#historieniewygodne — Public Fediverse posts

@Barbara_Sliwinska
Inscenizacja w latach pięćdziesiątych ub. w. nie miała racji bytu, gdyż finał to kompletnie bezproduktywna rozpierducha, a wg założeń socrealizmu robotnicy mieli być świadomi klasowo i skutecznie pokonać fabrykantów, by zbudować nowe społeczeństwo. Może też nikt nie podjął się wystawienia sztuki autorstwa nie dość, że Niemca, to jeszcze mającego w III Rzeszy status artysty chronionego: https://pl.wikipedia.org/wiki/Gottbegnadeten-Liste. Notabene podczas wojny Hauptmann nie protestował, gdy wystawiono kilka jego innych dramatów, natomiast sprzeciwił się inscenizacji Tkoczy z dopisanym optymistycznym zakończeniem i nawet go za to nie ukarali.
Pierwsza polska inscenizacja odbyła się już w 1904 w Teatrze Miejskim we Lwowie w wersji ocenzurowanej: https://muzeum-dgh.pl/archiwum/pl/content/tkacze-ocenzurowani.html
Ponoć w gdzieś w Kongresówce wystawiono ich w 1905 podczas ówczesnej rewolucji. Niestety „zgubiłam” źródło tej informacji. Oj, wtedy to były chyba mocne spektakle.
W 1968 wystawiono ich w Teatrze Nowym w Łodzi traktując jako sztukę typowo historyczną niezwiązaną z ówczesną sytuacją społeczno-polityczną.
Natomiast inscenizacja w 1990 w Teatrze im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu, była bardzo aktualnym odniesieniem do sytuacji panującej w mieście po rozpoczęciu trasformacji gospodarczej: https://muzeum-dgh.pl/archiwum/pl/content/tkacze-sztuk%C4%85-historyczn%C4%85.html
Jest jeszcze kwestia językowa. Hauptmann napisał Tkoczy w dwóch językach: fabrykant mówi literackim niemieckim, natomiast tkacze poslugują się dolnośląskim (germańskim) dialektem śląskiego. Natomiast współczesna katowicka inscenizacja powstała na bazie tekstu przełożonego przez Mirosława Syniawę na górnośląski (słowiański) dialekt śląskiego, więc fabrykant mówi po polsku. Po obejrzeniu spektaklu zostały we mnie przede wszystkim wspomnienia: „głosu ludu” wywrzeszczanego, a właściwie wyryczanego przez Dariusza Chojnackiego w roli Bäckera i wszechogarniającej mnie wściekłości na postać fabrykanta, którego miałam ochotę stłuc na kwaśne jabłko i skopać jak ogródek.

@DoomHammerNG
To w ramach edukacji regionalnej czy w ramach zwykłej lekcji historii?

@adamczyk
@DoomHammerNG
@adamczyk

#historieniewygodne
@litwanieojczyzna

@Barbara_Sliwinska
Gerhard Hauptmann napisał o tym sztukę teatralną, która od ponad półtora roku jest grana w Teatrze Śląskim w Katowicach: https://teatrslaski.art.pl/repertuar/tkocze/

@DoomHammerNG @adamczyk

#historieniewygodne
@litwanieojczyzna

@chlopmarcin
Dla mnie 3 maja to rocznica, wczoraj 105-ta, wybuchu krwawej, bratobójczej wojny domowej zwanej przez polskich historyków III powstaniem śląskim. W rzeczywistości była to wojna sterowana z Warszawy i Berlina.
Więcej o tym można przeczytać tu: https://integro.bs.katowice.pl/33306440626/kaczmarek-ryszard/powstania-slaskie-1919-1920-1921?bibFilter=3

@T_Wezmyr
@kravietz
@litwanieojczyzna

#historieniewygodne

W najbliższy czwartek 26.3.2026 o godz. 17:00 w filii 19 MBP w Katowicach, Obrońców Westerplatte 10 (Szopienice) odbędzie się spotkanie z Michałem Jędryką, autorem książki „Ołowiane dzieci”, z której reżyser Maciej Pieprzyca zaczerpnął inspirację do nakręcenia fabularnego serialu pod tym samym tytułem.

Ze strony organizatora
„Ze względu na ogromne zainteresowanie, spotkanie odbędzie się w auli Miejskiego Domu Kultury Szopienice - Giszowiec (ten sam budynek, w którym mieści się Biblioteka). Ilość miejsc ograniczona!”
Wstęp wolny

Oznaczam ludzi lokalnych. Jeśli ktoś mieszkający w zasięgu tych wydarzeń kulturalnych, o kim nie wiem, chce być o nich informowany, to niech da znać, wtedy będę dopisywać do „listy”.

CC: @arkd @boon @emill1984 @brie @paczekzkimchi @niebieskooki
@centopus @robbli @kazoo

@litwanieojczyzna

#KulturalnySerwisWiadomości #KSW
#MichałJędryka #książka
#Ołowianedzieci #MBP #biblioteka #Katowice #historieniewygodne

W najbliższy poniedziałek 16 marca 2026 r. o godz. 18.00 Bibliotece Śląskiej w Katowicach przy Placu Rady Europy w sali Parnassos odbędzie się spotkanie z Maciejem Pieprzycą, reżyserem serialu „Ołowiane dzieci” zatytułowane „Ekran i rzeczywistość”.
Ze strony organizatora:
„Rozmowa z reżyserem dotyczyła będzie serialu „Ołowiane dzieci”, a towarzyszyła jej będzie multimedialna prezentacja unikatowych fotografii ze zbiorów Biblioteki Śląskiej przybliżająca kontekst historyczny serialowej opowieści oraz ekspozycja w przestrzeni Biblioteki Śląskiej.”
Spotkanie poprowadzi filmoznawczyni Anita Skwara

Wstęp wolny

@litwanieojczyzna

#KulturalnySerwisWiadomości #KSW #Katowice #BibliotekaŚląska #MaciejPieprzyca #film #serial #Ołowianedzieci #AnitaSkwara #historieniewygodne

W najbliższą niedzielę 8.3.2026 o godz. 11:00 na gliwickim Rynku rozpocznie się impreza pt. „Matki, babcie, siostry”, czyli spacer historyczny po Gliwicach śladami żydowskich mieszkanek z XIX i XX w. zakończony odwiedzeniem ich w ostatnim miejscu, czyli na starym cmentarzu żydowskim przy ul. Na Piasku. Przewodnikiem będzie jego niestrudzony opiekun społeczny Seweryn Botor.

Z tekstu organizatora:
„W związku z Międzynarodowym Dniem Kobiet na każdą z uczestniczek będzie czekał drobny upominek.
Z uwagi na niskie tempertury do dyspozycji osób zwiedzających będą gorące napoje.
Wstęp wolny, zachęcamy do zaproszenia także bliskich i znajomych!
Dla osób zainteresowanych wsparciem dalszych prac renowacyjnych zostanie wystawiona skarbonka.”

CC: @emill1984 @boon @niebieskooki @brie @arkd @paczekzkimchi @centopus

@litwanieojczyzna

#KulturalnySerwisWiadomości #KSW #Gliwice #mieszkanki #spacer #zwiedzanie #stary #cmentarz #żydowski #NaPiasku #SewerynBotor #Seweryn #Botor #historieniewygodne

Jeszcze do niedzieli 8.3.2026 w gliwickim Domu Pamięci Żydów Górnośląskich będącym jednym z oddziałów Muzeum w Gliwicach można zwiedzić wystawę o popularnej w latach pięćdziesiątych ub. w. piosenkarce Nataszy Zylskiej.

Ze strony organizatora:
„Dom Pamięci Żydów Górnośląskich (Oddział Muzeum w Gliwicach) zaprasza na wyjątkową wystawę poświęconą Nataszy Zylskiej – jednej z najważniejszych gwiazd estrady lat 50 XX w., której piosenki takie jak „Kasztany” czy „Bajo bongo” do dziś są symbolem tamtej epoki.

Natasza Zylska, urodzona jako Natalia Zygelman 13 grudnia 1933 roku w Wilnie, młodość spędziła w Katowicach – mieście, które odegrało ważną rolę w jej drodze artystycznej. Jej biografia pełna jest niejasności i sprzeczności: przez lata była reinterpretowana, zacierana, przekształcana. Czy była wynikiem świadomej autokreacji, czy może efektem przypadkowych przeinaczeń i wyobrażeń innych?

Wystawa „Nie tylko <O Bajo-bongo>. Nowa opowieść o Nataszy Zylskiej” to próba ponownego odczytania jej losów – na podstawie zachowanych dokumentów, niepublikowanych wcześniej fotografii i odnalezionych źródeł. Układamy biografię artystki jak rozsypane puzzle – pełne luk, kontrastów i nieoczywistych elementów.”

https://muzeum.gliwice.pl/pl/wystawa/nie-tylko-bajo-bongo-nowa-opowiesc-o-nataszy-zylskiej

Dom Pamięci Żydów Górnośląskich
ul. Księcia Józefa Poniatowskiego 14
44-100 Gliwice

Wstęp normalny 20 zł, ulgowy 10 zł.

CC: @emill1984 @boon @niebieskooki @brie @arkd @paczekzkimchi @centopus

@litwanieojczyzna

#KSW #KulturlanySerwisWiadomości #Gliwice #Muzeum #DPŻG #DomPamięciŻydówGórnośląskich #NataszaZylska #wystawa #historieniewygodne

W najbliższy poniedziałek 26.1.2026 o godzinie 18:00 w siedzibie głównej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gliwicach znajduącej się przy ulicy Kosciuszki 17 odbędzie się spotkanie z Sebastianem Rosenbaum i Bogusławem Traczem, autorami książki autorami książki: „Punkt zwrotny. Rozmowa o roku 1945 na Górnym Śląsku”.
Ze strony organizatora:
„To książka nietypowa – nie klasyczne opracowanie historyczne, lecz rozmowa dwóch badaczy, którzy od ponad dwóch dekad przyglądają się momentowi, który ukształtował współczesny Śląsk. Dr Sebastian Rosenbaum i dr Bogusław Tracz podejmują próbę zrozumienia i opowiedzenia roku 1945 z perspektywy lokalnej i osobistej – bez uproszczeń, z szacunkiem dla pamięci i faktów.”

Wstęp wolny, ilość miejsc ograniczona.

CC: @boon @arkd @brie @paczekzkimchi @emill1984

#historieniewygodne #litwanieojczyzna
#GórnyŚląsk #Gliwice #historia #SebastianRosenbaum #BogusławTracz
#MBP #bibiloteka
https://biblioteka.gliwice.pl/punkt-zwrotny-spotkanie-autorskie/

Uwaga! Pŏzōr! Pozor! Achtung!
Z ostatniej chwili!
Już jutro, czyli w sobotę 27 września 2025 r., o godz. 13.00 w Bibliotece Śląskiej w Katowicach rozpocznie się 4. Festiwal Kultury Ormiańskiej – otwarcie wystawy pt. „Świadkowie” oraz konferencja naukowa pt. „Pamięć historyczna mniejszości ormiańskiej w Polsce – w 110. rocznicę ludobójstwa Ormian”.
Katowice, pl. Rady Europy 1
Wstęp wolny

https://bs.katowice.pl/festiwal-kultury-ormianskiej-konferencja-i-wystawa/

CC: @frankboon @arkd @brie @paczekzkimchi
@niebieskooki
@emill1984
@centopus

#KSW #Katowice #BibliotekaŚląska #Biblioteka #Śląska #historia #historieniewygodne #Ormianie #mniejszość #ludobójstwo #festiwal #wystawa

Dziś ok. 20:00 minęła 81 rocznica wybuchu Słowackiego powstania narodowego wymierzonego w wojska niemieckie i podporządkowaną im Armię Słowacką, Gwardię Hlinkową, SS-Jagdgruppe 232 Slowakei i Abwehrgruppe 218.
Centralnym miastem opanowanego terenu stała się Bańska Bystryca. Powstanie rozpoczęli zbuntowani żołnierze tejże armii wspomagani siłami przerzuconymi dzięki wsparciu Armii Czerwonej: 2 Czechosłowackiej Samodzielnej Brygady Desantowej i czechosłowackiego pułku lotnictwa. Wspierali ich partyzanci, wśród których byli także Polacy i Ślązacy, o czym wspomina Dariusz Zalega w swej książce „Bez pana i plebana. 111 gawed z ludowej historii Górnego Śląska”.
Główne walki zakończyły się pod koniec października 1944.

Tuż po jego zakończeniu zostało ono potępione przez ministra propagandy, byłego pisarza Jozefa Tido Gašpara
https://kultura.sme.sk/c/23529487/odpadne-hniloba-odpadnu-lajniaci-je-to-vred-v-tele-zdravom-aj-takto-versovali-slovenski-basnici-pocas-snp.html
a prezydent Republiki Słowackiej Josef Tiso, z zawodu wyuczonego ksiądz, 30 października 1944 odprawił mszę dziękczynną z okazji jego stłumienia.

Oczywiście po powojennym przejęciu w Czechosłowacji władzy przez „komunistów” z KPCz słowaccy historycy wierni władzy dalej poddawali powstanie „obróbce” w ramach tzw. „polityki historycznej”.
Więcej o tym można przeczytać tu:
https://dennikn.sk/4818726/jozef-jablonicky-povstanie-vyhlasili-a-zacali-vojaci-ukazka-z-knihy/
i tu: https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82owackie_powstanie_narodowe

@litwanieojczyzna

#historieniewygodne #SNP #SlovenskéNárodnéPovstanie #Słowackiepowstanienarodowe #drugawojnaświatowa #Slovensko
#Słowacja

CC: @lukaso666