#ibn-khaldun — Public Fediverse posts

Finished app.thestorygraph.com/books/d015df...

#books #booksky #bookthreads #history #sociology #islam #ibnkhaldun

The Science of Human Social Or...

https://www.europesays.com/afrique/213401/ Ibn Khaldun et Mahmoud Darwich | Deux prix, deux mémoires et une même exigence de liberté #AbdelhamidLargueche #AbrahamUdovitch #BensalemHimmich #FatimaAlSayegh #HassanHosniAbdelwahab #HassanineBenAmmou #IbnKhaldun #MahmoudDarwich #MnaouarSmahah #Tunisie

Pascal Bruckner : "Le mot 'blanc' est presque devenu synonyme d'infamie" (Marianne, 30 juil. 26)

https://web.brid.gy/r/https://laicite-republique.org/revue-de-presse/discriminations/racisme-anti-blanc/marianne-racisme-anti-blancs-la/article/pascal-bruckner-le-mot-blanc-est.html

Musical transformation, aesthetic change in Turkish society

The trajectory from arabesque to rap in Türkiye’s musical history can be read as a process of transformation…
#EuropeSays #Turkiye #Türkiye #arabesque #IbnKhaldun #musicaltransformation #Turkish #turkishrap
https://www.europesays.com/turkiye/32273/

#CatchOfTheDay
#OpenAccess
on #MENAdoc:

"Muqaddimat Ibn-H̱aldūn : Prolégomènes d'Ebn-Khaldoun" by ʿAbd-ar-Raḥmān Ibn-Muḥammad Ibn-Ḫaldūn

[Paris : Typographie de Firmin Didot, 1858]

http://dx.doi.org/10.25673/97751

#french #OpenAccess #history #IbnKhaldun

Alexander de Grote in Babylon (3)

[Derde van vier blogjes over het verblijf van Alexander de Grote in Babylon. Het eerste was hier.]

Hoewel de gezaghebber in Babylon, Mazaios, naar de Macedoniërs was overgelopen, waren Alexanders mannen op hun hoede en ze rukten in slagorde op naar de beroemde stad. Het moet hen hebben teleurgesteld dat de muren minder imposant waren dan Herodotos van Halikarnassos had beweerd, maar van de andere kant: ze waren nog nooit eerder in een stad geweest met ruwweg 100.000 inwoners. Ter vergelijking: Athene was half zo groot.

Intocht

Door de monumentale Ištarpoort, die tegenwoordig staat opgesteld in het tot 2037 gesloten Pergamonmuseum in Berlijn, trok het leger de stad binnen, waarna de soldaten over de Processieweg naar het centrum marcheerden. Curtius Rufus vertelt:

Een groot aantal Babyloniërs was op de muren geklommen om een glimp op te vangen van hun nieuwe koning, maar nog meer waren uitgelopen om hem te onthalen. Onder hen was Bagofanes, de commandant van de citadel en de koninklijke schatkist. Om niet bij Mazaios achter te blijven had hij de hele route met bloemen en kransen bestrooid en aan weerszijden zilveren altaren geplaatst waarop behalve wierook ook andere geurstoffen brandden. Na hem volgden zijn geschenken: kuddes kleinvee en paarden. Leeuwen en panters werden in kooien meegedragen. Daarop volgden magiërs die op de hun eigen wijze een lied zongen; vervolgens chaldeeën; en dan de Babyloniërs, die niet alleen met waarzeggers waren vertegenwoordigd, maar ook met muzikanten … Tot slot kwamen de Babylonische ruiters, wier uitrusting evenals die van hun paarden eerder weelderig was dan stijlvol. Omringd door bewapende troepen beval de koning de menigte stedelingen achter de laatste infanteristen aan te lopen. Zelf reed hij met een wagen de stad en vervolgens het paleis binnen.noot Curtius Rufus, Alexander 5.1.19-23; vert. Daan Stoffelsen.

Alexander verbleef in het paleis van koning Nebukadnezar, die omstreeks 610 v.Chr. de Assyriërs had onderworpen en daarna het Babylonische Rijk in alle richtingen had uitgebreid. Na zijn dood in 562 had zijn koninkrijk minder dan een kwart eeuw voortbestaan, want Cyrus de Grote had Babylon in 539 ingenomen. De Babyloniërs beschouwden de regering van Nebukadnezar niet zonder reden als hun gouden eeuw en hadden de gewoonte latere vorsten die de stad bezochten verhalen over hem te vertellen, waarna ze hun gast het gewaad toonden dat Nebukadnezar had gedragen. Hoewel onze bronnen het niet vermelden, zal ook Alexander respect hebben betuigd aan zijn illustere voorganger en hebben beloofd een even goede vorst te zijn.

Esagila en Etemenanki

Ongetwijfeld bracht de Macedonische koning op zijn eerste dag in Babylon een bezoek aan de Esagila, waar hij een offer zal hebben opgedragen aan Marduk, die als oppergod werd gelijkgesteld aan Zeus en dus in Alexanders ogen zijn vader was. Net als in Jeruzalem nam hij de aanwijzingen in acht die de lokale priesters hem gaven. Alexander zal ook hebben vernomen hoe minutieus de chaldeeën de veldslag bij Gaugamela hadden voorspeld, en het staat vast dat hij de Babylonische astronomen sindsdien met het allergrootste respect bejegende. Alexanders biograaf Ploutarchos vermeldt bijvoorbeeld dat chaldeeën Alexander adviseerden over een voorteken dat zich voordeed vlak voor de Macedoniërs naar India gingen.

Misschien heeft Alexander de Etemenanki beklommen, het “huis van het fundament van de hemel op aarde”, de negentig meter hoge tempeltoren die geacht werd tot in de hemel te reiken en beroemd is geworden als “toren van Babel”. Herodotos had geschreven dat een priester hem had geprobeerd wijs te maken dat de trappen elke avond werden bestegen door een Babylonische schone die op de top de nacht zou doorbrengen met de god; de Macedoniërs ontdekten nu de waarheid, namelijk dat op de top van de piramide Marduk werd vereerd en dat de chaldeeën daar hun waarnemingen deden.

Volgens Arrianus zag Alexander dat het bouwwerk in slechte staat verkeerde en gaf hij opdracht het te herbouwen, “volgens sommigen op de oude fundering, volgens anderen groter dan het was geweest. Daarom liet hij de Babyloniërs het puin wegruimen”.

Astronomie

De chaldeeën vonden een geestverwant in Kallisthenes, die behalve Alexanders biograaf ook wetenschapsbeoefenaar was en zeer geïnteresseerd moet zijn geweest in een wetenschappelijke discipline die de uitkomst van veldslagen accuraat kon voorspellen. We weten van de contacten tussen Europese en Aziatische geleerden dankzij een terloopse opmerking van de Byzantijnse filosoof Simplikios, die zegt dat Kallisthenes de eeuwenoude Babylonische waarnemingen naar Aristoteles stuurde en toevoegt dat de Europeanen pas toen iets begonnen te begrijpen van astronomie. Normaal gesproken zouden we een zo late tekst met gepast wantrouwen tegemoet treden, maar de Arabische auteur Ibn Khaldun, die zich op andere bronnen baseert, beweert precies hetzelfde, en bovendien is het door Simplikios gebruikte woord voor “waarnemingen”, teresis, een te accurate vertaling van het Babylonische maşşartu om toeval te zijn: beide woorden hebben namelijk dezelfde bijbetekenis, “bewaken”.noot Simplikios, Commentaar op Aristoteles’ “De hemel” 2.12; Ibn Khaldun, Muqaddimah 6.18..

Aristoteles ontving eersteklas wetenschappelijk materiaal en het is de moeite waard daar iets gedetailleerder naar te kijken. De chaldeeën hadden ontdekt dat negentien zonnejaren overeenkwamen met 235 maancycli en hadden een perfecte kalender ontworpen, gebaseerd op een negentienjarige cyclus van twaalf jaren met twaalf manen en zeven met een extra schrikkelmaan. 110 maanden telden 29 dagen, 125 maanden hadden er 30. In dit systeem is de gemiddelde lengte van een kalenderjaar identiek aan het zonnejaar, zodat oogstfeesten ook plaatsvonden tijdens de oogst. In een tijd waarin schrikkelmanen meestal willekeurig werden ingevoegd, betekende deze reeks een grote stap vooruit. Maar niet iedereen was er klaar voor. De Atheense astronoom Meton, die aan het einde van de vijfde eeuw deze kalender in Griekenland wilde introduceren, kon zijn tijdgenoten niet overtuigen van de voordelen.

Sindsdien had de Babylonische wetenschap niet stilgestaan. De astronoom Kidinnu had een zeer nauwkeurige schatting gegeven van de lengte van het jaar, waardoor Kallippos van Kyzikos, een leerling van Aristoteles, de kalender nog verder kon verbeteren. Vanaf de zomer van 330 bestond de kalender uit drie gewone cycli en één cyclus waarin een maan van 30 dagen was vervangen door een maan van 29 dagen. In dit systeem bedroeg de gemiddelde lengte van een jaar 365¼ dagen, een waarde die ons vertrouwd voorkomt.

Geografie

De Macedoniërs namen niet alleen astronomische kennis over van de Babyloniërs, maar ook geografische. Arrianus beschrijft het vernieuwde wereldbeeld:

Het Taurusgebergte doorsnijdt heel Azië. Het begint bij Mykale, de berg tegenover het eiland Samos, vormt de noordgrens van Pamfylië en Cilicië, loopt vandaar door naar Armenië, strekt zich uit naar Medië tussen de Parthen en Chorasmiërs door, en sluit in Baktrië aan bij de Paropamisos. Die hebben de Macedoniërs die onder Alexander dienden “Kaukasos” genoemd […] en hij loopt door tot aan de Oceaan ten oosten van India.noot Arrianus, Anabasis 5.5.2-4; vert. Simone Mooij.

Het idee dat ten noorden van het Tweestromenland een bergrug verrees die zich in een rechte lijn uitstrekte van west naar oost stamt uit het oude Nabije Oosten, waar de Babyloniërs meenden dat in het noorden de “grote muur van hemel en aarde” stond. Wij noemen die bergen onder andere Taurus, Elburz, Hindu Kush en Himalaya, en herkennen hoe de Afrikaanse, Arabische en Indische tektonische platen tegen de Euraziatische plaat aanbotsen. De filosoof Dikaiarchos van Messene, net als Kallisthenes en Kallippos een leerling van Aristoteles, was de eerste Europeaan die dit idee toepaste, in een na 325 verschenen geografisch werk.

[Wordt vervolgd. Een overzicht van alle blogjes over Alexander de Grote is hier.]

Ibn Khaldun oder das neue Land der Nomaden
Das Nomadentum ist keine bloß exotische Randfigur der Geschichte, sondern eine wiederkehrende Denkfigur, an der sich Fragen von Macht, Freiheit, Besitz, Mobilität und sozialer Ordnung bündeln.

(iz). Die Frage, wie und wo wir leben, hat eine Geschichte und findet in jeder Zeit eigene Ausdruc
https://islamische-zeitung.de/ibn-khaldun-oder-das-neue-land-der-nomaden/
#Reiseblog #Kultur #KulturTraditionen #BruceChatwin #IbnKhaldun #nomaden #reisen

Ibn Khaldun spittin' straight facts tho

https://piefed.social/c/historymemes/p/1788168/ibn-khaldun-spittin-straight-facts-tho

Ibn Khaldun offering some late medieval wisdom

Ibn Khaldun offering some late medieval wisdom

De Maghreb in de Middeleeuwen

Ik heb weleens de indruk dat oudheidkundigen die zich bezighouden met de Lage Landen in de Romeinse tijd, de seizoensmigratie onderschatten. Voor de Maghreb geldt het omgekeerde: er bestaat een neiging om de mobiliteit van de bevolking te overschatten. Heel veel Berbers waren sedentair – en dat al eeuwenlang. De Griekse onderzoeker Herodotos vermeldt het in de vijfde eeuw v.Chr.noot Herodotos, Historiën 4.187.

Het beeld van een grotendeels nomadische bevolking zal in de hand zijn gewerkt doordat een andere Griekse geschiedschrijver, Polybios, de Numidische koning Massinissa presenteert als De Grote Civilisator. Dat “Numidiërs” bedrieglijk veel lijkt op νομάδες zal ook een rol hebben gespeeld. En tot slot: toen de Fransen zich eenmaal van Algerije meester hadden gemaakt, kan het hun wel goed zijn uitgekomen de nadruk te leggen op nomadisme. Dat gold in Europa als minder beschaafd en dus konden de Fransen denken dat ze de bewoners van de Maghreb voor hun eigen bestwil hadden onderworpen. Ik heb eerlijk gezegd geen idee of het echt zo is gegaan, maar zou het me kunnen voorstellen.

Wat ik wel en niet snap

Wat ik wel weet: de regio die de Arabieren rond 710 in hun macht hadden, kende nomaden, dorpsbewoners en stedelingen, was meertalig en werd bewoond door minimaal twee soorten christenen, door joden en door de eerste moslims. De regio zou, zoals ik in een eerder blogje al schreef, vrij snel verder islamiseren. Om het plaatje nog complexer te maken, waren de Berbers verdeeld in twee hoofdgroepen, waarvan wel wordt gezegd dat de Baranis binnen de grenzen van het voormalige Romeinse Rijk hadden gewoond en/of sedentair waren, terwijl de Butr buiten het imperium hadden gewoond en/of nomadisch leefden. Er waren natuurlijk Arabieren, verdeeld over degenen met voorouders in Syrië en degenen met voorouders op het Arabische Schiereiland. Rond het midden van de achtste eeuw zouden al deze tegenstellingen een rol spelen bij de burgeroorlog op het Iberische Schiereiland waarover ik al eerder blogde. De definitie van Arabier en Berber sla ik gemakshalve over.

Het stoort me een beetje dat ik de complexiteit niet goed doorgrond, want voor mij is de geschiedenis van de middeleeuws Maghreb nu iets dat ik hieronder zal beschrijven vanuit het perspectief van de heersende dynastieën. Daarbij vormen “de” Berbers dan een ongedefinieerd substraat van mensen die nog niet gearabiseerd en nog niet geïslamiseerd waren, maar verder geen eigen rol van betekenis speelden. Zo was het natuurlijk niet.

Eenheid en versplintering, deel één en twee

Zoals ik het dynastieke deel begrijp, hebben we feitelijk te maken met een cyclus van integratie en desintegratie: steeds is er eerst een sterke dynastie die de hele Maghreb beheerst, en daarna valt het gebied in delen uiteen, waarna de cyclus opnieuw begint. Zo behoorde de Maghreb eerst tot het Umayyadische kalifaat van Damascus en ging het na het jaar 750 over in handen van de Abbasiden, die de residentie verplaatsten naar Bagdad.

Hier eindigde de eerste cyclus. De situatie in de Maghreb was gedurende een halve eeuw instabiel, met allerlei lokale machthebbers die redelijk zelfstandig konden zijn zolang het kalifaat zwak stond, maar ook weer in het gareel konden worden gedwongen. Ifriqiya, zoals Tunesië destijds heette, werd dus rond 800 gepacificeerd door Ibrahim ibn al-Aghlab, die door kalief Harun ar-Rashid, werd erkend als emir. Dat betekende dat Ibrahim zich kon laten opvolgen door zijn afstammelingen, de Aghlabiden. Anders gezegd: een lokale dynastie verving het roulerend gouverneurschap. En zo was er een basis voor nieuwe versnippering, want de Aghlabiden gingen zich steeds zelfstandiger gedragen.

Dat gebeurde ook in het westen. In het noordwesten van het huidige Algerije was een Emiraat van Tlemcen, dat doet denken aan een voortzetting van het Berber-rijk Altava, al waren rond 800 de eerste emirs alweer vervangen door de dynastie van de Rostamiden, die ergens nog wat Perzisch bloed hadden. En helemaal in het westen, in het huidige Marokko, heersten de Idrisiden, een sji’itische dynastie met banden met het Emiraat van Córdoba. Deze groepen – en andere – hadden er weinig moeite mee de kalief in Bagdad te erkennen als de heerser der gelovigen, maar gingen in de loop van de negende eeuw dus steeds meer hun eigen weg.

Eenheid en versplintering, deel drie

De tweede cyclus van desintegratie eindigde in de jaren na 900, toen een nieuwe, sji’itische dynastie de macht in Ifriqiya overnam: de Fatimiden. De heersers claimden het kalifaat en onderwierpen heel noordelijk Afrika. Hun hoofdstad was eerst Raqqada (naast Kairouan) en later het door hen gestichte Caïro. Van de Aghlabiden en de Rostamiden werd nadien niet meer vernomen, de Idrisiden betaalden schatting.

En vervolgens gebeurde hetzelfde als in de negende eeuw: omdat de kalief ver weg was, konden de lokale heersers zich steeds zelfstandiger gaan gedragen. In Ifriqiya namen de Ziriden de macht over en in het huidige Algerije werden de Hammadiden steeds onafhankelijker. Hun hoofdstad was Qal’at Bani Hammad, momenteel werelderfgoed. In Marokko heersten eerst de Maghrawaden en daarna de Almoraviden. Over die laatste dynastie blogde ik al eens, omdat ze ook El-Andalus onderwierpen: op het Iberische Schiereiland, aan de rand van de wereld van de islam, kon een dynastie laten zien dat ze streed voor de goede zaak.

Eenheid en versplintering, deel vier

De Almoraviden werden rond 1147 in Marokko en Andalusië weer afgelost door de Almohaden, die de gehele Maghreb in handen kregen: de vierde cyclus begon. En zoals het al eerder was gegaan, ging het opnieuw: het nieuw ingestelde centrale gezag verloor vervolgens weer de controle. Lokale dynastieën namen de macht over. Meer specifiek: de Hafsiden in Ifriqiya en de Ziyaniden in Algerije, tot de verzwakte Almohaden in Marokko werden afgelost door de Meriniden.

Ibn Khaldun

Uiteindelijk vielen al deze gebieden in handen van weer een nieuwe groep heersers: de Ottomanen. Cyclus numero vijf. En we kennen inmiddels het patroon:

• er is eerst een machtige dynastie die de regio beheerst,
• die delegeert de macht aan lokale heersers
• die worden vervolgens zelfstandig,
• waarna een nieuwe machtige dynastie opstaat en de cyclus opnieuw begint.

Pas toen ik dit blogje schreef, realiseerde ik me: dit is de wereld waarover de geleerde Ibn Khaldun (1332-1406) schrijft dat geen dynastie het langer uithoudt dan een paar generaties, omdat de groepssolidariteit (ʿasabiyyah) die hielp om het gezag te vestigen, al snel zou afnemen. Fascinerend.

Ik organiseer volgend voorjaar een reis naar Bulgarije. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Ibn Khaldun, medieval medicine and Islam – four articles https://www.medievalists.net/2023/02/ibn-khaldun-medieval-medicine-and-islam-four-articles/ #IbnKhaldun

Veure els Estats Units d'Amèrica en mans de Boris Ieltsin és impressionant.

No cal ser Ibn Khaldun per veure com els imperis en decadència troben els seus Nerons.

L'imperi no cau pels seus enemics, cau per si mateix.

Implosió. Nihilisme. Declivi.

#MarhabanAsia #Bye1492 #IbnKhaldun

Kultur. Welche Kultur?
Debattenbeitrag über den oft missverständlichen Begriff der „Kultur“, der Probleme beim Islamverständnis schafft.

(iz). Nicht wenige wundern sich ernsthaft, wie man heute noch ernsthaft von „Kultur“ sprechen kann, wenn man sich den Zustand unseres Planeten bzw. der Menschen betrachtet. Woher kommt der Begriff „Kultur“?

Woh
https://islamische-zeitung.de/kultur-welche-kultur-islamdebatten/
#Leitartikel #IZPlus #Kultur #debatte #Goethe #IbnKhaldun #Islam #kultur

#ibraimxkendi ist einer der einflussreichsten Theoretiker gegen #Rassismus. In seinem Buch #Gebrandmarkt untersucht er die Geschichte des rassistischen Denkens seit der #Antike
Schon #IbnKhaldun setzte afrikanische und slawische Völker herab, um ihre Versklavung durch #Muslime zu rechtfertigen

https://www.deutschlandfunk.de/ibram-x-kendi-gebrandmarkt-tiefen-analyse-des-us-100.html

Thoughts about stable, shared culture—and a present-day nod to #IbnKhaldun ‘s concept of #asabiyyah : https://www.nytimes.com/2023/01/31/arts/television/schoolhouse-rock-50th-anniversary.html

Just finished #translating from #Persian (very roughly) a 40 page chapter comparing the #epistemology & #methodology of #IbnKhaldun with the those of the #socialsciences . The hardest part? Not trying to figure out how to render into a correct & comprehensible #English the author's attempt to read #Hegel & #Marx 's 'methodo-epistemologies' through the recondite vocabulary of notoriously difficult 17th century #Iranian philosopher-mystic #MullaSadra. No!... /1

@RTNoftheMackell the #Asabiyyah is accreting elsewhere.
#IbnKhaldun

Ibn Khaldun

Toen ik in mijn boek Vergeten erfenis pleitte voor aandacht voor de oud-oosterse en Arabische bijdragen aan de Europese cultuur, stuitte ik op allerlei interessante geleerden waarvan ik dacht “daar zou ik meer over willen weten”. Denk aan de Ibn Firnas en de Al-Haytham waarover ik onlangs blogde. Of Ibn Khaldun (1332-1406), over wie ik destijds alleen opmerkte dat zijn Muqaddima (“inleiding”) het begin had kunnen zijn van een vorm van sociale wetenschap, maar dat het werk geen navolging kreeg. Ik attendeerde er verder op dat de man zijn werk kon doen dankzij het vorstelijk mecenaat van allerlei vorsten.

Dat mecenaat, dat was zowel de reden waarom de wetenschap kon bloeien als de reden waarom het niet méér werd. Terwijl de wetenschapsbeoefening zich in het Europa van de Nieuwe Tijd ontwikkelde tot een zelfstandige “bedrijfstak” met een financiering die los stond van de wensen van deze of gene vorst, was de middeleeuwse wetenschapper in veel gevallen een hoveling die bedreven was in de kunst der stroopsmeerderij. Wetenschap was geen collectieve en daardoor duurzame activiteit, maar de kwetsbare hobby van enkelingen. Zoals Ibn Khaldun. Dat hij geen navolgers had, zal ermee te maken hebben gehad dat er daartoe ergens een vorst moest zijn die belang stelde in de ontluikende sociale wetenschap. Omdat die ontbrak kreeg Ibn Khaldun pas aandacht in de negentiende eeuw.

Proteus

Historicus Mark Blaisse wijdde een leuk boek aan Ibn Khaldun, Tussen de ruïnes. Het bestaat uit drie delen: een biografie, een schets van ’s mans betekenis en tot slot iets wat Blaisse een stamboom noemt. Daarin presenteert hij niet alleen Ibn Khalduns voorouders maar ook zijn geestelijke navolgers. Die laatsten zijn de negentiende- en twintigste-eeuwse onderzoekers die hem herontdekten en voor hun karretje spanden. De Arabische wetenschapper zou dus een positivist zijn geweest à la Comte, een historicus die à la Toynbee historische cycli ontwaarde, een sharia-propagandist of een voorloper van Weber. Proteus had er ook wel bij gekund.

Blaisse spreekt bijna alle typeringen tegen. Ibn Khaldun was geen seculier geleerde à la Comte, Toynbee had te weinig begrip voor de rol die de Arabier gaf aan het platteland en in de Muqaddima gaat geloof niet boven de rede. Blaisse laat alleen de vergelijking met Weber onweersproken. Zelf munt hij voor Ibn Khaldun het woord “beschavingsanalist” en plaatst hij hem stevig in zijn eigen wereld. Daarover hebben de arabiste Maaike van Berkel en de historicus Rudi Künzel, die Blaisse adviseerden, al eerder gepubliceerd.

Saamhorigheid

De Muqaddima vormt de inleiding tot het lijvige Boek der voorbeelden, maar is te lezen als zelfstandig boek. Ibn Khaldun probeert hierin de principes aan te geven waarlangs de menselijke geschiedenis zich beweegt. Tot dan toe was geschiedschrijving vaak vooral de opsomming van vorsten en hun daden. Slechts zo nu en dan zocht iemand naar diepere oorzaken. Het gebeurde overigens wél. De Babyloniërs hadden al door gehad dat geen dynastie eeuwig regeerde. Aan het begin stond een energieke heerser en aan het eind een roi fainéant. De Grieken ontwaarden een cyclische opvolging van staatsvormen, de zogeheten anacyclosis. Ibn Khaldun groef dieper. Hij wilde weten waardoor die cycli bestonden.

Het cruciale begrip is ʿasabiyyah, wat je zou kunnen vertalen als groepssolidariteit, saamhorigheid of groepsgevoel. Is die groot, dan bloeit een samenleving op, maar bloeit zo’n samenleving eenmaal, dan ligt decadentie op de loer. Geen dynastie houdt het daardoor langer uit dan een generatie of vier. (De ironie dat uitgerekend de eeuwenlang regerende Ottomanen Ibn Khalduns werk hebben gered, is Blaisse niet ontgaan.) Terwijl er dus een algemeen patroon is van afnemende ʿasabiyyah, waarop de wijze staatsman zich richt, zijn er ook meer toevallige gebeurtenissen, die op de termijn misschien relevant zijn maar waar we verder niet al teveel op hoeven letten. Hongersnoden en epidemieën boeien Ibn Khaldun niet.

De opkomst van de Mongoolse horde van Timoer Lenk zal hem meer hebben geïnteresseerd. Hij ontmoette de despoot in Damascus en typeerde hem als een vrij gewoon man, wat natuurlijk past bij zijn opvatting dat het vrij gewoon is dat dynastieën energiek beginnen. Om verzet te bieden tegen de Mongool ijverde Ibn Khaldun voor Arabische eenheid – maar ja, die kwam er niet. De diverse vorstenhuizen waren al op weg richting laatste generatie.

Portret

Ik had gehoopt dat Blaisse wat meer informatie over de Muqaddima zou geven. De biografie had wat mij betreft zakelijker gemogen. Dat is vanzelfsprekend ook alleen maar mijn mening; ik ben niet de lezer voor wie Blaisse schrijft. Hij wil in Tussen de ruïnes Ibn Khaldun ontsluiten voor het Nederlandse taalgebied en daarin slaagt hij uitstekend.

Ik denk dat het belangrijk is. Geschiedenis wordt immers gemaakt door mensen, maar niet onder de omstandigheden die ze zouden kiezen. Wij leggen de nadruk sterk op economische factoren, maar de ideologische component verdient minimaal overweging, al is het maar om te zien dat de westerse visie op het verleden ook maar één visie onder meerdere is. Het is niet per se een slechte visie – maar je begrijpt haar beter als je alternatieven kent als die van Ibn Khaldun.

Deze blog, die u ook via het Whatsapp-kanaal kunt volgen, is niet mijn enige activiteit. In het voorjaar organiseer ik een reis naar Bulgarije en een andere reis langs Keltische locaties.

Zelfde tijdvak

#anacyclosis #IbnKhaldun #MaaikeVanBerkel #MarkBlaisse #Muqaddima #sharia #socialeWetenschappen #TimoerLenk #Tunesië #VergetenErfenis