#katholicisme — Public Fediverse posts

Toerist in Madrid (2)

We stonden in de lift van het hotel, naar beneden, naar het ontbijt. Halverwege stopten we; twee mensen stapten in; en het gesprek tussen de vier toeristen ging meteen om het treinongeluk dat gisteravond heeft plaatsgevonden in de buurt van Córdoba. Uiteraard konden de vier toeristen in de lift niet meer zeggen dan dat het verschrikkelijk was, maar het zette de toon van de dag. De vlaggen hingen overal halfstok, de kranten openden ermee, je hoorde mensen erover spreken.

Almudena

Wij zelf – ik herneem mijn narcistische winterfeuilleton – waren vooral lang aan het wandelen. Van ons hotel bij het Atocha-station naar de Puerta de Toledo en daarvandaan naar de Almudena-kathedraal. Dat is de oudste christelijke gebedsplaats, maar het is bepaald niet het mooiste gebouw van Madrid. Sterker nog, het representeert een katholicisme waar ik me heel erg ongemakkelijk bij voel. Vóór de kerk staat het beeld van een paus waarvan ik me de naam niet wens te herinneren, de deur is voorzien van een reliëf waarop de koning staat afgebeeld (zoals bekend is het woord van God opvallend vaak dat van de powers that be), binnen is een kapel gewijd aan Josemaria Escrivá en in de crypte is het graf van de dochter van Francisco Franco. Er was ook een beeld van Christus als dakloze, waar de bezoekers aan voorbij liepen.

Even verderop is overigens een flinks stuk te zien van de Arabische stadsmuur. Het parkje was afgesloten maar ook daarbuiten waren bordjes met uitleg over het ontstaan van Majrit, wat zoiets betekent als “plek waar water is te vinden”. Dat Madrid en water iets met elkaar van doen hebben, blijkt ook wel uit het feit dat in het Retiropark een mooie noria staat: een door een trekdier aangedreven rad waarmee water wordt opgepompt.

Prado

We zijn vandaag ook in het Prado geweest, wat overigens is afgeleid van het Latijnse pratum, “weide”. In het Arabisch is het bardo, en zo hebben de gelijknamige musea in Tunis en Algiers met het Madrileense musea ook de naam gemeen. Het Spaanse museum heeft een fenomenale collectie oude meesters, en een beetje sculptuur. Ik was al eens eerder op zoek geweest naar de buste van de Griekse auteur Xenofon, maar had toen de pech dat de afdeling gesloten was. Dit keer was de afdeling open, maar er geldt een absoluut verbod op fotografie, dus ik kan u het portret niet tonen. Jammer, want het is een vrijwel uniek stuk. Er is wel een fantasieportret uit Afrodisias, maar het portret in Madrid is denkelijk wel accuraat.

Dat absolute fotoverbod is overigens voor één keer begrijpelijk. Door toeristen gemaakte foto’s zijn natuurlijk de beste manier om de culturele missie van een museum extra bereik te geven, maar in het Prado is voor fotografie eigenlijk net iets te weinig ruimte (of te veel bezoekers). Los daarvan wil je niet hebben dat mensen selfies staan te maken of TikTokdansjes doen voor pakweg de Tuin der Lusten. (Overigens zagen we wat Tiktokdansers voor de Almudena-kathedraal, en het moet gezegd dat de vijf ballerina’s het goed ingestudeerd hadden.) Het Prado biedt voor weinig geld wel een fantastische catalogus aan, waarvan we er meteen maar twee hebben meegenomen.

Wie in een schilderijenmuseum meer dan drie doeken bekijkt, beledigt natuurlijk de schilderkunst, maar we hebben het toch maar een wandeling gemaakt langs Fra Angelico, Rogier van der Weyden, Hans Memling, Albrecht Dürer, Jeroen Bosch (die hier El Bosco heet) en Diego Velázquez. Van Francisco Goya had ik bij mijn vorige bezoek drie doeken bekeken, en daar hebben we weinig aandacht aan besteed; aan El Greco des te meer. Er waren ook schilderijen van Rafaël, Rubens en Rembrandt, en nog een hele batterij kunstenaars wier naam niet met een R begint, maar de selectie die we konden bekijken, was al veel te veel.

Er was een expositie over Anton Raphael Mengs. Dat vind ik geen mooie schilder, maar wel een heel interessante. Toen ik onlangs een lang weekend doorbracht in Dresden, ben ik hem toch wel gaan waarderen. Eigenlijk had ik die expositie best willen bezoeken, maar na de selectie uit het aanbod waren we te moe om nog meer op te nemen.

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal. In september organiseer ik een reis Algerije en waarom die de moeite waard is leest u hier.

De sleutels van de hemel

Er was bizar veel aandacht voor het overlijden van paus Franciscus. Acht pagina’s in de Volkskrant. En alles wat werd geschreven, was voorspelbaar. Gespeculeer over nieuwe kandidaten. Een necrologie. Uitleg, veel uitleg, van Vaticaanse gebruiken en tradities. Het is immers makkelijke kopij: mannen in jurken met rare gewoontes, die de komende weken beleid gaan maken, vol goede bedoelingen en vol politieke manoeuvres. Het zijn net mensen, zelfs al bestaat het decor uit de grootste verzameling kunst ter wereld.

“Jij bent Petrus”

Aan al die bladvulling voeg ik in mijn reeks over het Nieuwe Testament nog eens een stukje toe over de scène waarin Jezus in Caesarea Filippi, bij de bronnen van de rivier de Jordaan, zijn leerlingen vraagt of ze weten wie hij is.

“U bent de messias, de zoon van de levende God,” antwoordde Simon Petrus.
Daarop zei Jezus tegen hem: “Gelukkig ben je, Simon Barjona, want dit is je niet door mensen van vlees en bloed geopenbaard, maar door mijn Vader in de hemel. En ik zeg je: jij bent Petrus, de rots waarop ik mijn kerk zal bouwen, en de poorten van het dodenrijk zullen haar niet kunnen overweldigen. Ik zal je de sleutels van het koninkrijk van de hemel geven, en al wat je op aarde bindend verklaart zal ook in de hemel bindend zijn, en al wat je op aarde ontbindt zal ook in de hemel ontbonden zijn.”noot Matteüs 16.16-19; NBV21.

De opmerking over de sleutels en het verbinden in de hemel, ontbreekt in de parallelpassages in het evangelie van Marcus en het evangelie van Lukas.noot Marcus 8.29-30; Lukas 9.18-21. Dit is dus een zinnetje dat Matteüs invoegde. Waarop hij dat baseert, valt niet te weten.

Pauselijke claims

Wat we wel weten is dat de toevoeging een enorme lading kreeg toen het christendom een eigen organisatie begon te krijgen met aan het hoofd enkele patriarchen. De patriarch van het Westen – de paus, zeggen wij – claimde dat hij (via de bisschoppen die aan hem vooraf waren gegaan) stond op de schouders van Petrus, en dat hij daarom de sleutels van het koninkrijk bezat. Vandaar dat Matteüs’ woorden prominent zijn afgebeeld in de Sint-Pieter en dat het Vaticaanse wapen bestaat uit twee sleutels.

Het is maar de vraag of deze interpretatie klopt. Om te beginnen is niet zeker of Petrus in Rome is geweest. In de Handelingen van de apostelen zit hij in Antiochië in de gevangenis en wordt hij door een wonder bevrijd. Daarmee verdwijnt Petrus uit de geschiedenis. Verder is niet duidelijk wat bedoeld is met de door Jezus gestichte kerk; het Griekse woord ekklesia betekent zoiets als “vergadering”. Als we niet wisten dat er een wereldreligie ontstond, zouden we redeneren dat Petrus hier opdracht kreeg leiding te geven aan Jezus’ volgelingen.

Wat is een rots?

En dan is er nog de vraag wat bedoeld is met die rots. Je zou uit Matteüs’ tekst kunnen afleiden dat Simon al eerder Petros, “rots”, werd genoemd en dat Jezus een woordgrapje maakt en hem of zijn antwoord promoveert tot fundament van een toekomstig geloof. Je zou ook kunnen zeggen dat Simon de naam Petrus (kefa in het Aramees) van Jezus krijgt, waarbij je dan de hulphypothese moet accepteren dat de evangelisten die bijnaam ook gebruiken vóór die gebeurtenissen.

En tot slot: we staan hier aan de bronnen van de Jordaan. Dat is de rivier waar Jozua twaalf rotsen liet plaatsen als getuigen van de Joodse intocht in het Beloofde Land.noot Jozua 4.3. De oosterse kerken, die vanzelfsprekend niets te maken hebben met de claim van de patriarch van het Westen, geven de scène een andere uitleg. Petrus zal getuige zijn van gebeurtenissen die vergelijkbaar zijn met de intocht, namelijk het messiaanse herstel van Israël.

Kortom, het is allemaal zo eenduidig niet als de Vaticaan-watchers het u de komende dagen zullen presenteren.

[Een overzicht van deze reeks over het Nieuwe Testament is hier.]

Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u doneren, maar ook een van mijn boeken kopen (en lezen). Mijn boek over Libanon verschijnt in april, maar u kunt het al bestellen. Er is ook een HomeAcademy-cursus, waarvan de opbrengst naar Cordaid Libanon gaat. En u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

#EvangelieVanLukas #EvangelieVanMarcus #EvangelieVanMatteüs #FranciscusPaus_ #katholicisme #NieuweTestament #paus #Petrus #sleutel

De sleutels van de hemel

Er was bizar veel aandacht voor het overlijden van paus Franciscus. Acht pagina’s in de Volkskrant. En alles wat werd geschreven, was voorspelbaar. Gespeculeer over nieuwe kandidaten. Een necrologie. Uitleg, veel uitleg, van Vaticaanse gebruiken en tradities. Het is immers makkelijke kopij: mannen in jurken met rare gewoontes, die de komende weken beleid gaan maken, vol goede bedoelingen en vol politieke manoeuvres. Het zijn net mensen, zelfs al bestaat het decor uit de grootste verzameling kunst ter wereld.

“Jij bent Petrus”

Aan al die bladvulling voeg ik in mijn reeks over het Nieuwe Testament nog eens een stukje toe over de scène waarin Jezus in Caesarea Filippi, bij de bronnen van de rivier de Jordaan, zijn leerlingen vraagt of ze weten wie hij is.

“U bent de messias, de zoon van de levende God,” antwoordde Simon Petrus.
Daarop zei Jezus tegen hem: “Gelukkig ben je, Simon Barjona, want dit is je niet door mensen van vlees en bloed geopenbaard, maar door mijn Vader in de hemel. En ik zeg je: jij bent Petrus, de rots waarop ik mijn kerk zal bouwen, en de poorten van het dodenrijk zullen haar niet kunnen overweldigen. Ik zal je de sleutels van het koninkrijk van de hemel geven, en al wat je op aarde bindend verklaart zal ook in de hemel bindend zijn, en al wat je op aarde ontbindt zal ook in de hemel ontbonden zijn.”noot Matteüs 16.16-19; NBV21.

De opmerking over de sleutels en het verbinden in de hemel, ontbreekt in de parallelpassages in het evangelie van Marcus en het evangelie van Lukas.noot Marcus 8.29-30; Lukas 9.18-21. Dit is dus een zinnetje dat Matteüs invoegde. Waarop hij dat baseert, valt niet te weten.

Pauselijke claims

Wat we wel weten is dat de toevoeging een enorme lading kreeg toen het christendom een eigen organisatie begon te krijgen met aan het hoofd enkele patriarchen. De patriarch van het Westen – de paus, zeggen wij – claimde dat hij (via de bisschoppen die aan hem vooraf waren gegaan) stond op de schouders van Petrus, en dat hij daarom de sleutels van het koninkrijk bezat. Vandaar dat Matteüs’ woorden prominent zijn afgebeeld in de Sint-Pieter en dat het Vaticaanse wapen bestaat uit twee sleutels.

Het is maar de vraag of deze interpretatie klopt. Om te beginnen is niet zeker of Petrus in Rome is geweest. In de Handelingen van de apostelen zit hij in Antiochië in de gevangenis en wordt hij door een wonder bevrijd. Daarmee verdwijnt Petrus uit de geschiedenis. Verder is niet duidelijk wat bedoeld is met de door Jezus gestichte kerk; het Griekse woord ekklesia betekent zoiets als “vergadering”. Als we niet wisten dat er een wereldreligie ontstond, zouden we redeneren dat Petrus hier opdracht kreeg leiding te geven aan Jezus’ volgelingen.

Wat is een rots?

En dan is er nog de vraag wat bedoeld is met die rots. Je zou uit Matteüs’ tekst kunnen afleiden dat Simon al eerder Petros, “rots”, werd genoemd en dat Jezus een woordgrapje maakt en hem of zijn antwoord promoveert tot fundament van een toekomstig geloof. Je zou ook kunnen zeggen dat Simon de naam Petrus (kefa in het Aramees) van Jezus krijgt, waarbij je dan de hulphypothese moet accepteren dat de evangelisten die bijnaam ook gebruiken vóór die gebeurtenissen.

En tot slot: we staan hier aan de bronnen van de Jordaan. Dat is de rivier waar Jozua twaalf rotsen liet plaatsen als getuigen van de Joodse intocht in het Beloofde Land.noot Jozua 4.3. De oosterse kerken, die vanzelfsprekend niets te maken hebben met de claim van de patriarch van het Westen, geven de scène een andere uitleg. Petrus zal getuige zijn van gebeurtenissen die vergelijkbaar zijn met de intocht, namelijk het messiaanse herstel van Israël.

Kortom, het is allemaal zo eenduidig niet als de Vaticaan-watchers het u de komende dagen zullen presenteren.

[Een overzicht van deze reeks over het Nieuwe Testament is hier.]

Als u wil helpen dragen in de kosten van deze blog, kunt u doneren, maar ook een van mijn boeken kopen (en lezen). Mijn boek over Libanon verschijnt in april, maar u kunt het al bestellen. Er is ook een HomeAcademy-cursus, waarvan de opbrengst naar Cordaid Libanon gaat. En u kunt deze blog volgen via het Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

#EvangelieVanLukas #EvangelieVanMarcus #EvangelieVanMatteüs #FranciscusPaus_ #katholicisme #NieuweTestament #paus #Petrus #sleutel

Een gezinsdoop in Westkapelle anno 1713

Wanneer ik de doopakte van mijn rechtstreekse voormoeder Anna Francisca Musschelier vond, trof ik tot mijn grote verrassing meteen ook de doopakte van haar beide ouders aan. Op 10 juli 1713 werd in de West-Vlaamse gemeente Westkapelle het hele gezin gedoopt. Een gezinsdoop als het ware.

#genealogie #18eEeuw #doopsel #katholicisme #KatholiekGeloof #Musschelier #Vermeulen #WestKapelle

https://evasboom.com/2024/03/23/een-gezinsdoop-in-westkapelle-anno-1713/

Een gezinsdoop in Westkapelle anno 1713

Wanneer ik de doopakte van mijn rechtstreekse voormoeder Anna Francisca Musschelier vond, trof ik tot mijn grote verrassing meteen ook de doopakte van haar beide ouders aan. Op 10 juli 1713 werd in de West-Vlaamse gemeente Westkapelle het hele gezin gedoopt. Een gezinsdoop als het ware.

#genealogie #18eEeuw #doopsel #katholicisme #KatholiekGeloof #Musschelier #Vermeulen #WestKapelle

https://evasboom.com/2024/03/23/een-gezinsdoop-in-westkapelle-anno-1713/

Een gezinsdoop in Westkapelle anno 1713

Wanneer ik de doopakte van mijn rechtstreekse voormoeder Anna Francisca Musschelier vond, trof ik tot mijn grote verrassing meteen ook de doopakte van haar beide ouders aan. Op 10 juli 1713 werd in de West-Vlaamse gemeente Westkapelle het hele gezin gedoopt. Een gezinsdoop als het ware.

#genealogie #18eEeuw #doopsel #katholicisme #KatholiekGeloof #Musschelier #Vermeulen #WestKapelle

https://evasboom.com/2024/03/23/een-gezinsdoop-in-westkapelle-anno-1713/