#dietrichbonhoeffer — Public Fediverse posts

#zitate #DietrichBonhoeffer #NIEWIEDERISTJETZT

Autonomies: **Dietrich Bonhoeffer: On Stupidity**

https://autonomies.org/2026/05/dietrich-bonhoeffer-on-stupidity/

Eichmann was not lago and not Macbeth, and nothing would have been farther from his mind than to determine with Richard III “to prove a villain.” Except for an extraordinary diligence in looking out for his personal advancement, he had … Continue reading →

#Commentary #DietrichBonhoeffer #HannahArendt

Teil 1 lesen Sie hier
Das Böse in uns: Die Verbindung zur Dummheit
Bonhoeffer erkannte, dass das Böse oft aus #Dummheit entsteht – und nicht aus bewusster Bosheit. Menschen, die nicht reflektieren und keine https://bit.ly/42A1bwC #Bewusstsein #Bonhoeffer #DietrichBonhoeffer #Entscheidung #psychotHHerapie

Teil 1 lesen Sie hier
Das Böse in uns: Die Verbindung zur Dummheit
Bonhoeffer erkannte, dass das Böse oft aus #Dummheit entsteht – und nicht aus bewusster Bosheit. Menschen, die nicht reflektieren und keine https://bit.ly/42A1bwC #Bewusstsein #Bonhoeffer #DietrichBonhoeffer #Entscheidung #psychotHHerapie

Teil 1 lesen Sie hier
Das Böse in uns: Die Verbindung zur Dummheit
Bonhoeffer erkannte, dass das Böse oft aus #Dummheit entsteht – und nicht aus bewusster Bosheit. Menschen, die nicht reflektieren und keine https://bit.ly/42A1bwC #Bewusstsein #Bonhoeffer #DietrichBonhoeffer #Entscheidung #psychotHHerapie

Teil 1 lesen Sie hier
Das Böse in uns: Die Verbindung zur Dummheit
Bonhoeffer erkannte, dass das Böse oft aus #Dummheit entsteht – und nicht aus bewusster Bosheit. Menschen, die nicht reflektieren und keine https://bit.ly/42A1bwC #Bewusstsein #Bonhoeffer #DietrichBonhoeffer #Entscheidung #psychotHHerapie

On April 9, 1945, #DietrichBonhoeffer was executed by a system that could not tolerate dissent. What does this reveal about the stability of orders that rely on fear alone? Extreme case: the price of truth can be a human life. The cost of absolute integrity in times of transition. 🖖

Am 9. April 1945 wurde #DietrichBonhoeffer RIP von einem #System getötet, das keinen Widerspruch ertragen konnte … was sagt das über die Stabilität von Ordnungen, die nur durch Angst bestehen? #MutZurWahrheit … #Extremfall Preis des Lebens. Der Preis der absoluten Integrität in Schwellenzeiten.🖖

Zum heutigen Geburtstag von #DietrichBonhoeffer … Dein Leben erinnert uns daran, dass Wahrheit ohne Mut leer ist … und Mut ohne Gewissen blind. Du hast gezeigt, dass Verantwortung dort beginnt, wo Denken ins Handeln übergeht, selbst wenn der Preis das eigene Leben ist. Ich danke Dir Dietrich! 🖖

:bluebirdroll: Dietrich Bonhoeffer fue un teólogo y filósofo alemán que se convirtió en una figura clave de la resistencia contra el nazismo.
No era un teórico de despacho; el tío tuvo el valor de oponerse directamente al régimen de Hitler, lo que finalmente le costó la vida.

En su famoso texto sobre la Teoría de la Estupidez, Bonhoeffer analiza cómo sociedades enteras pueden llegar a comportarse de forma irracional y peligrosa.
Para él, la estupidez no tiene nada que ver con el cociente intelectual, sino con una renuncia moral a pensar por uno mismo para dejarse llevar por la masa o el poder de turno.
Básicamente, explicaba que es mucho más difícil luchar contra un tonto convencido que contra alguien malvado, porque el tonto ni escucha razones ni siente que esté haciendo nada malo.

—•—•—•—•—

#dietrichbonhoeffer #filosofia #historia #pensamientocritico #claraalbor #verdadverdadera #moral #resistencia

“Against #stupidity we are defenseless. The stupid person, in contrast to the malicious one, is utterly self satisfied and, being easily irritated, becomes dangerous by going on the attack. For that reason, greater caution is called for when dealing with a stupid person than with a malicious one.”
#DietrichBonhoeffer
https://www.goodreads.com/quotes/8616320-stupidity-is-a-more-dangerous-enemy-of-the-good-than

Dietrich #Bonhoeffer war nicht nur Theologe, sondern auch ein scharfer Beobachter der menschlichen Natur und gesellschaftlicher Zusammenhänge. Seine Theorie der #Dummheit ist eine der treffendsten Erklärungen dafür, warum Menschen sich https://bit.ly/42p43wo #DietrichBonhoeffer #FeindDesGuten #psychotHHerapie

The Cost of Discipleship by Dietrich Bonhoeffer (PDF)
Author: Dietrich Bonhoeffer
File Type: PDF
Download at https://sci-books.com/the-cost-of-discipleship-b00850reqa/
#History, #DietrichBonhoeffer

Von der Dummheit

https://de.wikisource.org/wiki/Von_der_Dummheit

#DietrichBonhoeffer #dummheit

Guten Morgen - Tässle Kaffee ☕️?

Habe zum gestrigen #WelttagdesBuches und zur Erinnerung an #DietrichBonhoeffer gebloggt. Ich glaube auch als Blogger und Podcaster, dass wir das Kulturgut #Buch unbedingt in jedem #Medienmix erhalten sollten, da es ein unverzichtbares Medium der #Erinnerung, #Reflexion und der dialogischen „Weite der #Zeit“ ist. Jedes gute Buch ist ein Stück geistige #Freiheit. https://scilogs.spektrum.de/natur-des-glaubens/der-lesende-widerstand-gegen-die-digitale-gegenwartsexpansion-gedanken-zum-welttag-des-buches/

“We are horrified to see how the legacy of #DietrichBonhoeffer is increasingly being distorted and misused by right-wing extremists, xenophobes and religious agitators… Never would he have seen himself associated with far-right, violent movements such as Christian nationalists and others who are trying to appropriate him today.”
— Bonhoeffer family statement

#DietrichBonhoeffer #metacrisis #humanrights #socialjustice

@benny

Danke & ja: Ich meine, das hat sogar schon begonnen. So breitet sich die #Dualismus - These des jüdischen Religionsgelehrten Lord Rabbi Jonathan Sacks (1948 - 2020) derzeit ebenso aus wie die #Dummheit - These des evangelischen Theologen Dietrich Bonhoeffer (1906 - 1945). Immer mehr Menschen haben die Flachheit der säkularen Gegenwartinflation satt & schauen neu nach Tiefe. Es passiert bereits. #RabbiSacks #DietrichBonhoeffer https://scilogs.spektrum.de/natur-des-glaubens/ist-dummheit-gefaehrlicher-als-bosheit-dietrich-bonhoeffer-1906-1945-hatte-recht/

@Mons1serrata

Das sah #DietrichBonhoeffer ganz genau so. "#Dummheit ist gefährlicher als #Bosheit.", sagte er. Gestern war der 80. Jahrestag seiner Ermordung durch den NS. Habe dazu nachdenklich und auch ein wenig fassungslos gebloggt: https://scilogs.spektrum.de/natur-des-glaubens/ist-dummheit-gefaehrlicher-als-bosheit-dietrich-bonhoeffer-1906-1945-hatte-recht/

Today, we remembers the death of the German Protestant theologian Dietrich Bonhoeffer, who was executed on this day in 1945 for his active opposition to Nazism. May his courage and his memory never be forgotten. #dietrichbonhoeffer #fascism #nazism #Trump #MAGA #Germany #theology #USA #stupidity #cheapgrace #religion #christianity #christian #ChristianNationalism #philosophy #sociology #psychology #resist #TrumpLies #trumptariffs #decline #usa #jesus

(2) In diesen Tag, in denen die Gesellschaft immer mehr nach rechts rückt, ist es umso wichtiger zu erinnern, zu mahnen und NICHT zu vergessen. Ein #niewieder
kann nur funktionieren, wenn wir durch das Erinnern die Geschichte nicht wiederholen!

#dietrichbonhoeffer #opferdernazis #80jahrebefreiung #erinnern #gedenken #zuversicht #zukunft

80. Todestag - Nachfahre: Dietrich Bonhoeffer war keine einsame Heldenfigur

Am 9. April 1945 wurde der Theologe Dietrich Bonhoeffer im KZ Flossenbürg hingerichtet. Heute erinnern auch Rechte an ihn. Sein Großneffe wehrt sich dagegen.#DietrichBonhoeffer #Erinnerung #NATIONALSOZIALISMUS
Wie sollte an Dietrich Bonhoeffer erinnert werden?

When #DietrichBonhoeffer, a German Pastor, Theorized How #Stupidity Enabled the Rise of the #Nazis (1942)

in History, Politics | March 26th, 2025

"Two days after Adolf #Hitler became Chancellor of Germany, the Lutheran pastor Dietrich Bonhoeffer took to the airwaves. Before his radio broadcast was cut off, he warned his countrymen that their führer could well be a verführer, or misleader. Bonhoeffer’s anti-Nazism lasted until the end of his life in 1945, when he was executed by the regime for association with the 20 July plot to assassinate Hitler. Even while imprisoned, he kept thinking about the origins of the political mania that had overtaken Germany. The force of central importance to Hitler’s rise was not evil, he concluded, but stupidity.

"'Stupidity is a more dangerous enemy of the good than malice,' Bonhoeffer wrote in a letter to his co-conspirators on the tenth anniversary of Hitler’s accession to the chancellorship. 'One may protest against evil; it can be exposed and, if need be, prevented by use of force. Evil always carries within itself the germ of its own subversion in that it leaves behind in human beings at least a sense of unease. Against stupidity we are defenseless.' When provoked, 'the stupid person, in contrast to the malicious one, is utterly self-satisfied and, being easily irritated, becomes dangerous by going on the attack.'

"Fighting stupidity, to Bonhoeffer’s mind, first necessitates understanding it. 'In essence not an intellectual defect but a human one,' stupidity can descend upon practically anyone: 'under certain circumstances, people are made stupid or that they allow this to happen to them.' And it happens most noticeably when a particular figure or movement seizes the attention of the public. 'Every strong upsurge of power in the public sphere, be it of a political or of a religious nature, infects a large part of humankind with stupidity,' he writes. Since such phenomena could hardly arise without blindly obedient masses, it seems that 'the power of the one needs the stupidity of the other.'

"You can see Bonhoeffer’s theory of stupidity explained in the illustrated Sprouts video above, and you can learn more about the man himself from the documentary Bonhoeffer. Or, better yet, read his collection, Letters and Papers from Prison. Though rooted in his time, culture, and religion, his thought remains relevant wherever humans follow the crowd. 'The fact that the stupid person is often stubborn must not blind us to the fact that he is not independent,' he writes, which held as true in the public squares of wartime Europe as it does on the social-media platforms of today. 'In conversation with him, one virtually feels that one is dealing not at all with a person, but with slogans, catchwords and the like, that have taken possession of him.' Whatever would surprise Bonhoeffer about our time, he would know exactly what we mean when we call stupid people 'tools.'"

https://www.openculture.com/2025/03/when-dietrich-bonhoeffer-a-german-pastor-theorized-how-stupidity-enabled-the-rise-of-the-nazis-1942.html
#Histodon #History #USPol #WorldPol #Fascism #Authoritarianism #BalladOfTheLittleMan

@dozykraut Ich fürchte "obwohl". Das wäre schlimmer. Dummheit schlägt Bösartigkeit. Siehe #DietrichBonhoeffer.

Widerstehen mit #DietrichBonhoeffer Gefährlicher als das Böse ist die #Dummheit https://taz.de/Widerstehen-mit-Dietrich-Bonhoeffer/!6072492/

My latest discourse with the critical theorist, Rudolf J. Siebert, can be found below. We talk about the anti-Nazi Lutheran Pastor, Dietrich Bonhoeffer, and the model of resistance he left for us to follow. #philosophy #theology #Nazism #Fascism #DietrichBonhoeffer #Hitler #Trump #MAGA #GOP #ElonMusk #Resist #academia #Sociology #WWII
https://dustinjbyrd.org/2025/03/16/talking-dietrich-bonhoeffer-and-fascism-with-rudolf-j-siebert/

#DietrichBonhoeffer #pastor #christian #religion #hero #heroic #nazi #ww2 #hitler #martyr #german #germany #history #lutheran #protestant #peace
There are many heroes from WWII, and whenever I come across a name I’ve never heard of, I always like to publicise it.
Dietrich Bonhoeffer - A pastor and devoted Lutheran Christian who opposed the Nazi regime and simply wanted peace. Unfortunately, this kind and heroic man paid the ultimate price for his beliefs…
https://en.wikipedia.org/wiki/Dietrich_Bonhoeffer

I have a feeling that a lot of this will lodge itself in your head much like it’s done in mine. Kindly ignore their clickbaity video title - the content is strong.

Bonhoeffer sure sounds like one of My People.

https://youtube.com/watch?v=MoReVkF-UZ0

#DietrichBonhoeffer #UnderstandingEvil #Stupidity #ActuallyAutistic

Neuer kontroverser Film über Dietrich Bonhoeffer

Er gehört zu den weltweit bekanntesten Theologen, war Widerstandskämpfer in der Zeit des Nationalsozialismus: Dietrich Bonhoeffer. Jetzt gibt es ein neues Drama über sein Leben und Wirken - und das schlägt hohe Wellen. Von Gregor Wossilus.

➡️ https://www.tagesschau.de/kultur/bonhoeffer-film-100.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de

#DietrichBonhoeffer #Nationalsozialismus #Pazifismus

Dietrich Bonhoeffer was born on 4 February 1906 in Breslau, then Germany (now Poland). He was a German Lutheran pastor, theologian and anti-Nazi dissident. Bonhoeffer was accused of being associated with the 20 July plot to assassinate Adolf Hitler and was tried along with other accused plotters. He was hanged on 9 April 1945 as the Nazi regime was collapsing.

#DietrichBonhoeffer #OnThisDay #GermanHistory

(02)

Ich lese Mely Kiyaks neue Kolumne in der Schweizer Zeitschrift „Republik“: Briefe an Bettina, ich lese mich davon ausgehend durch ihre Serie, die Testamente übertitelt ist. Ich kann nicht aufhören zu lesen, ich kann nicht aufhören zu denken: wie kann man nur so großartig schreiben? Ich kann nicht aufhören zu denken, jemand wie Mely müsste unsterblich und unverwundbar sein, weil wir, weil zumindest ich, sie so sehr brauchen. Ich weiß natürlich gleichzeitig, dass es gerade diese Verwundbarkeit und Sterblichkeit ist, die sie schreiben lassen, wie sie schreibt.

Ich lese z.B. wie sie schreibt: „Du mochtest es immer, wenn ich schrieb, dass man der Ästhetik des Ekeligseins eine Ästhetik des Menschseins entgegensetzen müsse. Es darf aber nicht bei der Forderung bleiben, man muss sich mit hineinwerfen und es auch machen, gestalten, anbieten“ und fühle mich ertappt. Ja, genau, denke ich, das ist es, man darf nicht bei der Forderung stehen bleiben. Ich tue das häufig, ich denke häufig: sollte, müsste, und tue dann nichts. Gestalte nicht, biete nicht an. Es ist gut, daran erinnert zu werden. Es ist gut, sich ertappt zu fühlen.

Es tut gut zu lesen, wie Menschen sich vor einem Publikum ihre vermeintlichen Schwächen eingestehen, wie sie von Zweifeln, Selbstzweifeln reden, von Verunsicherung, von Krisen, eben davon, dass auch sie, die scheinbar (oder auch wirklich) Erfolg haben, mit Ängsten konfrontiert sind, mit Überforderung, dass auch sie mehr Fragen als Antworten haben. Oder vielleicht kann ich es so zusammenfassen: dass auch sie Teil eines Ganzen sind, dass wir alle nur überleben, nur kreativ sein können, wenn wir uns immer wieder bewusst machen, dass wir zusammengehören, dass wir ein Teil eines Ganzen sind, dass es um Verbindung geht. Dass es immer um Verbindungen geht. Darum als einsamer Einzelner, als einsame Einzelne immer wieder zu begreifen, dass wir verbunden sind, dass wir nichts sind ohne die anderen, aber wichtig als winziges Atom innerhalb der Verbindung, die alles ist.

Verbunden also auch mit dieser schrecklichen Vergangenheit, in der Menschen wie Dietrich Bonhoeffer in einer aussichtslosen Lage Zeilen verfassen konnten, die noch heute trösten, verbunden mit den zeitlos traurig-schönen Versen von Mascha Kaléko, und dem Leid, das den Menschen in syrischen Foltergefängnissen zugefügt worden ist. Ich habe vor einigen Tagen ein Feature über Saydnaya gehört. Ich musste abbrechen, weil ich es einfach nicht mehr aushalten konnte. Die Menschen, die dort gefoltert wurden, sterben mussten, hatten diese Möglichkeit nicht.

#DietrichBonhoeffer #Kolumne #MaschaKaléko #MelyKiyak #Republik #Saydnaya #Verundenheit

...who twists Bonhoeffer to prop up calls for Christian nationalist violence.

Gross. And scary. (Apparently the #BonhoefferMovie is in the same vein. 😬🤢 Watch with eyes open, y'all.)

So I had to go through my manuscript and either find other sources for the same pieces of info, or cut those particular passages. All because of asshole Metaxas.

FASCISTS ARE WHY WE CAN'T HAVE NICE THINGS. 😫
🤬🤬🤬

2/2

#theism
#atheism
#philosophy
#PeterRollins
#AtheismForLent
#DietrichBonhoeffer
#EricMetaxas

Als de wolven in het bos huilen

De gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog liggen in jaren ver achter ons en voor sommigen ook in lessen geleerd. De wereld is echter nog niet vrij van de dreiging van totalitaire regimes. In Europa glijden sommige landen langzaam af naar de status van illiberale democratieën, waar slechts lippendienst aan de democratische rechtsstaat wordt beleden. Daarom is het goed dat in 2021 Dirk Rochtus’ boek Naar de hel met Hitler, verzet in het Derde Rijk (1933-1945) verscheen. Dit artikel gaat met name over de verzetsgroepen de Kreisauer Kreis en de Weiße Rose en maakt dankbaar gebruik van dit boek.

 De Duitse Rijkspresident Paul von Hindenburg stelde op 30 januari 1933 Adolf Hitler aan als rijkskanselier. Voor Hitler was de Rijksdagbrand in februari 1933 het excuus om de bevoegdheden van de Rijksdag drastisch in te perken. De opgepakte Nederlandse communist Marius van der Lubbe werd geëxecuteerd en zijn vier medeverdachten van de brand werden vrijgesproken. De communisten kregen de brand in de schoenen geschoven. Zij en andere tegenstanders van de nazi’s werden door de autoriteiten en de SA massaal en willekeurig gearresteerd, geïntimideerd en mishandeld. De KPD werd verboden en haar Rijksdagzetels vervielen.

Totalitaire staat

De Rijksdagbrandverordening en de Machtigingswet van maart 1933 vormden de feitelijke ontbinding van Rijksdag. De hierop volgende gelijkschakeling versterkte eens te meer de greep van de nazi’s en leidde tot de omvorming van Duitsland in een totalitaire staat. Iedere vorm van verzet werd nagenoeg onmogelijk, maar vond toch plaats. Historiek schrijft: ‘De eerste gevangenen in de concentratiekampen en de eerste slachtoffers waren … Duitsers. Het verzet in 1933 was door de bank genomen slap en voorzichtig. Zo weigerden communisten (KPD) en sociaaldemocraten (SPD) om nu eens voor één keer samen te werken.’

Dirk Rochtus schrijft op bladzijde 8 van zijn boek: ‘Het verzet was veelvormig en omvat heel wat meer dan kolonel Claus Schenk Graf von Stauffenberg, die op 20 juli 1944 een bomaanslag op Hitler pleegde, de studente Sophie Scholl die het verspreiden van regimevijandige pamfletten met haar leven bekocht en dominee Dietrich Bonhoeffer die contacten met het buitenland legde. Er waren talrijke officieren, ambtenaren, geestelijken, arbeiders en studenten die hun hachje riskeerden in hun zoektocht naar een alternatief voor Hitler.’

Institutioneel verzet kon niet ontstaan in het Derde Rijk, omdat de nazipartij en de staat met elkaar waren vervlochten. De instituties die buiten dit nationaalsocialistisch kader vielen, waren opgeheven (de politieke partijen), aan banden gelegd (de kerken) of waren voor Hitlers karretje gespannen (het reguliere leger). Het leger was de enige institutie die zijn machtsontplooiing had kunnen tegenwerken, aldus Rochus. Patriottisme en gehoorzaamheid maakte van het leger echter een gewillig werktuig voor Hitlers  veroveringsplannen.

Natuurlijk waren er ook mensen die hun twijfels hadden, maar de meesten lieten zich tijdens de eerste jaren nog verleiden door Hitler. Hij leek hun droom van een sterk en machtig Duitsland te vervullen. Tegen de tijd dat hogere officieren beseften dat de Führer te ver ging, was het te laat en alleen een aanslag kon Duitsland nog redden van de ondergang. ‘Waar afvallige militairen – aarzelend nog – naar het zwaard grepen, hanteerden leden van de hogere burgerij het woord om denkbeelden voor een bevrijd Duitsland neer te pennen. Er waren studenten die analyses in de pamfletvorm schreven en er liepen jongeren rond die met hun dwarse gedrag ‘de bazen van het regime het bloed onder de nagels vandaan haalden.’

Het verzet was ideologisch links (marxistisch) en rechts (nationaalconservatief). Hitlers conservatieve tegenstanders waren in tegenstelling tot de sociaaldemocraten meestal geen democraten in de huidige betekenis. Ze deelden Hitlers afkeer van het Verdrag van Versailles van 1919 en waren ook niet rouwig over de ondergang van de Weimarrepubliek. Christenen en liberalen namen een eigen positie in. Wat het verzet verbond was dat Hitler het geloof in vrijheid en rechtvaardigheid had geschonden.

Kreisauer Kreis

Tijdens de oorlog kwamen in het slot Kreisau in Kreisau, het huidige Poolse Krzyżowa, enkele tientallen personen uit de Duitse maatschappelijke elite geregeld bijeen om te discussiëren en om plannen te ontwerpen voor een bevrijd Duitsland. Zij bespraken hoe ‘de kernbeginselen van het socialisme – de solidariteit – en het liberalisme – de individuele verantwoordelijkheden – op elkaar konden worden afgestemd’, bladzijde 115. Kenmerkend voor deze cirkel was het streven naar compromis en consensus, waaraan talloze, moeizame gesprekken en vergaderingen voorafgingen.

De twee kopstukken van de cirkel Helmuth James Graf von Moltke en Peter Graf York von Wartenburg stamden uit glorierijke Pruisische families. Zij wezen vanuit hun liberaal-conservatieve instelling het nazisme af. Tijdens de oorlog werkten ze als juristen bij het opperbevel van het leger. Moltke’s expertise was het volkenrecht en de voormalige Gestapo-agent en latere verzetsstrijder Hans Bernd Givesius ‘noemde Wartenburg een ‘socialistische graaf.’

Recht en moraliteit

De Kreisauer Kreis liet veel documenten na en briefwisselingen tussen Moltke en zijn medestanders. Rochtus haalt op bladzijde 120 van zijn boek een brief aan van Moltke uit juni 1940 gericht aan Wartenburg over het drieledige doel van de staat. ‘Ten eerste diende de staat tussen de mensen zodanige verhoudingen te scheppen dat de ‘enkeling bevrijd is van alle vrees in volle vrijheid en toch zonder schade voor zijn naasten vermag te leven en handelen.’ Ten tweede diende de staat de enkeling zoveel steun te geven dat hij ‘lichaam, geest en verstand ongehinderd gebruiken en ontwikkelen [kon] en hem ten derde zover te brengen dat hij ‘volgens de geboden van de rede’ zou leven. De staat is rechtvaardig, vatte Moltke kernachtig samen, wanneer hij de ‘behoeder van de enkeling’ is.’  Wartenburg antwoordde dat ‘recht en moraliteit onafscheidelijk samen horen en ook de staatswil zich moet onderwerpen aan de moraliteit.’

Actief verzet

Vanaf 1943 groeide bij veel deelnemers van de Kreisauer Kreise de bereidheid om actief in verzet te gaan. Vooral Helmuth James Graf von Moltke en Adam von Trott zu Solz zochten contacten met het verzet in Noorwegen, Denemarken en Nederland en met de geallieerden.

Na de Duitse nederlaag bij de Slag om Koersk in 1943 moest de Duitse burgerlijke oppositie rekening houden met de factor Sovjet-Unie bij de heropbouw van Duitsland. Bovendien hadden bij de Conferentie van Teheran in november 1943 Churchill, Roosevelt en Stalin hun geschillen bijgelegd en besloten dat de westerse geallieerden een tweede front (in Normandië) te openen met als doel de onvoorwaardelijke capitulatie van Duitsland.

Toen na de arrestatie van Moltke de cirkel uiteen viel, sloten enkelen zich aan bij de groep rond Stauffenberg en waren betrokken bij voorbereidingen van de aanslag op Hitler van 20 juli 1944. Na de mislukking van de aanslag moesten onder andere Moltke, Yorck en Trott hun verzet met hun leven betalen.

Weiße Rose

De ouderlijke gezinnen van de studenten van de Weiße Rose en hun latere mentoren behoorden niet tot de representatieve doorsnee van het Duitse verzet, maar tot een minderheid met uiteenlopende redenen voor het afwijzen van het nazisme. De Weiße Rose bestond uit de vijf studenten Willi Graf, Christoph Probst, Alexander Schmorell, Hans en Sophie Scholl en enkele professoren van de Universiteit van München, waaronder Kurt Huber en Carl Muth.

Motieven

Harald Steffahn schrijft op bladzijde 63 van zijn boek dat het getuigt van vervalsing van de werkelijkheid om de groep te persen in het politieke keurslijf van ‘antifascistische vredesstrijders’ en andere motieven uit het blikveld te verwijderen. Omgekeerd is het net zo onjuist al het politieke uit te sluiten en de Weiße Rose te plaatsen in de traditie ‘van de apolitieke, christelijke, idealistische, burgerlijke en zeer Duitse wereld.’ Hij schrijft: ‘Wohl waren die Münchener Nazigegner zum Teil unpolitisch, waren fundiert christlich, ausgesprochen idealistisch, entstammen bürgerliche Schichten und waren, wie den auch anders, sehr Deutsch.‘

Hans Scholl was als kind lid van de Hitlerjugend en ook zijn drie jaar jongere zus Sophie nam haar lidmaatschap van de Bund Deutscher Mädel erg serieus. Dit tot ongenoegen van hun vader. Ze waren in het begin enthousiast, maar haakten teleurgesteld af. In 1939 werden ze door de Gestapo gearresteerd, verdacht van het lidmaatschap van een illegale jeugdorganisatie, maar kregen amnestie. Sophie Scholl verliet in 1942 het ouderlijk huis om in München filosofie en biologie te studeren. Zij trok in bij haar broer, die er medicijnen studeerde net als Alexander Schmorell en Willi Graf, en werd al snel opgenomen in hun vriendenkring.

Pamfletten

Van juni 1942 tot februari 1943 drukten en verspreidden de groep zes anti-oorlogspamfletten in grote Duitse en Oostenrijkse steden. Van de eerste vier pamfletten werden er telkens een stuk of honderd per post verstuurd van ‘bestemmelingen uit een select burgerlijk milieu.’ Slechts een handvol jongeren was op de hoogte. De actie was zeer overzichtelijk en maar een op de drie bestemmelingen leverde het ontvangen exemplaar in bij de Gestapo.

In het tweede pamflet vermeldt de groep de moord op ‘driehonderdduizend Joden’ in het bezette Polen en de vernietiging van de adellijke Poolse jeugd. Hoe kan het Duitse volk apathisch blijven bij deze afschuwelijke misdaden? Citaat: ‘Maar ze kunnen zichzelf niet vrijpleiten, iedereen is schuldig, schuldig, schuldig! Maar het is nog niet te laat om deze afschuwelijkste aller gedrochten van regeringen uit de weg te ruimen, want we mogen niet nog meer schuld op ons laden.’

Op 23 juli 1942 werd een studentencompagnie opgeroepen voor dienst aan het oostfront, Hans Scholl, Alexander Schmorell en Willi Graf gingen voor vier maanden naar een veldhospitaal ten westen van Moskou, waar ze kennis maakten met de verschrikkingen van de oorlog en de onderdrukking van de Russische bevolking. Ook waren ze getuige van Jodenvervolging op hun doorreis via Warschau. Na hun terugkeer in Duitsland besloten ze de actieradius van hun verzetsgroep uit te breiden door contacten aan te knopen met verschillende universiteiten, van Saarbrücken tot Hamburg en Berlijn. Eind februari 1943 verdeelde de groep 2000 tot 5000 exemplaren van het vijfde pamflet. Daarin klaagden ze over de apathie van de Duitsers. Citaat: ‘Moeten we tot in lengte van dagen het door de hele wereld gehate en verstoten volk zijn? Nee! Daarom: laten we ons ontdoen van het nationaal-socialistische Untermenschentum! Bewijs met daden dat jullie anders denken!’

Begin februari 1943 nadat de Duitse troepen bij Stalingrad hadden gecapituleerd kalkte de groep de leuze ‘Nieder mit Hitler’ op tientallen, meestal openbare gebouwen en links en rechts van de ingang van de universiteit het woord ‘Freiheit’. Op andere gebouwen schilderden ze ook ‘Hitler Massenmörder’.

Ook kort na die nederlaag van de Duitse troepen in Stalingrad verspreidden Hans en Sophie Scholl het zesde en laatste pamflet in het gebouw van de Universiteit van München.

Twee citaten uit dit pamflet: ‘Driehonderdduizend Duitse mannen zijn door de geniale strategie van de korporaal uit de vorige Grote Oorlog zin- en roekeloos de dood en het verderf ingedreven. Führer, dank daarvoor!’

‘De Duitse naam blijft voor altijd geschonden als de Duitse jeugd niet eindelijk in opstand komt, tegelijkertijd wraak neemt en boete doet, haar pijnigers vermorzelt en een nieuw intellectueel Europa opbouwt. Studentes! Studenten! Het Duitse volk kijkt naar ons!’

Doodstraf

De datum van 18 februari 1943 was om twee redenen historisch. In München strooiden Hans en Sophie Scholl om 11.00 uur s‘ ochtends exemplaren van het zesde en laatste pamflet uit in de hal van de universiteit en werden opgepakt door de Gestapo. Om 17.00 hield Joseph Goebbels in het Berliner Sportpalast zijn beruchte rede ‘Wollt iher den totalen Krieg?’ en juichten 15.000 opgezweepte mensen hem toe met een overdonderend ‘ja’. Rochtus schrijft: ‘De actie in München verzandde in het niets, de rede in Berlijn krikte de oorlogsmoraal weer op.’

De beruchte rechter en president van het Volksgerichtshof Roland Freisler veroordeelde op 22 februari 1943 Sophie en Hans Scholl. Zij en Christoph Probst werden veroordeeld tot de guillotine en de doodstraf werd nog dezelfde dag uitgevoerd. Op 19 april werden Kurt Huber, Willi Graf en Alexander Schmorell ter dood veroordeeld.

In december 1943 strooiden Britse bommenwerpers duizenden afschriften van het laatste pamflet van de Weiße Rose uit boven Duitsland.

Conclusie

De tragedie van het Duitse verzet was de versplintering en het naast elkaar bestaan en opereren van de diverse verzetsgroepen, tot een bundeling kwam het niet. De oorzaken waren de ideologische verschillen, het gebrek aan efficiënte communicatiemiddelen en ‘het waakzame oog van het NS-apparaat.’ Het ontbrak het verzet aan organisaties om de massa te bereiken.

Die massa werd tijdens de vredesjaren van het Derde Rijk verleid door onder andere een zekere materiële welvaart en de nationale euforie, schrijft Rochtus en wie tijdens de oorlogsjaren niet meedeed was een nestbevuiler en verrader. Toen de oorlog dood en verderf zaaide in de bezette gebieden, aan de fronten en in Duitsland zelf, geloofden de meeste Duitsers in de eindzege van Hitler. Bovendien speelde Goebbels en andere nazibonzen in op ‘de angst van de gewone Duitsers die de Russen en de Joden zouden voelen omwille van wat het nationaalsocialistische regime allemaal aan misdaden had uitgespookt.’ Tot een volksopstand kwam het dus niet, maar desondanks redde het Duitse verzet in de ogen van het buitenland de eer van Duitsland. Het verzet huilde niet mee met de wolven in het bos.

Opmerkingen

Dirk Rochtus is hoofddocent aan de KU Leuven/Campus Antwerpen. In 1996 werd hij doctor in de politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Antwerpen.

Rochtus weidt in zijn boek van veertien hoofdstukken en ruim tweehonderdvijftig bladzijden uit over mensen die droomden van het omverwerpen van het Hitlerregime van binnenuit. Zij hadden hiervoor uiteenlopende motieven, liepen zeer grote risico’s en moesten het vaak met hun leven bekopen. Ook ontwierpen velen van hen een blauwdruk voor een bevrijd Duitsland, die aantoonbaar een inspiratie vormde voor de generatie die na de oorlog met een schone lei moest beginnen.

Harald Steffahn was een Duitse historicus, journalist en schrijver. Hij studeerde geschiedenis en politicologie in Hamburg en promoveerde. Die Die Weiße Roseis een van zijn belangrijkste werken.

Hij beschrijft in zijn boek de weg die het Münchense studentenverzet volgde en gaat in op de achtergronden van de belangrijkste leden ervan. In het middelpunt van zijn boek staat de levensgeschiedenis van broer en zus Hans en Sophie Scholl.

In BD verscheen in augustus 2022 De rafelkant van onze democratische rechtsstaat – Deel 3 dat gaat over weerbare democratie. Tijdens de Weimarrepubliek ontbrak het duidelijk aan zo’n weerbare democratie, omdat veel topfiguren, politici, leiders van maatschappelijke organisaties, tot aan rechters en militairen vanaf het begin vijandig stonden tegenover deze republiek. Een citaat uit het artikel: ‘Hoe kan de zelfverdediging van de democratie door burgers worden gegarandeerd? Hans-Gerd Jaschke auteur van het boek Streitbare Demokratie und innere Sicherheit noemt drie voorwaarden. Ten eerste moet de staatsbevolking zelfbewust zijn en een democratische grondhouding is hierbij vanzelfsprekend. Ten tweede moeten zij hun vertegenwoordigers controleren. Ten derde moet de staat bereid zijn om op een efficiënte wijze democratisch te handelen.’

Dit is een automatisch geplaatst bericht via ActivityPub.

#AdamVonTrottZuSolz #AdolfHitler #AlexanderSchmorell #ChristophProbst #ClausSchenkGrafVonStauffenberg #DietrichBonhoeffer #DirkRochtus #HansBerndGivesius #HansEnSophieScholl #HelmuthJamesGrafVonMoltke #Jodenvervolging #JosephGoebbels #KreisauerKreis #MariusVanDerLubbe #NaarDeHelMetHitler #PeterGrafYorkVonWartenburg #Rijksdag #Rijksdagbrand #SophieScholl #TweedeWereldoorlog #verzetInHetDerdeRijk19331945_ #Weimarrepubliek #WeißeRose #WilliGraf
#AdamVonTrottZuSolz #AdolfHitler #AlexanderSchmorell #ChristophProbst #ClausSchenkGrafVonStauffenberg #DietrichBonhoeffer #DirkRochtus #HansBerndGivesius #HansEnSophieScholl #HelmuthJamesGrafVonMoltke #Jodenvervolging #JosephGoebbels #KreisauerKreis #MariusVanDerLubbe #NaarDeHelMetHitler #PeterGrafYorkVonWartenburg #Rijksdag #Rijksdagbrand #SophieScholl #TweedeWereldoorlog #verzetInHetDerdeRijk19331945_ #Weimarrepubliek #WeißeRose #WilliGraf

...it...then what's the point of any of our talk?

#election2024
#existentialism
#PeterRollins
#SimoneWeil
#ToddMcGowan
#HannahArendt
#DietrichBonhoeffer
#Bonhoeffer
#socialism
#anarchy
#antifascism
#fascism
#misogynoir
#misogyny
#homophobia
#antitrans
#ProForcedBirth
#christofascism
#ChristianNationalism
#NationalistChristianity
#DoNotComply
#DoNotPreComply
#WeAreAliveAndWeDoNotAgree
#WEAREALIVEANDWEDONTAGREE

"...The challenge for us American Christians today, it appears to me, is by no means just individual morality or individual spirituality, but all the more so contending together with the Demonic..."

New post on my Walking Thoughts blog: https://hpaulsantmire.net/breaking-down-our-moral-breakdown/

#AdamMastroianni #Nature #ChristyDeSmith #demonic #DietrichBonhoeffer #ImmanuelKant #ReinholdNiebuhr #TheHarvardGazette #spirituality #AmericanChristianity