook #Mystery #Neo #PsychHunter #TheGoldenEyes #TheMysticNine #UltimateNote #WilliamChan #Yibo #zhangyixing #ZhaoLiying #侯明昊 #冒险 #刘宇宁 #奇幻 #张艺兴 #张艺兴电视剧 #心宅猎人 #悬疑 #成毅 #曾舜晞 #李立群 #爱奇艺 #王一博 #王紫璇 #祝绪丹 #终极笔记 #老九门 #莲花楼 #赵丽颖 #陈伟霆 #风起洛阳 #黄轩 #黄金瞳

https://www.moezine.com/2086977/ #王一博 反差萌大曝光：舞台上“狮子王”，后台却偷偷扣手手？#wangyibo #24hmovingnews #王一博 反差 #0805 #1997 #24h #BehindTheScenesStories #cdrama #ChineseDrama #DailyLifeOfCelebrities #DanTeLion地下アイドル #FanFavorites #LuoYang #moving #news #PersonalityContrasts #StagePerformance #UndergroundIdol #UndergroundIdolGroups #UndergroundIdols #uniq #WangYibo #yibo #反差萌 #可爱日常 #后台却偷偷扣手手 #后台扣手手 #呆萌瞬间 #地下アイドル #幕后花絮 #搞笑视频 #暖心细节 #狮子王舞台 #王一博 #王一博反差萌大曝光 #真实模样 #舞台上“狮子王” #舞台气场 #舞台片段 #舞台风采 #酷盖形象

https://www.moezine.com/2086977/ #王一博 反差萌大曝光：舞台上“狮子王”，后台却偷偷扣手手？#wangyibo #24hmovingnews #王一博 反差 #0805 #1997 #24h #BehindTheScenesStories #cdrama #ChineseDrama #DailyLifeOfCelebrities #DanTeLion地下アイドル #FanFavorites #LuoYang #moving #news #PersonalityContrasts #StagePerformance #UndergroundIdol #UndergroundIdolGroups #UndergroundIdols #uniq #WangYibo #yibo #反差萌 #可爱日常 #后台却偷偷扣手手 #后台扣手手 #呆萌瞬间 #地下アイドル #幕后花絮 #搞笑视频 #暖心细节 #狮子王舞台 #王一博 #王一博反差萌大曝光 #真实模样 #舞台上“狮子王” #舞台气场 #舞台片段 #舞台风采 #酷盖形象

https://www.moezine.com/2086977/ #王一博 反差萌大曝光：舞台上“狮子王”，后台却偷偷扣手手？#wangyibo #24hmovingnews #王一博 反差 #0805 #1997 #24h #BehindTheScenesStories #cdrama #ChineseDrama #DailyLifeOfCelebrities #DanTeLion地下アイドル #FanFavorites #LuoYang #moving #news #PersonalityContrasts #StagePerformance #UndergroundIdol #UndergroundIdolGroups #UndergroundIdols #uniq #WangYibo #yibo #反差萌 #可爱日常 #后台却偷偷扣手手 #后台扣手手 #呆萌瞬间 #地下アイドル #幕后花絮 #搞笑视频 #暖心细节 #狮子王舞台 #王一博 #王一博反差萌大曝光 #真实模样 #舞台上“狮子王” #舞台气场 #舞台片段 #舞台风采 #酷盖形象

Verdeeld en herenigd China

[Dit is laatste van drie blogjes over de geschiedenis van China. Het eerste was hier. In de tussentijd zijn we alweer een stap verder met de tijdcategorieën: als het goed is, zitten ze nu netjes achter een uitklapraampje. Bedankt Kees!]

Verdeeldheid

In de vroege derde eeuw na Chr. kwam een einde aan de Han-dynastie. Al sinds de jaren 180 was er onrust en streden war lords om de macht; in 220 trad de laatste Han-keizer af. Het is aantrekkelijk een verband te leggen met het einde van het klimaatoptimum. En zoals het Romeinse Rijk in de derde eeuw een crisis doormaakte, zo geraakte ook China in de problemen. De tijd tussen 220 en 280 staat bekend als de Periode van de Drie Koninkrijken.

Een nieuwe hereniging volgde onder de Jin-dynastie, die echter niet kon verhinderen dat de hoofdsteden Chang’an en Luoyang werden geplunderd door mensen die in de bronnen Xiongnu worden genoemd. Uit deze tijd dateert de beschrijving die de Romeinse geschiedschrijver Ammianus Marcellinus gaf van het land van de Seres, de Zijdemensen. Ik citeerde die al eens.

Opnieuw fragmenteerde China, vooral het noorden, waar allerlei kleine staten ontstonden met Turkse en Mongoolse invloeden (Periode van de Zestien Koninkrijken), die allerlei aspecten van de Chinese cultuur overnamen. Ze gingen uiteindelijk op in het rijk van de Noordelijke Wei-dynastie. Meer naar het zuiden waren minder Turkse en Mongoolse invloeden; verschillende dynastieën regeerden vanuit Jiankang.

Het was in deze periode dat nestoriaanse monniken de zijderups meenamen naar het Verre Westen. Daarmee werd het Chinese monopolie op de productie van dit kostbare textiel doorbroken. Misschien een teken van afnemende staatscontrole.

Late Oudheid

Na deze periode van verdeeldheid wist de Sui-dynastie (581-618) China te herenigen. Ze werd al snel opgevolgd door de Tang-dynastie, die de macht zou uitoefenen tot 907. Dit was de gouden eeuw van de Chinese beschaving, waarin de technologie, de literatuur en de beeldende kunsten bloeiden – bezoek een museum om de sculptuur te bewonderen. Hoofdstad Chang’an was de grootste stad ter wereld. Het traditioneel grote ambtelijke apparaat kreeg nu het beroemde  examensysteem, dat de aloude aanbevelingscultuur verving.

Het boeddhisme werd in deze tijd de belangrijkste religie. Ik blogde al eens over de wandschilderingen die ik zag in het Humboldtforum in Berlijn, maar ik zou ook de voorwerpen uit het Musée Guimet in Parijs kunnen noemen, het Wereldmuseum in Leiden, het museum Mariemont in Morlanwelz, het Metropolitan Museum in New York, het Museum für Kunst und Gewerbe in Hamburg, de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel en talloze andere musea.

Besluit

Ik schreef deze blogs omdat ik vat wilde krijgen op deze materie. En ik heb natuurlijk een kritiekloos standaardverhaal verteld. Je moet ergens beginnen. Maar er zitten serieus problematische kanten aan. Om te beginnen suggereert de presentatie van een reeks opeenvolgende dynastieën en tussentijden van verdeeldheid dat China altijd een eenheid is, of behoort te zijn. Dat is welbeschouwd vreemd, want zoals ik aan het begin al aangaf is de Chinese wereld groter dan dat. Mijn samenvatting is even absurd als een geschiedenis van de Mediterrane wereld met alleen aandacht voor Griekenland en Rome.

Maar het probleem zit dieper. Het focus op dynastieën is zo negentiende-eeuws. Europese oudhistorici leefden toen in een wereld vol Bourbons, Hohenzollern en Romanovs, en structureerden de Oudheid toen ook naar dynastieën: het Romeinse Julisch-Claudische huis, de Flavische dynastie, de Severi; de Derde Dynastie van Ur; de dertig Egyptische dynastieën. Aanzetten voor deze indeling zijn natuurlijk aanwezig in de bronnen, ook voor China, maar dat maakt het nog niet tot de enig mogelijk periodisering. Het zou interessant zijn te weten hoe Communistisch China naar zijn verleden keek, ongetwijfeld eveneens alsof China was voorbestemd een eenheid te zijn, maar dan vanuit het perspectief van de afwisselende productiewijzen. Misschien leuk voor een ander blogje.

Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u doneren, maar ook een van mijn boeken kopen (en lezen). Mijn boek over Libanon verschijnt in april, maar u kunt het al bestellen. Er is ook een HomeAcademy-cursus, waarvan de opbrengst naar Cordaid Libanon gaat. En u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

#AmmianusMarcellinus #ChangAn #communistischeArcheologie #Jiankang #JinDynastie #Luoyang #NoordelijkeWeiDynastie #PeriodeVanDeDrieKoninkrijken #PeriodeVanDeZestienKoninkrijken #RomeinsKlimaatoptimum #SuiDynastie #TangDynastie #warLord #Xiongnu #zijde #zijderups

Han-China

[Dit is het tweede van drie blogjes over de geschiedenis van China. Het eerste was hier.]

Hereniging

Het was een chaotische tijd, waarin de kleine staten onderling streden. Gaandeweg bleven er maar zeven over. Ook die voerden oorlog en de periode na 481 staat daarom bekend als de Periode van de Strijdende Staten. Officieel was er nog steeds een -koning, maar die had alleen in Luoyang nog iets te vertellen. Uiteindelijk won de westelijk staat Qin het conflict. Ons woord “China” is een verbastering van Qin.

De Zhou-dynastie kwam ten einde en er waren diverse bestuurlijke hervormingen, waarvan de opvallendste was dat er maar één vorst was, die ook werkelijk regeerde: de keizer Qin Shi Huang (r.221-210 v.Chr.), die u vermoedelijk kent van het enorme terracotta-leger waarmee hij is bijgezet. De krijgers moesten het kolossale grafmonument bewaken, maar het werd nooit voltooid; in plaats daarvan sloegen de dwangarbeiders alles kort en klein. Buiten de hoofdstad waren opstanden en al snel trad een nieuwe dynastie aan: de Han-dynastie.

Han-China

Het Romeinse klimaatoptimum zou ook het Han-klimaatoptimum kunnen heten, want deze Chinese dynastie profiteerde evengoed van de gunstige klimatologische omstandigheden tussen pakweg 200 v.Chr. en 200 na Chr. De Han-keizers, die resideerden in Chang’an, namen de macht over van de keizers uit Qin. Het Hemels Mandaat werd uitgelegd in termen, ontleend aan de filosofie van Confucius.

Waar hun voorganger Qin Shi Huang vooral bezig was geweest een eenheidsstaat te scheppen, konden de Han-keizers hun rijk in alle richtingen uitbreiden. In het zuiden, ver voorbij de Blauwe Rivier, annexeerde China diverse kleine staten en in het noordoosten werden delen van Korea veroverd. Tegelijkertijd was er een expansie naar het westen, door de Hexi-corridor, een duizend kilometer lange en honderd kilometer brede strook land, gelegen tussen de Tibetaanse hoogvlakte in het zuidwesten en de Gobiwoestijn in noordoosten. Hiermee bereikten de Chinese legers het Tarimbekken.

De Zijderoute

Ik vertelde al eens dat keizer Wu Di (r.141-87) zijn generaal Zhang Qian uitstuurde om nog verder naar het westen, in Perzië, Nisaïsche paarden te gaan kopen. Deze diplomatieke missie leidde tot de opening van de Zijderoute. Een ruime eeuw later arriveerde de westelijke reiziger Maës Titianos – de naam is Aramees – over dezelfde route op de plaats die Stenen Toren heet. Daarvandaan reisden zijn medereizigers verder naar de Chinese hoofdstad.

De Chinese belangstelling voor de Zijderoute hing samen met de moeizame relatie tussen Han-China en de noordelijke nomadenvolken. Daar, in wat nu Mongolië heet, leefden de machtige Xiongnu. Zij hadden al eerder een andere nomadenstam, de Yuehzi, naar het westen verdreven, richting Oezbekistan. Door een begin te maken met de bouw van de Grote Chinese Muur, door diplomatieke geschenken en door grootschalige aanvallen bedwongen de Han-Chinezen ook de Xiongnu. De eeuwige oost-west-migratie door Eurazië was er echter ook toen en diverse Xiongnu-groepen trokken westwaarts. Nog niet zo lang geleden is bevestigd dat deze migratie de eerste etappe was van de beweging die aankwam in het westen onder de naam Hunnen. Andere groepen bleven in Mongolië.

De Han-maatschappij

Inmiddels waren de feodale deelrijken die een nagel aan de doodskist van de Zhou-koningen waren geweest, vervangen door zesendertig (en later veertig) prefecturen, die beter controleerbaar waren door de centrale overheid. Militaire gouverneurs controleerden de keizerlijke domeinen. Het hof stimuleerde de verspreiding van het confucianisme, dat benadrukte hoe een samenleving goed geordend kon zijn. stabiliteit en orde in een goed gestructureerde samenleving benadrukt.

Tegelijk verspreidde de boeddhistische stroming die bekendstaat als Mahayana zich langs de Zijderoute. Het is goed gedocumenteerd rond het Tarimbekken, waar later ook manicheeërs en nestoriaanse christenen zouden wonen. Er waren meer westelijke contacten: Chinese kronieken vermelden dat keizer Marcus Aurelius een ambassade stuurde naar zijn collega Huan. En de Chinezen dachten dat ze iets over de Romeinen wisten – ik mocht al eens de beschrijving van de staat Dà Qín citeren uit het geschiedwerk Houhan Shu.

Over de vergelijking tussen Rome en China blogde Otto Cox vijf jaar geleden al eens. Anders dan het Romeinse Rijk, dat een beperkte bureaucratie had, kende China juist een zeer uitgebreid ambtelijk apparaat. Evengoed was de belastingdruk ruwweg even hoog, want wat Han-China betaalde aan bestuurders en beambten, betaalde Rome aan zijn legioenen.

De geschiedenis van de Han-dynastie valt uiteen in twee perioden. De eerste staat bekend als de Westelijke Han en had aanvankelijk als hoofdstad Chang’an (een van de Zhou-hoofdsteden). Kort na het begin van onze jaartelling was er een periode van maatschappelijke onrust, en werd het gezag van de dynastie enkele jaren onderbroken. Daarna was er de periode van de Oostelijke Han, met als hoofdstad het aloude Luoyang, eveneens een Zhou-hoofdstad.

[wordt vervolgd]

Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u doneren, maar ook een van mijn boeken kopen (en lezen). Mijn boek over Libanon verschijnt in april, maar u kunt het al bestellen. Er is ook een HomeAcademy-cursus, waarvan de opbrengst naar Cordaid Libanon gaat. En u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

#BlauweRivier #boeddhisme #ChangAn #ChineseMuur #HanDynastie #Hexicorridor #HouhanShu #KushanaS #Luoyang #MaësTitianos #Mahayana #MarcusAurelius #PeriodeVanDeStrijdendeStaten #QinShiHuangdi #QinDynastie #RomeinsKlimaatoptimum #Tarimbekken #WuDi #Xiongnu #Yuezhi #ZhangQian #ZhouDynastie

Prehistorisch China

Deze blog gaat over de antieke wereld, dus de periode tussen pak ’m beet 3000 v.Chr. en 650 na Chr. De chronologische afbakening is simpel: daarvóór hebben we vooral archeologische bewijsmateriaal, daarna hebben we voldoende geschreven bronnen om te komen tot werkelijke geschiedschrijving. In de westelijke periferie ligt de einddatum iets later, maar voor het economisch, stedelijk en cultureel zwaartepunt van de antieke wereld, het oostelijk bekken van de Middellandse Zee, vormt het jaar 650 een mooi eindpunt.

De geografische grens is minder scherp. Daarom besteed ik ook regelmatig aandacht aan de Sao– en de Nok-culturen in subsaharaal Afrika en aan de culturen van Centraal-Eurazië. De Zijderoute is een fijn thema. Zo af en toe komt dus China in beeld, zoals bij de Romeinse beschrijving van het Zijdeland en de Chinese beschrijving van de staat Dà Qín, maar ik heb nooit een echt blogje gewijd aan het Verre Oosten. Een poging dus, met een kritische paragraaf aan het einde.

De Prehistorie van China

Eerst maar dit: het antieke China (“Inner China”) was zes, zeven keer zo groot als het huidige Frankrijk en daarom is het eigenlijk wat raar om het te hebben over “het” antieke China. Feitelijk was het een verzameling antieke culturen, gesitueerd in de oostelijke helft van het huidige China. De regio bestaat uit de bassins van twee naar het oosten stromende rivieren, de Huang Ho ofwel Gele Rivier in het noorden en de Jangtse ofwel Blauwe Rivier in het zuiden. De Gele Rivier stroomt door een gebied dat bestaat uit vruchtbare lössbodems.

De eerste sporen van landbouw, ergens rond 12.000 v.Chr., lijken te zijn aangetroffen in de regio ten noorden van de Blauwe Rivier. Rijst en gierst werden verbouwd vanaf het negende millennium, varkens en honden werden gedomesticeerd en het eerste beschilderde aardewerk werd zo rond 5000 v.Chr. vervaardigd. In deze periode, het Neolithicum, groeiden de sociale tegenstellingen: de elite is herkenbaar aan de aanwezigheid van jade in de graven. En zijde! Het beroemde product werd vervaardigd vanaf pakweg 4000 v.Chr.

En zoals je zou verwachten: vanaf het moment waarop kapitaal circuleerde, zijn er ook sporen van geweld. Er moeten er vorsten zijn geweest die leiding gaven aan grote groepen arbeiders, waaronder de eerste metaalwerkers. De bronstechniek lijkt ergens rond 3000 v.Chr. te zijn overgenomen van de Centraal-Aziatische nomaden: dat is tegelijk met de opkomst van het brons in de Levant, en dus een mooi voorbeeld van de wijze waarop Centraal-Eurazië ook werkelijk het centrum was van Eurazië.

Bronstijd

Na de klimaatomslag rond 2200 v.Chr., het 4,2 ka BP event waarover ik vaker heb geschreven, begint een periode die weleens wordt aangeduid als die van de Xia-dynastie. De latere Chinese teksten – die ik niet heb gelezen – presenteren de vorsten als een soort halfgoden die de overstromingen van de rivieren leren beheersen en de akkerbouw beschermen. Westerse geleerden typeren de verhalen als mythisch, Chinese geleerden denken weleens aan een reële zondvloed, en associëren de Xia-dynastie met een bronstijdcultuur in de regio Henan, aan de Gele Rivier. Die lijkt een politieke organisatie te hebben gekend die niet onverenigbaar is met de legenden.

De volgende dynastie heet Shang of Yin, en nam de macht over rond 1750 of 1600 v.Chr. (ik lees het allebei). Ze duurde tot 1040 v.Chr. en de negenentwintig met naam bekende vorsten beheersten een groter gebied dan alleen Henan: de hele benedenloop van de Gele Rivier en ook stukken van de Blauwe Rivier. In deze periode brak het schrift echt door, wat de administratie natuurlijk vereenvoudigde. Ik begrijp dat er discussie bestaat over de rol van sjamanisme.

De Zhou-dynastie begon als vazal van de Shang-heersers, maakte zich onafhankelijk en nam rond 1040 de macht over. Om deze machtsovername te rechtvaardigen, riepen ze het “hemels mandaat” in: het idee dat als het slecht gaat, dat komt doordat de vorst niet voldoende deugdzaam is, zijn legitimatie verliest, waarna een andere leider met toestemming van de hemel de macht overneemt, en voorspoed brengt zolang hij deugdzaam is – tot ook de nieuwe dynastie corrumpeert. De geschiedenis is zo een cyclus; in Mesopotamië bestonden soortgelijke opvattingen.

De Zhou-vorsten hadden twee hoofdsteden, Chang’an en Luoyang, en breidden hun macht geleidelijk uit over grote delen van de Chinese wereld. Wie daar buiten woonde, gold als barbaar – een ander nieuw concept.

IJzertijd

Inmiddels begon men voorwerpen van ijzer te maken: een nieuwe uit Centraal-Azië afkomstige techniek. Wanneer je de IJzertijd laat beginnen, is een beetje een definitiekwestie. Ga je uit van de eerste ijzeren voorwerpen, dan kom je bij 1000 v.Chr.; gietijzer was gangbaar rond 600 en staal rond 400 v.Chr.

Het wezenlijk nieuwe van ijzer is dat het een democratisch metaal is: het is overal te vinden. Brons veronderstelt koper en tin, en dus langeafstandshandel, en omdat de investeringen aanzienlijk zijn, kan alleen het hof de handel financieren. De opkomst van ijzer betekent het einde van dit monopolie en het ontstaan van kleinere staten. Dat is in China niet anders dan in de Levant, waar rond het midden van de achtste eeuw de centrale Zhou-overheid concurrentie krijgt van ruim 150 kleinere staten. Feitelijk waren de feodale heren net zo machtig als de koning. Deze fase uit de Chinese geschiedenis staat bekend als de Periode van Lente en Herfst, vernoemd naar de Lente- en herfstannalen, een hofkroniek van een van die deelrijken. Het gaat om de jaren 722 tot en met 481.

Het was een tijd van urbanisatie – alweer een parallel met de Levant en de Mediterrane wereld. Ook de grote Chinese filosofische stelsels wortelen in deze tijd: Lao Tse, Sun Tzu en Confucius leefden rond 500 v.Chr., Mo Zi (Micius) leefde iets later.

[wordt vervolgd]

Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u doneren, maar ook een van mijn boeken kopen (en lezen). Mijn boek over Libanon verschijnt in april, maar u kunt het al bestellen. Er is ook een HomeAcademy-cursus, waarvan de opbrengst naar Cordaid Libanon gaat. En u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

#42KaBPEvent #BlauweRivier #Bronstijd #ChangAn #Confucius #GeleRivier #HemelsMandaat #IJzertijd #jade #LaoTse #Luoyang #MoZi #Neolithicum #PeriodeVanLenteEnHerfst #SunTzu #XiaDynastie #ZhouDynastie #zijde

You know, I buy this reaction, straight off! Trying to support her head instead of hugging her makes sense, if you are considerate but have had zero instructions in romance or intimacy.

#LuoYang #CDrama #wuxia #DontWorryTheyAreAlreadyMarried

This is the third episode straight I've been staring at that chest behind Baili Hongyi.

*inhales*

I don't need another chest. I _don't_ need another DIY project! _I don't need another chest!!!_

#LuoYang #DIY #CDrama #wuxia

The L-shaped duvets* looks a bit different in China I see...

(*Special Hollywood duvets that covers the chests of women while simultaneously allows their male bed companions to show off their muscular torsos.)

(Edit to stave off confusion: according to historical records people _were_ this awkward early in their marriage - no shade on the couple!)

#LuoYang #CDrama #wuxia #ThereWasOnlyOneBed #DontWorryTheyAreAlreadyMarried

Braid! _Please_, a braid! You'll get hair _everywhere_ even if you lie stiff as rakes!

#LuoYangDrama #LuoYang #CharacterDesign #CDrama #wuxia

The director and/or the set designer of this production really _really_ loves mess! Mr Unsightly's den must be a favourite opportunity!

(Yes, I do know how to take a real screenshot - it's just that it's usually faster to snap a still using my mobile.)

#LuoYang #CDrama #wuxia #SetDesign

Lady Wu Siyue often wears patterns that _feels_ very modern, like the wave print on her vest here, but I would'nt bet my hat that it is. Usually when I do I stumble over documentation that proves the pattern to be the oldest and most authentic one in the production. Unfortunately the Tiffany problem doesn't go away when you exchange Western fantasy for wuxia

#LuoYang #costuming #CDrama #wuxia #TiffanyProblem

Ouch! That was a kick in the gut I didn't expect! Thirty plus years ago I was so poor I basically ate every other day to make ends meet. Not for a long period (a few months), but apparently it stuck, because - yes - the everyday grey way to handle it is to drink water to feel less hungry.

#LuoYang #poverty #CDrama #wuxia

Note the medallions on his shirt. The historically correct way to weave such a pattern is to put them evenly spaced horisontally and vertically. His medallions are overlapping and in disarray, and so far he's been the _only_ character with this exeption.

Also: this production was _loaded_! That's not printed, that's an actual brocade!

(Sorry for the bad quality pic - for reasons this is the last chance I get to take a non-spoiler photo.)

#LuoYang #CDrama #costuming #wuxia

These two actresses haven't had much to work with so far, but they do The Most of it.

Pic1: caught talking about the husband behind his back - by the husband (not mean words, just private ones)

Pic2: the gift is not for her

Also: girl, hit him over the head with the box* - he needs a clearer message than a quiet sigh!

(*I'm not sure she can Talk To Him - sometimes those things don't work, for a number of reasons)

#LuoYang #CDrama #wuxia

Everything about this set is awesome! The indoor moat with floating lotus lanterns, the mechanical table spitting secret messages (that blurry spot to the left), and the buddha made out of hanging chrystals. Not a fan of making surveillance look cool (this is the center for that), but the set designer _really_ deserves All The Prices.

Also, I wonder if I can build something like this into my house? A little moatling perhaps?

#LuoYang #SetDesign #CDrama #wuxia #MarthaGetsDistractedAgain

Someone with a big wallet: How many extras do you want?

Production: Yes

(Luoyang is shaping up to be the 'clobber on lotsa extras large scale epic views' and I'm pretty happy with that.)

#LuoYang #LuoYangDrama #CDrama #wuxia

It's interesting that White Cat Legend, that was a fairly cheap production, still beats larger ones in my watchlist visually. But Luoyang comes close! Those dusty lightbeams really are top knotch!

#LuoYang #scenography #CDrama #wuxia

I love when production do something extra with their resources! The large crowd could easily just have been a background, but here it also enhances the storytelling. A baddy is getting chased along the street, and people fall (are pushed) into the canal making a nautilus wave pattern as the camera follows chase.

#LuoYangDrama #LuoYang #storytelling #CDrama #wuxia

Good evening, #mastoart #mastophoto

This is #travelthursday #throwbackthursday #fotografie #photography

#luoyang #palace #interior has that #exquisite #design

#roentare
#photographyisart
#photooftheday
#pictureoftheday
#picoftheday
#thephotohour
#architecture
#china
#cultural
#oriental
#foundart
#ayearforart

#BOTD in #ChineseHistory: An Lushan #安祿山 (703–757), Turko-#Sogdian general and first #emperor of the #Yan #燕 (756–63), founded after he seized #Luoyang #洛陽 in the #rebellion bearing his name. #Funfact: his name, Lushan (Roxshan), is of the same root as English #Roxanne.

#BOTD in #ChineseHistory: An Lushan #安祿山 (703–757), Turko-#Sogdian general and first #emperor of the #Yan #燕 (756–63), founded after he seized #Luoyang #洛陽 in the #rebellion bearing his name. #Funfact: his name, Lushan (Roxshan), is of the same root as English #Roxanne.

#BOTD in #ChineseHistory: An Lushan #安祿山 (703–757), Turko-#Sogdian general and first #emperor of the #Yan #燕 (756–63), founded after he seized #Luoyang #洛陽 in the #rebellion bearing his name. #Funfact: his name, Lushan (Roxshan), is of the same root as English #Roxanne.

#BOTD in #ChineseHistory: An Lushan #安祿山 (703–757), Turko-#Sogdian general and first #emperor of the #Yan #燕 (756–63), founded after he seized #Luoyang #洛陽 in the #rebellion bearing his name. #Funfact: his name, Lushan (Roxshan), is of the same root as English #Roxanne.

More Spring Festival fireworks! #Luoyang #Henan #China #henanprovince #henanchina #springfestival #chinesenewyear #lunarnewyear #newyear #yearofthedragon #dragon #festival #celebration #celebrate #holiday #fireworks

https://youtube.com/shorts/AtA2EhvnzLY?si=ESyi1lgI9t7j7-Xq

More Spring Festival fireworks! #Luoyang #Henan #China #henanprovince #henanchina #springfestival #chinesenewyear #lunarnewyear #newyear #yearofthedragon #dragon #festival #celebration #celebrate #holiday #fireworks

https://youtube.com/shorts/AtA2EhvnzLY?si=ESyi1lgI9t7j7-Xq