#alexander-de-grote — Public Fediverse posts

In 331 v.Chr. versloeg #AlexanderDeGrote een Perzisch leger bij Gaugamela (niet ver van het huidige Mosul). In het blogje dat ik vandaag plaats op de #MainzerBeobachter, vertel ik wat er gebeurde in de dagen na de veldslag.

https://mainzerbeobachter.com/2026/04/29/na-de-slag-bij-gaugamela/

Het beeld van #AlexanderDeGrote is dat hij elke militaire confrontatie won. Maar dat was bepaald niet altijd het geval. Bij aankomst in Mesopotamië verloor hij zijn operationele vrijheid.

https://mainzerbeobachter.com/2026/04/09/alexander-de-grote-op-weg-naar-gaugamela/

Het beeld van #AlexanderDeGrote is dat hij eigenlijk elke militaire confrontatie won. Dat beeld is echter onjuist. Na zijn vertrek uit Egypte verloor hij zijn operationele vrijheid. Daarover morgen meer. In het blogje van vandaag de aanloop.

https://mainzerbeobachter.com/2026/04/08/alexander-de-grote-in-de-levant/

𝗕𝗲𝗱𝗲𝗻𝗸𝗲𝗿 𝗛𝗲𝗮𝘁𝗲𝗱 𝗥𝗶𝘃𝗮𝗹𝗿𝘆 𝗺𝗮𝗮𝗸𝘁 𝘀𝗲𝗿𝗶𝗲 𝗼𝘃𝗲𝗿 𝗔𝗹𝗲𝘅𝗮𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗱𝗲 𝗚𝗿𝗼𝘁𝗲

De bedenker van de serie Heated Rivalry, Jacob Tierney, werkt samen met acteur Jason Bateman aan de nieuwe Netflix-serie Alexander, over de band tussen Alexander de Grote en filosoof Aristoteles.

https://www.rtl.nl/boulevard/artikel/5574910/bedenker-heated-rivalry-maakt-serie-over-alexander-de-grote

#HeatedRivalry #serie #AlexanderDeGrote

Als het gaat over #AlexanderDeGrote, concentreren moderne geschiedschrijvers zich, net als hun bronnen, veelal op de jonge koning zelf. Vandaag blog ik maar eens over zijn tegenstander: de knappe organisator Darius III Codomannus.

https://mainzerbeobachter.com/2026/02/14/het-nieuwe-leger-van-darius-iii/

Vandaag een blogje over het bezoek dat #AlexanderDeGrote bracht aan de Egyptische hoofdstad Memfis.

https://mainzerbeobachter.com/2025/10/23/alexander-de-grote-in-memfis/

Alexander de Grote in Memfis

In het vorige blogje vertelde ik dat Alexander de Grote zich eind november, begin december 332 v.Chr. vrij eenvoudig meester maakte van Pelousion, de oostelijke tak van de Nijl en Heliopolis. Even verderop lag de oeroude hoofdstad Memfis, die de eenheid symboliseerde van Nijldelta en Nijldal. In het deel van het stadscentrum dat bekendstond als Inebu-hedj, “het witte fort”, loste een Macedonisch garnizoen de laatste Perzische troepen af.

Vermoedelijk bleven zij in Egypte en traden ze in dienst van Alexander. Dat deed in elk geval een zekere Doloaspis, een man met een Iraanse naam die door de geschiedschrijver Arrianus ten onrechte wordt aangeduid als Egyptenaar. Na Alexanders vertrek deelde Doloaspis de hoogste macht met Petosiris, de hogepriester van de god Thoth, en toen zijn collega aftrad, werd Doloaspis satraap van zowel Beneden- als Boven-Egypte.

Memfis

In Memfis bezocht de Macedonische koning de tempel van de god Ptah, de Hut-ka-Ptah. Het heiligdom was zo beroemd dat zijn naam, verbasterd tot Aigyptos, al in de tijd van Homeros door de Grieken werd gebruikt als aanduiding van het hele land aan de Nijl. Zij stelden Ptah, die de ambachtslieden beschermde, gelijk aan hun eigen god Hefaistos, maar ter plekke werd hij vooral beschouwd als een schepper-god die nog ouder was dan de Ra-Atum van het rivaliserende Heliopolis. Elders in Egypte bleef de Heliopolitaanse scheppingsmythe echter populairder dan het Memfitische verhaal. Terwijl de Heliopolitaanse Ra traditioneel gold als beschermer van het koningschap en dus van de Egyptische staat, heeft niet één farao zich ooit gepresenteerd als beschermeling van Ptah.

Zo bezien is het wat merkwaardig dat Alexander, toen hij de macht in Egypte had overgenomen, zijn respect betuigde aan de stier Apis, een van de manifestaties van deze god:

In Memfis bracht hij offers aan de goden, met name aan de heilige stier Apis, en organiseerde wedstrijden in atletiek en de muzische kunsten; de beroemdste atleten en kunstenaars waren daarvoor uit Griekenland gekomen.noot Arrianus, Anabasis 3.1.4; vert. Simone Mooij.

Een offer aan Ra of een traditionele koningskroning in Heliopolis zouden handiger zijn geweest om de inheemse bevolking te tonen dat de nieuwe koning hun beschaving met respect bejegende. Het eerbewijs voor de Apis illustreert dat Alexander, zelfs als hij zich aan de Egyptenaren als een der hunnen wilde presenteren, bleef denken vanuit een Grieks kader. Herodotos had (overigens ten onrechte) beschreven hoe de Perzische veroveraar Kambyses in 525 de Apis had verwond, en sindsdien overschatten de Grieken het belang van het heilige dier en de Ptah-cultus enigszins. Ook sportwedstrijden en kunstenaarscompetities waren Griekse, geen Egyptische, gebruiken. Het goedbedoelde feest in Memfis zal zeker enige sympathie bij de Egyptenaren hebben opgeroepen, maar moet ook aanleiding zijn geweest voor verbaasd commentaar.

Zoon van de zon

Toen de Macedonische koning enkele Egyptische koningstitels aannam, doorbrak hij opnieuw de verwachtingen. De farao voerde naast zijn persoonsnaam vier titels en de laatste heersers van het onafhankelijke Egypte hadden deze traditie in ere gehouden. Alexander nam alleen de eerste en vierde titel aan. Hij was nu “de Horus, beschermer van Egypte” en de “geliefde van Amun, uitverkorene van Ra”. De enige vorsten die dezelfde selectie van twee titels hadden gemaakt, waren Kambyses en Darius de Grote, en de vraagt komt op of Alexander zich misschien door een Pers als Doloaspis heeft laten adviseren.

Met het aannemen van deze titels verkreeg Alexander ook de bijzondere rang van “zoon van de zon”, waaraan hij grote betekenis hechtte. Volgens de gebruikelijke genealogie stamde het Macedonische koninklijk huis via Herakles af van Zeus, maar er bestond een tweede traditie, die de dynastie in verband bracht met de zonnegod. Herodotos vermeldt dat de Zon de grondlegger van de Macedonische koninklijke familie ooit speciaal had beschermd; in de koninklijke graven van Vergina zijn afbeeldingen gevonden van een zestienpuntige zon; en Alexander schreef Darius eens dat de aarde geen twee zonnen duldde.

De oppergod en zonnegod waren dus al belangrijk voor de Macedonische koning voor hij aankwam in Egypte, waar deze twee goden niet alleen identiek bleken te zijn, maar de vorst bovendien gold als zoon van het opperwezen. Alexander zou zich voortaan “zoon van Zeus” kunnen noemen. Misschien aarzelde hij nog even omdat ook hij zich realiseerde dat het aanmatigend kon overkomen, maar korte tijd later zou er iets gebeuren dat alle schroom wegnam. Daarover volgende maand.

[Een overzicht van blogjes over Alexander de Grote is hier.]

Deze blog, die u ook via het Whatsapp-kanaal kunt volgen, is niet mijn enige activiteit. Ik bied ook cursussen aan.

Zelfde tijdvak

#AlexanderDeGrote #Apis #Arrianus #DariusIDeGrote #DariusIIICodomannus #Doloaspis #Hefaistos #Heliopolis #Herakles #HerodotosVanHalikarnassos #KambysesII #koningsideologie #Memfis #Nijl #Petosiris #Ptah #Ra #Thoth #ZonVanVergina

Vandaag op de #MainzerBeobachter: een blogje over het bezoek van #AlexanderDeGrote aan Egypte.

https://mainzerbeobachter.com/2025/10/22/alexander-de-grote-in-egypte/

Ook #AlexanderDeGrote maakte militaire fouten. Zoals de belegering van Halikarnassos. Hij won tactisch maar verloor het initiatief.

https://mainzerbeobachter.com/2025/04/09/alexander-de-grote-bij-halikarnassos-1/

Hoe #AlexanderDeGrote in 334 v.Chr. Milete veroverde.

Overigens is dit het 6000e blogje op de #MainzerBeobachter.

https://mainzerbeobachter.com/2025/03/11/alexander-de-grote-in-milete/

Hoe #AlexanderDeGrote Sardes in handen kreeg, de belangrijkste Perzische stad in het westen van Azië.

https://mainzerbeobachter.com/2025/03/11/alexander-de-grote-in-sardes/

Vandaag een blogje over die keer dat #AlexanderDeGrote een bezoek bracht aan Troje.

https://mainzerbeobachter.com/2025/01/11/alexander-de-grote-in-troje/

In de categorie "vergeten veldtochten uit de tijd van #AlexanderDeGrote": Parmenion versus Memnon.

https://mainzerbeobachter.com/2024/12/11/parmenion-versus-memnon/

Het eerste regeringsjaar van #AlexanderDeGrote: een terugblik op de veroveraar van Azië vóór hij naar Azië overstak.

https://mainzerbeobachter.com/2024/11/12/het-eerste-regeringsjaar-van-alexander/

De relatie tussen #AlexanderDeGrote en de Griekse stadstaten was volledig verprutst toen hij een van de belangrijkste steden van Griekenland liet verwoesten, Thebe.

https://mainzerbeobachter.com/2024/10/11/alexander-verwoest-thebe/

De relatie tussen #AlexanderDeGrote en de Griekse stadstaten was extreem slecht. Het begon al met de verwoesting van een van de belangrijkste steden van Griekenland, Thebe.

https://mainzerbeobachter.com/2024/10/10/alexander-rukt-op-naar-thebe/
@

We kennen #AlexanderDeGrote als een van de succesvolste generaals aller tijden. Een van zijn vroegste campagnes, die in het huidige Albanië, verliep echter niet zonder moeilijkheden.

https://mainzerbeobachter.com/2024/09/11/alexander-de-grote-en-de-illyriers/

Ik schreef op de #MainzerBeobachter al vaker over #AlexanderDeGrote. Dus er kan wel een blogje bij: Alexanders campagne vóór hij tegen de Perzen oprukte. Met een foto die ik nam op de Roemenië-expositie in het Drents Museum.

https://mainzerbeobachter.com/2024/08/13/alexander-de-grote-op-de-balkan/

Weinig gebieden zijn zó hard door #AlexanderDeGrote te pakken genomen als de Griekse stadstaten. Zijn eerste regeringsdaad was intimidatie (en daarover schrijf ik op de #MainzerBeobachter); binnen een jaar was hij terug voor erger. Daarover later meer.

https://mainzerbeobachter.com/2024/07/16/hoe-alexander-de-grote-koning-werd-2/

Vandaag op de #MainzerBeobachter: hoe #AlexanderDeGrote koning werd. De eerste drie moorden van het nieuwe regime.

https://mainzerbeobachter.com/2024/07/16/hoe-alexander-de-grote-koning-werd-1/

Voor BNR hielp ik bij het maken van een podcast over het graf van #AlexanderdeGrote. Het was superleuk om te doen en volgens mij is dat aan het resultaat te horen.

https://mainzerbeobachter.com/2024/06/24/het-graf-van-alexander-de-grote/

Gerestaureerde Paleis van Aigai is heropend https://parakalo.wordpress.com/2024/01/05/gerestaureerde-paleis-van-aigai-is-heropend/ #Aigai, #AlexanderDeGrote, #Oudheid, #PaleisVanAigai, #Unesco, #Vergina, #Werelderfgoed

Een van de drie graven in de Grote Tumulus van Vergina geldt als dat van koning Filippos II van #Macedonië, de vader van #AlexanderDeGrote. Maar klopt dat wel?

https://mainzerbeobachter.com/2023/11/20/het-graf-van-filippos-ii/