#klimaatonderzoek — Public Fediverse posts
Live and recent posts from across the Fediverse tagged #klimaatonderzoek, aggregated by home.social.
-
Faits divers (52)
Zomaar een reliëf (Museum van Lleida)Een nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, en anders dan in de vorige afleveringen, waarin ik meestal een stuk of drie onderwerpen aansneed, heb ik er vandaag een heleboel.
Antieke seksualiteit
Wat is de bestudering van de Oudheid eigenlijk? Eigenlijk zetten we drie stappen.
- We bestuderen de oude wereld om een samenleving te leren kennen die voorgoed voorbij is en wezenlijk anders.
- Als je meent dat de Oudheid ook belangrijk is (maar waarom zou je?), kun je de verschillen identificeren met onze wereld.
- Daarna zoek je voor die verschillen een verklaring om zo je eigen denkwereld beter te doorgronden. Feitelijk draait het dus om zelfkennis.
Meestal blijft voorlichting echter beperkt tot stap één. Hoe het desondanks óók kan, kunt u lezen in dit artikel over de vrouwelijke seksualiteit. Waarom denken wij anders dan de mensen toen, en wat zegt dat over onszelf?
Blauw zien
Een bekende misvatting is dat de oude Grieken kleuren anders zagen, en het is waar: Homeros noemt de zee wijnrood. De Grieken leden echter niet aan kleurenblindheid: Josine Schrickx vertelde al eens over het algemene patroon waarmee talen namen geven aan kleuren. Wellicht is er een biologische verklaring voor het verschijnsel dat andere talen minder kleurnamen hebben.
Diodoros van Sicilië
Over Diodoros van Sicilië heb ik eerder geblogd. Hij is belangrijk, want hij biedt bijvoorbeeld de enige doorlopende geschiedenis van Griekenland in de vijfde en vierde eeuw. In dat eerdere blogje, gewijd aan de vertaling van de boeken één tot en met vijf, opperde ik dat het fijn zou zijn als de boeken over Griekenland ook eens zouden worden vertaald. En wat zo leuk is: daar blijkt een begin mee te zijn gemaakt. Dank je wel, John Nagelkerken, voor de boeken elf tot en met dertien.
Vindonissa
Windisch in Zwitserland is de Romeinse stad Vindonissa. Dat was tevens een belangrijke legioenbasis, waar XIII Gemina de weg naar de Alpenpassen verdedigde. Over het ontstaan van Vindonissa begint langzamerhand meer duidelijkheid te ontstaan.
Oud manuscript (1): Paulus
Als een tekstvondst de nationale media haalt, moet het wel iets bijzonders zijn. En jawel: er is nieuws over een zesde-eeuws manuscript met de brieven van Paulus, de zogeheten Codex H. Bernard de Montfaucon, de auteur van een beroemde achttiende-eeuwse oudheidkundige encyclopedie, heeft als eerste die Codex H geïdentificeerd en vastgesteld dat het boek op zeker moment uit elkaar was gehaald, dat de inkt van het perkament was afgeschraapt en dat de vellen vervolgens waren gebruikt voor andere doelen (een zogeheten palimpsest). Het zou natuurlijk leuk zijn als we alle bladen van het gerecyclede manuscript terugvonden, en daarbij hebben onderzoekers nu aanzienlijk succes. Nederlandse uitleg hier, wetenschappelijke publicatie daar.
Wat betekent dat? We kennen de tekst van de brieven van Paulus toch? Ja zeker. Maar de hoofdstuk- en versindeling die wij kennen, is betrekkelijk recent. Dankzij de nieuwe informatie zien we hoe men in de Late Oudheid de tekst verdeelde, en dat zou best weleens gevolgen kunnen hebben voor de uitleg. Ter vergelijking: kijk eens waar het Scheppingsverhaal eindigt – is dat aan het einde van Genesis 1 of na de eerste regels van Genesis 2? Anders gezegd: is de zesde dag, met de schepping van de mens, de climax, of is dat de zevende dag? Dit zijn geen trivialiteiten.
Oud manuscript (2): Caedmon
De laatste grote gebeurtenis uit de Oudheid is het ontstaan van de islam en het Kalifaat. Beide worden ingeleid door het optreden van de profeet Mohammed. Zijn roepingsverhaal kent een wonderlijke, vrijwel contemporaine parallel in de roeping van de Ierse monnik-bard Caedmon. Dat een verhaal zich in korte tijd verplaatst van Arabië naar de Atlantische kust, zegt veel over de snelheid van de mondelinge traditie in de toenmalige wereld. Dat maakt de Ierse auteur interessant. Van een van de liederen van Caedmon is nu een manuscript gevonden. Dat werpt vanzelfsprekend geen enkel licht op de snelheid van de mondelinge informatieoverdracht, maar leuk is het wel.
Archeologie in Jeruzalem
Archeologie in Israël is nationalisme met andere middelen: ik schrijf al jaren over zionistische archeologie en ben niet de enige. Men leze de roman De genesis van het verraad van Martine van den Berg. Voor de actualiteit schakelen we over naar Jeruzalem, waar Palestijnen uit hun huizen worden gezet om ruimte te maken voor een archeologisch park.
Klimaatwetenschap
Een van de grote publieksvragen is hoe oudheidkundigen weten wat ze weten. Uitleg van de technieken waarmee ze het antieke klimaat reconstrueren is dan ook al zeker een kwart eeuw een desideratum. Gelukkig is er dit verhelderende stuk over het onderzoek van eeuwenoud ijs.
En tot slot
Ik had een vrolijk gesprek met Krijn Soeteman, de hoofdredacteur van de wetenschapsnieuws-website Scientias, over archeologie, oude geschiedenis en oude talen. We hadden het over de wijze waarop sensationalistische wetenschapscommunicatie de oudheidkunde beschadigt: dus over de IDOHZOtjes waarmee de classici achter andermans actualiteit aanhuppelen, over archeologen die zonder kennis van andere oudheidkundige bloedgroepen wat roeptoeteren en over bizarre toepassingen van AI. En we hadden het ook over de zaken die wél in het nieuws zouden moeten komen, want die zijn er volop. Dat vrolijke gesprek werd een podcast.
Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.
Deel dit: #BernardDeMontfaucon #Caedmon #DiodorosVanSicilië #FaitsDivers #Jeruzalem #JohnNagelkerken #kleurenblindheid #klimaatonderzoek #MartineVanDenBerg #palimpsest #podcast #seksualiteit #Vindonissa #Windisch #XIIIGemina #zionistischeArcheologie -
Faits divers (52)
Zomaar een reliëf (Museum van Lleida)Een nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, en anders dan in de vorige afleveringen, waarin ik meestal een stuk of drie onderwerpen aansneed, heb ik er vandaag een heleboel.
Antieke seksualiteit
Wat is de bestudering van de Oudheid eigenlijk? Eigenlijk zetten we drie stappen.
- We bestuderen de oude wereld om een samenleving te leren kennen die voorgoed voorbij is en wezenlijk anders.
- Als je meent dat de Oudheid ook belangrijk is (maar waarom zou je?), kun je de verschillen identificeren met onze wereld.
- Daarna zoek je voor die verschillen een verklaring om zo je eigen denkwereld beter te doorgronden. Feitelijk draait het dus om zelfkennis.
Meestal blijft voorlichting echter beperkt tot stap één. Hoe het desondanks óók kan, kunt u lezen in dit artikel over de vrouwelijke seksualiteit. Waarom denken wij anders dan de mensen toen, en wat zegt dat over onszelf?
Blauw zien
Een bekende misvatting is dat de oude Grieken kleuren anders zagen, en het is waar: Homeros noemt de zee wijnrood. De Grieken leden echter niet aan kleurenblindheid: Josine Schrickx vertelde al eens over het algemene patroon waarmee talen namen geven aan kleuren. Wellicht is er een biologische verklaring voor het verschijnsel dat andere talen minder kleurnamen hebben.
Diodoros van Sicilië
Over Diodoros van Sicilië heb ik eerder geblogd. Hij is belangrijk, want hij biedt bijvoorbeeld de enige doorlopende geschiedenis van Griekenland in de vijfde en vierde eeuw. In dat eerdere blogje, gewijd aan de vertaling van de boeken één tot en met vijf, opperde ik dat het fijn zou zijn als de boeken over Griekenland ook eens zouden worden vertaald. En wat zo leuk is: daar blijkt een begin mee te zijn gemaakt. Dank je wel, John Nagelkerken, voor de boeken elf tot en met dertien.
Vindonissa
Windisch in Zwitserland is de Romeinse stad Vindonissa. Dat was tevens een belangrijke legioenbasis, waar XIII Gemina de weg naar de Alpenpassen verdedigde. Over het ontstaan van Vindonissa begint langzamerhand meer duidelijkheid te ontstaan.
Oud manuscript (1): Paulus
Als een tekstvondst de nationale media haalt, moet het wel iets bijzonders zijn. En jawel: er is nieuws over een zesde-eeuws manuscript met de brieven van Paulus, de zogeheten Codex H. Bernard de Montfaucon, de auteur van een beroemde achttiende-eeuwse oudheidkundige encyclopedie, heeft als eerste die Codex H geïdentificeerd en vastgesteld dat het boek op zeker moment uit elkaar was gehaald, dat de inkt van het perkament was afgeschraapt en dat de vellen vervolgens waren gebruikt voor andere doelen (een zogeheten palimpsest). Het zou natuurlijk leuk zijn als we alle bladen van het gerecyclede manuscript terugvonden, en daarbij hebben onderzoekers nu aanzienlijk succes. Nederlandse uitleg hier, wetenschappelijke publicatie daar.
Wat betekent dat? We kennen de tekst van de brieven van Paulus toch? Ja zeker. Maar de hoofdstuk- en versindeling die wij kennen, is betrekkelijk recent. Dankzij de nieuwe informatie zien we hoe men in de Late Oudheid de tekst verdeelde, en dat zou best weleens gevolgen kunnen hebben voor de uitleg. Ter vergelijking: kijk eens waar het Scheppingsverhaal eindigt – is dat aan het einde van Genesis 1 of na de eerste regels van Genesis 2? Anders gezegd: is de zesde dag, met de schepping van de mens, de climax, of is dat de zevende dag? Dit zijn geen trivialiteiten.
Oud manuscript (2): Caedmon
De laatste grote gebeurtenis uit de Oudheid is het ontstaan van de islam en het Kalifaat. Beide worden ingeleid door het optreden van de profeet Mohammed. Zijn roepingsverhaal kent een wonderlijke, vrijwel contemporaine parallel in de roeping van de Ierse monnik-bard Caedmon. Dat een verhaal zich in korte tijd verplaatst van Arabië naar de Atlantische kust, zegt veel over de snelheid van de mondelinge traditie in de toenmalige wereld. Dat maakt de Ierse auteur interessant. Van een van de liederen van Caedmon is nu een manuscript gevonden. Dat werpt vanzelfsprekend geen enkel licht op de snelheid van de mondelinge informatieoverdracht, maar leuk is het wel.
Archeologie in Jeruzalem
Archeologie in Israël is nationalisme met andere middelen: ik schrijf al jaren over zionistische archeologie en ben niet de enige. Men leze de roman De genesis van het verraad van Martine van den Berg. Voor de actualiteit schakelen we over naar Jeruzalem, waar Palestijnen uit hun huizen worden gezet om ruimte te maken voor een archeologisch park.
Klimaatwetenschap
Een van de grote publieksvragen is hoe oudheidkundigen weten wat ze weten. Uitleg van de technieken waarmee ze het antieke klimaat reconstrueren is dan ook al zeker een kwart eeuw een desideratum. Gelukkig is er dit verhelderende stuk over het onderzoek van eeuwenoud ijs.
En tot slot
Ik had een vrolijk gesprek met Krijn Soeteman, de hoofdredacteur van de wetenschapsnieuws-website Scientias, over archeologie, oude geschiedenis en oude talen. We hadden het over de wijze waarop sensationalistische wetenschapscommunicatie de oudheidkunde beschadigt: dus over de IDOHZOtjes waarmee de classici achter andermans actualiteit aanhuppelen, over archeologen die zonder kennis van andere oudheidkundige bloedgroepen wat roeptoeteren en over bizarre toepassingen van AI. En we hadden het ook over de zaken die wél in het nieuws zouden moeten komen, want die zijn er volop. Dat vrolijke gesprek werd een podcast.
Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.
Deel dit: #BernardDeMontfaucon #Caedmon #DiodorosVanSicilië #FaitsDivers #Jeruzalem #JohnNagelkerken #kleurenblindheid #klimaatonderzoek #MartineVanDenBerg #palimpsest #podcast #seksualiteit #Vindonissa #Windisch #XIIIGemina #zionistischeArcheologie -
Faits divers (52)
Zomaar een reliëf (Museum van Lleida)Een nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, en anders dan in de vorige afleveringen, waarin ik meestal een stuk of drie onderwerpen aansneed, heb ik er vandaag een heleboel.
Antieke seksualiteit
Wat is de bestudering van de Oudheid eigenlijk? Eigenlijk zetten we drie stappen.
- We bestuderen de oude wereld om een samenleving te leren kennen die voorgoed voorbij is en wezenlijk anders.
- Als je meent dat de Oudheid ook belangrijk is (maar waarom zou je?), kun je de verschillen identificeren met onze wereld.
- Daarna zoek je voor die verschillen een verklaring om zo je eigen denkwereld beter te doorgronden. Feitelijk draait het dus om zelfkennis.
Meestal blijft voorlichting echter beperkt tot stap één. Hoe het desondanks óók kan, kunt u lezen in dit artikel over de vrouwelijke seksualiteit. Waarom denken wij anders dan de mensen toen, en wat zegt dat over onszelf?
Blauw zien
Een bekende misvatting is dat de oude Grieken kleuren anders zagen, en het is waar: Homeros noemt de zee wijnrood. De Grieken leden echter niet aan kleurenblindheid: Josine Schrickx vertelde al eens over het algemene patroon waarmee talen namen geven aan kleuren. Wellicht is er een biologische verklaring voor het verschijnsel dat andere talen minder kleurnamen hebben.
Diodoros van Sicilië
Over Diodoros van Sicilië heb ik eerder geblogd. Hij is belangrijk, want hij biedt bijvoorbeeld de enige doorlopende geschiedenis van Griekenland in de vijfde en vierde eeuw. In dat eerdere blogje, gewijd aan de vertaling van de boeken één tot en met vijf, opperde ik dat het fijn zou zijn als de boeken over Griekenland ook eens zouden worden vertaald. En wat zo leuk is: daar blijkt een begin mee te zijn gemaakt. Dank je wel, John Nagelkerken, voor de boeken elf tot en met dertien.
Vindonissa
Windisch in Zwitserland is de Romeinse stad Vindonissa. Dat was tevens een belangrijke legioenbasis, waar XIII Gemina de weg naar de Alpenpassen verdedigde. Over het ontstaan van Vindonissa begint langzamerhand meer duidelijkheid te ontstaan.
Oud manuscript (1): Paulus
Als een tekstvondst de nationale media haalt, moet het wel iets bijzonders zijn. En jawel: er is nieuws over een zesde-eeuws manuscript met de brieven van Paulus, de zogeheten Codex H. Bernard de Montfaucon, de auteur van een beroemde achttiende-eeuwse oudheidkundige encyclopedie, heeft als eerste die Codex H geïdentificeerd en vastgesteld dat het boek op zeker moment uit elkaar was gehaald, dat de inkt van het perkament was afgeschraapt en dat de vellen vervolgens waren gebruikt voor andere doelen (een zogeheten palimpsest). Het zou natuurlijk leuk zijn als we alle bladen van het gerecyclede manuscript terugvonden, en daarbij hebben onderzoekers nu aanzienlijk succes. Nederlandse uitleg hier, wetenschappelijke publicatie daar.
Wat betekent dat? We kennen de tekst van de brieven van Paulus toch? Ja zeker. Maar de hoofdstuk- en versindeling die wij kennen, is betrekkelijk recent. Dankzij de nieuwe informatie zien we hoe men in de Late Oudheid de tekst verdeelde, en dat zou best weleens gevolgen kunnen hebben voor de uitleg. Ter vergelijking: kijk eens waar het Scheppingsverhaal eindigt – is dat aan het einde van Genesis 1 of na de eerste regels van Genesis 2? Anders gezegd: is de zesde dag, met de schepping van de mens, de climax, of is dat de zevende dag? Dit zijn geen trivialiteiten.
Oud manuscript (2): Caedmon
De laatste grote gebeurtenis uit de Oudheid is het ontstaan van de islam en het Kalifaat. Beide worden ingeleid door het optreden van de profeet Mohammed. Zijn roepingsverhaal kent een wonderlijke, vrijwel contemporaine parallel in de roeping van de Ierse monnik-bard Caedmon. Dat een verhaal zich in korte tijd verplaatst van Arabië naar de Atlantische kust, zegt veel over de snelheid van de mondelinge traditie in de toenmalige wereld. Dat maakt de Ierse auteur interessant. Van een van de liederen van Caedmon is nu een manuscript gevonden. Dat werpt vanzelfsprekend geen enkel licht op de snelheid van de mondelinge informatieoverdracht, maar leuk is het wel.
Archeologie in Jeruzalem
Archeologie in Israël is nationalisme met andere middelen: ik schrijf al jaren over zionistische archeologie en ben niet de enige. Men leze de roman De genesis van het verraad van Martine van den Berg. Voor de actualiteit schakelen we over naar Jeruzalem, waar Palestijnen uit hun huizen worden gezet om ruimte te maken voor een archeologisch park.
Klimaatwetenschap
Een van de grote publieksvragen is hoe oudheidkundigen weten wat ze weten. Uitleg van de technieken waarmee ze het antieke klimaat reconstrueren is dan ook al zeker een kwart eeuw een desideratum. Gelukkig is er dit verhelderende stuk over het onderzoek van eeuwenoud ijs.
En tot slot
Ik had een vrolijk gesprek met Krijn Soeteman, de hoofdredacteur van de wetenschapsnieuws-website Scientias, over archeologie, oude geschiedenis en oude talen. We hadden het over de wijze waarop sensationalistische wetenschapscommunicatie de oudheidkunde beschadigt: dus over de IDOHZOtjes waarmee de classici achter andermans actualiteit aanhuppelen, over archeologen die zonder kennis van andere oudheidkundige bloedgroepen wat roeptoeteren en over bizarre toepassingen van AI. En we hadden het ook over de zaken die wél in het nieuws zouden moeten komen, want die zijn er volop. Dat vrolijke gesprek werd een podcast.
Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.
Deel dit: #BernardDeMontfaucon #Caedmon #DiodorosVanSicilië #FaitsDivers #Jeruzalem #JohnNagelkerken #kleurenblindheid #klimaatonderzoek #MartineVanDenBerg #palimpsest #podcast #seksualiteit #Vindonissa #Windisch #XIIIGemina #zionistischeArcheologie -
𝗡𝗲𝗱𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱𝘀𝗲 𝗮𝗽𝗽𝗮𝗿𝗮𝘁𝘂𝘂𝗿 𝗼𝗽 𝗔𝗻𝘁𝗮𝗿𝗰𝘁𝗶𝗰𝗮 𝗴𝗲𝘇𝗲𝘁 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗯𝗲𝗹𝗮𝗻𝗴𝗿𝗶𝗷𝗸 𝗸𝗹𝗶𝗺𝗮𝗮𝘁𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝘇𝗼𝗲𝗸
Vanuit Nederland is er nieuwe apparatuur op Antarctica geplaatst voor belangrijk klimaatonderzoek. Onderzocht wordt of en hoe snel grote ijsplaten kunnen afbreken, kennis die vooral voor de toekomst van ons land zeer belangrijk is. De eerste resultaten geven aan...
-
💡 𝗢𝗻𝗱𝗲𝗿𝘇𝗼𝗲𝗸𝗲𝗿𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗥𝗶𝗷𝗸𝘀𝘂𝗻𝗶𝘃𝗲𝗿𝘀𝗶𝘁𝗲𝗶𝘁 𝗚𝗿𝗼𝗻𝗶𝗻𝗴𝗲𝗻 𝗸𝘂𝗻𝗻𝗲𝗻 𝘀𝗶𝗻𝗱𝘀 𝗸𝗼𝗿𝘁 𝗴𝗲𝗯𝗿𝘂𝗶𝗸𝗺𝗮𝗸𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗧𝗿𝘂𝗲 𝗢𝗿𝘁𝗵𝗼-𝗹𝘂𝗰𝗵𝘁𝗳𝗼𝘁𝗼'𝘀!🌍 Deze hoogwaardige loodrechte luchtfoto's maken nauwkeurige ruimtelijke analyses en kaarten. Uitermate geschikt dus voor onderzoekstoepassingen zoals energietransitie en klimaatadaptatie.🌿
🤝🏼 De beelden worden aangeboden via de Geodienst in samenwerking met Esri Nederland.
#innovatie #onderzoek #gis #geodienst #klimaatonderzoek #energietransitie #AI
-
𝗡𝗶𝗲𝘂𝘄𝗲 𝗘𝘂𝗿𝗼𝗽𝗲𝘀𝗲 𝘄𝗲𝗲𝗿𝘀𝗮𝘁𝗲𝗹𝗹𝗶𝗲𝘁 𝗰𝗿𝘂𝗰𝗶𝗮𝗮𝗹 𝗻𝘂 𝗧𝗿𝘂𝗺𝗽 𝗸𝗹𝗶𝗺𝗮𝗮𝘁𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝘇𝗼𝗲𝗸 𝗱𝘄𝗮𝗿𝘀𝗯𝗼𝗼𝗺𝘁
Komende week wordt een belangrijke nieuwe Europese weersatelliet gelanceerd, met daarop het instrument Sentinel-5. De satelliet is essentieel, omdat zo niet alleen broeikasgassen en vervuiling kunnen worden gemeten, maar ook extreem weer. Zeker nu de VS onder Trump...
-
Stuifmeelonderzoek
Als er stuifmeel is van daslook, duidt dat op loofbos.Je ziet stuifmeel nauwelijks, maar het is vervelend poeder. Als het droog weer is en als het spul vrijuit kan zweven, kun je er hooikoorts van krijgen. Maar voor archeologen zijn stuifmeelkorrels leuk, heel erg leuk. Eenmaal onder de (elektronen)microscoop gelegd zijn de verschillende soorten stuifmeel namelijk te identificeren en dat helpt ons iets zeggen over de antieke vegetatie. Overigens gebeurt determinatie vaak niet met het menselijk oog, maar met de computer en artificiële intelligentie.
Mogelijkheden
De conclusies hebben diverse toepassingen. Je kunt niet alleen uitspraken doen over het dieet van de mensen van weleer, maar ook over het oude klimaat. Als een landschap eerst is begroeid met allerlei grassoorten, later met dennen en berken, en daarna met loofbomen, mag je aannemen dat de temperatuur is gestegen. Als er in een gebied meer en meer struikheide is geweest, is dat een aanwijzing voor ontbossing en dat kan weer een aanwijzing zijn voor landbouw. De conclusies beperken zich niet tot de vegetatie. Omdat in de voedselpiramide de flora de basis vormt voor de fauna, kunnen stuifmeelonderzoekers vertellen welke dieren waarschijnlijk in de buurt hebben gewoond.
Eén van de leukere conclusies is dat er landschappen hebben bestaan die we nu niet meer kennen, zoals de zogeheten mammoetsteppe uit de laatste ijstijd. De begroeiing en temperatuur leken wel wat op die van een toendra, maar dat type landschap/vegetatie bestaat alleen op hoge breedten, terwijl de mammoetsteppe ook in onze contreien heeft bestaan. Omdat de vegetatie hier niet hoefde te zijn toegesneden op extreem lange dagen en nachten, groeiden op onze breedten meer en andere kruiden.
Een ander voorbeeld van stuifmeelonderzoek heb ik al eens genoemd. We weten dat rond het midden van de eerste eeuw v.Chr. delen van zuidelijk Limburg opnieuw bebost zijn geraakt. Akkers werden opgegeven. Dat moet haast wel betekenen dat er minder boeren waren en archeologen brengen dat in verband met de genocidale campagne van Julius Caesar tegen de Eburonen. 101% zeker is het niet, maar ik zou zo snel ook geen andere verklaring kunnen noemen. Verwant voorbeeld: de Slag in het Teutoburgerwoud vond niet plaats in een woud maar in een open, moerasachtig gebied.
Beperkingen
Nu zijn er wel wat beperkingen. Om te beginnen: het stuifmeel moet er natuurlijk wel zijn, en zoals alles is ook dat vergankelijk. In een zuurstofarm milieu blijft het eeuwenlang intact. Planten en bomen die bij een riviertje of in het veen staan, zijn dus al snel oververtegenwoordigd, net als gewassen met een lange bloeiperiode en gewassen die heel veel stuifmeel produceren (zoals de berkenboom).
Een andere complicatie is het verspreidingsgebied. De hommels die zoemen rond de bloemen op mijn balkon zullen het stuifmeel niet verder brengen dan de binnentuin van een Amsterdams huizenblok, maar het stuifmeel van een populier wordt meegenomen door de wind en kan honderden meters verderop neerkomen.
Een onderzoeker moet dus weten hoe het tegenwoordige verspreidingsgebied van deze of gene stuifmeelsoort eruitziet, maar we leven inmiddels in een geïndustrialiseerde en verstedelijkte samenleving. Dat maakt vergelijking ietwat lastig. Een precies beeld van de prehistorische, antieke of middeleeuwse vegetatie is mede daardoor wat hoog gegrepen, maar je kunt wel uitspraken doen over wat waarschijnlijk en minder waarschijnlijk is. In dat opzicht verschilt het onderzoek naar antieke stuifmeelkorrels natuurlijk niet wezenlijk van digitale paleografie, onderzoek naar de historische Jezus of welk ander oudheidkundig specialisme dan ook. Wie volkomen zekerheid wil, moet geen wetenschapper worden.
Jargon
Ik rond af met twee jargontermen. Stuifmeel wordt ook wel pollen genoemd, en stuifmeelonderzoek heet ook wel palynologie. Wanneer u dit blogje tot hier hebt kunnen volgen, weet u dat je ook kunt spreken van “stuifmeel” en “stuifmeelonderzoek”. De jargontermen zijn handig als wetenschappers communiceren met collega’s uit andere taalgebieden, maar verder zijn ze eigenlijk niet zo nodig.
[De oudheidkundige wetenschappen zijn in de eerste plaats wetenschappen. Een overzicht van stukjes over het wetenschappelijk aspect, vindt u daar.]
Mijn boek over de geschiedenis van Libanon is verschenen; de opbrengst gaat via Cordaid naar het geteisterde land.
PS: u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.
Deel dit:#artificiëleIntelligentie #Eburonen #flora #klimaatonderzoek #palynologie #plant #plantkunde #pollen #slagInHetTeutoburgerwoud #stuifmeelonderzoek
-
𝗡𝗲𝗱𝗲𝗿𝗹𝗮𝗻𝗱𝘀 𝘀𝗮𝘁𝗲𝗹𝗹𝗶𝗲𝘁𝗶𝗻𝘀𝘁𝗿𝘂𝗺𝗲𝗻𝘁 𝗴𝗮𝗮𝘁 𝘀𝘁𝗼𝗳𝗱𝗲𝗲𝗹𝘁𝗷𝗲𝘀 𝗺𝗲𝘁𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗿𝘂𝗶𝗺𝘁𝗲 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗸𝗹𝗶𝗺𝗮𝗮𝘁𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝘇𝗼𝗲𝗸
Tientallen Nederlandse wetenschappers en technici werkten eraan mee: het meetinstrument SPEXone op een nieuwe satelliet (PACE) die komende week door de NASA de ruimte in wordt geschoten. Na jarenlange voorbereiding gaat het instrument...
https://www.rtlnieuws.nl/klimaat/artikel/5432771/spexone-satelliet-klimaatonderzoek
#NederlandsSatellietinstrument #Stofdeeltjesmeting #Klimaatonderzoek