#felieton — Public Fediverse posts

Australia udowodniła, że zakaz social mediów to polityczny teatr. Nauka potwierdza: czas na opcję atomową

Kiedy w styczniu br. analizowałem szum wokół australijskiej ustawy rugującej nastolatków z platform społecznościowych, nazwałem ją pudrowaniem gangreny i statystyczną wydmuszką. Wystarczyło nieco ponad pół roku, by rzetelne badania uniwersytetów Stanforda i Harvardu bezlitośnie obnażyły bezradność polityków.

Dziś mamy dowody: cyfrowa prohibicja zbankrutowała, a świat nauki postuluje dokładnie to, co na łamach iMagazine nazwałem w styczniu opcją atomową – rozbrojenie toksycznych algorytmów rekomendacji zamiast sprawdzania numerów PESEL, czy sztywnych blokad uderzających w dzieci, a nie w operatorów infrastruktury poznawczej (Meta, TikTok i inni).

Statystyczna iluzja prysła po trzech miesiącach

Przypomnijmy tło: w grudniu 2025 roku rząd w Canberze zakazał osobom poniżej 16. roku życia dostępu do sieci społecznościowych. Gdy miesiąc później premier Anthony Albanese ogłaszał sukces, chwaląc się usunięciem 4,7 miliona kont, w tekście 4,7 mln usuniętych kont to nie 4,7 mln uratowanych dzieci ostrzegałem, że mamy do czynienia z czystą iluzją, bo młodzież natychmiast znajdzie obejścia.

4,7 mln usuniętych kont to nie 4,7 mln uratowanych dzieci. Australijski sukces w walce z social mediami może być statystyczną iluzją

Dziś te przypuszczenia potwierdzają dane opublikowane na łamach Knowable Magazine. Ponad 85% australijskich nastolatków po trzech miesiącach od wejścia przepisów wciąż bez przeszkód korzystało z zablokowanych platform. Obchodzenie zabezpieczeń stało się szkolnym folklorem – od robienia podwójnego podbródka przed kamerą weryfikującą wiek, przez darmowe VPN-y, aż po konta zakładane z pomocą rodziców.

Co gorsza, pierwsze badania ankietowe nadzorowane przez Stanford Social Media Lab wykazały okrągłe zero zmian w jakości snu i kondycji psychicznej młodzieży. Zakaz nie naprawił niczego, bo nie dotknął sedna problemu. Ba, jest jeszcze gorzej, zamiast poprawy, obrywają niewinni i ci najbardziej uczciwi.

Ponury żart rządu: kara za praworządność i trauma COMO

Najbardziej tragikomicznym, absurdalnie wręcz przewrotnym skutkiem australijskiego prawa okazał się mechanizm psychologiczny, który uderzył w niewłaściwą grupę. Kto poniósł realne koszty ustawy rządu Albanese? Z całą pewnością nie cwaniacy, nie młodociani wyjadacze technologii ani ci, którzy mają w nosie przepisy.

Ustawa uderzyła wyłącznie w te kilkanaście procent nastolatków, którzy byli na tyle uczciwi, by posłuchać dorosłych, albo mieli rodziców bezwzględnie egzekwujących zakaz. To ponury żart losu: prawo mające chronić najmłodszych zepchnęło najbardziej praworządne dzieciaki w otchłań zjawiska COMO (Cost of Missing Out).

Podczas gdy 85% rówieśników dalej organizowało spotkania, wymieniało się notatkami ze szkoły i komentowało swoje życie w sieci, uczciwi zostali wykluczeni z cyfrowego krwioobiegu. Canberra wysłała młodemu pokoleniu fatalną lekcję wychowawczą: praworządność oznacza samotność i karę, a kombinowanie i oszukiwanie biometrii gwarantuje święty spokój.

Albanese podwaja stawki w akcie bezsilności

Zamiast stanąć w prawdzie i przyznać, że próba zablokowania platform przypomina stawianie płotu na oceanie, australijski rząd uciekł w klasyczną eskalację. Premier Albanese ogłosił w czerwcu podwojenie kar dla platform do astronomicznej kwoty 99 milionów dolarów australijskich. Dla Mety to i tak zaokrąglenie w budżecie kwartalnym.

Gdy nie działa mały młotek, australijscy politycy sięgają po młot pneumatyczny. Tyle, że nie chodzi o kaliber, tylko fakt, że narzędzie jest po prostu niewłaściwe. W tle tej pokazówki kryje się jednak ponury koszt dla całego społeczeństwa. Aby zweryfikować, czy ktoś nie ma 16 lat, platformy zmuszone są do zbierania skanów dowodów i biometrii od wszystkich obywateli. W ten sposób, zamiast ograniczyć wszechwładzę cyfrowych gigantów, państwo buduje im bazę danych pod powszechny cyfrowy identyfikator. Kto tu kogo naprawdę ukarał? Zamiast uderzyć w fatalnie zaprojektowane algorytmy mielące młode umysły, przepisy de facto zrobiły olbrzymi prezent operatorom sieci społecznościowych.

Żebyśmy to dobrze zrozumieli: Meta i jej podobni dalej trują umysły (bo 85% nastolatków w Australii ominęło zakazy), to jeszcze dostają w prezencie gigantyczną bazę danych o obywatelach, biometrię, tożsamości… i to wszystko na koszt australijskiego podatnika!

Rany boskie, niech rząd polski nie robi tego samego błędu. Może zamiast kopiować nieskuteczny młotek, lepiej posłuchać głosów z nauki?

Nauka dochodzi do opcji atomowej

W moim felietonie Facebook to cybernowotwór, który toczy nasze umysły pisałem wprost, że Meta i TikTok to nie są zwykłe serwisy, lecz operatorzy infrastruktury poznawczej, którzy handlują naszym czasem, podpalając emocje. Formułowałem wtedy konieczność wprowadzenia stanu wyjątkowego dla algorytmów rekomendacyjnych. Nie chodzi o likwidację social mediów, czy ich zakazywanie (co jest nieskuteczne), lecz o usunięcie z nich tego, co dewastuje umiejętności poznawcze.

Facebook to cybernowotwór, który toczy nasze umysły. Czas na radykalną chemioterapię, a nie pudrowanie gangreny [felieton]

Dziś środowisko akademickie – w tym badacze z Harvard Medical School i University of California – mówi dokładnie tym samym głosem. Eksperci wprost nawołują do porzucenia tępych zakazów administracyjnych i skupienia się na niezależnej regulacji konkretnych podsystemów oprogramowania:

• Delegalizacja nieskończonego przewijania (infinite scroll): usunięcie mechanizmu cyfrowego kasyna, który uniemożliwia mózgowi postawienie naturalnej granicy,
• Odcięcie silników rekomendacyjnych: zakaz wstrzykiwania do feedu niesubskrybowanych treści dobieranych pod kątem generowania gniewu i lęku,
• Powrót do chronologicznego feedu: przywrócenie stanu, w którym widzimy wyłącznie posty ludzi i stron, które sami świadomie zaobserwowaliśmy,
• Audyty kodu i systemów targetowania reklam: otwarcie czarnej skrzynki algorytmów przed niezależnymi badaczami.

Przestroga przed kopiowaniem błędu

Australijska lekcja powinna być czerwonym światłem dla polityków w Polsce i całej Unii Europejskiej, którzy coraz głośniej przebąkują o kopiowaniu rozwiązań z Antypodów (a niektórzy, jak Francja, już taki zakaz przegłosowali). Wprowadzenie zakazu opartego na wieku to polityczny teatr, który nie ratuje dzieci, a tworzy fałszywe poczucie bezpieczeństwa u rodziców i napędza inwigilację, nie strącając choćby włosa z głów tych, którzy zbudowali fundament problemu!

Francja mówi „Dość”. Przegłosowano zakaz social mediów dla dzieci poniżej 15. roku życia i smartfonów w liceach

Problem nie polega na tym, że 15-latek korzysta z komunikatora czy przegląda zdjęcia znajomych z klasy. Prawdziwym problemem jest to, że za kulisami interfejsu pracuje warty miliardy dolarów silnik behawioralny, który traktuje ludzki mózg jak zasób do wyeksploatowania. Czas przestać pudrować gangrenę tabliczkami z zakazem wstępu i wreszcie przeprowadzić operację na samym kodzie.

AI bez lukru #39: AI wie, że się rozwiedziesz

Cześć! Z tej strony Tomek Turba. AI bez lukru to cykl moich felietonów o sztucznej inteligencji bez marketingowego lukru, bez korporacyjnych slajdów i bez bajek o “rewolucji, która wszystko zmieni”. Pokazuję AI taką, jaka jest naprawdę: z absurdami, wpadkami, halucynacjami i konsekwencjami, o których rzadko mówi się głośno. Bez zadęcia,...

#Aktualności #Teksty #Ai #BezLukru #Felieton #Przewidywanie #Psychologia #Rozwód #Schemat

https://sekurak.pl/ai-bez-lukru-39-ai-wie-ze-sie-rozwiedziesz/

Jaka piękna katastrofa – czyli Tesla na własne życzenie [felieton]

Czasem w historii technologii nadchodzi moment, w którym legenda przestaje być opowieścią o przyszłości, a zaczyna przypominać muzealny eksponat z tabliczką „nie dotykać”. Dzisiejsze ogłoszenie Tesla o zakończeniu produkcji Modelu S i Modelu X to właśnie taki moment. Samochody mające 14 i 11 lat rynkowego życia odchodzą… bez następców. Bez „one more thing”. Bez mapy drogowej. Bez pomysłu.

I nie chodzi o sentyment. Chodzi o brutalną prawdę: w branży motoryzacyjnej brak ciągłości rozwoju to sygnał alarmowy. A Tesla wysyła dziś sygnał SOS – tylko że nikt już nie jest pewien, czy to wołanie o pomoc, czy raczej PR-owy dymny granat.

Flagowce porzucone na poboczu

Tesla Model S i Tesla Model X były ikonami. Zmieniły percepcję auta elektrycznego: że może być szybkie, luksusowe, pożądane. Problem w tym, że od lat praktycznie się nie zmieniały. Jeden, może dwa kosmetyczne liftingi. Trochę większy ekran, trochę inne klamki, drobna korekta wnętrza. To nie jest rozwój – to konserwacja.

Dla porównania: Toyota Corolla – symbol nudy i przewidywalności – zmienia się całkowicie co 7–8 lat, a wcześniej nawet częściej. W międzyczasie dostaje liftingi co 2–3 lata. Nuda Toyoty polega na tym, że ona… działa. Tesla natomiast wygląda, jakby uznała, że skoro kiedyś wygrała wyścig, to meta będzie stała w tym samym miejscu na zawsze.

Bogatsza oferta konkurencji, uboższa narracja Tesli

Podczas gdy konkurencja – nie tylko chińska, ale i europejska czy koreańska – poszerza portfolio, segmentuje modele, eksperymentuje z nadwoziami, napędami i cenami, Tesla robi odwrotnie: zwija się do środka.

Gdzie jest obiecane coupé? Gdzie są „tańsze Tesle dla mas”? Gdzie są realne ciężarówki w sprzedaży flotowej? Tesla Semi ma 9 lat od premiery i wciąż tkwi w fazie pilotażu. To już nie jest „opóźnienie”. To jest wieczna beta.

A Cybertruck? Owszem, istnieje. Ale to bardziej performance art na kołach niż produkt, który można skalować globalnie. Świetny do memów. Gorszy do bilansu.

Roboty, robotaxi i PR-owe zasłony dymne

W to miejsce dostajemy… roboty. Humanoidalne prezentacje, które świetnie wyglądają na scenie, gorzej w Excelu. Narrację o autonomicznych taksówkach, które „zaraz” wyjadą na ulice – tylko że to „zaraz” trwa już latami. A gdy kurz po konferencjach opada, zostaje rzeczywistość: brak homologacji, brak odpowiedzialności prawnej, brak dat.

Walentynkowy „prezent” od Muska. Tesla zabija darmowego Autopilota, asystent pasa ruchu tylko w abonamencie

I jeszcze wisienka na torcie: płatny w subskrypcji lane assist. Funkcja, która u wielu producentów jest standardem bezpieczeństwa, tutaj staje się miesięcznym abonamentem. To nie jest innowacja. To desperacka monetyzacja czegoś, co kiedyś było obietnicą przyszłości.

Giełda widzi więcej niż scena konferencyjna

Coraz głośniej słychać też głosy analityków, że akcje Tesli są przehypowane nawet w 90%. Wyniki giełdowe nie zachwycają, marże topnieją, a sprzedaż samochodów przestaje nadążać za opowieścią o „firmie technologicznej”.

Bo prawda jest taka: Tesla wciąż zarabia głównie na samochodach. Nie na robotach. Nie na AI. Nie na robotaxi. Jeśli więc popyt na auta siada, a flagowe modele są wycofywane bez następców – to nie jest drobna korekta kursu. To strukturalny problem.

Elon Musk i strategia „jakoś to będzie”

Nie sposób pominąć roli Elona Muska. Wizjoner, który kiedyś pchał branżę do przodu, dziś sprawia wrażenie człowieka rozproszonego między kolejnymi projektami, platformami i wojnami ideologicznymi. Tesla przestała być jego jedynym oczkiem w głowie – i to widać.

Brak długofalowej strategii produktowej, porzucanie modeli bez planu sukcesji, życie prezentacjami zamiast cyklem życia produktu – to wszystko nie są cechy zdrowej firmy motoryzacyjnej. To cechy startupu… tylko że Tesla startupem już dawno nie jest.

Katastrofa piękna, bo przewidywalna

„Jaka piękna katastrofa” – chciałoby się powiedzieć, patrząc na to wszystko z boku. Piękna, bo nie nagła. Piękna, bo zapowiadana od lat. Piękna, bo wynikająca nie z braku pieniędzy czy technologii, ale z arogancji sukcesu.

Tesla nauczyła świat, że samochód elektryczny może być cool. Teraz świat nauczył się, że cool nie wystarcza, jeśli nie idzie za tym regularny rozwój produktu. A wygaszenie Modelu S i X bez następców to nie koniec pewnej epoki. To początek pytania, które jeszcze niedawno wydawało się herezją:

Czy Tesla wie jeszcze, dokąd jedzie?

Bo jeśli nie – to obojętnie, jak piękne będą slajdy o robotach. Rynek, jak droga, nie wybacza jazdy na autopilocie bez trzymania rąk na kierownicy.

Cicha ewakuacja z Berlina i klapa Cybertrucka? Tesla wchodzi w 2026 rok z zadyszką