#historio — Public Fediverse posts

🎉 Antaŭ 390 jaroj naskiĝis Johann Joachim Becher (1635–1682) — unu el la plej fascinaj mensoj de la 17-a jarcento!

Li estis ĉio samtempe: ekonomiisto, sciencisto, verkisto, instruisto, reformisto. Liaj ideoj pri laboro, scio kaj progreso estis vere antaŭ sia tempo — kaj restas mirige aktualaj ankaŭ hodiaŭ.

📚 Legu la artikolon en MONATO:
👉 https://www.monato.be/2010/010141.php

#Becher #Historio #Scienco #Ekonomio #Inspiro #Kulturo #MONATO #Esperanto #17aJarcento #Pensulo #LingvoInternacia #Monato @monato

🎉 Antaŭ 390 jaroj naskiĝis Johann Joachim Becher (1635–1682) — unu el la plej fascinaj mensoj de la 17-a jarcento!

Li estis ĉio samtempe: ekonomiisto, sciencisto, verkisto, instruisto, reformisto. Liaj ideoj pri laboro, scio kaj progreso estis vere antaŭ sia tempo — kaj restas mirige aktualaj ankaŭ hodiaŭ.

📚 Legu la artikolon en MONATO:
👉 https://www.monato.be/2010/010141.php

#Becher #Historio #Scienco #Ekonomio #Inspiro #Kulturo #MONATO #Esperanto #17aJarcento #Pensulo #LingvoInternacia #Monato @monato

🎉 Antaŭ 390 jaroj naskiĝis Johann Joachim Becher (1635–1682) — unu el la plej fascinaj mensoj de la 17-a jarcento!

Li estis ĉio samtempe: ekonomiisto, sciencisto, verkisto, instruisto, reformisto. Liaj ideoj pri laboro, scio kaj progreso estis vere antaŭ sia tempo — kaj restas mirige aktualaj ankaŭ hodiaŭ.

📚 Legu la artikolon en MONATO:
👉 https://www.monato.be/2010/010141.php

#Becher #Historio #Scienco #Ekonomio #Inspiro #Kulturo #MONATO #Esperanto #17aJarcento #Pensulo #LingvoInternacia #Monato @monato

🎉 Antaŭ 390 jaroj naskiĝis Johann Joachim Becher (1635–1682) — unu el la plej fascinaj mensoj de la 17-a jarcento!

Li estis ĉio samtempe: ekonomiisto, sciencisto, verkisto, instruisto, reformisto. Liaj ideoj pri laboro, scio kaj progreso estis vere antaŭ sia tempo — kaj restas mirige aktualaj ankaŭ hodiaŭ.

📚 Legu la artikolon en MONATO:
👉 https://www.monato.be/2010/010141.php

#Becher #Historio #Scienco #Ekonomio #Inspiro #Kulturo #MONATO #Esperanto #17aJarcento #Pensulo #LingvoInternacia #Monato @monato

💸 Ĉu Sofio ankoraŭ perdas 1,5 miliardojn da levoj jare pro trafikŝtopiĝoj?

En artikolo el la arkivo de Monato (2009), Dimitar Haĝiev skribis ke ĉiutage en la bulgara ĉefurbo perdiĝas centmiloj da laborhoroj kaj litroj da brulaĵo – kun gravaj kostoj por la ekonomio kaj la sano de civitanoj.

📖 Leginda kaj atentiga teksto:
👉 https://www.monato.be/2009/009875.php

Ĉu la situacio ŝanĝiĝis post pli ol 15 jaroj? Bulgara(j) leganto(j), bonvolu kundividi!

#Sofio #trafiko #ekonomio #Monato #urbo #historio #Bulgarujo

💸 Ĉu Sofio ankoraŭ perdas 1,5 miliardojn da levoj jare pro trafikŝtopiĝoj?

En artikolo el la arkivo de Monato (2009), Dimitar Haĝiev skribis ke ĉiutage en la bulgara ĉefurbo perdiĝas centmiloj da laborhoroj kaj litroj da brulaĵo – kun gravaj kostoj por la ekonomio kaj la sano de civitanoj.

📖 Leginda kaj atentiga teksto:
👉 https://www.monato.be/2009/009875.php

Ĉu la situacio ŝanĝiĝis post pli ol 15 jaroj? Bulgara(j) leganto(j), bonvolu kundividi!

#Sofio #trafiko #ekonomio #Monato #urbo #historio #Bulgarujo

💸 Ĉu Sofio ankoraŭ perdas 1,5 miliardojn da levoj jare pro trafikŝtopiĝoj?

En artikolo el la arkivo de Monato (2009), Dimitar Haĝiev skribis ke ĉiutage en la bulgara ĉefurbo perdiĝas centmiloj da laborhoroj kaj litroj da brulaĵo – kun gravaj kostoj por la ekonomio kaj la sano de civitanoj.

📖 Leginda kaj atentiga teksto:
👉 https://www.monato.be/2009/009875.php

Ĉu la situacio ŝanĝiĝis post pli ol 15 jaroj? Bulgara(j) leganto(j), bonvolu kundividi!

#Sofio #trafiko #ekonomio #Monato #urbo #historio #Bulgarujo

💸 Ĉu Sofio ankoraŭ perdas 1,5 miliardojn da levoj jare pro trafikŝtopiĝoj?

En artikolo el la arkivo de Monato (2009), Dimitar Haĝiev skribis ke ĉiutage en la bulgara ĉefurbo perdiĝas centmiloj da laborhoroj kaj litroj da brulaĵo – kun gravaj kostoj por la ekonomio kaj la sano de civitanoj.

📖 Leginda kaj atentiga teksto:
👉 https://www.monato.be/2009/009875.php

Ĉu la situacio ŝanĝiĝis post pli ol 15 jaroj? Bulgara(j) leganto(j), bonvolu kundividi!

#Sofio #trafiko #ekonomio #Monato #urbo #historio #Bulgarujo

🚣‍♂️ Ĉu vi iam imagis boati tie, kie iam estis maro sed nun regas marĉoj? En okcidenta Francio, la Puatau-marĉo rakontas mirindan historion de ŝanĝiĝanta pejzaĝo – de golfo al agrikultura tero, de natura kaoso al homa verko.

Tiu loko estas konata kiel “la Verda Venecio” – kun miloj da kanaloj, naturaj mirindaĵoj kaj jarcentoj da homa penado.

📖 Legu pli en la artikolo “Boati sur malaperinta maro” en Monato:
👉 https://www.monato.be/2020/012789.php

#medio #historio #Esperanto #Francio #kulturo #Monato

🚣‍♂️ Ĉu vi iam imagis boati tie, kie iam estis maro sed nun regas marĉoj? En okcidenta Francio, la Puatau-marĉo rakontas mirindan historion de ŝanĝiĝanta pejzaĝo – de golfo al agrikultura tero, de natura kaoso al homa verko.

Tiu loko estas konata kiel “la Verda Venecio” – kun miloj da kanaloj, naturaj mirindaĵoj kaj jarcentoj da homa penado.

📖 Legu pli en la artikolo “Boati sur malaperinta maro” en Monato:
👉 https://www.monato.be/2020/012789.php

#medio #historio #Esperanto #Francio #kulturo #Monato

🚣‍♂️ Ĉu vi iam imagis boati tie, kie iam estis maro sed nun regas marĉoj? En okcidenta Francio, la Puatau-marĉo rakontas mirindan historion de ŝanĝiĝanta pejzaĝo – de golfo al agrikultura tero, de natura kaoso al homa verko.

Tiu loko estas konata kiel “la Verda Venecio” – kun miloj da kanaloj, naturaj mirindaĵoj kaj jarcentoj da homa penado.

📖 Legu pli en la artikolo “Boati sur malaperinta maro” en Monato:
👉 https://www.monato.be/2020/012789.php

#medio #historio #Esperanto #Francio #kulturo #Monato

🚣‍♂️ Ĉu vi iam imagis boati tie, kie iam estis maro sed nun regas marĉoj? En okcidenta Francio, la Puatau-marĉo rakontas mirindan historion de ŝanĝiĝanta pejzaĝo – de golfo al agrikultura tero, de natura kaoso al homa verko.

Tiu loko estas konata kiel “la Verda Venecio” – kun miloj da kanaloj, naturaj mirindaĵoj kaj jarcentoj da homa penado.

📖 Legu pli en la artikolo “Boati sur malaperinta maro” en Monato:
👉 https://www.monato.be/2020/012789.php

#medio #historio #Esperanto #Francio #kulturo #Monato

“Inter la plej esplorindaj esperantistoj elstaras la pacismaj inistoj.”
Sylvie Flammarion ne estis nur la edzino de fama astronomo – ŝi estis voĉo por paco, scienco kaj virinaj rajtoj en epoko kiam tio ne estis evidenta. Kaj ŝi ligas ĉion ĉi al Esperanto.

Leginda artikolo en @monato pri virino kies kontribuoj ne forgesiĝu:
🔗 https://www.monato.be/2020/012594.php

#Esperanto #Inismo #Historio #Scienco #Pacismo #VirinojEnScienco #Astronomio #Monato

“Inter la plej esplorindaj esperantistoj elstaras la pacismaj inistoj.”
Sylvie Flammarion ne estis nur la edzino de fama astronomo – ŝi estis voĉo por paco, scienco kaj virinaj rajtoj en epoko kiam tio ne estis evidenta. Kaj ŝi ligas ĉion ĉi al Esperanto.

Leginda artikolo en @monato pri virino kies kontribuoj ne forgesiĝu:
🔗 https://www.monato.be/2020/012594.php

#Esperanto #Inismo #Historio #Scienco #Pacismo #VirinojEnScienco #Astronomio #Monato

“Inter la plej esplorindaj esperantistoj elstaras la pacismaj inistoj.”
Sylvie Flammarion ne estis nur la edzino de fama astronomo – ŝi estis voĉo por paco, scienco kaj virinaj rajtoj en epoko kiam tio ne estis evidenta. Kaj ŝi ligas ĉion ĉi al Esperanto.

Leginda artikolo en @monato pri virino kies kontribuoj ne forgesiĝu:
🔗 https://www.monato.be/2020/012594.php

#Esperanto #Inismo #Historio #Scienco #Pacismo #VirinojEnScienco #Astronomio #Monato

“Inter la plej esplorindaj esperantistoj elstaras la pacismaj inistoj.”
Sylvie Flammarion ne estis nur la edzino de fama astronomo – ŝi estis voĉo por paco, scienco kaj virinaj rajtoj en epoko kiam tio ne estis evidenta. Kaj ŝi ligas ĉion ĉi al Esperanto.

Leginda artikolo en @monato pri virino kies kontribuoj ne forgesiĝu:
🔗 https://www.monato.be/2020/012594.php

#Esperanto #Inismo #Historio #Scienco #Pacismo #VirinojEnScienco #Astronomio #Monato

🎨 La mistero pri la blankaj konvaloj
Plonĝu en la fascinan vivon de Ivan K. Ajvazovskij, majstro de marpentraĵoj, kaj malkovru liajn pasiajn rilatojn kun famaj virinoj kiel la baletistino Marie Taglioni. Ĉu vi scias, kiel konvaloj ligiĝas al lia rakonto?

📖 Legu la artikolon en Monato:
👉 https://www.monato.be/2022/013077.php

#Arto #Historio #Ajvazovskij #Monato #Esperanto

🎨 La mistero pri la blankaj konvaloj
Plonĝu en la fascinan vivon de Ivan K. Ajvazovskij, majstro de marpentraĵoj, kaj malkovru liajn pasiajn rilatojn kun famaj virinoj kiel la baletistino Marie Taglioni. Ĉu vi scias, kiel konvaloj ligiĝas al lia rakonto?

📖 Legu la artikolon en Monato:
👉 https://www.monato.be/2022/013077.php

#Arto #Historio #Ajvazovskij #Monato #Esperanto

🎨 La mistero pri la blankaj konvaloj
Plonĝu en la fascinan vivon de Ivan K. Ajvazovskij, majstro de marpentraĵoj, kaj malkovru liajn pasiajn rilatojn kun famaj virinoj kiel la baletistino Marie Taglioni. Ĉu vi scias, kiel konvaloj ligiĝas al lia rakonto?

📖 Legu la artikolon en Monato:
👉 https://www.monato.be/2022/013077.php

#Arto #Historio #Ajvazovskij #Monato #Esperanto

🎨 La mistero pri la blankaj konvaloj
Plonĝu en la fascinan vivon de Ivan K. Ajvazovskij, majstro de marpentraĵoj, kaj malkovru liajn pasiajn rilatojn kun famaj virinoj kiel la baletistino Marie Taglioni. Ĉu vi scias, kiel konvaloj ligiĝas al lia rakonto?

📖 Legu la artikolon en Monato:
👉 https://www.monato.be/2022/013077.php

#Arto #Historio #Ajvazovskij #Monato #Esperanto

Se la historio pri la malfacila angla literumado interesas vi, do eble ĉi tiu recenzo pri libro pri la afero faros tiel ankaŭ. Estas ;pro la fakto ke kiam presado alvenis al Anglio, la lingvo estis ŝanĝiĝanta.

https://www.theguardian.com/books/2025/apr/23/enough-is-enuf-by-gabe-henry-review-the-battle-to-reform-english-spelling

#historio #angla #literumado

Se la historio pri la malfacila angla literumado interesas vi, do eble ĉi tiu recenzo pri libro pri la afero faros tiel ankaŭ. Estas ;pro la fakto ke kiam presado alvenis al Anglio, la lingvo estis ŝanĝiĝanta.

https://www.theguardian.com/books/2025/apr/23/enough-is-enuf-by-gabe-henry-review-the-battle-to-reform-english-spelling

#historio #angla #literumado

Se la historio pri la malfacila angla literumado interesas vi, do eble ĉi tiu recenzo pri libro pri la afero faros tiel ankaŭ. Estas ;pro la fakto ke kiam presado alvenis al Anglio, la lingvo estis ŝanĝiĝanta.

https://www.theguardian.com/books/2025/apr/23/enough-is-enuf-by-gabe-henry-review-the-battle-to-reform-english-spelling

#historio #angla #literumado

Se la historio pri la malfacila angla literumado interesas vi, do eble ĉi tiu recenzo pri libro pri la afero faros tiel ankaŭ. Estas ;pro la fakto ke kiam presado alvenis al Anglio, la lingvo estis ŝanĝiĝanta.

https://www.theguardian.com/books/2025/apr/23/enough-is-enuf-by-gabe-henry-review-the-battle-to-reform-english-spelling

#historio #angla #literumado

La Romianoj konstruis el ege longedaŭra betono, do kio estis ilia sekreto? Nun esploristoj ĉe MIT malkovris ke ili ne uzis kalcian hidroksidon, sed kalcian oksidon. Tia betono maturiĝas je pli alta temperaturo kaj pli rapide, forlasante malgrandan partiklojn de kalcia oksido. Kiam etaj fendoj aperas, akvo eniras, kaj rapide plenigas ilin per kalcio karbonato, malhelpante la fendo plilongigi. En nia moderna betono la fendo restas.

https://news.mit.edu/2023/roman-concrete-durability-lime-casts-0106

#ĥemio #kemio #konstruado #historio

La Romianoj konstruis el ege longedaŭra betono, do kio estis ilia sekreto? Nun esploristoj ĉe MIT malkovris ke ili ne uzis kalcian hidroksidon, sed kalcian oksidon. Tia betono maturiĝas je pli alta temperaturo kaj pli rapide, forlasante malgrandan partiklojn de kalcia oksido. Kiam etaj fendoj aperas, akvo eniras, kaj rapide plenigas ilin per kalcio karbonato, malhelpante la fendo plilongigi. En nia moderna betono la fendo restas.

https://news.mit.edu/2023/roman-concrete-durability-lime-casts-0106

#ĥemio #kemio #konstruado #historio

La Romianoj konstruis el ege longedaŭra betono, do kio estis ilia sekreto? Nun esploristoj ĉe MIT malkovris ke ili ne uzis kalcian hidroksidon, sed kalcian oksidon. Tia betono maturiĝas je pli alta temperaturo kaj pli rapide, forlasante malgrandan partiklojn de kalcia oksido. Kiam etaj fendoj aperas, akvo eniras, kaj rapide plenigas ilin per kalcio karbonato, malhelpante la fendo plilongigi. En nia moderna betono la fendo restas.

https://news.mit.edu/2023/roman-concrete-durability-lime-casts-0106

#ĥemio #kemio #konstruado #historio

La Romianoj konstruis el ege longedaŭra betono, do kio estis ilia sekreto? Nun esploristoj ĉe MIT malkovris ke ili ne uzis kalcian hidroksidon, sed kalcian oksidon. Tia betono maturiĝas je pli alta temperaturo kaj pli rapide, forlasante malgrandan partiklojn de kalcia oksido. Kiam etaj fendoj aperas, akvo eniras, kaj rapide plenigas ilin per kalcio karbonato, malhelpante la fendo plilongigi. En nia moderna betono la fendo restas.

https://news.mit.edu/2023/roman-concrete-durability-lime-casts-0106

#ĥemio #kemio #konstruado #historio

"La historio kiel armilo" Benoît BRÉVILLE el #LeMondeDiplomatique en #esperanto

https://eo.mondediplo.com/2024/04/article3194.html

#LeMondeDiploEnEsperanto #LeMondeDiplo #historio #milito #ukrajno #rusio #israelo #gazao #okcidento #gazetaro #media #lang_eo

"La historio kiel armilo" Benoît BRÉVILLE el #LeMondeDiplomatique en #esperanto

https://eo.mondediplo.com/2024/04/article3194.html

#LeMondeDiploEnEsperanto #LeMondeDiplo #historio #milito #ukrajno #rusio #israelo #gazao #okcidento #gazetaro #media #lang_eo

Tre interesa artikolo (en la angla 🐊) pri la #Esperanto-movado en #Ĉinio, ĝia #historio, ĝia politika influo, kaj ĝia nuna situacio - bedaŭrinde malfluante - ktp...

https://radii.co/article/esperanto-subculture
(Dank' al @melunaka )

#chinio #cxinio #EsperantaMovado #lang_eo #lingvo #lingvoj #politiko #komunismo

Tre interesa artikolo (en la angla 🐊) pri la #Esperanto-movado en #Ĉinio, ĝia #historio, ĝia politika influo, kaj ĝia nuna situacio - bedaŭrinde malfluante - ktp...

https://radii.co/article/esperanto-subculture
(Dank' al @melunaka )

#chinio #cxinio #EsperantaMovado #lang_eo #lingvo #lingvoj #politiko #komunismo

Tre interesa artikolo (en la angla 🐊) pri la #Esperanto-movado en #Ĉinio, ĝia #historio, ĝia politika influo, kaj ĝia nuna situacio - bedaŭrinde malfluante - ktp...

https://radii.co/article/esperanto-subculture
(Dank' al @melunaka )

#chinio #cxinio #EsperantaMovado #lang_eo #lingvo #lingvoj #politiko #komunismo

Tre interesa artikolo (en la angla 🐊) pri la #Esperanto-movado en #Ĉinio, ĝia #historio, ĝia politika influo, kaj ĝia nuna situacio - bedaŭrinde malfluante - ktp...

https://radii.co/article/esperanto-subculture
(Dank' al @melunaka )

#chinio #cxinio #EsperantaMovado #lang_eo #lingvo #lingvoj #politiko #komunismo

:gutkato_profito: Unu el famaj latinaj frazoj estas »alea iacta est«. Tiun frazon iam eldiris Julio Cezaro, grava kaj riĉa militestro kaj politikisto.

Kiam Cezaro volis transiri la riveron Rubikono, li alpaŝis la privatan plezurŝipon, kiu atendis apud la bordo, kaj volis enŝipiĝi… sed tiam li rimarkis, ke la plezurŝipo, kiun li erare rekonis kiel sian, fakte apartenas al iu alia! Kaj tiam li diris: alea iacta est – alia jaĥto estas!

(… nu, tio ne veras, kaj anstataŭ la neoficiala vorto »jaĥto« ordinare sufiĉas diri »plezurŝipo«… sed la vortoŝerco estis tro tenta. Pardonu min!) :gutkato_post_muro:

#lang_eo #Cezaro #Esperanto #historio #latina #romo #vortoj #vortoŝercoj #vortŝercoj

:gutkato_profito: Unu el famaj latinaj frazoj estas »alea iacta est«. Tiun frazon iam eldiris Julio Cezaro, grava kaj riĉa militestro kaj politikisto.

Kiam Cezaro volis transiri la riveron Rubikono, li alpaŝis la privatan plezurŝipon, kiu atendis apud la bordo, kaj volis enŝipiĝi… sed tiam li rimarkis, ke la plezurŝipo, kiun li erare rekonis kiel sian, fakte apartenas al iu alia! Kaj tiam li diris: alea iacta est – alia jaĥto estas!

(… nu, tio ne veras, kaj anstataŭ la neoficiala vorto »jaĥto« ordinare sufiĉas diri »plezurŝipo«… sed la vortoŝerco estis tro tenta. Pardonu min!) :gutkato_post_muro:

#lang_eo #Cezaro #Esperanto #historio #latina #romo #vortoj #vortoŝercoj #vortŝercoj

:gutkato_profito: Unu el famaj latinaj frazoj estas »alea iacta est«. Tiun frazon iam eldiris Julio Cezaro, grava kaj riĉa militestro kaj politikisto.

Kiam Cezaro volis transiri la riveron Rubikono, li alpaŝis la privatan plezurŝipon, kiu atendis apud la bordo, kaj volis enŝipiĝi… sed tiam li rimarkis, ke la plezurŝipo, kiun li erare rekonis kiel sian, fakte apartenas al iu alia! Kaj tiam li diris: alea iacta est – alia jaĥto estas!

(… nu, tio ne veras, kaj anstataŭ la neoficiala vorto »jaĥto« ordinare sufiĉas diri »plezurŝipo«… sed la vortoŝerco estis tro tenta. Pardonu min!) :gutkato_post_muro:

#lang_eo #Cezaro #Esperanto #historio #latina #romo #vortoj #vortoŝercoj #vortŝercoj

:gutkato_profito: Unu el famaj latinaj frazoj estas »alea iacta est«. Tiun frazon iam eldiris Julio Cezaro, grava kaj riĉa militestro kaj politikisto.

Kiam Cezaro volis transiri la riveron Rubikono, li alpaŝis la privatan plezurŝipon, kiu atendis apud la bordo, kaj volis enŝipiĝi… sed tiam li rimarkis, ke la plezurŝipo, kiun li erare rekonis kiel sian, fakte apartenas al iu alia! Kaj tiam li diris: alea iacta est – alia jaĥto estas!

(… nu, tio ne veras, kaj anstataŭ la neoficiala vorto »jaĥto« ordinare sufiĉas diri »plezurŝipo«… sed la vortoŝerco estis tro tenta. Pardonu min!) :gutkato_post_muro:

#lang_eo #Cezaro #Esperanto #historio #latina #romo #vortoj #vortoŝercoj #vortŝercoj