#historio — Public Fediverse posts
Live and recent posts from across the Fediverse tagged #historio, aggregated by home.social.
-
🎉 Antaŭ 390 jaroj naskiĝis Johann Joachim Becher (1635–1682) — unu el la plej fascinaj mensoj de la 17-a jarcento!
Li estis ĉio samtempe: ekonomiisto, sciencisto, verkisto, instruisto, reformisto. Liaj ideoj pri laboro, scio kaj progreso estis vere antaŭ sia tempo — kaj restas mirige aktualaj ankaŭ hodiaŭ.
📚 Legu la artikolon en MONATO:
👉 https://www.monato.be/2010/010141.php#Becher #Historio #Scienco #Ekonomio #Inspiro #Kulturo #MONATO #Esperanto #17aJarcento #Pensulo #LingvoInternacia #Monato @monato
-
🎉 Antaŭ 390 jaroj naskiĝis Johann Joachim Becher (1635–1682) — unu el la plej fascinaj mensoj de la 17-a jarcento!
Li estis ĉio samtempe: ekonomiisto, sciencisto, verkisto, instruisto, reformisto. Liaj ideoj pri laboro, scio kaj progreso estis vere antaŭ sia tempo — kaj restas mirige aktualaj ankaŭ hodiaŭ.
📚 Legu la artikolon en MONATO:
👉 https://www.monato.be/2010/010141.php#Becher #Historio #Scienco #Ekonomio #Inspiro #Kulturo #MONATO #Esperanto #17aJarcento #Pensulo #LingvoInternacia #Monato @monato
-
💸 Ĉu Sofio ankoraŭ perdas 1,5 miliardojn da levoj jare pro trafikŝtopiĝoj?
En artikolo el la arkivo de Monato (2009), Dimitar Haĝiev skribis ke ĉiutage en la bulgara ĉefurbo perdiĝas centmiloj da laborhoroj kaj litroj da brulaĵo – kun gravaj kostoj por la ekonomio kaj la sano de civitanoj.
📖 Leginda kaj atentiga teksto:
👉 https://www.monato.be/2009/009875.phpĈu la situacio ŝanĝiĝis post pli ol 15 jaroj? Bulgara(j) leganto(j), bonvolu kundividi!
#Sofio #trafiko #ekonomio #Monato #urbo #historio #Bulgarujo
-
💸 Ĉu Sofio ankoraŭ perdas 1,5 miliardojn da levoj jare pro trafikŝtopiĝoj?
En artikolo el la arkivo de Monato (2009), Dimitar Haĝiev skribis ke ĉiutage en la bulgara ĉefurbo perdiĝas centmiloj da laborhoroj kaj litroj da brulaĵo – kun gravaj kostoj por la ekonomio kaj la sano de civitanoj.
📖 Leginda kaj atentiga teksto:
👉 https://www.monato.be/2009/009875.phpĈu la situacio ŝanĝiĝis post pli ol 15 jaroj? Bulgara(j) leganto(j), bonvolu kundividi!
#Sofio #trafiko #ekonomio #Monato #urbo #historio #Bulgarujo
-
🚣♂️ Ĉu vi iam imagis boati tie, kie iam estis maro sed nun regas marĉoj? En okcidenta Francio, la Puatau-marĉo rakontas mirindan historion de ŝanĝiĝanta pejzaĝo – de golfo al agrikultura tero, de natura kaoso al homa verko.
Tiu loko estas konata kiel “la Verda Venecio” – kun miloj da kanaloj, naturaj mirindaĵoj kaj jarcentoj da homa penado.
📖 Legu pli en la artikolo “Boati sur malaperinta maro” en Monato:
👉 https://www.monato.be/2020/012789.php -
🚣♂️ Ĉu vi iam imagis boati tie, kie iam estis maro sed nun regas marĉoj? En okcidenta Francio, la Puatau-marĉo rakontas mirindan historion de ŝanĝiĝanta pejzaĝo – de golfo al agrikultura tero, de natura kaoso al homa verko.
Tiu loko estas konata kiel “la Verda Venecio” – kun miloj da kanaloj, naturaj mirindaĵoj kaj jarcentoj da homa penado.
📖 Legu pli en la artikolo “Boati sur malaperinta maro” en Monato:
👉 https://www.monato.be/2020/012789.php -
“Inter la plej esplorindaj esperantistoj elstaras la pacismaj inistoj.”
Sylvie Flammarion ne estis nur la edzino de fama astronomo – ŝi estis voĉo por paco, scienco kaj virinaj rajtoj en epoko kiam tio ne estis evidenta. Kaj ŝi ligas ĉion ĉi al Esperanto.Leginda artikolo en @monato pri virino kies kontribuoj ne forgesiĝu:
🔗 https://www.monato.be/2020/012594.php#Esperanto #Inismo #Historio #Scienco #Pacismo #VirinojEnScienco #Astronomio #Monato
-
“Inter la plej esplorindaj esperantistoj elstaras la pacismaj inistoj.”
Sylvie Flammarion ne estis nur la edzino de fama astronomo – ŝi estis voĉo por paco, scienco kaj virinaj rajtoj en epoko kiam tio ne estis evidenta. Kaj ŝi ligas ĉion ĉi al Esperanto.Leginda artikolo en @monato pri virino kies kontribuoj ne forgesiĝu:
🔗 https://www.monato.be/2020/012594.php#Esperanto #Inismo #Historio #Scienco #Pacismo #VirinojEnScienco #Astronomio #Monato
-
🎨 La mistero pri la blankaj konvaloj
Plonĝu en la fascinan vivon de Ivan K. Ajvazovskij, majstro de marpentraĵoj, kaj malkovru liajn pasiajn rilatojn kun famaj virinoj kiel la baletistino Marie Taglioni. Ĉu vi scias, kiel konvaloj ligiĝas al lia rakonto?📖 Legu la artikolon en Monato:
👉 https://www.monato.be/2022/013077.php -
🎨 La mistero pri la blankaj konvaloj
Plonĝu en la fascinan vivon de Ivan K. Ajvazovskij, majstro de marpentraĵoj, kaj malkovru liajn pasiajn rilatojn kun famaj virinoj kiel la baletistino Marie Taglioni. Ĉu vi scias, kiel konvaloj ligiĝas al lia rakonto?📖 Legu la artikolon en Monato:
👉 https://www.monato.be/2022/013077.php -
Se la historio pri la malfacila angla literumado interesas vi, do eble ĉi tiu recenzo pri libro pri la afero faros tiel ankaŭ. Estas ;pro la fakto ke kiam presado alvenis al Anglio, la lingvo estis ŝanĝiĝanta.
-
Se la historio pri la malfacila angla literumado interesas vi, do eble ĉi tiu recenzo pri libro pri la afero faros tiel ankaŭ. Estas ;pro la fakto ke kiam presado alvenis al Anglio, la lingvo estis ŝanĝiĝanta.
-
La Romianoj konstruis el ege longedaŭra betono, do kio estis ilia sekreto? Nun esploristoj ĉe MIT malkovris ke ili ne uzis kalcian hidroksidon, sed kalcian oksidon. Tia betono maturiĝas je pli alta temperaturo kaj pli rapide, forlasante malgrandan partiklojn de kalcia oksido. Kiam etaj fendoj aperas, akvo eniras, kaj rapide plenigas ilin per kalcio karbonato, malhelpante la fendo plilongigi. En nia moderna betono la fendo restas.
https://news.mit.edu/2023/roman-concrete-durability-lime-casts-0106
-
La Romianoj konstruis el ege longedaŭra betono, do kio estis ilia sekreto? Nun esploristoj ĉe MIT malkovris ke ili ne uzis kalcian hidroksidon, sed kalcian oksidon. Tia betono maturiĝas je pli alta temperaturo kaj pli rapide, forlasante malgrandan partiklojn de kalcia oksido. Kiam etaj fendoj aperas, akvo eniras, kaj rapide plenigas ilin per kalcio karbonato, malhelpante la fendo plilongigi. En nia moderna betono la fendo restas.
https://news.mit.edu/2023/roman-concrete-durability-lime-casts-0106
-
Tre interesa artikolo (en la angla 🐊) pri la #Esperanto-movado en #Ĉinio, ĝia #historio, ĝia politika influo, kaj ĝia nuna situacio - bedaŭrinde malfluante - ktp...
https://radii.co/article/esperanto-subculture
(Dank' al @melunaka )#chinio #cxinio #EsperantaMovado #lang_eo #lingvo #lingvoj #politiko #komunismo
-
:gutkato_profito: Unu el famaj latinaj frazoj estas »alea iacta est«. Tiun frazon iam eldiris Julio Cezaro, grava kaj riĉa militestro kaj politikisto.
Kiam Cezaro volis transiri la riveron Rubikono, li alpaŝis la privatan plezurŝipon, kiu atendis apud la bordo, kaj volis enŝipiĝi… sed tiam li rimarkis, ke la plezurŝipo, kiun li erare rekonis kiel sian, fakte apartenas al iu alia! Kaj tiam li diris: alea iacta est – alia jaĥto estas!
(… nu, tio ne veras, kaj anstataŭ la neoficiala vorto »jaĥto« ordinare sufiĉas diri »plezurŝipo«… sed la vortoŝerco estis tro tenta. Pardonu min!) :gutkato_post_muro:
#lang_eo #Cezaro #Esperanto #historio #latina #romo #vortoj #vortoŝercoj #vortŝercoj
-
:gutkato_profito: Unu el famaj latinaj frazoj estas »alea iacta est«. Tiun frazon iam eldiris Julio Cezaro, grava kaj riĉa militestro kaj politikisto.
Kiam Cezaro volis transiri la riveron Rubikono, li alpaŝis la privatan plezurŝipon, kiu atendis apud la bordo, kaj volis enŝipiĝi… sed tiam li rimarkis, ke la plezurŝipo, kiun li erare rekonis kiel sian, fakte apartenas al iu alia! Kaj tiam li diris: alea iacta est – alia jaĥto estas!
(… nu, tio ne veras, kaj anstataŭ la neoficiala vorto »jaĥto« ordinare sufiĉas diri »plezurŝipo«… sed la vortoŝerco estis tro tenta. Pardonu min!) :gutkato_post_muro:
#lang_eo #Cezaro #Esperanto #historio #latina #romo #vortoj #vortoŝercoj #vortŝercoj
-
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
8/8
Fontoj de ĉi tiu fadeno :
- Iain Gately "Tobacco: a cultural history of how an exotic plant seduced civilisation" (en la angla)
- diversaj artikoloj pri la historio de Burundo kaj la regiono (franca kaj angla)
#esperanto
#lang_eo
#tabako
#historio
#Afriko
#ArtefaritajParadizoj
#Drogoj
#africa
#afrique -
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
8/8
Fontoj de ĉi tiu fadeno :
- Iain Gately "Tobacco: a cultural history of how an exotic plant seduced civilisation" (en la angla)
- diversaj artikoloj pri la historio de Burundo kaj la regiono (franca kaj angla)
#esperanto
#lang_eo
#tabako
#historio
#Afriko
#ArtefaritajParadizoj
#Drogoj
#africa
#afrique -
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
6/..
Hodiaŭ, en Afriko bedaŭrinde (kiel en la resto de la mondo), la modera kaj tradicia uzo de tabako estis anstataŭigita per la industria cigaredo kun normigita gusto.
Tiuj cigaredoj estas parte fabrikita el "rekonstruitaj tabakfolioj" (miksaĵo de plantofraktoj - stelo, ktp.- kun "saŭco", tio estas likvo plena de diversaj kemikaloj..).#esperanto
#lang_eo
#tabako
#afriko
#historio
#africa
#ArtefaritajParadizoj
#drogoj
#afrique -
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
6/..
Hodiaŭ, en Afriko bedaŭrinde (kiel en la resto de la mondo), la modera kaj tradicia uzo de tabako estis anstataŭigita per la industria cigaredo kun normigita gusto.
Tiuj cigaredoj estas parte fabrikita el "rekonstruitaj tabakfolioj" (miksaĵo de plantofraktoj - stelo, ktp.- kun "saŭco", tio estas likvo plena de diversaj ĥemiaĵoj).#esperanto
#lang_eo
#tabako
#afriko
#historio
#africa
#ArtefaritajParadizoj
#drogoj
#afrique -
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
5/...
Pri la nargilo:
Iuj kelkfoje donas al ĝi prefere hindan originon, sed la fakto estas, ke iuj afrikaj popoloj, kiel la pigmeoj de Burundo (ili nomiĝas la Tŭa aŭ Batŭa - "ba" estas la plura marko), tradicie konsumis kanabon en akvopipoj.
(Eĉ ekzistas malnova esprimo en Kirunda por diri "paroli sen signifo" = fari la sonon de akvopipo 😁)
#esperanto
#lang_eo
#tabako
#afriko
#historio
#africa
#ArtefaritajParadizoj
#drogoj -
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
5/...
Pri la nargilo:
Iuj kelkfoje donas al ĝi prefere hindan originon, sed la fakto estas, ke iuj afrikaj popoloj, kiel la pigmeoj de Burundo (ili nomiĝas la Tŭa aŭ Batŭa - "ba" estas la plura marko), tradicie konsumis kanabon en akvopipoj.
(Eĉ ekzistas malnova esprimo en Kirunda por diri "paroli sen signifo" = fari la sonon de akvopipo 😁)
#esperanto
#lang_eo
#tabako
#afriko
#historio
#africa
#ArtefaritajParadizoj
#drogoj -
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
2/..
Kiam temas pri precize Centra Afriko: oni scias, ke tabako alvenis al okcidentaj kaj orientaj marbordoj de la afrika kontinento ĉefe per portugaloj. (la nederlandanoj ankaŭ, sed malpli, kaj precipe en Sud-Afriko).
Kiel aliaj amerikaj plantoj (maizo, faboj, manioko...), tabako rapide etendis sin en la internon de la kontinento ĝis la plej malproksimaj kaj izolitaj regionoj.2/
-
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
2/..
Kiam temas pri precize Centra Afriko: oni scias, ke tabako alvenis al okcidentaj kaj orientaj marbordoj de la afrika kontinento ĉefe per portugaloj. (la nederlandanoj ankaŭ, sed malpli, kaj precipe en Sud-Afriko).
Kiel aliaj amerikaj plantoj (maizo, faboj, manioko...), tabako rapide etendis sin en la internon de la kontinento ĝis la plej malproksimaj kaj izolitaj regionoj.2/
-
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
Tabako estas planto, kiu estas endema al Ameriko (kvankam aliaj specioj de "Nicotiana" estis ankaŭ trovitaj en Aŭstralio..).
Malpli ol du jarcentoj post kiam eŭropanoj unue alvenis en amerika tero en la Karibio, tabako jam ĉarmis preskaŭ la tutan planedon de Eŭropo ĝis la tuta Afriko kaj ĝis Ĉinio.
1/..
#esperanto
#lang_eo
#historio
#afriko
#Tabako
#drogoj
#ArtefaritajParadizoj
#africa
#afrique -
CW: Fadeno pri la alveno de la tabako en Afriko
Tabako estas planto, kiu estas endema al Ameriko (kvankam aliaj specioj de "Nicotiana" estis ankaŭ trovitaj en Aŭstralio..).
Malpli ol du jarcentoj post kiam eŭropanoj unue alvenis en amerika tero en la Karibio, tabako jam ĉarmis preskaŭ la tutan planedon de Eŭropo ĝis la tuta Afriko kaj ĝis Ĉinio.
1/..
#esperanto
#lang_eo
#historio
#afriko
#Tabako
#drogoj
#ArtefaritajParadizoj
#africa
#afrique -
#Datreveno #DavidLivingstone #Historio
Je ĉi dato en 1813 naskiĝis David Livingstone, vojaĝanto kaj esploristo, kies malkovraĵoj en Afriko defendeble kontribuis multon al la eŭropanoj deziroj kaj klopodoj establi imperiojn en la kontinento. https://eo.wikipedia.org/wiki/David_Livingstone
Bildo: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:David_Livingstone_-1.jpg -
#Datreveno #ThomasMore #Historio
Je ĉi dato en 1478 naskiĝis Thomas More, politikisto kaj verkisto, kies plej fama verkaĵo estas "Utopia", satira rakonto pri perfekta socio kiun multo kredas esti la unua priskribo pri socialismo. Kiam la reĝo rompis for la papo, More estis senkapiĝita ĉar li spitis lin pri la afero, dirante ke li metis sian moralan konscion super fideleco al sia lando. La filmo "Viro por ĉiuj sezonoj" temas pri li. https://eo.wikipedia.org/wiki/Thomas_More
Bildo: https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hans_Holbein,_the_Younger_-_Sir_Thomas_More_-_Google_Art_Project.jpg -
La kulturo estas libera: historio de la kontraŭproprieta rezisto
-
La historio de la Sarajeva Hagado, la mezepoka juda libro, kiu postvivis la inkvizicion, la Holokaŭston kaj la Jugoslavajn militojn https://eo.globalvoices.org/?p=9920 #Angla #Arto #kaj #kulturo #Blogo #Bosna #Bosnio #kaj #Hercegovino #Ĉefaĵo #Civitanaj #komunikiloj #Historio #Orienta #kaj #Centra #Eŭropo #Religio #esperanto #globalvoices
-
Osmo Buller: Mi ne bezonas penti https://sezonoj.ru/?p=15972 #Esperantujo #Historio #de #Esperanto #Esperanto #jubileoj #La #Ondo #de #Esperanto #Osmo #Buller #Paweł #Fischer-Kotowski #UEA #esperanto #sezonoj
-
Antonio Marco Botella forpasis https://sezonoj.ru/?p=15969 #Esperantujo #Aleksander #Korĵenkov #Antonio #Marco #Botella #Esperanto #Halina #Gorecka #Hispanio #historio #La #Ondo #de #Esperanto #nekrologo #Zaragozo #esperanto #sezonoj
-
“Ni havas strangan destinon”: konversacio kun la livona poeto Valts Ernštreits: Parto II https://eo.globalvoices.org/?p=9767 #Arto #kaj #kulturo #Blogo #Ĉefaĵo #Civitanaj #komunikiloj #Etno #kaj #raso #Historio #Indiĝenoj #Interreta #aktivismo #Latvio #Lingvo #Orienta #kaj #Centra #Eŭropo #Rising #Voices #esperanto #globalvoices
-
“Ni havas strangan destinon”: konversacio kun la livona poeto Valts Ernštreits: Parto I https://eo.globalvoices.org/?p=9760 #Arto #kaj #kulturo #Ĉefaĵo #Civitanaj #komunikiloj #Etno #kaj #raso #Historio #Indiĝenoj #Interreta #aktivismo #Latvio #Lingvo #Orienta #kaj #Centra #Eŭropo #Rising #Voices #esperanto #globalvoices
-
La graveco de la “neesplorita” pasinteco: Intervjuo kun Balkana eksperto Keith Brown https://eo.globalvoices.org/?p=9749 #Albanio #Angla #Arto #kaj #kulturo #Bulgario #Ĉefaĵo #Civitanaj #komunikiloj #Edukado #Etno #kaj #raso #Grekio #Historio #Ideoj #Internaciaj #rilatoj #Makedonio #Orienta #kaj #Centra #Eŭropo #Serbio #Turkio #esperanto #globalvoices
-
Jubileoj kaj memordatoj en novembro 2020 https://sezonoj.ru/?p=15905 #Aleksander #Korĵenkov #Historio #de #Esperanto #Bernard #Golden #Esperanto #historio #Jarl #Hammarberg #Jarlo #Martelmonto #Jaume #Grau #Casas #jubileoj #memordatoj #Osmo #Buller #Paul #Berthelot #Rudolf #Hromada #Seán #Ó #Riain #Yosimi #Umeda #esperanto #sezonoj
-
Fordonu vin al tiuj ĉi nekutimaj superŝtiĉoj antaŭ ol viziti Kirgizion https://eo.globalvoices.org/?p=9701 #Arto #kaj #kulturo #Blogo #Ĉefaĵo #Centra #Azio #kaj #Kaŭkazio #Civitanaj #komunikiloj #Historio #Indiĝenoj #Junuloj #Kirgiza #Kirgizio #Nutraĵo #Sano #Virinoj #kaj #socia #sekso #esperanto #globalvoices
-
Montara Karabaĥo: Malnova konflikto en nova geopolitika kunteksto, diras fakulo pri Suda Kaŭkazo, Tom de Waal https://eo.globalvoices.org/?p=9620 #Armena #Armenio #Azerbajĝana #Azerbajĝano #Ĉefaĵo #Centra #Azio #kaj #Kaŭkazio #Civitanaj #komunikiloj #Etno #kaj #raso #Freŝa #Novaĵo #Historio #Internaciaj #rilatoj #Irano #Kartvelio #Milito #kaj #konflikto #esperanto #globalvoices
